II SA/Sz 684/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję SKO uchylającą decyzję o karze pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, uznając odpowiedzialność spółki jako użytkownika wieczystego za działania pracownika.
Spółka zaskarżyła decyzję SKO, która uchyliła decyzję Wójta o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka argumentowała, że drzewa były uschnięte i zagrażały bezpieczeństwu, a odpowiedzialność powinna spoczywać na pracowniku, który działał samowolnie. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że spółka jako użytkownik wieczysty ponosi odpowiedzialność za działania pracownika, a usunięcie drzew, nawet zagrażających bezpieczeństwu, wymaga zezwolenia i podlega karze pieniężnej.
Spółka A. wniosła skargę do WSA w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy o nałożeniu kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Spółka podnosiła, że usunięte drzewa były uschnięte i zagrażały bezpieczeństwu, co zgodnie z ustawą o ochronie przyrody powinno zwalniać z opłat i kar. Zarzucała również, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił karę i nie przesłuchał świadka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że pracownik spółki M. O. usunął drzewa z własnej inicjatywy, ale działał na rzecz zakładu, za co spółka ponosi odpowiedzialność. Kolegium uchyliło decyzję Wójta z powodu wątpliwości co do sposobu wyliczenia kary. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki. Sąd uznał, że usunięcie drzew, nawet zagrażających bezpieczeństwu, wymaga zezwolenia, a brak zezwolenia skutkuje nałożeniem kary pieniężnej na posiadacza nieruchomości (w tym użytkownika wieczystego). Sąd nie podzielił argumentacji spółki dotyczącej braku odpowiedzialności za działania pracownika, uznając, że spółka ponosi odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działania pracownika związane z funkcjonowaniem ośrodka. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów materialnych i procesowych, w tym art. 86 ust. 1 pkt 4, art. 83 ust. 6 i art. 88 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, a także art. 80 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, usunięcie takich drzew bez zezwolenia podlega administracyjnej karze pieniężnej, ponieważ przepis art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody określa przypadki, w których nie pobiera się opłaty za zezwolenie, a nie przypadki, w których zezwolenie nie jest wymagane lub nie wymierza się kary.
Uzasadnienie
Sąd zinterpretował art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody jako przepis dotyczący opłat za zezwolenie, a nie zwalniający z obowiązku uzyskania zezwolenia lub od kary pieniężnej. Wskazał, że usunięcie drzew zagrażających bezpieczeństwu wymaga zezwolenia, a jego brak skutkuje nałożeniem kary.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.o.p. art. 83 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Kara pieniężna jest wymierzana posiadaczowi nieruchomości, z której drzewo zostało usunięte bez zezwolenia.
Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Pomocnicze
u.o.p. art. 83 § 6
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 86 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
u.o.p. art. 86 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
Przepis ten określa przypadki, w których nie pobiera się opłaty za zezwolenie, a nie przypadki, w których zezwolenie nie jest wymagane lub nie wymierza się kary.
u.o.p. art. 88 § 5
Ustawa o ochronie przyrody
Nie ma zastosowania w przypadku usunięcia drzew, odnosi się do uszkodzeń lub zniszczeń.
u.o.p. art. 89 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Usunięcie drzew zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mieniu nie podlega karze pieniężnej. Usunięcie drzew z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości (brak żywotności) zwalnia z kary. Posiadacz nieruchomości nie odpowiada na zasadzie ryzyka za samowolne działania pracownika. Organ II instancji naruszył art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
kara pieniężna została wyliczona jako trzykrotność iloczynu obwodu pni drzew, mierzonego na wysokości cięcia, pomniejszonego o 10% współczynnik różnicujący i stawki za 1 cm obwodu pnia drzewa. organ musi wymierzyć administracyjną karę pieniężną, a wysokość tej kary jest z góry określona stawkami. interpretacja przepisów omawianej ustawy musi być dokonywana z uwzględnieniem unormowań o ogólniejszym charakterze, odzwierciedlających istotę całej ustawy, ukazanej już w jej tytule: "o ochronie przyrody". wyjątków nie można interpretować rozszerzająco i dlatego w przypadku drzew uschniętych, zniszczonych, czy zagrażających życiu lub mieniu, na ich usunięcie również wymagana jest uprzednia zgoda właściwego organu. dla ustalenia takiej odpowiedzialności w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma znaczenia, czy pracownik otrzymał od przełożonego polecenie usunięcia drzew albo, czy działał w błędnym przekonaniu, że na usunięcie przedmiotowych drzew nie jest wymagane zezwolenie.
Skład orzekający
Iwona Tomaszewska
przewodniczący
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
członek
Kazimierz Maczewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności użytkownika wieczystego za działania pracownika związane z usunięciem drzew bez zezwolenia oraz interpretacja przepisów dotyczących kar za usuwanie drzew zagrażających bezpieczeństwu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia drzew przez pracownika na terenie ośrodka wczasowego, ale zasady odpowiedzialności posiadacza nieruchomości są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu usuwania drzew i odpowiedzialności za to, a także pokazuje, jak sąd interpretuje przepisy dotyczące bezpieczeństwa i ochrony przyrody w kontekście działań pracownika.
“Czy pracownik wyciął drzewa na własną rękę? Spółka i tak zapłaci karę!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 684/06 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Iwona Tomaszewska /przewodniczący/
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Kazimierz Maczewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
II OSK 1970/06 - Wyrok NSA z 2008-01-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr./ Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia o d d a l a skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze - działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), po rozpatrzeniu odwołania Spółki A. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] znak [...], w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie [...] drzew bez zezwolenia - uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że Wójt Gminy , po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu, wymierzył spółce wymienioną karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia [...] drzew ([...]), z terenu nieruchomości nr [...] położonej w [...] przy ul. [...], której właścicielem jest Skarb Państwa, natomiast Spółka jest jej użytkownikiem wieczystym do [...]r. Przedmiotowa działka oznaczona jest w rejestrze gruntów symbolem [...]; na jej terenie zbudowany jest ośrodek wczasowy [...].
Organ pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił, że wycięcia [...] drzew, dokonał pracownik ośrodka M. O., bez zgody właściciela nieruchomości i bez zezwolenia organu. Kara pieniężna została wyliczona jako trzykrotność iloczynu obwodu pni drzew, mierzonego na wysokości cięcia, pomniejszonego o 10% współczynnik różnicujący i stawki za 1 cm obwodu pnia drzewa.
W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy spółka wskazała, że drzewa nie przejawiały żadnych oznak żywotności, były ułamane i uschnięte oraz zagrażały bezpieczeństwu ludzi i mienia w istniejących obiektach budowlanych. W związku z tym Spółka zarzuciła, że decyzja narusza w sposób rażący prawo, gdyż rozstrzyga w przedmiocie sprawy, mimo iż ze względu na stan faktyczny sprawa powinna podlegać umorzeniu. Ponadto Spółka podniosła, iż twierdzenia organu o uniemożliwieniu dokonania oględzin wyciętych drzew są bezpodstawne, gdyż organ, wbrew postanowieniu art. 85 § 2 k.p.a., nie wydał wezwania osoby trzeciej do okazania przedmiotu oględzin.
Zdaniem Spółki, ze względu na stan usuniętych drzew (kikuty dwóch drzew i jedno uschnięte), nawet gdyby strona wystąpiła o zezwolenie to nie musiałaby ponosić żadnych opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej za wniosek, gdyż zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, nie pobiera się opłaty za usunięcie drzew zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mieniu w istniejących obiektach budowlanych.
Spółka zarzuciła również naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów ustawy o ochronie przyrody, w szczególności art. 88 pkt 5, zgodnie z którym nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej w razie stwierdzenia braku żywotności drzew, która zaistniała z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, a także art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż karę pieniężną nałożono niesłusznie na spółkę, a nie na sprawcę usunięcia drzew. Zdaniem Spółki, nie może ona ponosić odpowiedzialności za to, że jej pracownik samowolnie i bez polecenia pracodawcy dokonał usunięcia drzew, z drugiej jednak strony na pracownika też nie może być nałożona administracyjna kara pieniężna, gdyż nie jest on podmiotem, który mógłby uzyskać zezwolenie na usunięcie drzew, a taki tylko podmiot może odpowiadać na gruncie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie środowiska.
Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, m. in. poprzez nieprzesłuchanie wskazywanego przez nią świadka, przewlekłość postępowania oraz niewłaściwe przeprowadzenie dowodu oględzin wyciętych drzew.
Po rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie jest zasadne, chociaż z innych przyczyn od przedstawionych w odwołaniu.
Organ odwoławczy stwierdził, że faktem bezspornym jest to, iż usunięcia drzew w dniu [...] dokonał wykonujący prace porządkowe pracownik spółki M. O., który wyciął drzewa przy użyciu piły motorowej, z własnej inicjatywy bez polecenia przełożonego. Ścięte drzewa zostały pocięte na kawałki, z których część została zabrana do kotłowni i częściowo spalona, a pozostałą część zamknięto w pomieszczeniu magazynowym. M. O. dokonał wycięcia drzew w zakresie powierzonych mu zadań porządkowych, będąc przekonanym o braku potrzeby uzyskania stosownego zezwolenia organu, przy czym potwierdził on, że prezes spółki pouczył go o obowiązku uzyskania zezwolenia z gminy na wycięcie zdrowych drzew. Fakty te zostały potwierdzone przez inną pracownicę Spółki – B. O..
Organ II instancji stwierdził wobec tego, iż M. O. usuwając przedmiotowe drzewa działał na rzecz zakładu, w którym jest zatrudniony od [...] lat, jako pracownik na podstawie umowy o pracę. Do jego obowiązków należą czynności konserwatorskie oraz utrzymanie porządku i czystości na terenie ośrodka. Po wycięciu drzew kłody zostały pocięte i częściowo od razu spalone w ośrodku, natomiast reszta została złożona w jednym z magazynów, również na terenie ośrodka. Zdaniem Kolegium, można więc stwierdzić, że M. O. nie podjął tych działań we własnym imieniu i dla własnych potrzeb, a ryzyko ujemnych skutków działania pracownika na rzecz zakładu pracy ponosi spółka .
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów Spółki o naruszeniu przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2 i art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, stwierdzając, że zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 2, za usunięcie drzewa odpowiedzialność administracyjną ponoszą właściciel nieruchomości oraz jej posiadacz (również użytkownik wieczysty), jeśli wcześniej nie uzyskał na to zgody właściwego organu administracji, tj. wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. W sytuacji zatem deliktu administracyjnego polegającego na usunięciu drzewa bez zezwolenia właściwy organ wydaje decyzję, która ma charakter podwójnie związany, tj. organ musi wymierzyć administracyjną karę pieniężną, a wysokość tej kary jest z góry określona stawkami.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że interpretacja przepisów omawianej ustawy musi być dokonywana z uwzględnieniem unormowań o ogólniejszym charakterze, odzwierciedlających istotę całej ustawy, ukazanej już w jej tytule: "o ochronie przyrody", a także w art. 4 ust. 1 ustawy, według którego obowiązkiem organów administracji publicznej, osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Zezwolenie na wycięcie drzew jest więc wyjątkiem od reguły zachowania drzew jako elementów przyrody, podlegającej ochronie prawnej, zaś wymierzenie kary za usunięcie drzewa bez zezwolenia ma charakter obligatoryjny i nie może od tego zwolnić żaden przepis. Sytuacje, w których zezwolenie na wycięcie drzew nie jest wymagane, enumeratywnie wymienia art. 83 ust. 6 ustawy – w przepisie tym brak jest wyjątku dotyczącego drzew chorych, zniszczonych czy uszkodzonych, co oznacza, że również te drzewa podlegają ochronie prawnej. Wniosek taki potwierdza również zasada interpretacyjna, zgodnie z którą, wyjątków nie można interpretować rozszerzająco i dlatego w przypadku drzew uschniętych, zniszczonych, czy zagrażających życiu lub mieniu, na ich usunięcie również wymagana jest uprzednia zgoda właściwego organu.
Mimo nieuwzględnienia zarzutów Spółki, Kolegium stwierdziło, że wyliczenie kary pieniężnej budzi wątpliwości, z uwagi na brak możliwości oceny, czy pomiary drzew zostały dokonane w sposób prawidłowy. Organ wyjaśnił, że materialnoprawną podstawę wymierzenia kary pieniężnej - obok ustawy o ochronie przyrody - stanowią: rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306) oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229). Zgodnie z tymi przepisami obwód drzewa mierzy się na wysokości 130 cm od podłoża i wówczas obliczenie kary następuje według wzoru: wielkość obwodu drzewa x stawka za cm x współczynnik różnicujący stawkę x 3. W sytuacji zaś, gdy ustalenie obwodu wyciętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe (jak w niniejszej sprawie) z powodu braku kłody (pocięta na kawałki i spalona), obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej w myśl art. 89 ust. 3 ustawy ustala się, przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%.
Uznając, że organ I instancji przyjął sposób liczenia kary bez uwzględnienia liczby stanowiącej najmniejszy promień pnia, a także nie podano wieku usuniętych drzew, Kolegium wskazało, iż sposób liczenia obwodu pnia ma w sprawie podstawowe znaczenie, gdyż od niego zależy ostatecznie wyliczenie kary pieniężnej i dlatego - wymienioną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją - SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu należytego jej wyjaśnienia, z uwzględnieniem wskazanego zalecenia.
Skarżąc powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, ze względu na bezprzedmiotowość orzekania w sprawie. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego:
a) art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody - poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w przypadku usunięcia drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mieniu w istniejących obiektach budowlanych organ ma podstawy do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej określonej w art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, w przypadku braku zezwolenia odpowiedniego organu,
b) art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody - poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wyłącznie w wymienionych w przepisie przypadkach organ może nie nałożyć administracyjnej kary pieniężnej, gdy z przepisu tego wynika wyłącznie, że we wskazanych przypadkach posiadacz nieruchomości nie musi uzyskać zezwolenia odpowiedniego organu, co nie jest równoznaczne z koniecznością nałożenia administracyjnej kary pieniężnej,
c) art. 88 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody - poprzez niezastosowanie tego przepisu i uznanie, że mimo ustalenia w trakcie postępowania dowodowego braku żywotności drzew z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości zasadne jest wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej,
d) art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody - poprzez uznanie, że posiadacz nieruchomości odpowiada na zasadzie ryzyka za wycięcie drzew przez pracownika,
2) naruszenie prawa procesowego: art. 80 k.p.a. - poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i uznanie, że skarżący błędnie pouczył pracownika M. O. - "utwierdzając w przekonaniu, że wycięcie tylko drzew zdrowych wymaga zezwolenia".
Uzasadniając te zarzuty skarżąca Spółka podniosła, że nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, mimo że usunięte drzewa zagrażały bezpieczeństwu ludzi i mieniu w istniejących obiektach budowlanych, pozostaje w sprzeczności z celem ustawy, tj. ochroną przyrody. Skoro ustawodawca przewidział brak opłat za zezwolenie na usunięcie takich drzew (art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy), to tym bardziej uznał, że niezasadne byłoby nakładanie administracyjnej kary pieniężnej w takich przypadkach. Zdaniem skarżącej, należy dokonać wykładni celowościowej art. 86 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, która prowadzi do stwierdzenia, że brak jest podstaw prawnych do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na stronę postępowania.
Naruszenia art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody skarżąca Spółka upatruje w błędnej jego wykładni dokonanej przez organ – zdaniem Spółki kary pieniężne winny być nakładane tylko w tych przypadkach, w których organ mógłby pobrać opłaty określone w art. 84 i 85 ustawy, bowiem tylko taka wykładnia przepisów jest zgodna z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Wskazuje na to również sposób obliczania kary - mający swoje odniesienie w ustaleniu należnej opłaty.
Ponadto skarżąca uważa, że organy obu instancji nie zastosowały przepisu art. 88 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, mimo iż przepis ten ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika jednoznacznie, że usunięto drzewa, które nie przejawiały żadnych cech żywotności, a Spółka nie przyczyniła się do tego stanu w żaden sposób. W takiej sytuacji organ winien wydać wyłącznie decyzję stwierdzającą usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia i nie ustalać kary pieniężnej lub umorzyć postępowanie.
Zarzut naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody Spółka uzasadnia tym, że niedopuszczalna jest taka interpretacja, iż posiadacz nieruchomości odpowiada za samowolne działanie pracowników na zasadzie ryzyka, a tak w istocie przyjęły organy obu instancji. Skarżąca podnosi, że prawidłowo pouczyła pracownika, iż nie wolno wycinać żadnych drzew bez zezwolenia, a M. O. (pracownik Spółki, który dokonał wycięcia drzew) - działał bez zgody i wiedzy posiadacza nieruchomości, nie dostał nigdy polecenia wycięcia żadnego drzewa oraz nie działał na rzecz posiadacza nieruchomości. Wobec tego, skarżąca uważa, że nie może odpowiadać za samowolne decyzje osób trzecich, a ustalenia faktyczne organów dotyczące tej kwestii odbiegają od stanu rzeczywistego, nie uwzględniają w szczególności zeznań świadka E. W., z których wynika, że jako prezes strony miał podjąć decyzję o wystąpieniu do gminy o zezwolenie na usunięcie drzew w późniejszym czasie, jednak nie zdążył z tym przed podjęciem czynności przez M. O..
Tym samym – zdaniem skarżącej - organ II instancji naruszył także art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. Bezpodstawne jest bowiem twierdzenie, że Spółka utwierdziła pracownika w przekonaniu, że tylko na wycięcie zdrowych drzew konieczne jest zezwolenie. Brak ponadto podstaw do uznania, że samowolne zachowanie pracownika było działaniem w imieniu i na rzecz pracodawcy oraz, że zasadne jest w powyższych okolicznościach wymierzenie stronie za takie działania administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Zdaniem Spółki, nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy między usunięciem drzew, a działaniami organu strony - prezesa spółki - a tym samym brak jest podstaw do uznania odpowiedzialności administracyjnej skarżącej.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem i w określonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) granicach rozstrzygania sądu, nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi.
Sąd nie podzielił bowiem zarzutów skargi, dotyczących naruszenia wskazanych przepisów ustawy o ochronie przyrody (zwanej dalej "ustawą").
W myśl art. 83. ust. 1 tej ustawy usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.
Ustęp 6 tego artykułu wprowadza wyjątki od powyższej zasady, wymieniając drzewa i krzewy, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1. Wyjątki te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 84 ustawy, posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów, które nalicza się w wydawanym zezwoleniu na ich usunięcie. Artykuł 85 określa maksymalne stawki opłat za usunięcie drzew lub krzewów oraz upoważnia ministra właściwego do spraw środowiska do określenia, w drodze rozporządzenia, stawek dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew oraz współczynników różnicujących stawki w zależności od obwodu pnia, a także do corocznego waloryzowania wysokości tych stawek.
Opłat takich nie pobiera się za usunięcie drzew wymienionych w art. 86 ust. 1 ustawy, w tym drzew, "na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie" (pkt 1) oraz tych "które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych" (pkt 4) – na co powołuje się skarżąca Spółka. Wykładnia logiczna tego przepisu wskazuje jednak jednoznacznie, że na usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, wymagane jest zezwolenie, bowiem kategoria drzew, na których usunięcie nie jest wymagane zezwolenie, wymieniona jest odrębnie w pkt. 1.
W razie usunięcia drzew (krzewów) bez wymaganego zezwolenia wójt (burmistrz albo prezydent miasta) wymierza administracyjną karę pieniężną (art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy). Karę taką wymierza się posiadaczowi nieruchomości, z której drzewo zostało usunięte (wniosek z art. 83 ust. 1, 84 ust. 1 i art. 88 ust. 6 ustawy).
W świetle przytoczonych przepisów ustawy, nie jest zasadny podniesiony przez skarżącą Spółkę zarzut naruszenia przepisu art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy - iż w przypadku usunięcia (bez zezwolenia) drzew które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych nie ma podstaw do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Wymieniony przepis nie określa bowiem przypadków, w których nie jest wymagane zezwolenie na usunięcie drzewa lub przypadków, w których nie wymierza się kary pieniężnej, a jedynie przypadki w których nie pobiera się opłaty - w związku z wydaniem zezwolenia na usunięcie drzewa.
Podobnie nie znajduje uzasadnienia inny zarzut skargi: naruszenia art. 83 ust. 6 ustawy. Jak wskazano powyżej, przepis ten wymienia drzewa, do których nie stosuje się przepisu ust. 1 tego artykułu, a więc na usunięcie których nie jest wymagane zezwolenie. Wobec tego – uwzględniając treść art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy – nie wymierza się kary pieniężnej za usunięcie takich drzew, natomiast za usunięcie innych drzew taką karę się wymierza.
Chybiony jest także zarzut naruszenia art. 88 ust. 5 ustawy, jakoby wobec braku żywotności drzew (usuniętych z nieruchomości Spółki) "z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości" niezasadne jest wymierzenie kary pieniężnej. Zauważyć należy, że przywołany przez Spółkę art. 88 ust. 5 odnosi się do sytuacji uregulowanych w ust. 3 i 4 tegoż artykułu, a więc do wymienionych tam przypadków uszkodzeń (zniszczeń) drzew (zieleni albo krzewów), co jednoznacznie wynika z treści i systematyki tych przepisów. Przepis ten nie ma więc zastosowania w przypadku usunięcia (wycięcia) drzew – bo niedorzeczne byłoby w takiej sytuacji badać następnie ("po upływie 3 lat") stan ich żywotności albo odtworzenie korony.
Nie został także uwzględniony przez Sąd zarzut naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy przez uznanie, że posiadacz nieruchomości odpowiada na zasadzie ryzyka za wycięcie drzew przez pracownika. Uwzględniając ustalone w postępowaniu administracyjnym i przytoczone w zaskarżonej decyzji okoliczności sprawy, organ odwoławczy miał podstawy do przyjęcia, iż usunięcie drzew przez pracownika Spółki miało związek z funkcjonowaniem ośrodka wypoczynkowego Spółki i że za usunięcie drzew z terenu tego ośrodka odpowiedzialność administracyjno-karną ponosi właśnie Spółka (użytkownik wieczysty nieruchomości). Zdaniem Sądu, dla ustalenia takiej odpowiedzialności w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma znaczenia, czy pracownik otrzymał od przełożonego polecenie usunięcia drzew albo, czy działał w błędnym przekonaniu, że na usunięcie przedmiotowych drzew nie jest wymagane zezwolenie. Nie ma też znaczenia fakt, że prezes Spółki planował wystąpić o zezwolenie na usunięcie drzew, lecz nie zdążył tego uczynić, przed wycięciem drzew przez pracownika.
Z powyżej opisanym zarzutem związany jest także zarzut skarżącej naruszenia przez organ odwoławczy prawa procesowego (art. 80 k.p.a.), tj. dowolnej oceny materiału dowodowego. Wskazać należy, że przepis ten wyraża m. in. zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracji publicznej, a zatem jego naruszenie ma miejsce w takiej sytuacji, gdy dokonana przez organ ocena tych dowodów budzi zastrzeżenia, naruszając zasady wiedzy, logicznego rozumowania, czy doświadczenia życiowego. Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego zawarta w zaskarżonej decyzji, takich zastrzeżeń nie wywołuje.
Zauważyć przy tym należy również, że wobec uchylenia zaskarżoną decyzją decyzji organu I instancji, w ponownym rozpoznaniu sprawy dokonana zostanie ponowna ocena materiału dowodowego, z ewentualnym jego uzupełnieniem wskazanym w zaskarżonej decyzji.
Mając wszystko powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, które skutkowałoby jej uchyleniem, brak zatem również podstaw do uwzględnienia wniosku skargi o umorzenie postępowania. W związku z tym należało orzec jak w sentencji (art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI