II SA/Sz 774/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę Zarządu Dróg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Zarząd Dróg podnosił m.in. zarzut niewłaściwości organu, naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację przepisów o ochronie przyrody. Sąd uznał, że kluczowe dla sprawy jest ustalenie, czy usunięcie drzewa było uzasadnione ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i infrastrukturze drogowej, co mogło stanowić podstawę do usunięcia drzewa bez zezwolenia na mocy art. 83 ust. 6 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia). Sąd zwrócił również uwagę na kwestię prawidłowego ustalenia wysokości kary, wskazując na zasadę niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) i konieczność stosowania stawek obowiązujących w dacie usunięcia drzewa, a nie w dacie wydania decyzji. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy obu instancji dokonały jednostronnych ustaleń faktycznych i ograniczyły postępowanie dowodowe w kluczowych kwestiach.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w kontekście ustalania wysokości kar administracyjnych oraz zasady prawidłowego ustalania stanu faktycznego w sprawach dotyczących ochrony przyrody i usuwania drzew.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie jego wydania i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy usunięcie drzewa z pasa drogowego, które niszczy nawierzchnię i infrastrukturę drogową oraz stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, wymaga zezwolenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, usunięcie drzewa z pasa drogowego zazwyczaj wymaga zezwolenia, jednakże przepis art. 83 ust. 6 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia) stanowił wyjątek, gdy drzewo niszczyło nawierzchnię i infrastrukturę drogową lub ograniczało widoczność, z wyłączeniem drzew na terenie zabytkowym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy administracji powinny zbadać, czy usunięcie drzewa kwalifikowało się do wyjątku przewidzianego w art. 83 ust. 6 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody, zamiast jednostronnie przyjmować, że zezwolenie było wymagane.
Według jakich stawek należy obliczyć karę pieniężną za usunięcie drzewa bez zezwolenia, jeśli przepisy dotyczące stawek uległy zmianie między datą usunięcia drzewa a datą wydania decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Karę pieniężną należy obliczyć według stawek obowiązujących w dacie usunięcia drzewa, zgodnie z zasadą niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że stosowanie przepisów mniej korzystnych dla strony, które weszły w życie po zdarzeniu, naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz, wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP. Ponadto, opóźnienie organu w wydaniu decyzji nie powinno skutkować nałożeniem wyższej kary.
Czy porozumienie między Zarządem Powiatu a Burmistrzem Gminy w sprawie zadań zarządcy dróg powiatowych wpływa na właściwość Burmistrza do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzewa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie porozumienie, mające charakter cywilnoprawny i nieprzekazujące kompetencji władczych, nie wpływa na właściwość Burmistrza do wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że porozumienie dotyczyło wyłącznie sfery wykonawczej i finansowania zadań, a nie przekazania kompetencji decyzyjnych, a ponadto nie spełniało wymogów formalnych do wywołania skutków prawnych w zakresie właściwości organów.
Przepisy (71)
Główne
u.o.p. art. 83 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 § 6
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 84 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 85
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § 9
Ustawa o ochronie przyrody
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. art. 1 § 2
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. art. 2
Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 18 października 2005 r.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r.
k.p.a. art. 20
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 25
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 83 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 § 6
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 85
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § 9
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. art. 1 § 2
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. art. 2
Obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 18 października 2005 r.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 83 § 6
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Ustawa z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw art. 8 § 4
u.d.p. art. 19 § 4
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.s.p. art. 5
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Pomocnicze
u.o.p. art. 83 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 § 6
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 84 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Rozporządzenie Ministra Środowiska art. 1 § 2
Rozporządzenie Ministra Środowiska art. 2
Obwieszczenie Ministra Środowiska
Rozporządzenie Ministra Środowiska art. 13
k.p.a. art. 20
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 24
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 25
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 19 § 4
Ustawa o drogach publicznych
u.s.p. art. 5
Ustawa o samorządzie powiatowym
p.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p. art. 86 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 86 § 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 86 § 5
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 89 § 9
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 85 § 4
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 85 § 7
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 85 § 8
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwa ocena stanu faktycznego przez organy obu instancji, które ograniczyły postępowanie dowodowe w odniesieniu do sytuacji, w której wycinka drzewa mogła nastąpić zgodnie z dyspozycją art. 83 ust. 6 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody. • Niewłaściwe ustalenie wysokości kary pieniężnej poprzez zastosowanie stawek obowiązujących w dacie wydania decyzji, a nie w dacie usunięcia drzewa, co narusza zasadę niedziałania prawa wstecz. • Błędne uznanie właściwości Burmistrza Gminy do wydania decyzji w sytuacji, gdy istniało porozumienie z Zarządem Powiatu, choć sąd ostatecznie uznał, że porozumienie nie wpływało na właściwość.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji o konieczności uzyskania zezwolenia na wycinkę drzewa bez uwzględnienia potencjalnych przesłanek z art. 83 ust. 6 pkt 6 ustawy o ochronie przyrody. • Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pomimo podniesionych zarzutów.
Godne uwagi sformułowania
zasada niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) • nie może być nałożony obowiązek (kara) na podstawie przepisu nieobowiązującego w okresie, za który nakładany jest obowiązek lub wymierzana kara • niejednoznaczna treść oświadczenia Dyrektora zarządu Dróg, które Kolegium bezpodstawnie uznało za koronny dowód w sprawie • porozumienie, będące w istocie umową cywilnoprawną, nie miało wpływu na właściwość organu
Skład orzekający
Iwona Tomaszewska
przewodniczący
Barbara Gebel
sędzia
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) w kontekście ustalania wysokości kar administracyjnych oraz zasady prawidłowego ustalania stanu faktycznego w sprawach dotyczących ochrony przyrody i usuwania drzew."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie jego wydania i może wymagać uwzględnienia zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu usuwania drzew i nakładania kar, a sądowa interpretacja zasady niedziałania prawa wstecz oraz wymogów proceduralnych jest istotna dla praktyki prawniczej.
“Czy opóźnienie urzędu może podnieść Twoją karę? Sąd Administracyjny wyjaśnia zasadę 'lex retro non agit'.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.