II SA/Rz 928/19

II SA/Rz 928/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2019-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka /przewodniczący/
Marcin Kamiński
Piotr Godlewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Sygn. powiązane
III OSK 2681/21 - Wyrok NSA z 2023-07-20
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1614
art. 88 ust. 1, ust. 2, art. 89 ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Marcin Kamiński Protokolant sekretarz sądowy Patryk Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2019 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zgłoszenia -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 928/19
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R. P. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2019 r. nr [...] w
przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia.
Na podstawie akt administracyjnych sprawy Sąd ustalił, że w dniu [...] grudnia 2017 r. Burmistrz Miasta i Gminy S., dalej "Burmistrz", wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia bez wymaganego zezwolenia drzew gatunku [...] i [...] zlokalizowanych na działce nr [...] w miejscowości S..
Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr[...] Burmistrz nałożył na Skarżącego administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez wymaganego zezwolenia z terenu działki nr [...] obręb S. drzewa gatunku [...] o obwodzie pnia mierzonym na wysokości [...] cm, wynoszącym [...] cm i drzewa gatunku [...] o obwodzie pnia mierzonym na wysokości [...] cm, wynoszącym [...] cm, w wysokości [...] zł.
Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Kolegium decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.
Wydaną w ponownym postępowaniu decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Burmistrz nałożył na Skarżącego administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia z terenu działki nr [...] obręb S. drzewa gatunku [...] o obwodzie pnia mierzonym na wysokości [...] cm wynoszącym [...] cm, w wysokości [...] zł.
Jednocześnie odstąpił od naliczenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez wymaganego zezwolenia z terenu działki nr [...] obręb S. drzewa gatunku [...] o obwodzie pnia mierzonym na wysokości ich cięcia wynoszącym [...] cm.
Kolegium decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy wskazane wyżej rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018 r. sygn. akt ll SA/Rz 877/18 uchylił decyzje Organów obu instancji wymienione powyżej dopatrując się naruszenia tak przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.
Naruszenia przepisów postępowania polegały na nieprawidłowościach w prowadzonym postępowaniu dowodowym. Odnośnie zaś uchybień w zakresie prawa materialnego Sąd wyjaśnił, że przy stosowaniu art. 89 ust. I ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2018 r., poz. 1614 ze zm., dalej "u.o.p.") i ustaleniu administracyjnej kary pieniężnej zgodnie z zasadą, że stanowi ona dwukrotność opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1 u.o.p., uwadze Organu uszło, że od tej reguły ustanowiony jest wyjątek. Polega on na tym, że w sytuacji, gdy usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
Skarżący nie miał obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie [...] z terenu swojej działki nr [...], bowiem zachodził przypadek, o którym mowa w art. 83f ust. 1 pkt 3a u.o.p., a zatem nastąpiło usunięcie drzewa rosnącego na nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej, a usunięcie to nastąpiło na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Oznacza to, że obowiązkiem wyżej wymienionego było dokonanie tylko zgłoszenia zamiaru usunięcia [...], którego to zgłoszenia skarżący niewątpliwie nie dokonał. W takiej zaś sytuacji art. 89 ust. I u.o.p. nakazuje, by administracyjna kara pieniężna stanowiła jednokrotność opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz decyzją z dnia [...] kwietnia 2019r. nr [...] w pkt I nałożył na Skarżącego administracyjną karę pieniężną, za usunięcie bez wymaganego zezwolenia z terenu działki nr [...] obręb S. drzewa gatunku [...] o obwodzie pnia mierzonym na wysokości [...] cm wynoszącym[...] cm, w wysokości [...] zł, w pkt Il wskazała, że karę, o której mowa w pkt I decyzji należy uiścić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stała się ostateczna na wskazany rachunek bankowy Urzędu Miasta i Gminy S..
W uzasadnieniu swego stanowiska Organ I instancji wyjaśniał, że zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 u.o.p. do usunięcia drzewa wymagane jest zezwolenie, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 83 f u.o.p., w tym określonej w ust. 3a stanowiącym, że wymogu uzyskania zezwolenia nie stosuje się do drzew lub krzewów, które rosną na nieruchomościach stanowiących własność osób fizycznych i są usuwane na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takim przypadku właściciel obowiązany jest dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew.
Zgromadzony materiał odwodowy w ocenie Organu I instancji jednoznacznie potwierdził fakt wycięcia drzew w dniu [...] października 2017 r., przez osobę nieznaną, na polecenie właściciela nieruchomości w osobie Skarżącego, który nie zastosował się do nakazu dokonania zgłoszenia do właściwego urzędu zamiaru wycinki drzewa gatunku [...].
Uzasadniało to nałożenie na niego administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 6 u.o.p. Kara ta zgodnie z art. 88 ust. 4 nakładana jest na posiadacza nieruchomości lub właściciela urządzeń, o którym mowa w art. 49 51 Kodeksu cywilnego albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości
Kara pieniężna została ustalona w wysokości określonej w art. 89 ust. 1 u.o.p., czyli w wysokości opłaty, jaka byłaby ponoszona, gdyby nie było zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwolenia, czyli w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 89 ust. 4 u.o.p. w ten sposób, że obwód ten został określony przez funkcjonariuszy policji w dniu [...] listopada 2017 r. dla drzewa gatunku [...] [...] cm na wysokości cięcia ok [...] cm (średnica pnia [...] cm) i został pomniejszony o 10 % - [...] cm (średnica pnia [...]) cm.
Karę obliczono z uwzględnieniem stawek określonych w rozporządzeniu Ministra Srodowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew krzewów (Dz. U. z 2017 r. poz. 1330).
Z załącznika nr 1 do rozporządzenia wynika, że dla gatunku [...] stawka w zł za 1 cm
obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości [...] cm wynosi w przypadku odwodu
pnia od [...] cm - 30 zł. Stawka obowiązuje do [...] lipca 2017 r.
W ocenie organu w sprawie nie zachodzi zjawisko wyższej konieczności ponieważ na terenie Miasta i Gminy S. nikt inny nie występował z wnioskiem o usunięcie drzewa lub krzewu w związku z zagrożeniem spowodowanym przez "[...] "
Wbrew zasadom doświadczenia życiowego i logiki jest również to, że tylko w przypadku jednej osoby orkan miałby spowodować szkody, w tym przypadku na posesji Skarżącego.
W związku z tym, że [...] według zeznań świadka W. W. był w stanie zamierającym wierzchołkowo, korona nierównomierna, jednostronna z wyraźnym przechyłem do drogi lokalnej i wjazdowej do warsztatu samochodowego i stanowiło zagrożenie dla mienia i ludzi przebywających w zasięgu upadku drzewa i zgodnie z art. 86 ust. 1 u.o.p. odstąpiono od wymierzenia kary za wycięcie tego drzewa.
W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji Skarżący zarzucił Burmistrzowi naruszenie przepisów postępowania dowodowego oraz nieprawidłową ocenę ustalonych faktów.
Zaznaczył, że wycięcia drzew dokonano w oparciu o informację o nadciągającym orkanie ,,w sytuacji zagrażającej życiu i zdrowiu".
Podał, że nie jest właścicielem ani nawet posiadaczem działki nr [...] przy ul. [...] w S., ponieważ nieruchomość ta nie ma uregulowanego stanu prawego oraz założonej księgi wieczystej. Jest jej użytkownikiem w 1/: części na podstawie testamentu zmarłego ojca.
W ocenie Skarżącego postępowanie w sprawie przeprowadzono bez podstawy prawnej. Przedmiotowa [...] jest raczej krzewem a nie drzewem. Ponadto aktualna decyzja nie uwzględnia wniosków wydanego przez WSA w Rzeszowie wyroku w tej sprawie. Nałożoną karę uważa za zbyt wysoką. Końcowo wyraził niezadowolenie z pracy urzędników samorządowych.
Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium, działając na podstawie art. 138 @1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 88 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 88 ust. 1 pkt 6 u.o.p. utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji z dnia 23 kwietnia 2019 r.
Kolegium w całości podzieliło stanowisko Organu I instancji i w pierwszej kolejności przytoczyło treść przepisów regulujących materię objętą niniejszym postępowaniem.
Wskazało, że w rozpoznawanym przypadku sam Odwołujący nie zakwestionował, że zlecił usunięcie z użytkowanej przez niego działki nr [...], położonej w S. przy ul. [...], drzewa gatunku [...], a fizyczne usunięcie tego drzewa nastąpiło dnia [...] października 2017 r. z powodu, jak wskazał Skarżący, zagrożenia silnym wiatrem (orkan), czyli w warunkach stanu wyższej konieczności. Prawidłowo ustalono, że [...] była w dobrym stanie zdrowotnym i nie stanowiła potencjalnego zagrożenia dla ludzi i mienia, zaś Skarżący nie występował z wnioskiem o usunięcie drzewa lub krzewu w związku z zagrożeniem ani nie dokonał zgłoszenia takiego zamiaru usunięcie drzewa rosnącego na nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej, a usunięcie to nastąpiło na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Oznacza to, że obowiązkiem wymienionego było dokonanie tylko zgłoszenia zamiaru
usunięcia [...], którego to zgłoszenia skarżący niewątpliwie nie dokonał. W takiej zaś
sytuacji, wspomniany art. 89 ust. 1 u.o.p. nakazuje, by administracyjna kara pieniężna stanowiła jednokrotność opłaty za usuniecie drzewa lub krzewu, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
Kolegium, podzieliło wnioski Organu I instancji w kwestii braku okoliczności stanu wyższej konieczności. Burmistrz dokładnie opisał stan pogodowy w dniu wycięcia drzew, który to nie wskazywał na konieczność poświęcenia dobra mniejszego dla ratowania dobra większego.
Nadto jak zauważono na terenie Miasta i Gminy S. nikt inny nie występował z wnioskiem o usunięcie drzewa lub krzewu w związku z zagrożeniem spowodowanym przez [...] . Ponadto drzewo gatunku [...] było w dobrym stanie zdrowotnym.
Nie mają znaczenia dla oceny poprawności zaskarżonej decyzji okoliczności związane z brakiem uregulowania stanu prawnego nieruchomości, na której zostało wycięte drzewo. W myśl bowiem art. 88 ust. 1 ust. 2 u.o.p. zobowiązanym do poniesienia kary administracyjnej może być posiadacz nieruchomości (czyli osoba która faktycznie włada rzeczą).
Wysokość kary pieniężnej odpowiada przepisom rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r., w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 poz. 1330). Określenie wysokości kary nie podlega uznaniu organu administracji a stawka jest sztywna.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. P. zarzucił błędy formalne i prawne polegające na nieuwzględnieniu jego wniosków dowodowych w postaci wyciągów z lokalnych mediów i ostrzeżeń wydanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz przez służby Wojewody P. w dniu [...] października 2017 r. oraz zawartych na stronie internetowej [...], zawierających ostrzeżeniem przed porywistym wiatrem o nazwie [...] o niebezpiecznej sile, wskazujące na niebezpieczeństwo łamania drzew i zrywania linii energetycznych.
Zarzucił nieuwzględnienie jego wniosku odwodowego w postaci zdjęć obrazujących stan ściętej [...] wskazując, że nie było to pełno wartościowe drzewo tylko "nienaturalnie wrośnięty w dwa ogrodzenia drzewokrzew o jednym zgrubiałym pniu i kilkunastu odrostach bocznych", co świadczy o tym, że jest to skarłowaciała [...], z nienaturalnie przechyloną koroną stanowiącą zagrożenie dla przechodniów i przejeżdżających drogą samochodów, linii energetycznej oraz jego domu.
Ponadto zarzucił Kolegium wydanie decyzji w oparciu o nieprawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, w tym dokumenty sporządzone w sposób sprzeczny z prawem oraz nieuwzględnienie faktu, iż sporna [...] był uszkodzona przez spadających podczas ścinania [...].
W odpowiedzi na skargę Organ Il instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwaźył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 fi I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa 0eże1i zachodzą przyczyny określone w K.p.a. Iub innych przepisach).
Przedmiotem skargi R. P.jest decyzja SKO w P. z [...] czerwca 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] kwietnia 2019 r. o nałożeniu na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia z terenu działki nr [...] obręb S. drzewa gatunku [...] o obwodzie pnia mierzonym na wysokości [...] cm wynoszącym [...] cm.
Dokonana przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie wykazała zaistnienia przyczyn, które w kontekście powyższego uzasadniałyby wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że to skarżący zlecił usunięcie z użytkowanej przez niego działki drzewa gatunku [...]. Rozbieżności skarżącego i organów budzą okoliczności, w jakich to nastąpiło; zdaniem skarżącego nastąpiło to w sytuacji zagrożenia silnym wiatrem, czyli w warunkach stanu wyższej konieczności, z czym nie zgodziły się organy administracji, nakładając na niego za dokonanie wycinki bez
zgłoszenia karę pieniężną.
W ocenie Sądu, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi, a tym samym wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe. Na podstawie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd podziela stanowisko organów, że sporna [...] była w dobrym stanie zdrowotnym i nie stanowiła potencjalnego zagrożenia dla ludzi i mienia. Oznacza to, że obowiązkiem wymienionego było dokonanie tylko zgłoszenia zamiaru usunięcia [...], którego to nie dokonał. W takiej zaś sytuacji, wspomniany art. 89 ust. 1 u.o.p. nakazuje, by administracyjna kara pieniężna stanowiła jednokrotność opłaty za usuniecie drzewa lub krzewu, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
Sąd nie podziela argumentacji skarżącego o okoliczności stanu wyższej konieczności. Organy dokładnie ustaliły i opisały stan pogodowy w dniu wycięcia drzewa, który to nie wskazywał na konieczność poświęcenia dobra mniejszego dla ratowania dobra większego.
Słusznie zauważono, że na terenie Miasta i Gminy S. nikt inny nie występował z wnioskiem o usunięcie drzewa lub krzewu w związku z zagrożeniem spowodowanym przez [...].
Nie mają znaczenia dla oceny poprawności zaskarżonej decyzji okoliczności związane z brakiem uregulowania stanu prawnego nieruchomości, na której zostało
wycięte drzewo. W myśl bowiem art. 88 ust. I ust. 2 u.o.p. zobowiązanym do poniesienia kary administracyjnej może być posiadacz nieruchomości (czyli osoba która faktycznie włada rzeczą).
Wysokość nałożonej na skarżącego kary pieniężnej odpowiada przepisom rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r., w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 poz. 1330).
Nie stwierdzając uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z obrotu prawnego - w tym nie podzielając podniesionych w skardze zarzutów - Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako bezzasadną.