II SA/SZ 200/20

II SA/Sz 200/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-09-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Stefan Kłosowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1327/20 - Wyrok NSA z 2024-03-05
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 92a ust. 2, lp 4.2, 4.3 załącznika nr 4, art. 92 a ust. 10.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par.1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 134 i 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz strony skarżącej R. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", art. 4 pkt 22, art. 39a
ust. 1 pkt 3, art. 39j ust. 1 - 4, art. 39k ust. 1 - 3, art. 39m, art. 92a ust: 2, 4 i 8 ustawy
z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "u.t.d." oraz lp.4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2019 r. o nałożeniu na R. B. kary pieniężnej w wysokości [...] złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2019 r. została przeprowadzona przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego kontrola pojazdu marki [...], udokumentowana protokołem
nr [...] Podczas kontroli drogowej kierowca R. B. nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W chwili zatrzymania do kontroli przewoził pasażerów. Podjęto próbę przesłuchania kierowcy w charakterze strony. R. B. odmówił składania zeznań. Przesłuchano natomiast pasażera,
z którego zeznań wynika, że usługę przewozu zamówił przy pomocy aplikacji Bolt. Świadek zeznał, że przed wykonaniem przewozu nie zawierał z kierowcą lub innym podmiotem żadnej umowy. Przewóz odbył się z ulicy P. na ulicę G.
w S. . Przed rozpoczęciem przewozu żaden z dwóch pasażerów nie wnosił opłaty. Za kurs pasażer zapłacił bezgotówkowo za pośrednictwem aplikacji Bolt (protokół z przesłuchania świadka - w aktach sprawy).
Po przeprowadzeniu postępowania, [...]i Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 2 i ust. 8 u.t.d. w związku z lp. 4.2 i lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., nałożył na R. B. karę pieniężną w wysokości [...] złotych tytułem popełnienia naruszeń określonych w Ip. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., tj. za:
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz
- wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., w szczególności poprzez nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, i czy doszło do wykonywania transportu drogowego. Podniósł również zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w sytuacji, gdy czynności strony nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego oraz art. 92a ust. 3 u.t.d. poprzez nałożenie na stronę kar w łącznej wysokości przekraczającej 12.000 zł, albowiem [...] Inspektor decyzją nr [...] wymierzył skarżącemu karę w wysokości łącznie [...] zł, zaś oba naruszenia wynikają z jednej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] marca 2019 r.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, wskazał na treść art. 39a ust. 1 u.t.d, zgodnie z którym przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta (m.in.) nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 3) i nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Organ przytoczył także treść art. 39j ust. 1 u.t.d., art. 39j ust. 3 i ust. 4 u.t.d., art. 39k ust. 1, ust. 2, ust. 3 u.t.d., art. 39m u.t.d. oraz art. 4 pkt 22 u.t.d. oraz art. 92a ust. 2 oraz art. 92a ust. 4 u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych.
Organ wskazał, że w myśl lp. 4.2 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych. Stosownie zaś do lp. 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d., wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 1000 złotych.
Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, że przedmiotowe postępowanie toczy się wobec R. B. jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d.
W omawianym przypadku doszło bowiem do naruszenia obowiązków związanych
z przewozem drogowym przez R. B. nie jako wykonawcy przewozu, lecz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. Zgodnie
z art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa we wskazanym powyżej ust. 2, a także wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do ustawy. Dlatego zarzut strony dotyczący naruszenia art. 92a ust. 3 u.t.d. jest nietrafny, bowiem przepis ten nie znajduje zastosowania do przedmiotowego postępowania, lecz odnosi się do kar nakładanych na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d.
W ocenie organu II instancji bezspornym jest, że R. B. w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny we własnym imieniu. Usługę przewozu osób zamówioną za pośrednictwem aplikacji Bolt zrealizowała strona, za co została wniesiona opłata za pośrednictwem aplikacji. Niewskazanie przez skarżącego jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi. Korzystający z aplikacji Bolt kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. W sytuacji, w której skarżący wykonywałby przewóz w imieniu innego podmiotu, wówczas dysponowałby jakimkolwiek dowodem potwierdzającym fakt i warunki współpracy. Bezspornym jest zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób - zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. Wbrew przekonaniu strony częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego.
Organ wyjaśnił także, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nieprowadzenie zarejestrowanej, legalnej działalności gospodarczej nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz okazjonalny za popełnione naruszenia.
Organ podkreślił, że na dzień kontroli, tj. [...] marca 2019 r., strona nie posiadała ważnych badań lekarskich i psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i do dnia wydania decyzji strona nie przedłożyła dowodów na okoliczność, iż posiadała na dzień kontroli ważne ww. orzeczenia lekarskie i psychologiczne.
Ponadto, zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Z literalnego brzmienia tego przepisu wprost wynika, że brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność, a ciężar dowodu w zakresie zaistnienia przesłanek z tego artykułu spoczywa na stronie postępowania. W omawianym przypadku strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność za popełnienie naruszeń. Przewóz był wykonywany osobiście przez R. B., o czym niezbicie świadczą wyniki kontroli potwierdzonej protokołem i na żadnym etapie postępowania nie wskazano dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu.
W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wyczerpująco zgromadził
i właściwie ocenił materiał dowodowy, wydając prawidłową merytorycznie decyzję. Strona nie brała czynnego udziału w kontroli drogowej oraz w postępowaniu w I i II instancji, nie przedłożyła żadnego dowodu na potwierdzenie przytaczanych okoliczności, a zatem nie współdziałała z organem administracyjnym w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Dlatego też jej zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przepisów proceduralnych nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy.
Organ nadto wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie stosuje się art. 189f k.p.a. z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.
Na decyzję Głównego Inspektora transportu Drogowego R. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
2) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;
3) art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,
w sytuacji w której czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem;
4) art. 92 a ust 1, art. 92 a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu mu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy,
w sytuacji w której czynności podejmowane przez niego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d. w związku z czym nie był obowiązany do legitymowania się ww. orzeczeniem
5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
6) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu w zakresie konieczności zweryfikowania czy posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji Bolt.
W uzasadnieniu skargi skarżący oświadczył, że podtrzymuje argumentację dotyczącą oceny prawnej naruszeń dokonanych decyzją organu I stopnia, która, w jego ocenie, pozostaje również aktualna w odniesieniu do naruszeń dokonanych przez organ II stopnia.
Odwołując się do definicji pojęcia "działalności gospodarczej" zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, aktualnie zawartej w art. 3 ustawy
z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, skarżący podkreślił, że jej cechy to ciągłość jej prowadzenia i zarobkowy charakter. W jego ocenie, wykonywane przez niego czynności, stwierdzone protokołem kontroli, nie mają cech wykonywania działalności gospodarczej. Nie otrzymał on wynagrodzenia za swoje czynności od pasażera w kwocie i w sposób podany przez niego. Zapłata za taki przejazd odbywa się na rzecz platformy internetowej Bolt (nie zaś na rzecz kierowcy) za możliwość skojarzenia kierowcy i pasażera. Poza tym sam fakt jednorazowego wykonania czynności stwierdzonych protokołem kontroli, w żaden sposób nie świadczy o tym, że czynności te miały cechy zorganizowania czy ciągłości.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 – j.t. ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że przesłanką i warunkiem wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego jest stwierdzenie jego niezgodności z prawem materialnym lub naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Nadto, zgodnie
z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna, jednak nie z przyczyn w niej podnoszonych.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. za naruszenia wskazane w l.p.4.2. i 4.3 załącznika nr 4 do tej ustawy.
W ocenie sądu, zarzuty skargi są niezasadne, bowiem okoliczności faktyczne, stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji są bezsporne. W świetle poczynionych przez organ ustaleń nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżący w dniu
[...] marca 2019 r., stanowiącym jego własność samochodem osobowym marki [...], wykonał przewóz osób na trasie z Al. P. na ulicę G. w S. . Przejazd został zamówiony za pomocą aplikacji mobilnej Bolt. Za jej pośrednictwem pasażer został skojarzony ze skarżącym, jako kierowcą, który również korzystając z tej samej aplikacji telefonicznej uzyskał informację
o potrzebie wykonania przewozu na określonej trasie. Pasażer zrealizował płatność za przejazd za pomocą tejże aplikacji telefonicznej; jego rachunek bankowy został obciążony odpowiednią opłatą za przejazd, skalkulowaną przez aplikację (program informatyczny).
Nie ulega również wątpliwości, że skarżący nie dysponował orzeczeniem lekarskim o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak też orzeczeniem psychologicznym o braku przeciwwskazań psychologicznych do pracy na stanowisku kierowcy.
Kwestią sporną w badanej sprawie pozostaje, czy w opisanych wyżej okolicznościach mają do skarżącego zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym i wynikające z nich sankcje za naruszenia przepisów tej ustawy.
Zdaniem skarżącego przewóz nie miał charakteru zarobkowego, gdyż nie był podejmowany w ramach działalności gospodarczej, stąd zastosowanie przepisów ustawy o transporcie drogowym w jego przypadku jest niezasadne.
W ocenie sądu stanowisko to należy uznać za nietrafne. Organy prawidłowo przyjęły, że stwierdzony przez kontrolujących przewóz pasażerów nie miał charakteru grzecznościowego lecz okazjonalny. Wynikało to jednoznacznie z zeznania pasażera oraz okoliczności związanych ze skojarzeniem osoby korzystającej z usługi przewozu
i kierującego. Zasadnie zatem organy, powołując się na art. 4 pkt 11 u.t.d. uznały, że był to przewóz okazjonalny i zarobkowy, zaś skarżący jest podmiotem wykonującym transport drogowy w rozumieniu art. 92a ust. 1 u.t.d. W tym zakresie sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez tutejszy sąd
w wyroku z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 998/19.
Podkreślenia wymaga, iż podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy ustawy o transporcie drogowym, która zawiera również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.).
Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.t.d. do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynika, że przepisy u.t.d. znajdują zastosowanie także wobec podmiotów niebędących przedsiębiorcami, które dokonują przewozów drogowych w rozumieniu tej ustawy.
Wynika to z przyjętych w tej ustawie definicji, określających podmiotowy
i przedmiotowy zakres zawartych z w niej regulacji, stanowiących że użyte w ustawie pojęcia:
- krajowy transport drogowy - oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...), na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 4 pkt 1);
- niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu (art. 4 pkt 4);
- przewóz drogowy - oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006 (art. 4 pkt 6a);
- przewóz okazjonalny - oznacza przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego (art. 4 pkt 7), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10) (art. 4 pkt 11).
W okolicznościach niniejszej sprawy istniały zatem podstawy do uznania,
że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny, zatem nie był przewozem niezarobkowym na potrzeby własne. To, że płatności nie dokonano bezpośrednio na rzecz kierowcy lecz zrealizowana ona została w trybie automatycznym poprzez obciążenie rachunku bankowego pasażera na skutek akceptacji warunków określonych w aplikacji Bolt, nie ma dla sprawy istotnego znaczenia. Sam przewóz nosił bowiem znamiona odpłatnego i został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej Bolt, służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Wprawdzie w aktach sprawy nie ma dowodów, które określałyby zasady działania aplikacji Bolt, co stanowiło też podstawę formułowanych przez skarżącego zarzutów, ale w przekonaniu sądu nie jest to uchybienie na tyle istotne, aby mogło wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady działania ww. aplikacji są bowiem możliwe do poznania dla każdego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów (smartfonów). Zasady jej działania zatem należy uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia. Okoliczność ta (sposób funkcjonowania aplikacji) nie jest zresztą sporna. Korzystał z niej tak skarżący, jak i pasażer, a opis działania aplikacji wynika z akt sprawy. Dzięki niej doszło do skojarzenia kierującego
z pasażerem. Przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację Bolt ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona jako wykonawcę przewozu we własnym imieniu.
Zauważyć też należy, iż stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 20 grudnia 2017 r. C- 34/15 analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja Bolt. TSUE wskazał w nim, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do umożliwiania nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon (smartfon), między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, ale polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców.
W świetle powyższego orzeczenia uznać należy, iż skarżący pełnił rolę przewoźnika drogowego osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym. Bolt.eu, na rzecz której to platformy internetowej zrealizowana została opłata za przewóz, nie był przedsiębiorcą wykonującym przewóz, lecz podmiotem udostępniającym aplikację służącą skojarzeniu podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Usługa, realizowana przy wykorzystaniu aplikacji Bolt, która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być zatem uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że z przepisów u.t.d. nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r. II GSK 670/08, z 3 kwietnia 2019 r. II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. II GSK 166/09; opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle tych uwag wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje zatem, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło także wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.
W tej sytuacji na skarżącym, dokonującym przedmiotowego przewozu, ciążył obowiązek posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Organy prawidłowo przyjęły zatem, że skarżący wykonywał zarobkowy przewóz osób, o którym mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i prawidłowo zakwalifikowały przewóz z dnia kontroli jako wykonywany bez ww. orzeczeń. Jego zachowanie, tj. realizowany przewóz drogowy, wyczerpywało zatem znamiona naruszeń określonych w lp. 4.2 i 4.3 złącznika nr 4 do u.t.d. i art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d.
Nie będąc jednak związany zarzutami skargi (art. 134 p.p.s.a.), sąd uznał,
że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy istotnej reguły normatywnej, wyrażonej w art. 92a ust. 10 u.t.d., kształtującej zasady wymiaru kary podmiotowi, który narusza przepisy u.t.d. jednocześnie jako podmiot wykonujący przewóz drogowy (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu w tym zakresie, tj. braku podstaw do zastosowania art. 92a ust. 10 u.t.d. jest nietrafne i wynika z błędnej wykładni tego przepisu.
Z treści art. 92a ust. 10 u.t.d. wynika, że jeżeli czyn będący naruszeniem,
o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie,
o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną,
o której mowa w ust. 1.
Ustawodawca stanął tym samym na stanowisku, że w takim skonfigurowaniu,
w którym ten sam czyn realizuje znamiona deliktów administracyjnych wymienionych
w załączniku nr 3 i nr 4 do u.t.d., karę wymierza się wyłącznie w oparciu o art. 92a
ust. 1 u.t.d., a więc za naruszenia określone w załączniku nr 3. Poprzez ten sam czyn w kontekście treści art. 92a ust. 10 u.t.d. należy rozumieć jedno zachowanie, jedno działanie, podjęte w przyjętych ramach miejscowo-czasowych, oceniane z perspektywy norm prawnych zrekonstruowanych w oparciu o przepisy tej ustawy. Tak ramy czasowe weryfikowanego działania, jak i jego zlokalizowanie wynikać muszą każdorazowo ze sporządzonego na podstawie art. 74 u.t.d. protokołu kontroli. Jeżeli tak rozumiany czyn, wyczerpuje znamiona deliktów administracyjnych wskazanych w załącznikach nr 3 i nr 4 do ustawy, a podmiot który się ich dopuścił kwalifikuje się i jako "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem" (art. 92a ust. 1 u.t.d.) i jako "inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym" (art. 92a ust. 2 u.t.d.), to karę – stosownie do art. 92a ust. 10 u.t.d. - można wówczas wymierzyć wyłącznie na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., za naruszenia określone w załączniku nr 3. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 7 i ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, określa załącznik nr 3 do ustawy, a wykaz naruszeń, o których mowa w ust. 2, określa załącznik nr 4 do ustawy.
W sprawie bezsporny jest fakt, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r.,
nr [...], skarżącemu na podstawie art. 92a ust. 1 wymierzono karę administracyjną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji – l.p. 1.1.1. załącznika nr 3, oraz za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. – l.p. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy. W przedmiotowym postępowaniu skarżącemu również przypisano status podmiotu wykonującego przewóz drogowy, które to stanowisko tut. sąd podzielił w wyroku z dnia 3 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 998/19.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że skarżący został zakwalifikowany jako inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, do której z mocy art. 39m u.t.d. znajdują zastosowanie wymogi ustawy określone w przepisach art. 39j i 39k u.t.d.
W tym stanie rzeczy Sąd przyjął, że za ten sam czyn, szczegółowo opisany
w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2019 r., tj. przewozu pasażerów wymierzono skarżącemu karę zarówno na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za delikty określone
w załączniku nr 3 do ustawy, jak i na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. - za delikty określone w załączniku nr 4 do ustawy. W sprawach przypisano skarżącemu odpowiednio status podmiotu wykonującego transport drogowy oraz innej osoby wykonującej czynności związane z przewozem drogowym. W tym stanie rzeczy zastosowanie powinien znaleźć art. 92a ust. 10 u.t.d.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 134 i 135 p.p.s.a. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią powyższe rozważania i ocenę prawną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.