II SA/Sz 371/21

II SA/Sz 371/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-09-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Marzena Iwankiewicz
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 2722/21 - Wyrok NSA z 2025-06-24
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a ust.1, ust. 2, ust. 8, ust. 10, art. 3 ust. 2, art. 4 pkt 1, art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 6a, art. 4 pkt 7,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2021 r. sprawy ze skargi Y. S. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz skarżącego Y. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. , decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 22, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1 - 3, art. 39k ust. 1 - 2, art. 92a ust. 2 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), zwanej dalej "u.t.d." oraz lp.4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika strony od decyzji Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] o nałożeniu na Y. S. (zwanego dalej: "strona" lub "skarżący") kary pieniężnej w wysokości [...] złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia organu
I instancji stanowiły naruszenia polegające na: wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz wykonywaniu przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tj. naruszenia określone w lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
Dokonanie powyższych naruszeń stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu 8 kwietnia 2019 r. w S. przy ul. [...] kontroli drogowej samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował skarżący. W chwili zatrzymania do kontroli kierujący przewoził dwójkę pasażerów z ul. [...] w S. na ul. [...] w S.. Usługę przewozu na ww. trasie pasażer zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. Kierujący wykonywał przewóz osób pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał we własnym imieniu. Podczas kontroli kierujący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Kierujący nie posiadał także orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr 109/2019 z dnia 8 kwietnia 2019 r.
Pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. organ I instancji zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń określonych w lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym.
W dniu 8 kwietnia 2020 r. skarżący złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Jednocześnie zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., w szczególności poprzez nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej i czy doszło do wykonywania transportu drogowego. Podniósł również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. poprzez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności strony nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się orzeczeniami: lekarskim oraz psychologicznym o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Odnosząc się do powyższych zarzutów Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał na treść art. 39a ust. 1 u.t.d, zgodnie z którym przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta (m.in.) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 3) i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4).
Organ wskazał, że w myśl lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych. Stosownie zaś do lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych.
Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy ustalił, że w dniu kontroli drogowej strona we własnym imieniu wykonywała odpłatny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli drogowej kierujący przewoził dwójkę pasażerów R. B. i M. K. z ul. [...] w S. na ul. [...] w S.. Z zeznań złożonych w charakterze świadka przez obydwu pasażerów wynika, że usługa przewozu na ww. trasie została zamówiona przy pomocy aplikacji Bolt. Usługę zamówił pasażer - R. B.. Warunki wykonania usługi zostały określone przy pomocy aplikacji. Także opłata za wykonanie usługi została pobrana przy pomocy tej aplikacji z karty kredytowej zgłoszonej do aplikacji. Okoliczności zamówienia opisanej usługi przewozu osób i jej wykonania potwierdził kierujący przesłuchany w charakterze świadka. Kierujący zeznał również, że usługi przewozu osób wykonuje pojazdem należącym do jego partnerki A. B., zaś z aplikacji Bolt korzysta jako klient i wykonuje przewozy drogowe osób. Opisana usługa była drugą zamówioną przy pomocy tej aplikacji i przez niego wykonaną. Z powyższego jednoznacznie wynika, że opisana usługa przewozu osób była odpłatną usługą transportową wykonywaną przez kierującego we własnym imieniu. Wobec tego to na skarżącym, jako osobie wykonującej czynności związane z przewozem drogowym, spoczywał obowiązek zadbania o uzyskanie orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Mając powyższe na względzie, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę łączną karę pieniężną w wysokości 2 000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 4.2 i lp. 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.
Nadto odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podniósł, że strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, lecz mimo to nie złożyła żadnych wyjaśnień ani nie przedłożyła żadnych dowodów. Natomiast organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 i art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, jak również dokonał wszechstronnej oceny okoliczności sprawy i analizy całokształtu materiału dowodowego, a nadto uzasadnił swoje stanowisko stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony organ I instancji ustalił wszystkie istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy, w tym okoliczności dotyczące zamówienia i wykonania usługi oraz uiszczenia opłaty za jej wykonanie. Pasażerowie przewożeni przez skarżącego w złożonych zeznaniach jednoznacznie wskazali, że żadnej umowy dotyczącej wykonanej usługi nie zawierali. Wszystkie okoliczności tej usługi zostały ustalone przy pomocy aplikacji Bolt. Również opłata za jej wykonanie została pobrana przy pomocy tej aplikacji. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł nie tylko na protokole kontroli, ale także na innych dowodach zebranych podczas kontroli takich jak: protokoły z przesłuchania świadków i protokół oględzin skontrolowanego pojazdu oraz dokumentacja fotograficzna. W tej sytuacji za bezzasadny uznano zarzut niezebrania materiału dowodowego, jak i naruszenia innych przepisów procedury administracyjnej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu, organ powołując się na pogląd wyrażony w orzecznictwie wyjaśnił, że wykonywanie transportu drogowego musi być traktowane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowaniu transportu drogowego, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Tym samym, wbrew argumentom zawartym w odwołaniu, niezarejestrowanie przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego nie jest tożsame z niewykonywaniem takiej działalności.
Działalność wykonywana przez stronę w zakresie transportu drogowego była działalnością zorganizowaną i wykonywaną w sposób ciągły. Świadczy o tym korzystanie przez skarżącego z aplikacji Bolt.
Nadto w ocenie organu, zebrany materiał dowodowy nie zawiera dowodów wskazujących na istnienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego, jak też w odwołaniu strona nie wskazała dowodów mogących potwierdzić istnienie takich okoliczności.
Na powyższą decyzję Głównego Inspektora transportu Drogowego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której zarzucił:
1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust. 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;
5) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 92 a ust 10 ustawy o transporcie drogowym polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4 ww. ustawy, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł zgodnie z decyzją Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2020 roku nr [...];
6) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
7) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt;
8) art. 8 k.p.a. poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi m.in. powtórzono argumentację wyrażoną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Odwołując się do definicji pojęcia "działalności gospodarczej" zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, aktualnie zawartej w art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, skarżący podkreślił, że jej cechy to ciągłość jej prowadzenia i zarobkowy charakter. W jego ocenie, wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej.
Przede wszystkim nie otrzymał on wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Ponadto sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka
w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym zgodnie z zaakceptowanym przez stronę wnioskiem organu (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. za naruszenia wskazane w l.p.4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.
Skarga okazała się zasadna, choć część podniesionych w niej zarzutów i ich argumentacja okazały się nietrafne. Okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, są bezsporne. W świetle poczynionych przez organ ustaleń nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący w dniu 8 kwietnia 2019 r., samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] w S., wykonał przewóz osób. Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji Bolt. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze skarżącym, jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie, także płatność za przewóz pasażer zrealizował za pomocą tejże aplikacji, a jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny).
Niesporne jest również, że skarżący nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak też orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.
Kwestią sporną w badanej sprawie pozostaje, czy w opisanych wyżej okolicznościach mają do skarżącego zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wynikające z nich sankcje za naruszenia przepisów tej ustawy.
Zdaniem skarżącego przewóz nie miał charakteru zarobkowego, gdyż nie był podejmowany w ramach działalności gospodarczej, stąd zastosowanie przepisów u.t.d. w jego przypadku jest niezasadne.
W ocenie Sądu stanowisko to należy uznać za nietrafne. Organy prawidłowo przyjęły, że stwierdzony przez kontrolujących, przewóz pasażerów był transportem drogowym w rozumieniu u.t.d. Wynikało to z protokołu kontroli, złożonych zeznań oraz ustalonych okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu i kierującego.
Wyjaśnienia wymaga, że podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy u.t.d., która zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.).
Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy.
Wynika to z przyjętych w tej ustawie definicji, określających podmiotowy i przedmiotowy zakres zawartych w niej regulacji, stanowiących, że użyte w ustawie pojęcia:
- krajowy transport drogowy - oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1);
- niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4);
- przewóz drogowy - oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a);
- przewóz okazjonalny - oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10) (art. 4 pkt 11).
W okolicznościach niniejszej sprawy istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi.
W ocenie Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację BOLT ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji BOLT, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris). W powołanym wyroku Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.
Podobnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności.
W świetle powyższego na skarżącym, dokonującym przedmiotowego przewozu, ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez ww. orzeczeń. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.
Sąd uznał natomiast, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy istotnej reguły normatywnej, wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym (art. 92a ust. 2 u.t.d.).
Z treści art. 92a ust. 10 u.t.d. jednoznacznie wynika, że jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.
Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu, w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 marca 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2506/20, publ. na stronie www.orzeczenai.nsa.gov.pl). Ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli.
Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.
Sądowi z urzędu wiadomym jest, że decyzją z dnia [...] marca 2020 r., utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] skarżącemu na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. wymierzono karę administracyjną w wysokości [...] zł za stwierdzone w toku tej samej kontroli, naruszenia określone w – lp. 1.1 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. (skarga na wskazaną wyżej decyzję z [...] października 2020 r. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 1103/20).
Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że skarżący został zakwalifikowany jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, do której znajdują zastosowanie wymogi ustawy określone w przepisach art. 39j i 39k u.t.d.
Z powyższego wynika, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany w protokole kontroli z dnia 8 kwietnia 2019 r., tj. przewóz pasażerów w dniu 8 kwietnia 2019 r., wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego przewóz drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d.
Wobec powyższego Sąd w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. w przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną.