II SA/Sz 408/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał połączone skargi Gminy Wolin i radnego T. H. na zarządzenie zastępcze Wojewody Zachodniopomorskiego, które stwierdzało wygaśnięcie mandatu radnego T. H. z powodu naruszenia zakazu zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego. Skarżący argumentowali, że działalność stowarzyszenia, którego radny jest wiceprezesem, nie jest działalnością gospodarczą, a wykorzystanie mienia gminy (lokalu biurowego) odbywało się na warunkach rynkowych i nie stanowiło podstawy do wygaśnięcia mandatu. Sąd, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, przyjął szeroką interpretację przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którą "wykorzystywanie mienia" obejmuje wszelkie formy korzystania z mienia komunalnego w ramach działalności gospodarczej, niezależnie od odpłatności, podstawy prawnej czy osiągania zysków. Sąd uznał, że stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą, a fakt wykorzystania lokalu stanowiącego mienie gminy wypełnia dyspozycję przepisu, co skutkuje wygaśnięciem mandatu. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując, że wydanie zarządzenia zastępczego nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu KPA, a wnioski dowodowe złożone na etapie sądowym nie mogły być uwzględnione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, w tym szerokie rozumienie pojęcia "wykorzystywania mienia" oraz znaczenie braku zysków.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego i stowarzyszenia, ale jego interpretacja przepisów ma szersze zastosowanie w sprawach dotyczących zakazów ustawowych dla osób pełniących funkcje publiczne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prowadzenie działalności gospodarczej przez stowarzyszenie, którego radny jest wiceprezesem, z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prowadzenie działalności gospodarczej przez stowarzyszenie, którego radny jest wiceprezesem, z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.
Uzasadnienie
Sąd przyjął szeroką interpretację pojęcia "wykorzystywania mienia gminy", obejmującą wszelkie formy korzystania z mienia komunalnego w ramach działalności gospodarczej, niezależnie od odpłatności, podstawy prawnej czy osiągania zysków. Fakt, że stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą i korzysta z mienia gminy, wypełnia dyspozycję art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Czy działalność stowarzyszenia, które nie osiąga zysków i wykorzystuje mienie komunalne jedynie na potrzeby statutowe, można uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak zysków i wykorzystanie mienia na cele statutowe nie wyklucza uznania działalności za gospodarczą, jeśli spełnia ona kryteria przedmiotowe i funkcjonalne działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że cel gospodarczy działalności nie jest niweczony przez przeznaczenie dochodu na cele statutowe. Istotne jest samo prowadzenie działalności gospodarczej i wykorzystanie mienia komunalnego, a nie osiągnięcie zysku.
Czy w postępowaniu w sprawie wydania zarządzenia zastępczego przez wojewodę stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie zarządzenia zastępczego przez wojewodę nie jest postępowaniem administracyjnym w rozumieniu KPA, a przepisy art. 7 i 77 § 1 KPA nie mają zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie wydania zarządzenia zastępczego stanowi odrębną kompetencję nadzorczą wojewody i nie odsyła do przepisów KPA, w przeciwieństwie do postępowań nadzorczych w innych przypadkach.
Przepisy (12)
Główne
u.s.g. art. 24f § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. "Wykorzystywanie mienia" rozumiane jest szeroko, niezależnie od charakteru (pośredni/bezpośredni), podstawy prawnej, stałości, odpłatności czy osiągania dochodów.
k.w. art. 383 § § 1 pkt 5
Ustawa Kodeks wyborczy
Sankcją za naruszenie zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych funkcji lub działalności jest wygaśnięcie mandatu.
Pomocnicze
u.s.g. art. 98 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 98a § ust. 1 i 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Procedura wydawania zarządzenia zastępczego przez wojewodę w przypadku bezskutecznego wezwania organu gminy do podjęcia aktu.
u.s.g. art. 91 § ust. 5
Ustawa o samorządzie gminnym
W postępowaniu nadzorczym stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (choć sąd zakwestionował zastosowanie tego przepisu do wydania zarządzenia zastępczego).
k.p.a. art. 7 § par. 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § par. 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
p.p. art. 3
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Definicja działalności gospodarczej.
p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej, w tym nad aktami nadzoru.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 133 § par. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § par. 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość prowadzenia postępowania dowodowego z dokumentów w sądzie administracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Szeroka interpretacja pojęcia "wykorzystywania mienia gminy" przez sąd. • Brak zysków nie wyklucza prowadzenia działalności gospodarczej. • Wykorzystanie mienia komunalnego przez stowarzyszenie, którego radny jest wiceprezesem, wypełnia dyspozycję art. 24f ust. 1 u.s.g. • Zarzuty naruszenia KPA niezasadne w kontekście wydania zarządzenia zastępczego.
Odrzucone argumenty
Działalność stowarzyszenia nie jest działalnością gospodarczą. • Wykorzystanie mienia komunalnego odbywało się na warunkach rynkowych i nie stanowiło podstawy do wygaśnięcia mandatu. • Naruszenie przepisów KPA przez Wojewodę w zakresie zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego. • Wnioski dowodowe złożone na etapie sądowym powinny zostać uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie "prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy" jest rozumiane szeroko, niezależnie od tego czy korzystanie ma charakter pośredni, czy bezpośredni oraz czy przynosi dochody. • sformułowanie "wykorzystywanie" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia jednostki samorządu terytorialnego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy wykorzystywanie to ma podstawę prawną, czy jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie czy jest odpłatne czy też nieodpłatne. • Wykorzystywanie mienia stanowi wystarczającą przesłankę do wygaśnięcia mandatu radnego i bez znaczenia normatywnego pozostaje kwestia, czy przy korzystaniu z tego mienia gminy, radny odniósł korzyści czy też nie. • aby funkcjonariusz publiczny nie tylko nie realizował swoich prywatnych celów dzięki posiadanej władzy, ale aby nie zachodziły przesłanki mogące stworzyć, choćby mylnie, takie wrażenie. • brak zysków nie stanowi przesłanki negatywnej prowadzenia działalności gospodarczej, nie tylko w znaczeniu przedmiotowym, ale i funkcjonalnym.
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący
Wiesław Drabik
sprawozdawca
Joanna Świerzko-Bukowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, w tym szerokie rozumienie pojęcia \"wykorzystywania mienia\" oraz znaczenie braku zysków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnego i stowarzyszenia, ale jego interpretacja przepisów ma szersze zastosowanie w sprawach dotyczących zakazów ustawowych dla osób pełniących funkcje publiczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konfliktu interesów i potencjalnej korupcji w samorządzie, a interpretacja sądu jest kluczowa dla zrozumienia zakresu zakazów dla radnych.
“Czy radny może zarządzać firmą korzystającą z mienia gminy? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
samorząd terytorialny
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.