II SA/Sz 204/26

II SA/Sz 204/26 - Postanowienie WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2026-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
odrzucono sprzeciw
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art.50 par.1, art. 50 par.2, art. 58 par.1 pkt 6, art. 58 par.3, art.64b par.1, art. 64 f
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Gminy Miasto [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odrzucić sprzeciw.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpoznaniu wniesionych zażaleń od postanowienia Prezydenta Miasta S. z 9 lipca 2025 r nr BGM-II.6830.1.2024.EP o rozliczeniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 12.3000 zł, w ten sposób, że 50% poniosą współwłaścicielki rozgraniczanej działki nr [...] w obrębie [...] położonej w S., a pozostałe 50 % poniosą właściciele sąsiadujących nieruchomości, tj. o nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...], postanowieniem z 28 stycznia 2026 r. nr SKO.WE.446/2343/2025 uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pismem z 12 lutego 2026 r. Gmina S. wystąpiła ze sprzeciwem do tutejszego Sądu na opisane wyżej rozstrzygnięcie Kolegium z dnia 28 stycznia 2026 r. ponosząc, że jest właścicielem działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym [...] w S., a tym samym stroną postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że Sąd przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, zobligowany jest w pierwszej kolejności, ocenić dopuszczalność złożonego sprzeciwu, którego jednym z warunków jest jego wniesienie przez uprawniony (legitymowany) do tego podmiot.
Stosownie do art. 50 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Przepis ten, na mocy art. 64b § 1 w zw. 64f p.p.s.a., znajduje odpowiednie zastosowanie do sprzeciwu od postanowienia kasacyjnego.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 28 k.p.a. pojęcia strony nie można odnieść do podmiotu występującego w sprawie w charakterze organu administracyjnego, dopuszczenie zaś możliwości wniesienia skargi (sprzeciwu) przez organ administracji publicznej, który orzekał w sprawie, nadawałoby temu organowi dwojakie uprawnienia. Z jednej strony uprawnienia władcze w zakresie rozstrzygnięcia, z drugiej zaś - uprawnienia strony, która kwestionuje poprzez skargę (sprzeciw) takie rozstrzygnięcie. Odnosi się to także do organu I instancji, któremu żaden przepis nie przyznaje uprawnienia do przekształcenia się w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcie poprzez jego zaskarżenia do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 19 października 2000 r., sygn. II SA/Gd 2159/00 czy wyrok z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt II GSK 387/05).
Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w systemie prawa obowiązuje zasada, według której rola organu orzekającego nie może być łączona, bądź zamienna z rolą strony w danej sprawie.
W niniejszej sprawie postanowienie organu odwoławczego zostało zaskarżone przez Gminę S., której organem reprezentującym jest Prezydent Miasta S.. Oznacza to zatem, że sprzeciw wniósł podmiot, którego organ wydał rozstrzygnięcie w pierwszej instancji. Przy czym rozstrzygnięciem tym orzeczono o rozliczeniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego zobowiązując do poniesienia tych kosztów m.in. właściciela działek nr [...] i [...].
W orzecznictwie sądowym, jak i w doktrynie utrwalone jest pogląd, że z posiadaniem interesu prawego nie można utożsamiać obowiązku wykonywania przez organ samorządu terytorialnego ustawowych czy powierzonych mu zadań z zakresu administracji publicznej, zaś uprawnienie do rozstrzygania spraw przez organ, wyklucza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę (organ) jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym lub na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję/postanowienie w sprawie w pierwszej instancji, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia środka zaskarżenia do sądu administracyjnego od rozstrzygnięcia organu odwoławczego, wydanego w tejże sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może być bowiem wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli instancyjnych, a zatem może być uruchamiane tylko z inicjatywy podmiotu pozostającego poza systemem organów, których działalność ma podlegać kontroli przez sąd administracyjny (por. uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 oraz z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt I OPS 2/15). W tej ostatniej z przywołanych uchwał NSA przyjął, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1445)". Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie zatem ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego rozumianego jako interes osoby prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2023/16).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że Gmina S., pomimo że swój interes prawny wywodzi z prawa własności do działek nr [...] i [...], to nie była legitymowana do wniesienia sprzeciwu na postanowienie kasacyjne Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, skoro Prezydent Miasta S. występował w roli organu pierwszej instancji, co spowodowało, że reprezentowana przez niego Gmina nie mogła zostać uznana za stronę postępowania. Nie jest bowiem dopuszczalna sytuacja, aby organ I instancji w tej samej sprawie występował raz jako organ wydający orzeczenie merytoryczne, a innym razem jako podmiot kwestionujący rozstrzygnięcie organu odwoławczego.
W tym stanie rzeczy, sprzeciw jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 64b § 1 i art. 64f p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak na wstępie.
Orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu postanowienia są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.