II SA/SZ 268/20

II SA/Sz 268/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-04-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Alicja Polańska /przewodniczący/
Ewa Wojtysiak
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 856/21 - Wyrok NSA z 2024-10-16
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 58
art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 2, art. 92a ust. 6, art. 92a ust. 7
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 4, art. 6-8, art. 10 ust. 2, art. 12
Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi E.J.i G.J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Dnia [...] września 2019 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego podjął czynności kontrolne w spółce cywilnej A. w B., dalej "przedsiębiorcy".
Zakres kontroli obejmował okres od 5 września 2018 r. do 5 września 2019 r.
Z przeprowadzonej kontroli w dniu [...] września 2019 r. organ I instancji sporządził protokół z załącznikiem, zawierającym stwierdzone naruszenia, który dnia [...] października 2019 r. został doręczony przedsiębiorcom wraz z zawiadomieniem o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia [...] października 2019 r. przedsiębiorcy złożyli wyjaśnienia i uwagi do protokołu kontroli.
Organ I instancji wydał w dniu [...] października 2019 r. decyzję nr [...] na podstawie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 2, art. 92a ust. 6, art. 92a ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019r. poz. 58 ze zm.), dalej "u.t.d.", w której nałożył na przedsiębiorców karę pieniężną w wysokości (łącznej) [...] zł.
Organ I instancji opisał poszczególne naruszenia ze wskazaniem przepisów
i dowodów oraz wymiarem kary pieniężnej. Zdaniem organu, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w zakresie naruszeń zawartych w niniejszej decyzji, przedsiębiorcy nie wykazali żadnych okoliczności oraz dowodów, które mogłyby potwierdzać zaistnienie którejkolwiek z przesłanek umorzenia postępowania zgodnie z art. 92b i art. 92c u.t.d. Organ I instancji wskazał, że system nadzoru w przedsiębiorstwie powinien na bieżąco działać i zapobiegać powstawaniu wszelkich naruszeń, a gdy się pojawią odpowiednio je dokumentować i niezwłocznie wprowadzać modyfikacje w celu ich wyeliminowania, w związku z czym, zdaniem organu system nadzoru w przedsiębiorstwie działał w sposób ograniczony.
Organ I instancji wyjaśnił ponadto, że kary w przepisach u.t.d. określono w sposób sztywny, w ramach poszczególnych naruszeń, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma charakter związany, a nie uznaniowy.
Przedsiębiorcy złożyli odwołanie od powyższej decyzji i wnieśli o jej uchylenie.
Zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania: art. 7 k.p.a., przez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; art. 7a k.p.a., przez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony; art. 77 k.p.a., przez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; art. 107 k.p.a., przez niezrozumiałe
i niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji; a także naruszenie przepisu materialnego lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., przez błędną jego wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, że prowadzenie pojazdu bez karty to ten sam czyn co błędna obsługa lub odłączenie tachografu; art. 92b i 92c u.t.d., przez niezastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu przedsiębiorcy podali, że odnośnie jednominutowych naruszeń norm socjalnych wskazali, iż organ nie zastosował błędu tolerancji w postaci 1 minuty. Przedsiębiorcy podali, że organ przyjął błędną kwalifikację stanu faktycznego, za który organ I instancji nałożył karę pieniężną z tytułu naruszenia lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Zdaniem przedsiębiorcy, ustalony stan faktyczny wyczerpał przesłanki określone
w lp. 6.3.5 załącznika nr 3 do u.t.d. Odnośnie naruszeń norm czasu pracy kierowców, przedsiębiorcy podali, że do przekroczenia normy doszło z uwagi na konieczność osiągnięcia przez pojazd odpowiedniego, bezpiecznego miejsca postoju lub
w wyniku nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych. W ocenie przedsiębiorców, przenoszenie na nich odpowiedzialności było niezasadne, a organ powinien był zastosować grzywnę wobec kierowców.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał w dniu [...] stycznia 2020 r. decyzję nr [...] na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej "k.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 92a, art. 92b, art. 92c u.t.d., lp. 5.1.1, lp. 5.2.1, lp. 5.4.1, lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.6.1, lp. 5.6.2, lp. 5.7.1, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp. 6.3.11, lp. 6.2.1 oraz lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 6 - 8, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 (Dz.Urz.UE.L nr 102, str. 1, dalej " rozporządzenie nr 561/2006"), art. 32 ust. 1, art. 32 ust. 3, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE.L Nr 60, str. 1, dalej "rozporządzenie nr 165/2014"), art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481, dalej "z.u.t.d."), po rozpoznaniu odwołania przedsiębiorców, utrzymał w mocy decyzję organu
i instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i wskazał, że podstawę faktyczną decyzji organu I instancji stanowiło:
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin
w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: - o czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny;
- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin
w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: - o czas do mniej niż 1 godziny;
- przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu: - o czas do mniej niż 10 godzin;
- skrócenie wymaganego, regularnego okresu odpoczynku dziennego: - o czas do 1 godziny; - o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut;
- niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny; - skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin;
- skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: - o czas do 1 godziny;
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy:
- o czas do mniej niż 30 minut; - o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut; - za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut;
- niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień;
- niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;
- niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę.
Organ odwoławczy podał, że przedsiębiorcy do kontroli okazali licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wystawioną w dniu [...] sierpnia 2011 r., ważną od dnia [...] maja 2004 r do dnia [...] lipca 2052 r., licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, udzieloną w dniu [...] marca 2012 r., ważną do dnia 12 lipca
2056 r., licencję nr [...] dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydaną w dniu [...] lipca 2017 r., ważną od dnia [...] września 2017 r. do dnia [...] września 2022 r. oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, udzielone w dniu [...] lipca 2017 r., ważne na czas nieoznaczony. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorców obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających
z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 u.t.d.
Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorcy w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniali 13 kierowców.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 z.u.t.d., do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w załączniku nr 3 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy sankcjonowanych administracyjnymi karami pieniężnymi; powstałych i ujawnionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie do treści ust. 2 i 3 ww. przepisu, w przypadku: gdy postępowanie, administracyjne prowadzone w sprawach dotyczących naruszeń, o których mowa w ust. 1, zostało wszczęte po dniu wejścia
w życie niniejszej ustawy, a naruszenie lub naruszenia powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i zostały ujawnione po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy nowe, chyba że przepisy dotychczasowe są względniejsze dla strony. W przypadku gdy w postępowaniu administracyjnym,
o którym mowa w ust. 2, ujawniono naruszenia powstałe przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz naruszenia powstałe po dniu jej wejścia w życie, do ustalenia sumy administracyjnych kar pieniężnych stosuje się przepisy nowe.
Organ odwoławczy przywołał treść art. 92a ust. 1, ust. 5, ust. 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1, art. 4 pkt 22 u.t.d., art. 189a § 2 k.p.a. Organ odwoławczy podał, że
w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Ponadto wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Organ odwoławczy wyjaśnił, że treść art. 92a ust. 1
i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do u.t.d. i organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym przepisy art. 189d k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1 i art. 189e oraz art.189f k.p.a., nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów
o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, tj. lp. 5.1 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. art. 4 lit.k i art. art. 6 ust.1 rozporządzenia nr 561/2006 oraz art. 1 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie
z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.1.1 załącznika nr 3 u.t.d., która sankcjonuje przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie
w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin: czas powyżej 15 minut do 1 godziny karą pieniężną w wysokości [...] złotych. Według karty pracy A. R., kierowca przekroczył maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu w datach wskazanych w decyzji. Podczas kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenia nałożono [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, tj. Ip. 5.2 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy przytoczył art. 4 lit.k, art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz art. 1 decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie obliczania dziennego czasu prowadzenia pojazdu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.2.1 u.t.d., która przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone: czas do mniej niż 1 godziny sankcjonuje karą pieniężną w wysokości [...]. Według kart pracy, kierowcy P. C. i J. Z. przekroczyli maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o określony czas we wskazanych w decyzji datach. Podczas kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków przez P. C. . J. Z. odnotował, że czas pracy został przekroczony z powodu braku parkingów na drodze. Organ odwoławczy podał, że wskazana przyczyna powstania naruszenia nie mieści się
w dyspozycji art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Organ odwoławczy podał, że za każde naruszenie nałożono po [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, tj. lp. 5.4 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 lit.i, art. 6 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 5.4.1 załącznika nr 3 do ustawy
o transporcie drogowym, która przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu: czas do mniej niż 10 godzin sankcjonuje karą
w wysokości [...] złotych. J. Z. przekroczył łączny czas prowadzenia pojazdu
w dniach wskazanych w decyzji. Organ podał, że nie uwzględniono wyjaśnień kierowcy o braku miejsc parkingowych, gdyż wskazana przyczyna powstania naruszenia nie mieści się w dyspozycji art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Ponadto w drugim wypadku, podczas kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty; dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenia nałożono [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego, tj. Ip. 5.5 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 lit.f, art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia nr 561/2006. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.5.1 oraz lp. 5.5.2 załącznika nr 3 u.t.d., który sankcjonuje skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego: o czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych; o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut karą pieniężną w wysokości 200 złotych. Według kart kierowcy, A.. R., H. T., J. Z. skrócili dzienny czas odpoczynku o określony czas w dniach wskazanych w decyzji. Podczas kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków bądź wyjaśniono, że stało się tak z powodu braku parkingów na drodze, lecz wskazana przyczyna powstania naruszenia nie mieści się w dyspozycji art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Za powyższe naruszenia nałożono [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na niespełnieniu wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku, tj. lp. 5.6 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 lit.f, art. 4 lit.g, art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia nr 561/2006. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.6.1 oraz lp. 5.6.2 załącznika nr 3 u.t.d., która sankcjonuje niespełnienie wymogu dzielonego dziennego odpoczynku, skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego: czas do 1 godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych; o czas powyżej-1 godziny do 2 godzin karą pieniężną
w wysokości 200 złotych. Według karty pracy P. C. i A. R. , kierowcy skrócili dzienny czas odpoczynku o określony czas w dniach wskazanych w decyzji. Podczas kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenia nałożono [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak
i załogi kilkuosobowej, tj. Ip. 5.7 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. 4 lit.f, z art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia nr 561/2006. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść Ip. 5.7.1 załącznika nr 3 u.t.d., która sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku: czas do 1 godziny karą pieniężną
w wysokości 150 złotych. Według kart pracy P. C. , A. R. i J. Z. kierowcy skrócili czas odpoczynku o określony czas w dniach wskazanych w decyzji. Podczas kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenia nałożono [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, tj. Ip. 5.11 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść z art. 4 lit.d, art. 7 rozporządzenia nr 561/2006. Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść lp. 5.11.1, Jp, 5.11.2 oraz. lp. 5,11.3 załącznika nr 3 u.t.d., która przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut sankcjonuje karą pieniężną
w wysokości 100 złotych; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 złotych; za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą pieniężną, w wysokości 350 złotych. Według kart pracy, C. G., P. C. , A. D., S. K., A. R. , J. Z. , kierowcy przekroczyli maksymalny czas prowadzenia pojazdów bez przerwy o dany okres w dniach wskazanych w decyzji. Podczas kontroli nie okazano dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Za powyższe naruszenia nałożono [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy - za każdy dzień; tj. Ip. 6.3.11 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. art. 34 rozporządzenia nr 165/2014. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 6.3.11 załącznika nr 3 u.t.d., która niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 100 złotych za każdy dzień. Według karty pracy O. K., kierowca niepoprawnie operował przełącznikiem tachografu, umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności, rejestrując aktywność pod symbolem "okresy gotowości" zamiast pod symbolem "przerwy lub odpoczynek". Za powyższe naruszenie nałożono [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, tj. Ip. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art.34 i art. 32 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014. Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., która karą pieniężną w wysokości 5.000 złotych sankcjonuje naruszenie polegające na niewłaściwej obsłudze łub. odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Organ odwoławczy podał, że na okazanych do kontroli danych z cyfrowych urządzeń rejestrujących (tachografów cyfrowych), stwierdzono nierejestrowanie na karcie kierowcy za pomocą urządzeń rejestrujących zainstalowanych w ww. pojazdach wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi, które szczegółowo opisano w decyzji. Za powyższe naruszenia nałożono [...] zł kary.
Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej,
w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie - za każdą zmianę, tj. Ip. 1.5 załącznika nr 3 u.t.d., organ odwoławczy przytoczył treść art. 14 ust. 1, art. 7a ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 6 i ust. 7, art. 14 ust 1 u.t.d. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 1.5 załącznika nr 3 u.t.d., która karą pieniężną w wysokości 800 złotych, sankcjonuje niezgłoszenie w formie pisemnej,
w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie - za każdą zmianę. Organ odwoławczy wskazał, że przedsiębiorcy nie zgłosili w wymaganym terminie do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego zmiany dotyczącej wycofania
z użytkowania pojazdu marki [...] oraz zmiany dotyczącej wprowadzenia do użytkowania pojazdu marki [...], o wskazanych numerach. Za powyższe naruszenia nałożono [...] zł kary.
Organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów odwołania, uznając je za niezasadne. Organ przedstawił uzasadnienie rozstrzygnięcia i na poparcie swojego stanowiska przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych.
Przedsiębiorcy złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Szczecinie skargę na ww. decyzję i wnieśli o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucili organowi naruszenie:
1. art. 7 k.p.a., przez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
2. art. 8 k.p.a., przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
3. art. 7a k.p.a., przez nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony;
4. art. 107 k.p.a., przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia w następstwie braku wskazania konkretnych okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
5. art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a., przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
6. art. 127 ust. 1 k.p.a., przez rozpoznanie sprawy poza zakresem odwołania;
7. przepisu materialnego zapisanego pod lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy przejawiające się uznaniem, że prowadzenie pojazdu bez karty to ten sam czyn co błędna obsługa lub odłączenie tachografu;
8. art. 92b u.t.d., przez niezastosowanie w sprawie;
9. art. 92c u.t.d., przez niezastosowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Spór dotyczy prawidłowości nałożenia na skarżących kary administracyjnej
z tytułu naruszeń przepisów u.t.d. w prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w transporcie drogowym.
W ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wywiodły z niego właściwe wnioski. Ponadto zaskarżona decyzja zawierała niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.
Podkreślić należy, że obie decyzje wydano w oparciu o materiał zabezpieczony w firmie skarżących, co do którego skarżący nie wnosili uwag. Ponadto nie była to pierwsza kontrola organu I instancji w firmie skarżących (poprzednia była przedmiotem kontroli sądowej w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 950/18).
Zgodnie z art. 92b u.t.d., nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit.a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
W przypadku stwierdzenia tych okoliczności, za naruszenie powołanych przepisów karze grzywny, na podstawie stosownych przepisów, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń.
W myśl zaś art. 92c u.t.d, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,
a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Wskazać należy, że ww. przepisy, przewidują co prawda możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa, jednakże jest to uzależnione od wykazania, że dołożył on należytej staranności, to znaczy uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Stąd też ciężar dowodu, że w sprawie wystąpiły przesłanki, przewidziane w przepisach prawa, do zwolnienia z tej odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08).
W niniejszej sprawie skarżący takich dowodów nie przedstawili.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Sąd wskazał, że należy rozróżnić należy przede wszystkim dwie podstawowe kwestie: obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego i rozkład ciężaru dowodowego. Obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego w oczywisty sposób ciąży na organie, który podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
i obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tak więc rolą organu jest określenie granic postępowania dowodowego, faktów koniecznych do ustalenia jako niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy
i przeprowadzenie dowodów, które temu służą. Natomiast rozkład ciężaru dowodowego wskazuje, na kim ciąży obowiązek przedstawienia dowodu. Nie wynika on z przepisów procesowych, ale znajduje swoje źródło w materialnym prawie podatkowym przy zastosowaniu ogólnej zasady, w myśl której ciężar udowodnienia okoliczności spoczywa na tym uczestniku postępowania, który wywodzi z niej skutki prawne.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że nie można nakładać na organy nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, jeżeli strategia strony opiera się wyłącznie na negowaniu działań podejmowanych przez te organy, a jej postawa jest bierna - jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Innymi słowy, obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego przez organ nie ma charakteru absolutnego i nie oznacza, że strona zwolniona jest od dowodzenia
i wykazywania okoliczności, na które się powołuje lub które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonego faktu może doprowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Na aprobatę zasługuje wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt II FSK 176/07, który choć wydany został w sprawie podatkowej na tle przepisów ustawy Ordynacja podatkowej, dokładnie obrazuje zaistniałą sytuację jak w niniejszej sprawie. NSA wskazał: "wynikające z art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej obowiązki organu, jako gospodarza postępowania podatkowego, nie zwalniają podatnika z oferowania dowodów na wykazanie swoich racji. Organy podatkowe nie muszą poszukiwać w nieskończoność dowodów w sytuacji, gdy ich nie oferuje sam podatnik". NSA zaakcentował, iż zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia jest tylko wówczas słuszny, gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez organ wydający rozstrzygnięcie nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania. Trzeba również pamiętać, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje m.in. zasada współdziałania. Jeżeli podatnik kwestionuje jakąś okoliczność faktyczną przyjętą przez organ, to na podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji m.in. poprzez przedstawienie stosownego dowodu.
Podkreślić należy również, że skarżący jako przedsiębiorcy winni tak zorganizować działanie swojej firmy, by nie dochodziło w niej do naruszeń przepisów u.t.d. Zgodzić należy się z organ odwoławczym, że skarżący nie przedłożyli żadnych dowodów mogących wskazywać, iż na powstałe naruszenia nie miała wpływu, bądź nastąpiły one w skutek zdarzeń czy okoliczności niemożliwych do przewidzenia dla nich. Skarżący nie wykazali w żaden sposób, że właściwie zorganizowała zadania transportowe tak, aby kierowcy mogli je realizować bez naruszenia norm prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw czy odpoczynków. Sama ilość stwierdzonych naruszeń dowodzi braku skutecznej kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem czasu pracy kierowców ze strony skarżącej, co musiało skutkować przypisaniem odpowiedzialności skarżącym.
Sąd wskazał także, że w niniejszej sprawie art. 92b u.t.d. nie ma zastosowania, gdyż nie dotyczy naruszeń związanych z obsługą i stosowaniem urządzeń rejestrujących. Wpływ przedsiębiorców na stwierdzone naruszenia przejawia się w braku kontroli nad zatrudnionymi kierowcami oraz braku reakcji na popełnione przez nich naruszenia. Jak wynikało z akt, przedsiębiorcy nie wskazali żadnych innych okoliczności, na które nie mieli wpływu lub których nie mogli przewidzieć. Przedsiębiorcy powinni organizować pracę kierowców w taki sposób, aby zadania przewozowe im powierzone nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowców, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt IIGSK 976/09).
Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006, to właśnie przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób aby i mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 r. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 r. Stosownie do art. 10 ust. 3 rozporządzenia nr 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa.
Zgodzić należy się z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie prowadzi pojazd, gdzie trudno jest o osobisty nadzór pracodawcy. Jednakże tej okoliczności nie można kwalifikować w kategoriach "braku wpływu" czy okoliczności "których nie można przewidzieć", bowiem przedsiębiorca ma obowiązek organizowania kierowcy pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń. Fakt, że kierowca sam prowadzi pojazd jest w tym przypadku bez znaczenia, co więcej sytuacja taka jest typowa w stosunkach tego rodzaju. Wyłączenie odpowiedzialności w takiej sytuacji, którą należy uznać za typową, godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przepisów, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać. Brak stosowania przez przedsiębiorcę w tym zakresie właściwych rozwiązań obciąża pracodawcę i nie jest żadnym usprawiedliwieniem. Przedsiębiorca powinien wykazać się dbałością
o osiągnięcie zamierzonego celu (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 lutego
2013 r. sygn. akt II SA/Ol 1402/12; wyrok WSA Gliwicach z dnia 4 września 2013 r. sygn. akt II SA/G1 806/13; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II SA/Go 687/13; wyrok WSA w Olsztynie z dnia z 7 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 637/13).
Wskazać należy, że pracodawca posiada szereg instrumentów prawnych
i faktycznych umożliwiających mu zabezpieczenie swych interesów oraz zapewnienie należytego wykonywania obowiązków przez zatrudnione osoby. Innymi słowy, przedsiębiorca jest zobowiązany do takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa transportowego, aby wszystkie określone w przepisach prawa zasady dotyczące wykonywania tego rodzaju działalności gospodarczej były uwzględniane. Zgodnie
z tymi zasadami przedsiębiorca powinien kształtować relacje z pracownikami wykonującymi na jego rzecz transport drogowy w taki sposób, aby - przy użyciu odpowiednich środków kontroli i nadzoru - nie dochodziło do łamania przepisów znajdujących w tym zakresie zastosowanie (por. wyrok WSA z dnia 12 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 648/11).
Wyjaśnić także należy, że zgodnie z przepisami u.t.d. za naruszenie tych przepisów, odpowiedzialność ponoszą niezależnie przedsiębiorca, jak i kierowca.
Odnosząc się do zarzutu skarżących w zakresie naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., wskazania wymaga okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie stwierdzono niewłaściwą obsługę tachografu, ponieważ kierowcy nie stosowali karty kierowcy w okresach, w których stwierdzono, że pojazdami będącymi w dyspozycji przedsiębiorcy wykonywano przewóz drogowy. Właściwa obsługa tachografu polega bowiem na stosowaniu przez kierowcę karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzi pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu, a karty kierowcy co do zasady nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy. Skarżący także w żaden sposób nie udowodnili swoich twierdzeń, jakoby sporne przejazdy wyłączone były spod stosowania rozporządzenia nr 561/2006.
W ocenie Sądu, organy nie naruszyły przepisów postępowania. Organy dokonały zebrania materiału dowodowego oraz jego oceny, a także wyciągnęły z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że skarżący nie podzielają stanowiska organów, nie świadczy o tym, iż organy naruszyły przepisy postępowania. W zaskarżonej decyzji organ przywołał stosowne przepisy i wyjaśnił ich treść oraz uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), skargę oddalił.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.