II SA/Rz 952/23

II SA/Rz 952/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Ewa Partyka /przewodniczący/
Karina Gniewek-Berezowska
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 1, pkt 3, pkt 6, art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2023 r. sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2023 r. nr OA.7722.18.4.2023 w przedmiocie wstrzymania budowy strzelnicy – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB") z 12 kwietnia
2023 r. nr OA.7722.18.4.2023 wydane w przedmiocie wstrzymania budowy strzelnicy.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a.").
Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") prowadził pierwotnie postępowanie w sprawie budowy wiaty konstrukcji drewnianej. Postanowieniem z 17 czerwca 2022 r., nr PINB.5160.5.5.2022 wstrzymał budowę wiaty konstrukcji drewnianej zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w miejscowości L., gmina [...] oraz poinformował S.C. jako inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. wiaty.
PWINB postanowieniem z 6 września 2022 r. nr O A.7722.18.11.2022 uchylił w całości powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ nie podzielił stanowiska co do zakresu prowadzonego postępowania uznając, że w sprawie zachodzi okoliczność budowy strzelnicy.
Prowadząc ponownie postępowanie PINB poinformował strony o zmianie zakresu postępowania. Następnie 10 stycznia 2023 r. przeprowadził na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości L., gmina [...] oraz na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości S., gmina [...], oględziny.
W ich trakcie ustalił, że działki nr [...], [...], [...], [...] położone w miejscowości L. oraz działki nr [...] i [...] położone w miejscowości S. wydzielone zostały z przestrzeni za pomocą wałów ziemnych o zróżnicowanej wysokości. Wyższe są wały od strony północnej oraz zachodniej, a niższe od strony wschodniej. Na teren działek wydzielonych wałami prowadzi utwardzona droga, która posiada spadek w kierunku południowo - wschodnim. Wzdłuż utwardzonej drogi, przy jej wschodniej krawędzi znajduje się korytko betonowe. W ciągu wałów ziemnych zlokalizowana jest drewniana brama, której szerokość w świetle wynosi 5,20m, a wysokość 4,20m. Konstrukcję bramy stanowią słupy drewniane (4 szt.), przy których, po ich zewnętrznej stronie, zostały ułożone bloki betonowe (po 2 z każdej strony) oraz drewniane belki. Nad ścianami zostały ułożone belki drewniane tworzące dach nad bramą wjazdową dwuskrzydłową. Teren ww. działek posiada zróżnicowaną wysokość. W największym obniżeniu, które znajduje się wzdłuż wałów usytuowanych po stronie wschodniej urządzono stanowiska strzeleckie. Przy wale od strony północnej znajdują się tarcze, a na koronie wału ziemnego, jak i na skarpie ułożone zostały opony samochodowe. Przy wale od strony południowej wykonano utwardzony plac z kostki brukowej na którym ustawiono stół, tj. miejsce do oddawania strzałów. Na całym obniżonym terenie, wzdłuż jego zachodniej krawędzi wykonano utwardzony dojazd o długości ok. 200m, od stanowiska do oddawania strzałów do miejsca, w którym ustawiono tarcze. Na obniżoną część terenu można dostać się schodami wykonanymi z kostki brukowej oraz utwardzonym dojazdem. Obniżona część terenu wykonana została również w północno-zachodniej części działek, ale w trakcie oględzin stwierdzono, że pozostaje ona niezagospodarowana. Na zagospodarowanej części działek od strony wschodniej (działki nr [...], [...]) znajduje się obiekt konstrukcji stalowej z dobudowaną wiatą. Obiekt konstrukcji stalowej, który służy jako zaplecze (przebieralnia) strzelnicy "[...]" parterowy z dachem jednospadowym ze spadkiem w kierunku zachodnim. Organ wyjaśnił, że dokumentacja fotograficzna wykonana wewnątrz obiektu konstrukcji stalowej tzw. przebieralni wskazuje, że znajdują się w niej: szafy, stolik i krzesełka oraz kanapa, a na ścianach wiszą słuchawki na uszy. Z kolei na wschodniej ścianie obiektu zamocowana jest plansza z regulaminem strzelnicy. Przy północnej ścianie przebieralni wykonana jest ściana z cegły oraz ustawiono konstrukcję z 6 słupów drewnianych, na których wsparto konstrukcję dachu. W murowanej ścianie zamontowano zlewozmywak, wybudowano kuchnię węglową oraz przygotowano miejsce pod grilla. Teren pod wiatą został wyłożony z kostki brukowej. Dokumentacja fotograficzna zgromadzona w aktach sprawy pochodząca z czynności kontrolnych przeprowadzonych 21 grudnia 2021 r. oraz oględzin, które miały miejsce 24 maja 2022 r. wskazuje, że czasami na konstrukcji dachu rozwieszana była folia budowlana. Dodatkowy element, który pojawił się w trakcie oględzin w styczniu 2023 r. to obudowa z desek na wysokość poręczy przy słupach od strony wschodniej i północnej. Dodatkowo na terenie działek nr [...] i [...] znajduje się stalowy kontener o wymiarach 2,40m x 6,00m z wykonaną od strony południowej i zachodniej zabudową konstrukcji drewnianej z dachem pokrytym folią budowlaną. W trakcie oględzin nie ustalono sposobu użytkowania kontenera stalowego z uwagi na fakt jego zamknięcia. S.C. wyjaśnił, że znajdują się w nim regały, kartony, ławki i stoliki, a także silnik do pontonu oraz namiot - prywatne rzeczy nie mające związku z prowadzeniem strzelnicy. Pod drewnianą konstrukcją, która stanowiła poprzednio kojec dla psa składowane było drewno na opał. Przy zachodniej ścianie kontenera ustawiony jest ustęp suchy. Kontener stalowy wraz z obudową konstrukcji drewnianej ustawiony jest na wykonanym z kostki brukowej i betonu utwardzeniu. Na terenie ww. działek znajduje się również wykonane z kostki brukowej utwardzenie w kształcie okręgu. W jego środku zamontowano krąg betonowy, który ma pełnić funkcję paleniska, a wokół niego w dwóch kręgach ustawiono drewniane słupy (po 8 szt.) połączone górą drewnianymi belkami. Promień wykonanego okręgu zmierzony od betonowego kręgu do krawędzi okręgu wynosi 11.40m. Dodatkowo na terenie działek [...] i [...] oprócz utwardzenia z kostki brukowej wykonano utwardzenie z kamienia. Stwierdzono również, że na wałach ziemnych usytuowanych jest 12 słupów żelbetowych. Uczestniczący w oględzinach obiektu S.C. wyjaśnił, że miejsce w obniżeniu pełni funkcję strzelnicy hobbistycznej, a on, realizuje tam swoją pasję, jaką jest strzelectwo. Wyjaśnił również, że posiada zgłoszenie jedynie na obiekt konstrukcji stalowej, który organ nadzoru budowlanego nazywa biurem strzelnicy, a tak naprawdę pełni on funkcję pomieszczenia gospodarczego. Istniejące na terenie działek objętych postępowaniem wały ziemne, jak wyjaśnił, nie zostały wykonane przez niego, a stanowią jedynie pozostałości po rekultywacji terenu ponieważ wcześniej na przedmiotowych działkach działała kopalnia kruszywa.
PINB uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że doszło do samowolnej budowy obiektu budowlanego jaką jest strzelnica "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Obiekt konstrukcji stalowej, który w materiale dowodowym określany jest mianem biura strzelnicy czy przebieralnią, zgodnie ze zgłoszeniem AB.6743.5.52.2022 miał być obiektem tymczasowym, który 24 listopada 2022 r. powinien ulec rozbiórce. Tylko ten obiekt S.C. wskazywał jako legalnie istniejący. Poza nim wszystkie inne obiekty powstały w warunkach samowoli budowlanej.
W tych okolicznościach PINB postanowieniem z 23 stycznia 2023 r. nr PINB.5160.5.5.2022 wstrzymał budowę strzelnicy "[...]" wraz z infrastrukturą techniczną zlokalizowaną na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości L., gmina [...] oraz na działkach nr [...] i nr [...] położonych w miejscowości S., gmina [...], której inwestorem jest S.C. oraz poinformował wyżej wymienionego jako inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację strzelnicy "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i zasadach jej obliczania.
Zażalenie na to postanowienie złożył S.C. domagając się jego uchylenia. Podkreślił, że na działkach objętych kontrolą nie jest prowadzona budowa strzelnicy. Zarzucił, że organ nieodpowiednio klasyfikuje geologiczny kształt działek oraz elementów, które się na nich znajdują. Działki są prywatne, nie jest na nich prowadzona działalność gospodarcza ani nie są terenami publicznymi. Część infrastruktury, którą organ klasyfikuje jako budowle, stanowią w rzeczywistości małą architekturę do celów rekreacyjnych na potrzeby własne. Geologiczny kształt działek jest wynikiem przeprowadzonej rekultywacji terenu po byłej kopali kruszywa. Wykonane prace porządkowe na działkach nie mogą być traktowane jako prace budowlane. Utwardzenie terenu kostką brukową i kruszywem nie wypełnia definicji prowadzenia prac budowlanych. Pozostałości wydobywanego kruszywa zostały uporządkowane i przeznaczone na utwardzenie terenu o charakterze błotnistym. Pozostałe elementy opisane przez organ nie stanowią budowli, a są jedynie zagospodarowaniem prywatnego terenu na potrzeby rekreacji. Jako błędne ocenił stanowisko organu, że blaszany kontener jest biurem strzelnicy. Na terenie nie jest prowadzona działalność gospodarcza, zatem nie istnieje potrzeba posiadania biura. Kontener ma charakter gospodarczy i są w nim przechowywane rzeczy prywatne. Fakt, że znajduje się na jego ścianie regulamin strzelnicy stanowi wypełnienie prawnego obowiązku wyeksponowania go w miejscu widocznym gdzie prowadzone jest strzelanie, które stanowi hobby skarżącego i jest uprawianym przez niego sportem na terenie prywatnym. Brama wjazdowa została wykonana na podstawie wskazań Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, ponieważ notorycznie na teren działek nieznane osoby przywoziły odpady. Z kolei kontener blaszany, w którym składowane są rzeczy prywatne, to kontener takiego typu jak na statkach i nie jest w żaden sposób związany z gruntem i może być swobodnie przemieszczany. Docelowo ma stanowić miejsce na przechowywanie narzędzi i sprzętów rekreacyjnych. Zarzucił, że organ błędnie traktuje wszystkie działki jako jeden kompleks, który nazywa strzelnicą. Na terenie znajduje się tor strzelecki do wykonywania przez skarżącego ćwiczeń i realizacji hobby, a pozostała część gruntów w wyniku rekultywacji po kopalni kruszywa będzie służyła celom rekreacyjnym, rolnym i ogrodowym.
PWINB w Rzeszowie wskazanym na wstępie postanowieniem z 12 kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie organu odwoławczego stan faktyczny został ustalony w sposób należyty i wystarczający. Jako słuszne ocenił stanowisko, że prowadzone postępowanie winno obejmować wszystkie elementy (obiekty i urządzenia) strzelnicy jako całość techniczno-użytkową. Zebrany materiał dowodowy, w tym ustalenia wynikające z przeprowadzonej przez organ powiatowy kontroli (21.12.2021 r.) oraz oględzin (24.05.2022 r. i 10.01.2023 r.) jednoznacznie wskazują, że w sprawie mamy do czynienia z budową budowli - strzelnicy "[...]" wraz z infrastrukturą techniczną zlokalizowaną na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości L., gmina [...] oraz na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości S., gmina [...], a która, zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. – "dalej: "P.b."), wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz art. 3 pkt 1, 3, 6 P.b. wskazał, że otwartą strzelnicę stanowi jako taki obiekt budowlany, do którego powstania konieczne są roboty budowlane polegające na zgromadzeniu, przemieszczeniu mas ziemnych w celu utworzenia wału ziemnego czy nasypu i stosownego ich zabezpieczenia, względnie jako taki obiekt budowlany, który wymaga pewnej infrastruktury towarzyszącej, np. pawilonów, wiat, ogrodzenia itp., traktowanych jako jedna całość użytkowa.
PWINB stwierdził, że mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy i dokonane ustalenia uznać należało, że na terenie działek nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości L. oraz na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości S. gmina [...] (działki te są własnością rodziców S.C. – E. i E.1 C.) doszło do samowolnej realizacji robót budowlanych w wyniku których powstał kompleks strzelnicy "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
Wbrew stanowisku wnoszącego zażalenie istniejących na ww. działkach obiektów wraz z infrastrukturą towarzyszącą nie sposób traktować jako odrębne obiekty i rozpatrywać każdy z osobna. Wszystkie ww. elementy i obiekty, zostały w sposób przemyślany tak zestawione, aby stworzyć spójną całość techniczno-użytkową, w tym przypadku strzelnicę z infrastrukturą towarzyszącą.
Organ wyjaśnił, że argumenty podniesione w zażaleniu odnośnie wykorzystywania istniejących obiektów wyłącznie na własne potrzeby, czy też zarzucające błędne uznanie obiektu blaszanego za biuro/przebieralnię nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i są sprzeczne z uprzednimi oświadczeniami S.C. W zażaleniu na postanowienie PINB z 17 czerwca 2022 r. znak: PINB.5160.5.5.2022 wskazał on, że teren strzelnicy jest udostępniany nieodpłatnie na cele szkoleniowe dla członków zarówno ZS "[...]", ale przede wszystkim dla dzieci i młodzieży zrzeszonej w O., czym argumentował postawienie "tymczasowego namiotu" (tj. wiaty) chroniących przed zjawiskami atmosferycznymi na czas prowadzonych zajęć. Z kolei funkcja obiektu konstrukcji stalowej jako zaplecze/przebieralnia wskazana została przez żalącego się w zgłoszeniu budowy ww. obiektu, dokonanym w Starostwie [...] 25 kwietnia 2022 r.
PWINB wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kwestia konieczności uzyskania pozwolenia na budowę strzelnicy z infrastrukturą towarzyszącą, jako budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane i jak w świetle przepisów obowiązujących w 2018 r. (od tego okresu istnieje strzelnica) nie budzi żadnych wątpliwości. Budowa opisanego wyżej obiektu budowlanego nie była i nie jest wymieniona w katalogu zwolnień z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor nie uzyskał wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę strzelnicy. Dysponuje jedynie decyzją Burmistrza [...] z dnia 6 września 2018 r. nr WS-KS.424.4.2018 zatwierdzającą na jego wniosek regulamin strzelnicy na działkach nr ewid. [...], [...], [...] i [...] zlokalizowanych w miejscowości L., gm. [...].
W ocenie PWINB prawidłowo wdrożono procedurę wynikającą z art. 48 P.b. i prawidłowo wydano w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 postanowienie z 23 stycznia 2023 r., umożliwiając inwestorowi zalegalizowanie powstałej samowoli budowlanej.
W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił procedurę legalizacyjną oraz wskazał na konieczność wniesienia opłaty legalizacyjnej wyjaśniając zasady jej obliczenia.
Reasumując stwierdził, że stanowisko organu powiatowego jest zasadne, a obowiązek skierowany został prawidłowo do inwestora.
Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem S.C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się jego uchylenia wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji. Zwrócił się także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
- art. 7 i art. 77 k.p.a. przez zaniechane zbadania całego materiału dowodowego oraz jego prawidłowej i kompletnej oceny; w szczególności zaniechanie oceny decyzji Starosty [...] z dnia 23 kwietnia 2020 r. nr OŚ.6122.2.2020 oraz postanowienia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...] z dnia 27 marca 2020 r. - wydanych w przedmiocie i zakresie rekultywacji nieruchomości objętych postępowaniem, a przede wszystkim wykonania skarp i wałów jako elementu rekultywacji terenu,
- przepisu prawa materialnego - art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przez błędne zastosowanie dyspozycji przepisu do całości terenu, a nie jedynie części terenu i działań podjętych po rekultywacji.
Skarżący jako błędne ocenił stanowisko organu w przedmiocie prowadzenia postępowania co do wszystkich elementów /obiektów i urządzeń/ strzelnicy jako całości techniczno-użytkowej. Podkreślił, że nie można generalizować postępowania co do całego obiektu, kiedy jedynie jego część lub konkretny obiekt może podlegać analizie pod kątem wykonania robót budowlanych bez stosownych zezwoleń. Zwrócił także uwagę, że możliwe jest ustalenie konkretnych obiektów co do których organ podważa wykonanie robót budowlanych i nie ma potrzeby, ani uzasadnienia prawnego do objęcia postępowaniem całego terenu - gdyż jego ukształtowanie i zagospodarowanie zostało zalegalizowane decyzją Starosty [...] z dnia 23 kwietnia 2020 r. nr OS.6122.2.2020 w sprawie zakończenia rekultywacji terenu.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 23 stycznia 2023 r. w przedmiocie wstrzymania budowy strzelnicy.
Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, został zebrany z poszanowaniem przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd podziela stanowisko organów, że w sprawie mamy do czynienia z budową budowli - strzelnicy "[...]" wraz z infrastrukturą techniczną zlokalizowaną na działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości L., gmina [...] oraz na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości S., gmina [...], która, zgodnie z dyspozycją art. 28 ust. 1 ww. ustawy, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Przepisy Prawa budowlanego co prawda nie definiują pojęcia strzelnica, jakkolwiek pojęciem się tym posługują. Podkarpacki WINB w postanowieniu z dnia 6.G9.2022r. znak: O A.7722.18.11.2022 wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne, co należy rozumieć pod pojęciem strzelnica otwarta. Stan zastały na ww. działkach, w ocenie Podkarpackiego WINB, pozwala na uznanie, że inwestorowi S.C. przystąpił do budowy strzelnicy "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021r. poz. 2351 ze zm.) budową m.in, jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. Definicja legalna obiektu budowlanego zawarta w art. 3 pkt 1 wskazanej ustawy podaje, że jest to budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Wśród przykładowo wyliczonych w art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane obiektów budowlanych, stanowiących "budowlę" przez którą należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, wskazano m.in. budowle ziemne, budowle sportowe.
W art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ustawodawca wymienił obiekty budowlane będące budowlami w sposób otwarty, przykładowy, co oznacza, że za budowlę należy uznać także inny obiekt - oprócz bezpośrednio wymienionych, który posiada cechy tożsame lub znacznie zbliżone do jednego z wymienionych w tym przepisie oraz gdy stanowi całość techniczno - użytkową.
Termin "budowle ziemne" nie został zdefiniowany w Prawie budowlanym, jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.03.2021 r. II OSK 3344/20 publ. LEX nr 3219307) należy przyjmować, że "budowlą ziemną" będą takie wytwory ludzkiej działalności niebędące budynkiem ani obiektem małej architektury, które wykonane zostały z ziemi. Potocznie zatem rozumienie "budowli ziemnej", wobec braku definicji legalnej, oznaczać więc musi budowlę, której podstawowym lub wyłącznym tworzywem (budulcem) jest ziemia. Budowla ziemna musi mieć przy tym charakter kubaturowy, być widoczna i istnieć w kategoriach obiektywnych, i co ważne spełniać określoną rolę, stanowiąc zarazem całość techniczno - użytkową. W dalszej części uzasadnienia ww. wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podał, że roboty ziemne polegające na gromadzeniu i przemieszczeniu mas ziemnych, zrealizowane w konkretnym celu (np. utworzenia wału ziemnego, czy nasypu) stanowią budowlę ziemną (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), będącą obiektem budowlanym (art. 3 pkt 1 ustawy), wymagającą oceny z punktu widzenia zachowania wymogów Prawa budowlanego, w tym też uzyskania pozwolenia na realizację takiej inwestycji. Oceny tej nie zmienia fakt, iż definicja legalna obiektu budowlanego przewiduje jego wzniesienie z "użyciem wyrobów budowlanych". O tym bowiem, czy w konkretnej sytuacji mamy do czynienia z wyrobem budowlanym, decyduje zasadniczo przeznaczenie tego wyrobu jak i zakres jego zastosowania.
W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego otwartą strzelnicę stanowi jako taki obiekt budowlany, do którego powstania konieczne są roboty budowlane polegające na zgromadzeniu, przemieszczeniu mas ziemnych w celu utworzenia wału ziemnego czy nasypu i stosownego ich zabezpieczenia, (ww. wyrok NSA z 2 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 3344/20); względnie jako taki obiekt budowlany, który wymaga pewnej infrastruktury towarzyszącej, np. pawilonów, wiat, ogrodzenia itp., traktowanych jako jedna całość użytkowa (wyrok NSA. z 30 września 2021 r., sygn. akt II OSK 186/21).
Przenosząc powyższe na stan niniejszej sprawy stwierdzić należy, że na terenie działek nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości L. oraz na działkach nr [...] i [...] położonych w miejscowości S. gmina [...] (działki te są własnością rodziców S.C. – E. i E.1 C.) doszło do samowolnej realizacji robót budowlanych w wyniku których powstał kompleks strzelnicy "[...]" wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
Teren działek wydzielony został z przestrzeni za pomocą wałów ziemnych, w ciągu których zamontowano bramę wjazdową.
Bez znaczenia pozostaje fakt, że stanowią one pozostałość po dokonanej rekultywacji terenu po kopalni kruszywa. Wały zostały ukształtowane przez S.C., co wynika z jego oświadczenia, zawartego w protokole kontroli z dnia 21 grudnia 2021r. (S.C. oświadczył, że istniejące ukształtowanie działek, w postaci wałów, zostało wykonane przez niego w ramach rekultywacji działek po wydobyciu kruszywa. Na teren działek nie przywieziono nowej ziemi, tylko zagospodarowano istniejącą na miejscu). Na wydzielonym i zamkniętym terenie oprócz miejsca do oddawania strzałów zrealizowany został obiekt konstrukcji stalowej, wiata z miejscem do przygotowywania posiłków w postaci murowanej ściany, w której oprócz zlewozmywaka znajduje się również kuchnia węglowa oraz miejsce na grilla. W trakcie realizacji jest również kolejne miejsce służące rekreacji w postaci utwardzonego okręgu, gdzie zamontowano miejsce na palenisko oraz wykonano konstrukcję drewnianą. Dodatkowo na terenie działki znajduje się stalowy kontener z drewnianą obudową, pod którą oprócz ustępu suchego gromadzone jest drewno na opał. Poza tym na terenie działki wykonane zostały utwardzenia z kostki brukowej oraz kruszywa. Oprócz strzelnicy sportowej otwartej wykonane zostały obiekty, które służą rekreacji (wiata do przygotowywania posiłków czy okrąg z paleniskiem), ale stanowią również zaplecze — tak jak obiekt konstrukcji stalowej, na którym umieszczono regulamin strzelnicy i pełni funkcję biura strzelnicy czy przebieralni. Okoliczność, że inwestor traktuje istniejące na ww. działkach obiekty jako obiekty małej architektury, a ukształtowanie istniejącego terenu (w postaci wałów i miejscowego utwardzenia terenu działek kostką brukową i kruszywem) pracami porządkowymi, nie ma istotnego znaczenia w sprawie, istniejących na ww. działkach obiektów wraz z infrastrukturą towarzyszącą nie sposób traktować jako odrębne obiekty i rozpatrywać ich każde z osobna. Wszystkie ww. elementy i obiekty, jak słusznie wskazał organ powiatowy zostały w sposób przemyślany tak zestawione, aby stworzyć spójną całość techniczno — użytkową, w tym przypadku strzelnicę z infrastrukturą towarzyszącą.
Argumenty podniesione w zażaleniu i skardze odnośnie wykorzystywania istniejących obiektów wyłącznie na własne potrzeby, czy też zarzucające błędne uznanie obiektu blaszanego za biuro/przebieralnię nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i są sprzeczne z uprzednimi oświadczeniami S.C.. Bezskutecznie w zażaleniu na postanowienie PINB w Rzeszowie z dnia 17.06.2G22r. znak: PINB.5160.5.5.2022 P. S.C. wskazał, że teren strzelnicy jest udostępniany nieodpłatnie na cele szkoleniowe dla członków zarówno ZS "[...]" ale przede wszystkim dla dzieci i młodzieży zrzeszonej w O., czym argumentował postawienie "tymczasowego namiotu" (tj. wiaty) chroniących przed zjawiskami atmosferycznymi na czas prowadzonych zajęć. Z kolei funkcja obiektu konstrukcji stalowej jako zaplecze/przebieralnia wskazana została przez S.C. w zgłoszeniu budowy ww. obiektu, dokonanym w Starostwie [...] w dniu 25.04.2022r.
Sąd w tym zakresie w całości podziela argumentację PWINB.
Ocena organów co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę przez inwestora opisanej inwestycji znalazła akceptację Sądu.
W rozpatrywanej sprawie kwestia konieczności uzyskania pozwolenia na budowę strzelnicy z infrastrukturą towarzyszącą, jako budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego w świetle obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane i jak i w świetle przepisów obowiązujących w 2018r. (od tego okresu jak wynika z akt sprawy istnieje strzelnica) nie budzi żadnych wątpliwości. Budowa opisanego jak wyżej obiektu budowlanego nie była i nie jest wymieniona w katalogu zwolnień z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Słusznie organy wywiodły, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Odstępstwa od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę określono w art. 29 - 31 i są to jedyne wyjątki od tej zasady. W art. 29 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zawarty został katalog obiektów, na budowę których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymagane, jest dokonanie zgłoszenia, ust. 2 - katalog obiektów, na budowę których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonanie zgłoszenia, ust. 3 - katalog robót budowlanych, na wykonanie których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymagane jest dokonanie zgłoszenia, ust. 4 - katalog robót budowlanych, na wykonanie których nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonanie zgłoszenia.
Skarżący bezspornie nie uzyskał wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę strzelnicy. Dysponuje jedynie decyzją Burmistrza [...] z dnia 6.09.2018r. znak: WS-KS.424.4.2018 zatwierdzającą na jego wniosek regulamin strzelnicy na działkach nr ewid. [...], [...], [...] i [...] zlokalizowanych w miejscowości L., gm. [....].
Jak słusznie wyjaśnił WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 27 marca 2018 r., sygn. II SA/Rz 66/18 wydając decyzję o zatwierdzeniu regulaminu strzelnicy w oparciu o art. 47 ustawy z 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1839 ze zm.), organ jest uprawniony do weryfikacji wyłącznie tego, czy reguluje on sposób funkcjonowania strzelnicy zgodnie z obowiązującymi przepisami. Poza kompetencją organu decydującego na podstawie art. 47 powyższej ustawy pozostaje rozstrzyganie, czy strzelnica została właściwie zlokalizowana i zbudowana.
Prawidłowo organy przyjęły, że mając na względzie, że budowa strzelnicy nastąpiła bez wymaganego pozwolenia na budowę, należało wdrożyć procedurę z art. 48 P.b. Legalność kontrolowanego postanowienia, wydanego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.b. nie budzi wątpliwości i pozwala ono inwestorowi na legalizację samowoli budowlanej.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 ww ustawy Prawo budowalne, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1. bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2. bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Zgodnie z art. 48 ust 2 ustawy - Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: 1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz 2) usunięcie stanu zagrożenia.
Zgodnie z art. 48 ust 3 ustawy - W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Dalszą procedurę legalizacyjną regulują kolejne przepisy wynikające z art. 48a, 48 b, art. 49 i następnych. Zgodnie z art. 48a ust. 1 ustawy – "W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizacje-". Zgodnie z ust. 3 - "Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne." Postanowienie organu II instancji staje się ostateczne w dacie jego wydania. Wobec powyższego 30-dniowy termin na złożenie wniosku o legalizację biegnie od dnia doręczenia zobowiązanemu niniejszego postanowienia Podkarpackiego WINB.
W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 48b ust. 1). Przedłożone dokumenty legalizacyjne podlegają sprawdzeniu przez organ nadzoru budowlanego. W przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości łub wykonania postanowienia, o którym mowa w ust. la (usunięcie nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych), organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 2a). W ostatnim etapie legalizacji w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane zgodnie z art. 49 ust. 4 po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o legalizacji, która:
1) zatwierdza projekt budowlany albo projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz
2) zezwala na wznowienie budowy, jeżeli budowa nie została zakończona.
Zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 w. ustawy Prawno budowlane, wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Natomiast zgodnie z art. 59f ust. 1 karę stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł, zgodnie zart.59f ust.2 ww. ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 59f ust. 3 kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy.
Przedmiotową strzelnicę otwartą wraz z infrastrukturą towarzyszącą należy zaliczyć do VIII kategorii obiektów budowlanych (jako inne budowle), dla której współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi 5,0, a współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi 1,0. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji wskazał w uzasadnieniu postanowienia powyższe zasady ustalania opiaty legalizacyjnej oraz wyliczył informacyjnie, że wysokość opłaty w dacie wydania postanowienia wynosi 50 x (s = 500 zł) x (k = 5,0) x (w =1,0) = 50 x 500 zł x 5,0 x 1,0 = 125 000zł (słownie: sto dwadzieścia pięć tysięcy złotych).
Należy podkreślić, że legalizacja samowoli budowlanej jest prawem, a nie obowiązkiem, inwestora, który może nie chcieć jej przeprowadzić. Jednak zgodnie z art. 49e ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:
1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie;
2) wycofania wniosku o legalizację;
3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych;
4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych;
5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie;
6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.
Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w powyższym trybie postępowania art. 48, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zgodnie z treścią art. 52 ust. 2 ww. ustawy, koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.
Kierując się powyższymi przepisami, PINB w [...] zasadnie skierował obowiązek wynikający z art. 48 ustawy Prawo budowlane do S.C. jako inwestora.
W tym zakresie Sąd w całości podziela argumentację organów.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.