II SA/Sz 420/24

II SA/Sz 420/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 62a, art. 74 ust. 3a pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 8 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj,, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi H. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego H. C. kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 2 sierpnia 2023 r., nr [...], Wójt Gminy S. (dalej zwany: "organem I instancji") stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego z części złoża "K. " na części działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], obręb K., gm. S..
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H. C. (dalej zwany: "odwołującym", "skarżącym"). Odwołujący podniósł, że jest właścicielem nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...] znajdującej się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, którego decyzja dotyczy. Na swojej nieruchomości prowadzi działalność polegającą na hodowli zwierząt futerkowych. Odwołujący wskazał, że nie zgadza się z wydaną decyzją, ponieważ projektowana inwestycja sąsiadująca z jego gospodarstwem będzie narażać hodowlę odwołującego na znaczną ilość hałasu, kurzu i pyłu. W znacznym stopniu wpłynie to na zwierzęta i spowoduje wiele różnych problemów hodowlanych. Hałas wywołany tego rodzaju inwestycją powoduje "wzmożoną pobudliwość nerwową zwierząt". W konsekwencji działalność kopalni w tak bliskiej odległości od gospodarstwa odwołującego uniemożliwi mu prowadzenie dotychczasowej działalności. Odwołujący dodał, że gospodarstwo jest źródłem dochodu jego rodziny, a także rodziny jego syna, oraz że dalsze uwagi do decyzji, wniesie po zapoznaniu się z materiałem dowodowym.
Postanowieniem z 26 lutego 2024 r., nr SKO.4170.2388A.2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (dalej: "Kolegium") stwierdziło niedopuszczalność odwołania H. C..
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że w wyniku wstępnej analizy formalnej wniesionego odwołania ustaliło, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji odwołujący nie był uznany za stronę. Koniecznym zatem było ustalenie, czy odwołującemu przysługuje przymiot strony postępowania. Kolegium przytaczając treść art. 74 ust. 3a ustawy z 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2023 r. poz. 1094 ze zm., dalej: "u.i.o.ś."), stwierdziło, że w sprawie nie zostało wykazane,
że odwołującemu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się
w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę. Kolegium wskazało, że działka, która stanowi własność odwołującego, jest położona w odległości ok. 123 m od granic przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, co ustaliło na podstawie Systemu Informacji Przestrzennej Urzędu Gminy w S.. Wskazało również że z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia nie wynika, aby znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia rozciągało się poza 100 m od granic terenu inwestycji. Wobec tego Kolegium stwierdziło, że brak jest do podstaw do przyznania odwołującemu przymiotu strony przedmiotowego postępowania.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł H. C., zarzucając mu naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pod kątem tego czy skarżącemu przysługuje status strony w postępowaniu, a mianowicie niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w zakresie tego czy działka nr [...], której skarżący jest właścicielem, znajduje się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, tj.:
a) czy na działce nr [...] w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostaną przekroczone standardy jakości środowiska,
b) czy działka nr [...] znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w jej zagospodarowaniu zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem - prowadzeniem fermy zwierząt futerkowych,
2. art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez zdawkowe przedstawienie powodów z jakich odmówiono skarżącemu statusu strony postępowania, co przejawiało się lakonicznym uzasadnieniem, w którym nie wyjaśniono w istocie jakimi przesłankami kierował się organ; według skarżącego sposób zredagowania uzasadnienia budzi wątpliwości czy organ kierował się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,
3. art. 134 k.p.a., poprzez bezpodstawne uznanie, że odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.
W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem Kolegium, że nie jest stroną postępowania w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą "Eksploatacja kruszywa naturalnego
z części złoża "K. " z części działek o numerach ewidencyjnych [...]
i [...], obręb K., gm. S., woj. zachodniopomorskie".
W ocenie skarżącego, planowane przedsięwzięcie negatywnie wpłynie
na środowisko (hałas, zanieczyszczenie powietrza, poprzez unoszący się pył)
i uniemożliwi mu prowadzenie dotychczasowej działalności. Skarżący wskazał,
że jest właścicielem działki nr [...], na której od blisko [...] lat prowadzi fermę zwierząt futerkowych. Okoliczność ta wynika z Systemu Informacji Przestrzennej Urzędu Gminy S. https://[...] gdzie wyraźnie działka skarżącego oznaczona jest jako ferma.
Skarżący podniósł, że powyższe okoliczności nie były przedmiotem jakichkolwiek ustaleń i rozważań ze strony Kolegium, mimo że w świetle art. 74 ust. 3a pkt 2 i 3 u.i.o.ś. były to okoliczności istotne do ustalenia kręgu stron postępowania. Kolegium ogólnikowo stwierdziło, że z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia "nie wynika, by znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia rozciągało się poza 100 m od granic terenu inwestycji". Kolegium nie dokonało natomiast żadnych samodzielnych ustaleń co do zakresu oddziaływania planowego przedsięwzięcia, a tym bardziej nie dokonało oceny jak przedsięwzięcie wpłynie
na standardy jakości środowiska.
Zdaniem strony, ferma norek powinna być usytuowana w miejscu cichym i spokojnym, niestety sąsiedztwo kopalni zaburzy obecnie panujący harmonijny spokój, ponieważ ciężkie sprzęty, które będą pracowały, są głośne
i ciężkie. Skarżący potrzebuje też dostępu do świeżej wody ze studni, a planowane przedsięwzięcie może znacząco obniżyć lustro wody studni skarżącego i pozbawić go wody.
Skarżący zarzucił, że Kolegium całkowicie przemilczało zarówno wpływ przedsięwzięcia na standardy jakości środowiska, jak również to w jaki sposób przedsięwzięcie będzie oddziaływać na aktualne zagospodarowanie nieruchomości skarżącego. Kolegium skupiło się wyłącznie na tym jaka odległość dzieli działkę skarżącego z planowanym przedsięwzięciem. Według skarżącego, takie naruszenie należy kwalifikować jako uchybienie obowiązkom organu wynikającym z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. W konsekwencji ocena, że skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu jest błędna. Następstwem powyższych uchybień Kolegium było również działanie organu wbrew ogólnym zasadom postępowania administracyjnego - zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.) i zasadzie pogłębiania zaufania do organów administracji (art. 8 § 1 k.p.a.). Wyrazem tego było uzasadnienie postanowienia, które nie zawiera wszystkich elementów przewidzianych art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.
Dodatkowo skarżący podniósł, że nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy, w tym treścią Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia, do której odwołuje się Kolegium.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując
w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z 13 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 234/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił ww. skargę z uwagi na usunięcie jej braków formalnych po terminie. Postanowieniem z 14 czerwca 2024 r., w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącego, Sąd uchylił ww. postanowienie z 13 maja 2024 r. o odrzuceniu skargi. Sprawa sądowa została zarejestrowana pod nową sygn. akt
II SA/Sz 240/24.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), bowiem przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, kończące
to postępowanie.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.)
w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola
ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego
i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Przedmiotem skargi objęto postanowienie Kolegium z 26 lutego 2024 r., stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Wójta Gminy S. z 2 sierpnia 2023 r., stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego z części złoża "K. " na części działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], obręb K., gm. S..
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia prawidłowości stwierdzenia przez Kolegium niedopuszczalności odwołania skarżącego od wskazanej powyżej decyzji organu I instancji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zdaniem skarżącego, w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia Kolegium niesłusznie uznało, że skarżącemu nie przysługuje status strony postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji. Organ ten nie przeprowadził własnego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy skarżącemu przysługiwał ten status, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia nie wynika, by znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia rozciągało się poza 100 m od granic terenu inwestycji.
Z kolei w ocenie Kolegium, w świetle art. 74 ust. 3a u.i.o.ś., skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji, bowiem działka stanowiąca własność skarżącego położona jest w odległości ok. 123 m od granic przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie. Z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zdaniem organu, z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia nie wynika, by nieruchomość strony znajdowała się w obszarze o jakim mowa w art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś. Brak zatem podstaw do przyznania skarżącemu przymiotu strony przedmiotowego postępowania, co uzasadnia stwierdzenie niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. wobec jego wniesienia przez osobę niebędącą stroną postępowania.
Zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zarówno w doktrynie
jak i orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również z przyczyn podmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Niedopuszczalność zaś odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka odwołania, a zatem gdy odwołanie wniosła osoba trzecia lub podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnej (np. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A.Wróbel, Komentarz aktualizowany do kodeksu postępowania administracyjnego – art. 134, LEX/el. 2024; wyrok NSA z 28 września 2022 r., sygn. akt I OSK 1776/19). Przyjmuje się również, że organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania w przypadku, gdy ze złożonego odwołania wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że wnoszący odwołanie nie ma w sprawie interesu prawnego. Zaś o oczywistym braku legitymacji wnoszącego odwołanie można mówić tylko wówczas, gdy ustalenie takie ma obiektywny wymiar i nie wiąże się z oceną interesu prawnego. Jeśli natomiast osoba, która wniesie odwołanie twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązków, organ odwoławczy jest zobowiązany rozpoznać odwołanie, a stwierdziwszy po rozpoznaniu odwołania, że osoba wnosząca odwołanie nie ma w tej sprawie interesu prawnego lub obowiązku, winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.). Twierdzenie bowiem podmiotu wnoszącego odwołanie o posiadaniu przymiotu strony opartego na obowiązującej normie prawnej może zostać zweryfikowane jedynie po przeprowadzeniu postępowania, w którym organ obowiązany jest zbadać, czy istotnie podmiot wywodzi swój interes prawny lub obowiązek z obowiązującego przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2451/14 i przywołana tam literatura oraz orzecznictwo).
Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma kwestia prawidłowości uznania przez Kolegium, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie zaś z art. 74 ust. 3a u.o.i.ś., stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wnioskodawca oraz podmiot, któremu przysługuje prawo rzeczowe do nieruchomości znajdującej się w obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie
w wariancie zaproponowanym przez wnioskodawcę, z zastrzeżeniem art. 81 ust. 1.
Przez obszar ten rozumie się:
1) przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obszar znajdujący się w odległości 100 m od granic tego terenu;
2) działki, na których w wyniku realizacji, eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia zostałyby przekroczone standardy jakości środowiska, lub
3) działki znajdujące się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia, które może wprowadzić ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem.
Zdaniem Sądu, słusznie podnosi skarżący, że Kolegium ogólnikowo uzasadniło swoje rozstrzygnięcie. Kolegium ograniczyło się do stwierdzenia, że działka skarżącego położona jest w odległości ok. 123 m od granic przewidywanego terenu, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, co pozwala jedynie na stwierdzenie, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 74 ust. 3a pkt 1 u.i.o.ś. Lakoniczne stwierdzenie Kolegium, że z Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia nie wynika, by znaczące oddziaływanie przedsięwzięcia rozciągało się poza 100 m od granic terenu inwestycji, w ocenie Sądu, jest niewystarczające do wykluczenia istnienia przesłanki określonej w art. 74 ust. 3a pkt 2 czy też pkt 3 u.i.o.ś. Jednocześnie Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do argumentacji skarżącego. Skarżący natomiast już w odwołaniu wskazywał, że na działce nr [...] prowadzi działalność polegającą na hodowli zwierząt futerkowych, oraz że wydobycie kruszywa naraża hodowlę na znaczną ilość hałasu, kurzu i pyłu, co w znacznym stopniu wpłynie na zwierzęta i spowoduje wiele różnych problemów hodowlanych. W jego ocenie przedmiotowa działalność w bliskiej odległości od gospodarstwa skarżącego, uniemożliwi mu prowadzenie dotychczasowej działalności.
W ocenie Sądu, Kolegium przedwcześnie, bez wnikliwej analizy i bez dostatecznych w sprawie ustaleń, przesądziło o braku posiadania przez skarżącego przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji
z 2 sierpnia 2023 r., stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji kruszywa naturalnego z części złoża "K. " na części działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], obręb K., gm. S..
Podkreślić należy, że w świetle art. 7 k.p.a., ustaleń w powyższej kwestii Kolegium powinno dokonywać z uwzględnieniem obowiązków wynikających z tej regulacji, polegających na podejmowaniu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Ponadto obowiązkiem organu jest tak prowadzić postępowanie, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). W tym miejscu wskazać należy, iż Karta Informacyjna Przedsięwzięcia, zgodnie z art. 62a u.i.o.ś., zawiera podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, także co do zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i stanowi podstawowy dowód dla ustaleń faktycznych w zakresie cech i parametrów planowanego przedsięwzięcia. Nie zwalnia to jednak organu administracji od dokonania szczegółowej analizy tego dokumentu i jego oceny w kontekście tego czy w wyniku realizacji przedsięwzięcia na nieruchomości skarżącego dojdzie do przekroczenia standardów jakości środowiska, czy nieruchomość skarżącego znajduje się w zasięgu znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia i czy oddziaływanie to może wprowadzić ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości zgodnie z jej aktualnym przeznaczeniem. W niniejszej sprawie Kolegium takiej analizy i oceny nie dokonało.
Z powyższych względów Sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107
§ 3 i art. 134 k.p.a. Niewątpliwie Kolegium przedwcześnie uznało, że skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu, bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w konsekwencji stwierdziło niedopuszczalność odwołania skarżącego.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy, stosownie do art. 153 p.p.s.a., Kolegium zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w niniejszym wyroku, w szczególności wyjaśniając powyższe kwestie i odnosząc się do argumentów skarżącego, a następnie wyda prawidłowe rozstrzygnięcie uzasadnione okolicznościami, stanem faktycznym sprawy i zgromadzonymi dowodami,
co powinno znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym jego uzasadnieniu, sporządzonym stosownie do wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje zwrot poniesionego przez skarżącego wpisu od skargi.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.