II SA/Sz 427/05

II SA/Sz 427/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-01-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Barbara Gebel
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Mirosława Włodarczak-Siuda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145  par.  1 pkt 1 lit.c) , art. 152 i art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nabycia prawa użytkowania wieczystego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przedstawiło następujący stan sprawy.
Organ I instancji na podstawie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004r. Nr 261, poz.2603) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz.U Nr 23, poz.120), stwierdził nabycie przez E. w [...], z mocy prawa, z dniem [...] r., prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...] , składającego się z działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 oraz prawa własności położonego na tym gruncie budynku trafostacji, ustalając cenę gruntu w wysokości [...] zł. oraz budynku trafostacji na kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że E. nie przedłożyła żadnych dokumentów dotyczących przeprowadzonych robót budowlanych, poniesionych środków finansowych oraz źródeł pochodzenia tych środków na budynek trafostacji. W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] r. i [...] r. dotyczące przedłożenia tych dokumentów strona skarżąca powołując się na art. 75 § 2 kpa w związku z § 9 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10.02.1998r. oświadczyła, że stacja transformatorowa została wybudowana przez poprzednika prawnego w 1964r. z funduszy utworzonych z narzutów zaliczonych w koszty działalności wykorzystywanych na inwestycje. Nadto stwierdziła, że zachodzą przesłanki określone w art. 203 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W ocenie organu I instancji nie zostały spełnione wymogi określone w § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998r. ponieważ E. nie udokumentowała, że budynek trafostacji wybudowany został ze środków własnych poprzednika prawnego. Stąd nabycie własności budynku następuje odpłatnie.
Organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, o której mowa w art. 203 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem kwestię wygaśnięcia zobowiązań z tytułu odpłatności za budynek, pozostawia się do postępowania wieczysto-księgowego.
W odwołaniu od tej decyzji w części dotyczącej odpłatnego nabycia budynku stacji transformatorowej zarzucono naruszenie art. 203 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 9 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia10 lutego 1998r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy w uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że zgodnie z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. państwowa lub komunalna osoba prawna spółdzielnia albo inna osoba prawna ubiegająca się o uznanie środków finansowych za środki własne /wymienione w § 9 rozporządzenia/ przedstawia właściwemu organowi dokumenty lub oświadczenia, o których mowa w § 9.
W razie wątpliwości co do faktów stwierdzonych w oświadczeniach, właściwy organ może żądać dostarczenia dokumentów lub uzupełnienia oświadczeń w wyznaczonym terminie albo złożenia dodatkowych wyjaśnień. Nie przedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów lub oświadczeń albo uchylenie się od dodatkowych wyjaśnień może być uznane za brak dowodów na to, że państwowa lub komunalna osoba prawna, spółdzielnia albo inna osoba prawna wybudowała albo nabyła budynki, inne urządzenia i lokale ze środków własnych.
Zdaniem organu odwoławczego Spółka nie ustosunkowała się do żądania organu zawartego w piśmie z dnia [...] r. bowiem oświadczenia z dnia [...] roku, i [...] r. są niepełne, gdyż nie zawierają pełnej informacji o rodzaju środków finansowych, użytych na wybudowanie lub nabycie budynku, a także okresów, w których środki te był wydatkowane.
Tym samym zgodnie z § 10 ust 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 roku uchylenie się od złożenia dodatkowych wyjaśnień można uznać za brak dowodów na to, że państwowa osoba prawna wybudowała albo nabyła budynki ze środków własnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. w [...] zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego art. 203 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenie przepisów prawa procesowego art. 80 kpa.
Strona skarżąca podniosła, że nie posiada żadnych dokumentów pozwalających na dokładniejsze przedstawienie stanu faktycznego, z uwagi na to, że nie jest zobowiązana do przechowywana dokumentów. Przepisy o archiwizacji dokumentów nakładają obowiązek przechowywania tego typu dokumentów przez okres 40 lat. Natomiast z przedłożonego oświadczenia wynika jakie rodzaje środków finansowych zostały użyte na budowę stacji transformatorowe, a także okres w jakim środki te mogły być wydatkowane.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł , co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynika sprawy.
Zgodnie z art. 200 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603/ nabycie własności przez państwowe osoby prawne budynków, innych urządzeń i lokali następuje nieodpłatnie, jeżeli zostały one wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub poprzedników prawnych: w przeciwnym razie nabycie własności następuje odpłatnie.
Przepis § 8 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu /Dz.U. Nr 23 poz. 120 / zawiera definicje środków własnych stanowiąc, że za środki własne uznaje się środki finansowe pochodzące ze źródeł innych niż budżet państwa lub budżet gminy. Za środki własne zgodnie z § 8 ust.1 pkt 1 uznane są fundusze utworzone z narzutów zaliczonych w koszty działalności wykorzystywanych na inwestycje. Podstawę o uznania środków państwowych osób prawnych za środki własne tych osób stanowią dokumenty wymienione w § 9 ust.1 cyt. rozporządzenia. Jeżeli państwowa osoba prawna nie dysponuje dokumentacji stanowiącymi podstawę do uznania jej środków za środki własne, podstawę taką mogą stanowić oświadczenia kierownika i głównego księgowego braku dokumentów, o których mowa w ust.1, oraz o źródłach pochodzenia środków finansowych. W oświadczeniach powinny być wymienione rodzaje środków finansowych użytych na wybudowanie lub nabycie budynków, innych urządzeń i lokali, a także okresy, w których środki te były wydatkowane. Do oświadczeń stosuje się art. 75 § 2 kpa.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca do wniosku o uwłaszczenie dołączyła decyzję komunikacyjną z dnia [...] r. Nr [...] z której wynika, że " wg oświadczenia Komisji Inwentaryzacyjnej zawartego w kartach inwentaryzacyjnych Nr [...] – budynki trafostacji wybudowane zostały ze środków własnych E. w [...] . Nadto w piśmie z dnia [...] r. poinformowano, że stacje transformatorowe zostały wybudowane ze środków własnych i określiła ich wartość księgową, a w piśmie z dnia [...] r. złożyła oświadczenie, że stacja transformatorowa usytuowana na działce Nr [...] została wybudowana przez poprzednika prawnego E. w [...] r. z funduszy utworzonych z narzutów zaliczonych w koszty działalności wykorzystywanych na inwestycje. Powyższe oświadczenie zostało potwierdzone pismem z dnia [...] r.
Organ I instancji uzasadniając decyzję w części dotyczącej ustalenia odpłatności za budynek trafostacji wskazał, że nie zostały spełnione wymogi określone § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998r. bowiem strona skarżąca nie udokumentowała, że budynek został wybudowany ze środków własnych poprzednika prawnego. Organ I instancji z naruszeniem art. 75, 77, 80 i 107 kpa pominął jako dowód decyzję Wojewody z dnia [...] r. jak również nie ustosunkował się do treści oświadczeń wskazanych przez stronę skarżącą.
Natomiast organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że zarówno oświadczenie z dnia [...] r. jak i pismo uzupełniające z dnia [...] r. są niepełne bowiem nie zawierają pełnych informacji o rodzajach środków finansowych użytych na wybudowanie lub nabycie budynków, a także okresów, w których środki te były wybudowane. Ustalenie to jest dowolne i dokonane z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 kpa. Strona skarżąca w oświadczeniu z dnia [...]r. wskazała rodzaje środków finansowych użytych na wybudowanie stacji transformatorowej a organ odwoławczy nie uzasadnił co należy uznać za "pełną informację". Ustalenie, że oświadczenie nie zawiera okresów, w których środki te były wydatkowane również nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Przepis § 10 ust.2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998r. stanowi podstawę do żądania dostarczenia dokumentów lub uzupełnienia oświadczeń tylko w razie wątpliwości, co do faktów stwierdzonych w oświadczeniach. Nie przedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów lub oświadczeń może być uznane za brak dowodów na to, że państwowa osoba prawna wybudowała lub nabyła budynek ze środków własnych. Użycie w § 10 ust.3 rozporządzenia "może być uznane za brak dowodów" wskazuje, że organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. Kontrola legalności decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd sprowadza się do zbadania, czy nastąpiło wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, czy dokładnie wyjaśniono okoliczności faktyczne raz czy po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu materiału dowodowego dokonano prawidłowej ocen przesłanek warunkujących zastosowanie § 10 ust.3 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998r.
Zdaniem Sądu organy obu instancji z naruszeniem art. 107 § 2 kpa w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie wykazały, jakie powzięły wątpliwości, co do faktów stwierdzonych w oświadczeniach oraz nie uzasadniły w sposób dostateczny tezy dotyczącej uznania, że brak jest dowodów, że strona poprzednik prawny strony skarżącej wybudował budynki ze środków własnych.
Za niezasadny należy uznać natomiast zarzut naruszenia art. 203 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten reguluje wygaśnięcie zobowiązań osób prawnych z tytułu odpłatności za budynki, a nie nabycia odpłatnego lub nieodpłatnego tych budynków.
Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.