II SA/SZ 1048/21

II SA/Sz 1048/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 417/22 - Wyrok NSA z 2024-11-26
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92 ust. 1 i 7, art. 92c ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 110
art. 62 ust. 4 i 4a pkt 1, art. 64c,  art. 64d
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, art. 77 par.1, art. 80, art. 107 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...]; [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, dalej także jako: "Dyrektor Izby, organ II instancji", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., dalej także jako: "Naczelnik, organ I instancji", z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], nakładającą na A. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A. A. "[...]", tj. na podmiot wykonujący przewóz drogowy, dalej także jako: "strona, skarżący", na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( dalej: "u.t.d."), karę pieniężną w wysokości: [...] zł (lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do ustawy).
W sprawie organ II instancji ustalił następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu [...] czerwca 2020 r. na T. P. w S. funkcjonariusze celno-skarbowi Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., przeprowadzili kontrolę drogową zespołu pojazdów składającego się z:
- ciągnika samochodowego, siodłowego, marki S. , numer VIN: [...], numer rejestracyjny: [...];
- naczepy ciężarowej marki S. , numer VIN: [...], numer rejestracyjny [...];
- naczepy ciężarowej marki K. , numer VIN: [...], numer rejestracyjny [...].
Przewóz drogowy w imieniu i na rzecz A. A. wykonywał kierowca J. W.. Na podstawie okazanych przez kierowcę dowodów rejestracyjnych pojazdów funkcjonariusze ustalili, że pojazd samochodowy miał kategorię N3 - pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków, mające maksymalną masę całkowitą przekraczającą 12 ton;
- masa własna ciągnika samochodowego wynosiła 9 682 kg;
- dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów wpisana do dowodu rejestracyjnego pojazdu samochodowego (ciągnik samochodowy) wynosiła 44 000 kg;
- masa własna naczepy ciężarowej marki K. wynosiła 6 961 kg;
- dopuszczalna masa całkowita naczepy ciężarowej marki K. wynosiła 36 000 kg;
- naczepa ciężarowa marki S. i K. nie miała wypisu dot. kategorii
pojazdu;
- masa własna naczepy ciężarowej marki S. wynosiła 6 960 kg;
- dopuszczalna masa całkowita naczepy ciężarowej marki S. wynosiła 36 000 kg.
Funkcjonariusze dokonali pomiaru kontrolowanego zespołu trzech pojazdów miarą teleskopową o numerze inwentarzowym [...] Łączna długość wyniosła 25 metrów i przekraczała dopuszczalną (16,5 metra) o 8,5 metra, co stanowiło przekroczenie o 51,51% dopuszczalnej długości zespołu pojazdów. Ustalone przez funkcjonariuszy parametry jednoznacznie wskazywały na wymóg uzyskania przez przewoźnika drogowego, zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, o którym mowa w art. 64c, 64d prawa o ruchu drogowym oraz wyposażenia kierowcy w to zezwolenie. Z okoliczności sprawy wynika, że strona nie wyposażyła kierowcy w zezwolenie na przejazd zespołu trzech pojazdów (pojazd ponadnormatywny).
W związku z powyższym, w załączniku nr 1 do protokołu kontroli drogowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., funkcjonariusze stwierdzili naruszenie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1 ww. ustawy. Naruszenie to polegało na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%. Naruszenie to znajduje się w wykazie naruszeń ogólnych zasad i warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i zostało wykazane pod Ip. 10.3. pkt 3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Kierowca podczas kontroli nie kwestionował wyników pomiarów długości zespołu pojazdów oraz nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd tego zespołu, jako przejazdu drogowego wykonywanego pojazdem ponadnormatywnym. Protokół z kontroli drogowej został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag i zastrzeżeń.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu ustalenia, czy w dniu kontroli doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym i ustawy Prawo o ruchu drogowym, zaś pismem z dnia [...] czerwca 2021 r., doręczonym stronie w dniu [...] czerwca 2021 r., na podstawie art. 10 § 1 K.p.a. poinformował stronę o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Mając na uwadze powyższe, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2021 r. Naczelnik nałożył na A. A. karę pieniężną w wysokości: [...] złotych.
Pismem z dnia [...] lipca 2021 r., strona wniosła odwołanie od wskazanej decyzji, w którym zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie tj.:
1. art. 92a ust 1 u.t.d. w zw. z Ip. 10.3.3 zał. nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 62 ust 4 i ust 4a pkt 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez uznanie, że długość zestawu została przekroczona o 51,51 % w następstwie przyjęcia jako dopuszczalnej długości 16,5 m, podczas gdy zgodnie z ww. przepisami długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m.
1.2. art. 4 pkt 6a u.t.d w zw. z art. 92a ust 1 u.t.d w zw. z Ip. 10.3.3 zał. nr 3 do u.t.d poprzez uznanie, że strona wykonywała przewóz drogowy zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona, w sytuacji gdy kontrola odbywała się po zjechaniu z promu, po przypłynięciu z [...], gdzie zestaw o długości ustalonej przez kontrolujących może poruszać się bez żadnych dodatkowych zezwoleń i jest traktowany jako normatywny.
W wyniku rozpoznania odwołania strony Dyrektor Izby wskazał, że według ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd nienormatywny to zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach prawa o ruchu drogowym. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii l-VII oraz drogi, po których te pojazdy mogą się poruszać, zostały określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 prawa o ruchu drogowym. Z ww. ustawy wynika również, że zespół pojazdów ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny może składać się wyłącznie z dwóch pojazdów. Dopuszczalna ustawowa długość zespołu pojazdów składającego się z pojazdu samochodowego oraz naczepy nie może przekraczać długości 16,5 metra.
Tymczasem, jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego łączna długość zespołu trzech pojazdów zmierzona przez funkcjonariuszy organu podczas kontroli drogowej wynosiła 25 metrów, co stanowiło przekroczenie o 51,51% dopuszczalnej długości zespołu pojazdów. Przejazd zespołu trzech pojazdów wymagał uzyskania przez przewoźnika drogowego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, o którym mowa w art. 64c i 64d Prawa o ruchu drogowym. Strona nie wyposażyła kierowcy w zezwolenie na przejazd zespołu trzech pojazdów (pojazd ponadnormatywny) o łącznej długości 25 metrów, która przekraczała o 8,5 metra dopuszczalne wymiary zespołu dwóch pojazdów określone w prawie o ruchu drogowym, co stanowi przekroczenie powyżej 20% dopuszczalnej długości zespołu dwóch pojazdów.
Organ II instancji wyjaśnił, że ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. międzynarodowego transportu drogowego oraz określa odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego przez podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. Przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz w niezarobkowym przewozie drogowym.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] czerwca 2020 r. przewóz był realizowany zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego S. (o dopuszczalnej masie całkowitej 26.000 kg) wraz z naczepą K. (o dopuszczalnej masie całkowitej 36.000 kg) oraz naczepą S. (o dopuszczalnej masie całkowitej 36.000 kg). Oznacza to, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekracza 3,5 tony. Z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego wynika, że strona realizująca przewóz jest zarejestrowanym przewoźnikiem drogowym (numerem referencyjny (KREPTD): [...]).
Dyrektor wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż kierowca (w imieniu strony jako przewoźnika drogowego) realizował w dniu [...] czerwca 2020 r. międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy zespołem trzech pojazdów (ciągnik samochodowy oraz dwie naczepy ciężarowe), który był pojazdem ponadnormatywnym, przekraczającym o 51,51 % dopuszczalną długość zespołu dwóch pojazdów.
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Przepis ten ustanawia odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, która ma charakter obiektywny, a więc jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, a dla jej poniesienia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Zgodnie natomiast z art. 92a ust. 7 pkt 2 ww. ustawy, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Pod Ip. 10.3. pkt. 3) załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wyszczególniono naruszenie polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%, które podlega karze pieniężnej w wysokości [...] złotych. Oznacza to, zdaniem Dyrektora Izby, że organ I instancji nałożył na stronę karę w prawidłowej wysokości.
Organ II instancji przytoczył następnie treść art. 92c ust. 1 u.t.d. i wskazał, że możliwość wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewozy istnieje wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że naruszenie przepisów nastąpiło w sytuacjach, na które podmiot ten nie miał wpływu i których nie mógł przewidzieć. Oznacza to, że podmiot naruszający przepisy może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie doszło. Okoliczności takie podmiot wykonujący przewóz drogowy powinien udowodnić, tj. powinien przedłożyć dowody na ich zaistnienie, gdyż to na nim spoczywa obowiązek udowodnienia, że nie miał wpływu na stwierdzone naruszenie bądź nie mógł przewidzieć wystąpienia naruszenia. Przesłanki takie, zdaniem organu, nie występują w sprawie. Odpowiedzialność wykonującego przejazd ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Strona obowiązana była do sprawdzenia parametrów pojazdu w celu ustalenia, jakiej kategorii zezwolenie będzie dla danego przewozu wymagane. Jest to zwykła staranność, jakiej można wymagać od osoby zawodowo trudniącej się przewozem ponadnormatywnych ładunków z użyciem pojazdów o rozmiarach przekraczających wymiary dopuszczalne dla danego typu pojazdów. W dyspozycji art. 92c ust. 1 ww. ustawy nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem nieprawidłowego zachowania przedsiębiorcy. Organ II instancji podkreślił, że przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez własne akty staranności w zakresie właściwej organizacji przedsiębiorstwa, w tym planowania przewozów, jak też bieżącą kontrolę pracy kierowcy i stosowanie właściwych środków dyscyplinujących. Realizowanie przewozu drogowego takim zespołem pojazdów, bez wymaganych zezwoleń, zdecydowanie stawia winę po stronie przedsiębiorcy i nie można mówić w żadnym przypadku o wystąpieniu nieprzewidzianych zdarzeń. W sprawie nie stwierdzono także, aby za stwierdzone w dniu kontroli naruszenie została na stronę nałożona kara pieniężna przez inny uprawniony organ, a od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął okres ponad 2 lat.
Dyrektor Izby wyjaśnił ponadto, że w związku z uregulowaniem ww. kwestii, tj. przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej oraz odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia w ustawie o transporcie drogowym, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Jednak, przepisy k.p.a. również nie dawałyby podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nie można bowiem przyjąć, że naruszenia, które stwierdzono w trakcie kontroli, były wynikiem działania siły wyższej (o czym stanowi art. 189e k.p.a.). Trudno bowiem uznać, że przed podjęciem przez stronę wykonywania zarobkowego międzynarodowego transportu drogowego rzeczy, jak również w dacie kontroli, działała jakaś siła wyższa. Nie można także przyjąć, że waga naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (o czym stanowi art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.), co dawałoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary. Ustawodawca, unijny oraz krajowy, mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa na drogach, ustanowił określone kryteria, które muszą spełniać podmioty wykonujące przewozy drogowe. Jednocześnie organ II instancji podkreślił, że stwierdzone naruszenie zakwalifikowane zostało w tabeli 4 załącznika I do Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8) jako bardzo poważne naruszenie - 4.8 BPN. Trudno zatem mówić w omawianym przypadku o znikomości naruszenia.
W nawiązaniu do zarzutu odwołania, że waga naruszenia była znikoma biorąc pod uwagę, że dłuższe zestawy używane w S. są bardziej ekologiczne od krótszych używanych w Polsce, a zatem karze się przewoźnika za działanie korzystne dla środowiska, a jednocześnie niestwarzające zagrożenia dla innych dóbr, Dyrektor Izby wskazał, że obowiązek przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika wprost z art. 92a i 93 tej ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest ustalenie, że nastąpiło naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, nawet jeśli powstało ono w sposób niezawiniony. Ponieważ przepisy prawa obowiązujące w Polsce zabraniają poruszania się po drogach pojazdom nienormatywnym bez zezwolenia, w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia czy inne kraje uznając tego typu pojazdy za bardziej ekologiczne nie wprowadziły podobnych zakazów. Ponadto nie można pomijać, że wprowadzenie ograniczeń spowodowane jest aspektem bezpieczeństwa, zaś sankcje administracyjne są stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej istotę stanowi natomiast wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych skutków, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym przypadku, w zakresie zapewnienia wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Nie można również powiedzieć, aby strona - mając świadomość niezgodnego z prawem działania - zaprzestała naruszania prawa, bowiem jest to kolejna kara za takie samo naruszenie. Pierwsza dotyczyła kontroli z dnia [...] stycznia 2020 r., kolejna z dnia [...] stycznia 2020 r.
Odnosząc się natomiast do zarzutu, że organ I instancji błędnie ustalił, iż długość zestawu została przekroczona o 51,51 %, przyjmując jako dopuszczalną długość 16,5 m, bowiem w ocenie strony, dla zespołu 2 pojazdów dopuszczalna długość wynosi 18,75 m, a dla trzech pojazdów 22 m, Dyrektor Izby wskazał, że według ustawy Prawo o ruchu drogowym zespół pojazdów ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny może składać się wyłącznie z dwóch pojazdów, a jego długość nie może przekroczyć 18,75 m (zasada ogólna). Kontroli poddano zespół pojazdów ciągnięty przez pojazd silnikowy (ciągnik samochodowy). Zespół składał się z ciągnika samochodowego oraz dwóch naczep ciężarowych. Przy tak ustalonym stanie fatycznym, zastosowanie ma przepis stanowiący wyjątek od zasady ogólnej, który mówi, że dopuszczalna ustawowa długość zespołu pojazdów składającego się z pojazdu samochodowego oraz naczepy nie może przekraczać długości 16,5 metra. Natomiast przejazd zespołu pojazdów o długości większej niż określona w ust. 4a wymaga zezwolenia. Strona, jak już wyżej wskazano, nie wyposażyła kierowcy w zezwolenie na przejazd zespołu trzech pojazdów (pojazd ponadnormatywny) o łącznej długości 25 metrów. Dlatego też, doszło do naruszenia treści art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Ip. 10.3.3 zał. nr 3 do ustawy. Jednocześnie organ II instancji wyjaśnił, że wysokość kary nie uległaby zmianie nawet gdyby uznać, iż dopuszczalna długość wynosiła 18,75 m, bowiem wtedy przekroczenie to stanowiłby 33,33%, a zatem i tak nie mieściłoby się w ramach dopuszczalnej długości. Naruszenie to byłoby również w tej samej kategorii naruszeń, jako bardzo poważne naruszenie - 4.8 BPN. Nie zmieniają tego wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu odwołania, z których wynika, że w [...] dopuszczalne jest poruszanie się zestawem pojazdów powyżej 25 m. Taki zestaw poruszał się w kierunku Polski, zjechał z promu na terminal, gdzie został skontrolowany. To, że jak wskazała strona, kierowca zamierzał odczepić naczepę niezwłocznie po wjeździe na terytorium Polski, jednak nie zdążył tego zrobić z powodu kontroli, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Kierowca kontrolowanego pojazdu podpisując protokół nie wniósł bowiem żadnych zastrzeżeń i nie poinformował funkcjonariuszy o zamiarze odczepienia naczepy. Strona nie przedłożyła w toku postępowania ani wraz z odwołaniem żadnych dowodów na powyższą okoliczność. Twierdzenie, na etapie odwołania, że zestaw miał być rozłączony, w świetle zebranego w chwili kontroli materiału dowodowego jest gołosłowne i jest próbą ominięcia kary pieniężnej.
Pismem z dnia [...] września 2021 r. A. A. wniósł skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej naruszenie:
- art. 92a ust 1 u.t.d. w zw. z Ip. 10.3.3 zał nr 3 do u.t.d. w zw. z art. 62 ust 4 i ust 4a pkt 1 prawa o ruchu drogowym poprzez uznanie, że długość zestawu została przekroczona o 51,51 % w następstwie przyjęcia jako dopuszczalnej długości 16,5 m, podczas gdy zgodnie z ww. przepisami długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m.
- art. 4 pkt 6a u.t.d. w zw. z art. 92a ust 1 u.t.d. w zw. z Ip. 10.3.3 zał nr 3 do u.t.d. oraz art. 4 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 poprzez uznanie, że strona wykonywała przewóz drogowy zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona, w sytuacji gdy kontrola odbywała się po zjechaniu z promu na terenie terminalu promowego, po przypłynięciu z [...], gdzie zestaw o długości ustalonej przez kontrolujących może poruszać się bez żadnych dodatkowych zezwoleń i jest traktowany jako normatywny.
- art. 189f § 1 pkt 1 kpa poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo, że jego waga była znikoma biorąc pod uwagę, że dłuższe zestawy używane w S. są bardziej ekologiczne od krótszych używanych w Polsce, a zatem karanie przewoźnika za działanie korzystne dla środowiska, a jednocześnie niestwarzające zagrożenia dla innych dóbr prawnie chronionych jest sprzeczne z istotą kar o charakterze prewencyjnym i represyjnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wniesiona skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm. zwanej dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Na mocy art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na którym Sąd orzekał w składzie trzech sędziów.
Nałożona na skarżącego kara pieniężna na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 7 oraz załącznika nr 3 lp. 10.3.pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d." jest konsekwencją kontroli drogowej pojazdu składającego się z ciągnika samochodowego, siodłowego marki S. nr rej. [...], naczepy ciężarowej marki [...] nr rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki K. nr rej. [...]. Kontrolę przeprowadzili funkcjonariusze celno-skarbowi, natomiast przewóz drogowy rzeczy był wykonywany w imieniu i na rzecz skarżącego.
Kontrolujący stwierdzili po przeprowadzonych pomiarach pojazdów, że pojazd, którym odbywał się przewóz jest - w świetle definicji zawartej w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - pojazdem nienormatywnym. Z okoliczności sprawy wynika, że skarżący nie wyposażył kierowcy w zezwolenie na przejazd ww. pojazdem ponadnormatywnym, o którym mowa w art. 64c, 64d ww. ustawy.
Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych.
W myśl art. 62 ust. 4 i 4a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 ze zm.) zespół pojazdów może składać się najwyżej z 3 pojazdów, a zespół ciągnięty przez pojazd silnikowy inny niż ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny - z 2 pojazdów. Długość zespołu 2 pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, a 3 pojazdów - 22 m, z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z
pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m.
Ustalony w toku postępowania stan faktyczny sprawy wskazuje, że łączna długość zespołu trzech pojazdów wynosiła 25 metrów. Pomiaru kontrolujący dokonali za pomocą miary teleskopowej o numerze inwentarzowym [...]
W ocenie Sądu, mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny oraz treść ww. przepisów, przedmiotowy pomiar został wykonany prawidłowo tak samo jak prawidłowo została nałożona kara za przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu pojazdów. Według kontrolujących, długość zestawu wynosiła 25 metrów, którego to ustalenia skarżący nie kwestionuje. Nawet gdyby przyjąć, że dopuszczalna długość zestawu może wynosić 18,75 m, nie zaś 16,5 m jak to przyjął organ, to różnica wyniosła 6,25 m, co stanowi przekroczenie (wg załącznika nr 3 do u.t.d. lp. 10.3.3) od 20%, zaś wysokość kary została ustalona przez ustawodawcę w wysokości 5000 zł.
Stosownie do treści art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Z ww. przepisu wynika, że przesłanki uwalniające od odpowiedzialności przewoźnika nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć (vide: wyrok NSA z 24 września 2020 r. II GSK 78/180 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja w tej sprawie nie miała miejsca, zaś skarżący nie wykazał, że przyjmując zlecenie wykonania przewozu wystąpiły okoliczności, na które on, jako profesjonalny przewoźnik, nie miał wpływu. Ponadto, w sprawie nie stwierdzono, aby za ww. naruszenie została na skarżącego nałożona kara pieniężna przez inny uprawniony organ, a od dnia ujawnienia naruszenia na upłynął okres ponad 2 lat.
Sąd zgodził się również ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie, że nie można przyjąć, że waga stwierdzonego naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, co dawałoby podstawę do odstąpienia od nałożenia kary zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Przede wszystkim, stwierdzone naruszenie zakwalifikowane zostało w tabeli 4 załącznika I do Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. jako bardzo poważne naruszenie - 4.8 BPN. Ponadto, podnoszona w skardze okoliczność, że dłuższe zestawy używane w S. są bardziej ekologiczne od krótszych używanych w Polsce, a zatem karze się przewoźnika za działanie korzystne dla środowiska, a jednocześnie niestwarzające zagrożenia dla innych dóbr, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, z uwagi na fakt, że obowiązek wymierzenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym wynika wprost z art. 92a i 93 tej ustawy. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załącznikach do u.t.d., zaś organ wymierzający karę za stwierdzone naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego nie ma możliwości miarkowania kar. Słusznie zatem wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, że ponieważ przepisy prawa obowiązujące w Polsce zabraniają poruszania się po drogach pojazdom nienormatywnym bez zezwolenia, w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia czy inne kraje uznając tego typu pojazdy za bardziej ekologiczne nie wprowadziły podobnych zakazów. Ponadto, nie można również stwierdzić, że strona zaprzestała naruszania prawa, skoro jest to kolejna nałożona na nią kara, w przeciągu dwóch lat, za takie samo naruszenie.
W ocenie Sądu, także podnoszony w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze zarzut, że kontrola pojazdu odbyła się po zjechaniu z promu na terenie terminala promowego, po przypłynięciu z [...], gdzie zespół pojazdów o długości ustalonej przez kontrolujących – jak już wyżej wskazano - może poruszać się bez żadnych dodatkowych zezwoleń i jest traktowany jako normatywny, zaś kierowca nie zdążył rozszczepić ww. zespołu, należy uznać za nieuzasadniony. Jak wynika z protokołu z kontroli drogowej, podpisanego przez kierowcę bez żadnych uwag i zastrzeżeń, nie kwestionował on wyników pomiarów długości zespołu pojazdów, i nie przedstawił wymaganego zezwolenia na przejazd tego zespołu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący jeszcze przed wydaniem w sprawie decyzji przez organ I instancji mógł zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wnieść uwagi, wyjaśnienia, czy też zgłosić własne wnioski dowodowe, w tym przedłożyć jakikolwiek dokument, z którego wynikałoby, że faktycznie przedmiotowy zestaw pojazdów miał zostać rozszczepiony zaraz po zjechaniu z promu, jednak z tego uprawnienia w postępowaniu administracyjnym nie skorzystał.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się tym samym naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i 107 § 1 k.p.a., które nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Skarżący nie wskazał, które to dowody zostały pominięte lub których kwestii organy nie wyjaśniły. Podniesione przez niego zarzuty przybrały raczej postać zwykłej polemiki z ustaleniami organów.
W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.