II SA/Sz 1113/05

II SA/Sz 1113/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2006-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Danuta Strzelecka-Kuligowska /sprawozdawca/
Elżbieta Makowska
Iwona Tomaszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 71 ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane( Dz. U. z 2004r. Nr 93, poz. 888) art.104 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po przeprowadzeniu wizji lokalnej i rozpatrzeniu sprawy zmiany sposobu użytkowania części korytarza na łazienkę w budynku mieszkalnym położonym w nieruchomości przy ul. [...] w [...] przez J. M. bez wymaganego pozwolenia nakazał J. M. wykonanie w terminie do [...] r. następujących czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych bez pozwolenia właściwego organu robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części korytarza na łazienkę w ww. opisanym budynku:
- opracowanie projektu budowlanego wraz z opiniami i uzgodnieniami przez uprawnioną osobę,
- przedłożenie protokołów badań i sprawdzeń,
- przedłożenie oświadczenia uprawnionej osoby, w którym stwierdza się, że roboty adaptacyjne wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami,
- przedłożenie oświadczenia o prawie dysponowania terenem na cele zrealizowanej inwestycji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w związku z otrzymanym zgłoszeniem w dniu [...] r. pracownicy PINB w [...] przeprowadzili wizję lokalną w sprawie zmiany sposobu użytkowania części korytarza na łazienkę w budynku mieszkalnym położonym w nieruchomości przy ul. [...] w [...] przez J. M. bez pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.
W trakcie wizji ustalono, iż J. M. około [...] lat temu, nie posiadając pozwolenia właściwego organu wykonała roboty budowlane związane z przystosowaniem części pomieszczenia korytarza na łazienkę. W ramach tych prac wykonane zostały:
- ściany działowe oddzielające pomieszczenie łazienki od reszty korytarza,
- posadzki z płytek terakoty,
- ściany łazienki wyłożono płytkami glazury,
- instalacja wodociągowa i kanalizacyjna .
W dalszej części organ wskazał, że w związku z tym, iż zmiana sposobu użytkowania budynku bez pozwolenia właściwego organu, dokonana została przed nowelizacją ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, jako podstawę prawną do rozpoznania sprawy zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004r., Nr 93, poz. 888) przyjął art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane a nie art. 71 a znowelizowanej ustawy Prawo budowlane.
W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. wniosła o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Skarżąca podała, iż w przedmiotowym budynku zamieszkała w [...] r. i już wtedy w korytarzu było pomieszczenie WC wyposażone w miskę ustępową i umywalkę. Ona pomieszczenie to tylko powiększyła, kosztem korytarza przesuwając drzwi o około [...] m oraz montując brodzik i pralkę automatyczną wykorzystując przy tym istniejącą instalację wodno – kanalizacyjną oraz nie naruszając ścian konstrukcyjnych. Dalej skarżąca wskazała, że za wykonane prace została już ukarana mandatem w wysokości [...] zł i wobec tego wykonywanie obowiązku nakazanego zaskarżoną decyzją uważa za bezzasadne. Nadto dokonując kwestionowanych przeróbek nie miała świadomości, że obowiązkowe jest uzyskanie pozwolenia odpowiedniego organu, poza tym korytarz o który powiększyła pomieszczenie WC na podstawie postanowienia Sądu wydanego w sprawie ustalenia sposobu użytkowania nieruchomości jest przydzielony do jej wyłącznego użytku i wobec tego nie była zobowiązana do uzyskania zgody współwłaścicieli na wykonanie przedmiotowych robót.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją wydaną w dniu [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 oraz 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i orzekł wykonanie nałożonego obowiązku w terminie do [...] r. w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu, natomiast J. M. zmieniając sposób użytkowania części korytarza na pomieszczenie łazienki w budynku mieszkalnym położonym w [...] przy ul. [...], nie zastosowała się do ww. przepisu.
Na mocy art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, art. 71a aktualnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy tj. 31 maja 2004r., w takich sytuacjach zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.
W trakcie wizji lokalnej ustalono, iż zmiana sposobu użytkowania części korytarza na pomieszczenie łazienki nastąpiła około [...] lat temu, zatem organ zasadnie przyjął tryb postępowania według przepisów ustawy Prawo budowlane sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004r. Prawo budowlane.
Zgodnie z powyższym stosownie do art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zastosowanie mają przepisy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , nakazał skarżącej wykonanie określonych czynności, w wyznaczonym terminie, w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Odnosząc się do argumentów skarżącej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie kwestionuje wcześniejszego istnienia pomieszczenia WC, lecz skarżąca dokonując jego powiększenia kosztem części korytarza zmieniła sposób użytkowania tej części korytarza, dlatego sposób postępowania przez organ I instancji jest prawidłowy. Korytarz objęty przebudową nadal stanowi współwłasność, pomimo przyznania postanowieniem sądowym J. M. prawa do wyłącznego korzystania z niego. Aby wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane skarżąca musi uzyskać zgodę współwłaścicieli budynku na wykonaną przebudowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo ewentualnie zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...]. Skarżąca ponownie opisała przebieg i zakres prac polegających na powiększeniu pomieszczenia WC kosztem korytarza, podnosząc, że stwierdzenie organu o zmianie w ten sposób użytkowania części korytarza i nałożenie na nią wykonania określonych obowiązków jest niezgodne z prawem budowlanym. Jedynym skutkiem dokonanych przeróbek w ocenie skarżącej jest poprawienie funkcjonalności istniejącego wcześniej pomieszczenia WC, co w żaden sposób nie wpłynęło na układ komunikacyjny w budynku. Na poparcie swego stanowiska skarżąca przytoczyła wyrok NSA z dnia 27 września 2002r., sygn. akt IV SA/2147/00 wskazując, że "zdaniem NSA fakt wyeksponowania w art. 71 ustawy Prawo budowlane pewnych zachowań dotyczących obiektu budowlanego lub jego części świadczy przede wszystkim o tym, że nie można każdego zachowania właściciela (lub zarządcy) budynku, wprowadzającego nawet korektę w substancji budynku lub jego części, czy też jej wykorzystywania traktować jako czynności uzależnionej od uzyskania zgody organu administracji publicznej, jako zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu tegoż przepisu"
W oparciu o powyższe skarżąca wywiodła że nie była zobowiązana do uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ nie zmieniła sposobu użytkowania części budynku w rozumieniu art. 71 ustawy Prawo budowlane, a przepisy przywołane przez organ w zaskarżonej decyzji nie mają w jej sprawie zastosowania.
J. M. zakwestionowała również stanowisko organu w przedmiocie uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli na wykonane prace, ponieważ sporna część budynku w której te prace wykonała jest w jej wyłącznym użytkowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem ( jeżeli ustawy nie stanowią inaczej).
Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego.
Skargi nie można było uwzględnić, ponieważ w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie doszło do naruszenia prawa.
W szczególności za chybiony należy uznać zarzut skarżącej, że obydwie decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 71 ustawy Prawo budowlane oraz art. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie bezspornie wynika, iż J. M. około. [...] lat temu, nie posiadając pozwolenia właściwego organu wykonała roboty budowlane związane z przystosowaniem części pomieszczenia korytarza na łazienkę. W ramach tych prac wykonano ściany działowe oddzielające pomieszczenie łazienki od reszty korytarza, posadzki z płytek terakoty, instalację wodociągową i kanalizacyjną, ściany łazienki wyłożono płytkami glazury.
Mając na uwadze, iż opisane czynności dokonane zostały przed nowelizacją ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlanej, zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo Budowlane (Dz.U. z 2004r. Nr 93, poz. 888) prawidłowo podstawę prawną interwencji i dalszych czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie objętej kontrolą stanowił art. 71 ust. 3 prawa budowlanego. W razie stwierdzenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a nadto bez pozwolenia o którym mowa w ust. 1 art. 71, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Odpowiednie zastosowanie wymienionych przepisów polega na posłużeniu się ich dyspozycją w odniesieniu do stanu ustalonego na podstawie art. 71 Prawa budowlanego. Zgodnie z cytowanym artykułem zmiana użytkowania polega w szczególności na przeróbce pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne (pkt 1). Zastosowanie tego przepisu będzie też możliwe, gdy stwierdzi się podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń (pkt 2).
Zadaniem organu nadzoru budowlanego jest ustalenie czy zaistniały stan faktyczny obejmuje dyspozycję opisanego wyżej przepisu tzn. po pierwsze wykazania, że doszło w ogóle do zmiany sposobu użytkowania, po drugie, ustalenia, że zmiana sposobu użytkowania miała charakter samowolny.
W wyniku przeprowadzonej wizji lokalnej ustalono, iż J. M. nie posiadając pozwolenia właściwego organu wykonała prace budowlane polegające na przystosowaniu części korytarza na pomieszczenie łazienki. Wskutek powyższych robót nastąpiła samowolna zmiana użytkowania części korytarza na łazienkę.
W oparciu o powyższe ustalenia organ prawidłowo na podstawie art. 71 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 51 ust. 1 pk 2 nakazał wykonanie określonych czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych bez pozwolenia właściwego organu robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Trafnie również organ wskazał, że J. M. aby wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi uzyskać zgodę współwłaścicieli budynku na wykonaną przebudowę. Tryb wyrażania przez współwłaścicieli zgody na czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną i czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu określają przepisy art. 199 i art. 201 Kodeksu cywilnego. Zmiana sposobu użytkowania nieruchomości wspólnej, należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, do których potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Dopiero zgoda wszystkich współwłaścicieli świadczy o uzyskaniu przez inwestora zamierzającego dokonać zmiany sposobu użytkowania części nieruchomości wspólnej, prawa do dysponowania na cele budowlane. Skarżąca zgodą taką nie dysponowała.
Bez znaczenia pozostaje też podnoszony przez skarżącą fakt, że sporna część budynku w której wykonane zostały prace jest w jej wyłącznym użytkowaniu a ponadto, że przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się sprawa o zniesienie współwłasności przez przydzielenie skarżącej na wyłączną własność przedmiotowego budynku.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy rozpatrując sprawę musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania.
Brak jest również podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie orzeczenia NSA( sygn. akt IV SA 2147/00, publ. ONSA 2003/4/137) przytaczanego w skardze, bowiem powołany wyrok dotyczy sytuacji, gdy inwestor dokonujący samowolnie zmiany sposobu użytkowania części nieruchomości jest jej jedynym właścicielem a w przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zachodzi; skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości przy ul. [...] w udziale do [...] części.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd stwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa i na tej podstawie w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.