II SA/Sz 919/25

II SA/Sz 919/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2026-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący/
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 145
art. 107 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 154, art. 8, art. 9, art. 79 par. 1 i par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 23 września 2025 r. nr 14/2025 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie na rzecz skarżącego J. D. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 września 2024 r. J. D. (dalej: "skarżący"), powołując się na art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), wniósł do Komendanta Powiatowego Policji w M. o uchylenie wydanej w dniu 10 lutego 2021 r. decyzji nr 17/2021, odmawiającej mu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz urlop dodatkowy na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610), zwanej dalej ustawą o szczególnych rozwiązaniach.
Decyzją z dnia 23 października 2024 r. nr 1/2024, na podstawie art. 154 § 2 oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania decyzji (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 145 z późn. zm., zwanej dalej: "ustawą o Policji"), a także art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, Komendant Powiatowy Policji w M., odmówił zmiany decyzji własnej nr 17/2021 z dnia 10 lutego 2021 r.
Na skutek złożonego odwołania skarżącego decyzją z dnia 3 stycznia 2025 r. nr 1/2025 Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
J. D. wywiódł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 18 czerwca 2025 r. sygn. akt II SA/Sz 151/25 uchylił decyzję nr 1/2025 Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem -
w przeciwieństwie do postępowania głównego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej w jednym tylko aspekcie, czy za jej zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Sąd uznał, że o ile organ I instancji w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia analizował sprawę pod kątem wystąpienia w przypadku skarżącego przesłanek określonych w art. 154 § 1 k.p.a., czyli interesu społecznego oraz słusznego interesu strony w kontekście zmiany rozstrzygnięcia, o tyle organ odwoławczy ograniczył się
w istocie do stwierdzenia, że decyzja, której dotyczy wniosek skarżącego inicjujący niniejsze postępowanie jest tzw. decyzją związaną, co w jego ocenie stanowiło o braku podstaw do jej zmiany w trybie art. 154 k.p.a. Zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego nie jest prawidłowe, bowiem skupia się na błędnym założeniu, że w trybie art. 154 § 1 k.p.a. może zostać zmieniona lub uchylona wyłącznie decyzja uznaniowa.
Wobec powyższego powinnością organu odwoławczego będzie przeanalizowanie przesłanek interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, warunkujących uchylenie lub zmianę decyzji z dnia 25 stycznia 2021 r. w sprawie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w trybie art. 154 k.p.a.
Nadto organ odwoławczy został zobowiązany do dokonania oceny sprawy także w kontekście zaistnienia "wyjątkowych okoliczności", o których mowa w art. 107 ust.
2 ustawy o Policji.
Ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 23 września 2025 r. nr 14/2025, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Komendant Wojewódzki Policji
w Szczecinie utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia 23 października 2024 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie odniósł się do kwestii przedawnienia roszczenia i w tym zakresie powołał się na przepis art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Niemniej zwrócił uwagę, że stosownie do art. 107 ust. 2 ustawy o Policji organ właściwy do rozpoznawania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Jednocześnie podkreślił, że chociaż ustawa o Policji nie precyzuje jak należy rozumieć pojęcie "wyjątkowych okoliczności", to jednak w ocenie organu mogą je stanowić sytuacje nadzwyczajne i niezależne od osoby dochodzącej roszczenia. Tytułem przykładu organ wskazał na długotrwałą chorobę lub pobyt w szpitalu uniemożliwiający podjęcie działań, konflikt zbrojny lub katastrofę naturalną uniemożliwiającą dostęp do dokumentów lub kontakt z odpowiednimi organami, błąd urzędniczy, który wprowadził w błąd osobę dochodzącą roszczenia co do terminu przedawnienia lub inne sytuacje, które obiektywnie uniemożliwiły dochodzenie roszczenia w terminie.
W ocenie organu skarżący nie wykazał sytuacji, o których mowa w art. 107 ust.
2 ustawy o Policji.
Rozważając kwestię przedawnienia roszczenia organ podał, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 16 kwietnia 2018 r. W związku z tym został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop, którego wysokość ustalono z uwzględnieniem współczynnika 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji - w brzmieniu obowiązującym przed dniem
6 listopada 2018 r., tj. przed datą publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt 7/15. Sprawa o wypłatę ekwiwalentu w wyższej wysokości została zainicjowana wnioskiem skarżącego z dnia 14 listopada 2018 r., który spowodował przerwanie biegu przedawnienia. W wyniku rozpoznania wniosku Komendant Powiatowy Policji w Ł. decyzją z dnia 25 stycznia 2021 r. nr 40/2021 odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Organ podkreślił, że strona nie złożyła od tej decyzji odwołania, a w rezultacie rozstrzygnięcie to stało się ostateczne. Do dnia 27 września 2024 r., tj. daty wpływu do organu wniósł o zmianę decyzji nr 17/2021., strona była bierna i nie podjęła żadnych kroków zmierzających do przerwania biegu przedawnienia roszczenia z tytułu wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
Zdaniem organu odwoławczego skarżący, jako były funkcjonariusz Policji, posiadał wiedzę oraz świadomość prawną w stopniu wyższym niż przeciętny obywatel i mimo to nie dochował należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Nadto w podobnych tego typu sprawach znaczna część byłych funkcjonariuszy Policji, działając w swoim słusznym interesie, konsekwentnie odwoływała się od decyzji odmownych, nie dopuszczając do przedawnienia roszczenia.
Podsumowując tę część rozważań organ podał, że bieg terminu przedawnienia roszczenia został przerwany wnioskiem skarżącego z dnia 14 listopada 2018 r. Ponieważ od czasu wydania decyzji nr 17/2021 z dnia 10 lutego 2021 r. (czynności organu przerywającej bieg przedawnienia) do dnia 27 września 2024 r. - daty wpływu do Komendanta Powiatowego Policji w M. pisma skarżącego dotyczącego wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop minęły 3 lata, organ uznał, iż roszczenie z tytułu prawa do wyrównania ekwiwalentu, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, uległo przedawnieniu.
W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść art. 154 § 1 k.p.a. i przyjął, że wzruszenie decyzji w trybie przywołanego przepisu, może nastąpić po spełnieniu określonych przesłanek. Po pierwsze, decyzja nie może tworzyć praw nabytych, dla żadnej ze stron, po drugie, decyzja ta musi być ostateczna, po trzecie, za jej wzruszeniem musi przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony.
Decyzja nr 17/2021 Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia 10 lutego 2021 r. o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania. Nadto skoro od decyzji tej strona nie wniosła odwołania, to w rezultacie decyzja ta stała się ostateczna.
W ocenie organu w toku postępowania strona nie wykazała jednak w sposób wystarczający, że jej interes jest słuszny i uzasadniony, bowiem oparty jedynie został na subiektywnym odczuciu. Tymczasem samo subiektywne poczucie krzywdy oraz rozczarowanie wobec stanowiska organu administracji nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a., a tym samym nie stanowi przesłanki do wzruszenia decyzji. Przy czym nie można też uznać za słuszny interes strony jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją.
Zdaniem organu, o ile w interesie strony leży zmiana decyzji i wypłata wyrównania ekwiwalentu, to błędem byłoby utożsamianie interesu strony z pojęciem jej słusznego interesu. Terminy te należy rozgraniczyć. Interes strony można rozumieć jako dążenie do osiągnięcia określonego stanu, korzyści lub uniknięcia niepożądanych konsekwencji.
W odróżnieniu od ogólnego interesu, słuszny interes strony musi być zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. Organ stwierdził, że skoro skarżący nie odwołał się od decyzji z dnia 10 lutego 2021 r. o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop w zwykłym postępowaniu administracyjnym, to świadczy o jego niekonsekwencji w ochronie swojego interesu majątkowego, a zatem o braku słusznego interesu. Strona miała możliwość weryfikacji decyzji przez organ II instancji, a następnie przez sąd, a skoro nie podjęła tego działania, to trudno przyznać prymat jej woli zmiany decyzji jako przeważającego czynnika nad interesem społecznym orzekania w granicach przepisów prawa. W ocenie organu strona nie wykazała istnienia jej słusznego interesu, do którego nie można zaliczyć skutków finansowych wydanej decyzji, które są naturalną konsekwencją w sytuacji nieodwołania się od rozstrzygnięcia organu I instancji.
Organ zaznaczył przy tym, że w interesie społecznym jest zachowanie trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej.
Konkludując, w ocenie organu w niniejszym postępowaniu brak jest podstaw do zmiany decyzji z uwagi na słuszny interes strony, byłoby to bowiem niedopuszczalne
z powodu pozostawania w kolizji z interesem społecznym, który w przedmiotowej sprawie przemawia za ochroną zasady trwałości decyzji ostatecznych. Jednocześnie organ wskazał, że uznał roszczenie strony za przedawnione.
J. D. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z 6 listopada 2025 r. złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając naruszenie:
- art. 154§ 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę uchylenia decyzji Komendanta Powiatowego w M. z dnia 10 lutego 2021 r., w sytuacji, gdy w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki tego przepisu tj. sprawa dotyczy decyzji ostatecznej i sprawa dotyczy decyzji na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa oraz za uchyleniem decyzji przemawiają względy interesu społecznego oraz słuszny interes strony,
- art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i odmowę podjęcia czynności materialno-technicznej polegającej na wypłacie skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy,
- art.107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy prawo wypłaty wyrównania ekwiwalentu za urlop nie zostało ograniczone czasowo, z uwagi na fakt, iż dokonywane jest w drodze czynności materialno-technicznej w trybie wznowienia określonego w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP,
- art.107 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przypadku skarżącego nie zachodzą wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia uzasadniające nieuwzględnienie przedawnienia.
Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w M., a także zobowiązanie organu do dokonania czynności wypłaty wyrównania za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w określonym terminie
- zasadzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postepowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in., że w interesie społecznym niewątpliwie pozostaje, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu, co jest elementem stabilności porządku prawnego. Nie jest przy tym wykluczona sytuacja, w której za weryfikacją decyzji ostatecznej przemawiać będzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony. Powołując się na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego i sądów wskazał, że jedną z przyczyn zastosowania art. 154 k.p.a. może być zmiana wykładni prawa dokonana po wydaniu decyzji ostatecznej, a odnosząca się do podstawy prawnej wydania weryfikowanej decyzji ostatecznej, ponieważ celem zastosowania tego przepisu nie jest eliminowanie, na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, decyzji ostatecznej, ze względu na jej istotną wadliwość, ale ze względu na wystąpienie innych przesłanek, także tych pozaprawnych (wyrok NSA z dnia 18 września 2019 r. sygn.. akt I OSK 2893/17). Zdaniem strony skarżącej organy winny uwzględnić w swoich rozważaniach okoliczność, że społecznie pożądane jest takie postepowanie organów władzy publicznej, aby prawa pracownicze były przestrzegane i wynagrodzenie należne pracownikowi (ekwiwalent urlopu jako równoważnik tego wynagrodzenia) zostało w całości wypłacone.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie decyzji administracyjnej następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji na zasadach wyżej wskazanych
i stwierdził, że skarga jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na okoliczności prawno-faktyczne
w jakich dokonywana jest kontrola zaskarżonej decyzji. Będące przedmiotem zaskarżenia rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia
23 września 2025 roku zostało wydane wskutek zapadłego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt: II SA/Sz 151/25. Niesie to za sobą określone skutki prawne. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Jak wskazuje się w orzecznictwie, skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne oraz sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Kontrola sądowa rozstrzygnięcia wydanego w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowowydanej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I GSK 557/20, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 267/20, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 283/20, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Celowym zatem jest przypomnienie, że we wskazanym wyroku z dnia 18 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, iż powinnością organu odwoławczego będzie przeanalizowanie przesłanek interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, warunkujących uchylenie lub zmianę decyzji z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w trybie art. 154 k.p.a.
Nadto organ odwoławczy został zobowiązany do dokonania oceny sprawy także w kontekście zaistnienia "wyjątkowych okoliczności", o których mowa w art. 107 ust.
2 ustawy o Policji.
Odczytując wprost wskazania Sądu płynące z powołanego orzeczenia, Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 23 września 2025 r. rozważał zaistnienie w sprawie przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., a w rezultacie uznał brak słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, które mogłyby przemawiać za wzruszeniem decyzji z dnia 10 lutego 2021 r. odmawiającej skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego.
Nadto w ocenie organu w sprawie doszło do przedawnienia roszczenia, o którym mowa w art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Organ zwrócił przy tym uwagę na treść art. 107 ust. 2 ustawy o Policji, w myśl którego organ właściwy do rozpoznawania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. Jednocześnie zaznaczył, że ustawa o Policji nie precyzuje jak należy rozumieć pojęcie "wyjątkowych okoliczności", to jednak przyjął, że mogą je stanowić sytuacje nadzwyczajne i niezależne od osoby dochodzącej roszczenia. Tytułem przykładu organ wskazał na długotrwałą chorobę lub pobyt w szpitalu uniemożliwiający podjęcie działań, konflikt zbrojny lub katastrofę naturalną uniemożliwiającą dostęp do dokumentów lub kontakt z odpowiednimi organami, błąd urzędniczy, który wprowadził w błąd osobę dochodzącą roszczenia co do terminu przedawnienia lub inne sytuacje, które obiektywnie uniemożliwiły dochodzenie roszczenia w terminie. Jednocześnie organ stwierdził, że skarżący nie wykazał sytuacji, o których mowa w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji.
Organy na jednej szali postawiły interes społeczny i słuszny interes strony wskazując, że słuszny interes strony zmierzający do zmiany decyzji i wypłaty ekwiwalentu musi być zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego zaś interes społeczny zmierza do zachowania trwałości ostatecznej decyzji, która realizuje i chroni określone wartości porządku prawnego i ta okoliczność w ocenie organu przesądziła za tym by w obrocie prawnym pozostała decyzja z dnia 10 lutego 2021 r.
W tym miejscu przyznać należy, że co prawda organ wypełnił zobowiązanie Sądu wynikające z wyroku z dnia 23 września 2025 r., bowiem dokonał oceny sprawy w kontekście zaistnienia "wyjątkowych okoliczności", wskazanych w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Sąd doszedł jednak do przekonania, że stanowisko organu nie zostało właściwie wyjaśnione, bowiem organ w tym zakresie powołał się jedynie na brak definicji "wyjątkowych okoliczności" oraz podał kilka takich okoliczności tytułem przykładu, a następnie uznał, że skarżący takich okoliczności nie wykazał. Sformułowanie takiego wniosku było w ocenie Sądu przedwczesne, gdyż nie zostało ono poprzedzone wezwaniem skarżącego do wykazania takich okoliczności.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na przepis art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące
w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Nadto stosownie do art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 k.p.a.).
W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 79a k.p.a. stanowi konkretyzację
i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona z powodu braku odpowiedniej wiedzy
o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Chodzi przy tym o to, aby strona nie została zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy (por. wyrok NSA z 17 lutego 2023 r., I GSK 1344/22).
Jak wynika z akt sprawy skarżący na etapie postępowania administracyjnego nie został zawiadomiony o przesłankach od niego zależnych, które w toku postępowania nie zostały wykazane, a mających wpływ na możliwość nie uwzględnienia przez organ przedawnienia, polegających na wykazaniu "wyjątkowych okoliczności". Przy czym nie zasługuje na uwzględnienie argument organu jakoby skarżący, będący byłym funkcjonariuszem Policji, posiadał wiedzę i świadomość prawną w stopniu wyższym niż przeciętny obywatel w zakresie świadczeń przysługujących mu z tytułu zakończenia służby.
Nie należy tracić z pola widzenia, że sytuacje, w których podstawą przedawnionego roszczenia są relacje między Państwem a jednostką, powstałe w następstwie bezprawnego władczego działania organów władzy publicznej, powinny podlegać wnikliwej ocenie z punktu widzenia zgodności zarzutu przedawnienia podnoszonego przez Skarb Państwa z zasadami wyrażonymi w art. 8 k.p.a. W interesie społecznym niewątpliwe pozostaje, aby stan faktyczny sprawy odpowiadał stanowi prawnemu, co jest elementem stabilności porządku prawnego. Warto podkreślić, że organy winny uwzględnić w swoich rozważaniach okoliczność, że społecznie pożądane jest takie postępowanie organów władzy publicznej, aby prawa pracownicze były przestrzegane i wynagrodzenie (ekwiwalent urlopu jako równoważnik tego wynagrodzenia) zostało w całości wypłacone.
Nie jest przy tym wykluczona sytuacja, w której za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawiać będzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony.
Podsumowując, zdaniem Sądu, organ naruszył wskazane powyżej przepisy postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną i wskazania Sądu oraz dokona ustaleń w zakresie wystąpienia w sprawie okoliczności wskazanych w art. 107 ust. 2 ustawy o Policji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, uchylił zaskarżoną decyzję.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa gov.pl.