III SA/Po 854/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę zarządzającego transportem na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu pojazdem bez ważnego badania technicznego, uznając, że nie wykazał on należytej staranności w zapobieganiu naruszeniu.
Skarżący, zarządzający transportem w spółce, wniósł skargę na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za dopuszczenie do wykonywania przewozu pojazdem, którego badanie techniczne upłynęło. Zarządzał, że nie miał wpływu na naruszenie i podjął środki zapobiegawcze. Sąd uznał jednak, że skarżący nie wykazał należytej staranności w zapewnieniu terminowych badań technicznych, a brak ważnego przeglądu nie jest zdarzeniem nadzwyczajnym. W konsekwencji, skarga została oddalona.
Sprawa dotyczyła skargi W. B., zarządzającego transportem w spółce, na decyzję Inspektor Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem bez ważnego badania technicznego. Skarżący argumentował, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia i podjął środki zapobiegawcze, w tym wprowadził regulamin i ukarał kierowcę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazał należytej staranności wymaganej od zarządzającego transportem. Sąd podkreślił, że dopuszczenie do przewozu pojazdem bez aktualnego badania technicznego nie jest zdarzeniem nadzwyczajnym ani niemożliwym do przewidzenia, a odpowiedzialność zarządzającego transportem jest rygorystyczna. Wskazano, że zarządzający transportem ma obowiązek czuwać nad terminowością badań technicznych i nie dopuszczać do ruchu pojazdów niesprawnych lub bez ważnych badań. Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia naruszeniu, a jego przeoczenie terminu badania technicznego świadczy o braku wymaganej staranności. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uznana za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność, jeśli nie wykaże, że podjął wszelkie niezbędne środki w celu zapobieżenia naruszeniu i że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń, których nie mógł przewidzieć.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak ważnego badania technicznego nie jest zdarzeniem nadzwyczajnym, a zarządzający transportem ma obowiązek zapewnić terminowe przeglądy i nie dopuszczać do ruchu pojazdów bez ważnych badań. Podjęte środki zapobiegawcze, takie jak regulamin czy ukaranie kierowcy, nie zwalniają z odpowiedzialności, jeśli nie wykazano braku wpływu na naruszenie i niemożności jego przewidzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.t.d. art. 92a § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92a § ust. 8
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
u.t.d. art. 92c § ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
Pomocnicze
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym art. 71 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym art. 81
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § §1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Niewłaściwe zastosowanie przepisów u.t.d. (art. 92a ust. 1 i 2, art. 93 ust. 1). Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 75 § 1, art. 78 §1, art. 77 § 1, art. 7 i art. 8 § 1) poprzez nieprzeprowadzenie istotnych dowodów. Naruszenie art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktów znanych organowi z urzędu.
Godne uwagi sformułowania
zarządzający transportem jest podmiotem odpowiedzialnym w sprawie nie powinien w ogóle dopuścić do wyjazdu na drogę publiczną pojazdu, który nie posiadał aktualnych badań technicznych regulacja zawarta w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji ponadprzeciętnych ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku nie jest wystarczające wykazanie braku winy przez zarządzającego transportem, niezbędne jest zaś jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa nie można uznać, że stwierdzone naruszenie prawa miało charakter nadzwyczajny i niemożliwy do przewidzenia oraz by nie można było mu zapobiec
Skład orzekający
Zbigniew Kruszewski
przewodniczący sprawozdawca
Mirella Ławniczak
członek
Szymon Widłak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie odpowiedzialności zarządzającego transportem za dopuszczenie do ruchu pojazdu bez ważnego badania technicznego oraz interpretacja przesłanek wyłączających odpowiedzialność z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d."
Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy zarządzający transportem jest osobą fizyczną lub gdy odpowiedzialność tej osoby jest rozpatrywana w kontekście przedsiębiorcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak rygorystyczna jest odpowiedzialność zarządzającego transportem w kontekście przepisów dotyczących badań technicznych pojazdów. Jest to istotne dla wielu przedsiębiorców z branży transportowej.
“Zarządzający transportem odpowiada za brak przeglądu. Nawet jeśli kierowca zawinił, Ty zapłacisz karę.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Po 854/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-03-26 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Mirella Ławniczak Szymon Widłak Zbigniew Kruszewski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Sygn. powiązane II GSK 1325/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-25 Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2201 art. 92a ust. 2, art. 92 ust. 8, art. 92c Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j. Dz.U. 2022 poz 988 art. 71 ust. 1-2, art. 81 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.) Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 4 ust. 4 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) Sentencja Dnia 26 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (sprawozdawca) Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Szymon Widłak Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2024 roku sprawy ze skargi W. B. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 20 września 2023 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę Uzasadnienie Pismem z dnia 24 października 2023 roku W. B. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia 20 września 2023 r. (znak: [...]), utrzymującą w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 12 maja 2023 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 zł (znak: [...]). Ze zgodnych ustaleń organów obu instancji wynikał następujący stan faktyczny: W dniu 7 marca 2023 r. na drodze krajowej [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...], wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] Pojazdem kierował W. S., który oświadczył, że w imieniu firmy wymienionej w protokole z kontroli drogowej tj. [...] Sp. z o.o. sp. k. (dalej: Spółka), wykonuje międzynarodowe zarobkowe przewozy drogowe rzeczy i w chwili obecnej porusza się z [...] do [...] na rozładunek. Do kontroli kierowca okazał wszystkie wymagane dokumenty w tym kartę kierowcy, zawierające dane cyfrowe. W trakcie kontroli stwierdzono, że ważność badań technicznych pojazdu marki [...] o nr rej. [...], zgodnie z danymi zarejestrowanymi w systemie CEPiK i dowodzie rejestracyjnym (seria [...]) upłynęła w dniu 2 marca 2023 r. W związku z powyższym stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu. Przebieg i wyniki kontroli udokumentowano w protokole kontroli nr [...] z dnia 7 marca 2023 r. Pismem z dnia 15 marca 2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącego, jako zarządzającego transportem w Spółce, o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego z urzędu w związku z naruszeniem polegającym na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Pismem z dnia 27 marca 2023 r. skarżący złożył wyjaśnienia, oświadczając podjęcie działań w celu zapobiegania powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wnosząc o umorzenie postępowania. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją administracyjną z 12 maja 2023 r. nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200 zł tytułem popełnienia naruszenia z lp. 15.1 załącznika nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 roku – o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej: u.t.d.). Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), m.in. art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 78 §1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie przez organ dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także art. 9 k.p.a., polegającym na zaniechaniu przez organy administracji publicznej obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżący zarzucił również niewłaściwe zastosowanie przepisów uregulowanych w art. 92a ust. 1 i 2 oraz art. 93 ust. 1 u.t.d. W odwołaniu podniesiono, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, którego dopuścił się kierowca, a ponadto zapewniono właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych. Decyzją z dnia 20 września 2023 roku Inspektor Transportu Drogowego (nr [...]) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezspornie wynika, że kontrolowany przejazd wykonywany był pojazdem, który nie posiadał ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Oczekiwanie skarżącego, że uwolni się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie poprzez wskazanie na rzekomą winę kierowcy jest pozbawione uzasadnienia, bowiem zgodnie z obowiązującymi przepisami u.t.d. to zarządzający transportem w przedsiębiorstwie jest podmiotem odpowiedzialnym w sprawie. Organ podkreślił, że skarżący nie powinien w ogóle dopuścić do wyjazdu na drogę publiczną pojazdu, który nie posiadał aktualnych badań technicznych, a ewentualny brak wiedzy w tym zakresie obciąża wyłącznie zarządzającego, który nawet w przypadku powierzenia wykonania badań technicznych osobie trzeciej powinien upewnić się, że czynności te zostały faktycznie wykonane. Podniesiono także, że przedmiotowe postępowanie toczy się wobec skarżącego na podstawie art. 92a ust. 2 u.t.d. (zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego). W ocenie organu odwoławczego doszło bowiem do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez skarżącego – nie jako wykonawcę przewozu, lecz jako zarządzającego transportem. Zgodnie zaś z ewidencją przedsiębiorców transportu drogowego tj. Krajowym Rejestrem Elektronicznym Przedsiębiorców Transportu Drogowego, zarządzającym transportem w Spółce jest skarżący, posługujący się certyfikatem kompetencji zawodowych w międzynarodowym transporcie rzeczy (nr [...]), wydanym w dniu 22 listopada 2011 r. Nadto, fakt sprawowania funkcji osoby zarządzającej transportem przez skarżącego potwierdzają również wyjaśnienia skarżącego przesłane w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 24 października 2023 roku, reprezentowany przez r. A., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając naruszenie: 1. art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 2 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy okoliczności sprawy i przedstawione przez stronę dowody wskazywały, że podmiot wykonujący przewóz (zarządzający transportem), nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć; 2. art. 75 § 1 k.p.a. oraz art. 78 § 1 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organy dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 3. art. 77 § 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktów znanych organowi z urzędu tj. faktów wykazanych za pomocą środków dowodowych załączonych do sprawy, która toczyła się przed L. Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego przeciwko Spółce pod sygn. [...] Skarżący wniósł jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i przeprowadzenie dowodu z różnych dokumentów znajdujących się w aktach postępowania, które toczyło się przed L. Wojewódzkim Inspektorem Transportu Drogowego przeciwko Spółce pod sygn. [...], tj.: < zarządzenia nr [...] z dnia 3 stycznia 2022 roku w sprawie spełnienia obowiązków terminowego wykonywania badań technicznych pojazdów ciężarowych regulowanych w Rozdziale 3 - Badania techniczne pojazdów - Prawo o ruchu drogowym; < zarządzenia nr [...] z dnia 3 stycznia 2022 roku w sprawie spełnienia obowiązków terminowego wykonywania legalizacji tachografu; < wiadomości z dnia 1 lutego 2023 r., w której pouczono kierowcę o konieczności kontrolowaniu terminów badań technicznych w pojazdach i przyczepach/naczepach oraz legalizacji tachografów; < wiadomości z dnia 12 lutego 2023 r. oraz z dnia 2 marca 2023 r. z przypomnieniem o zbliżającym się terminie przeglądu; < kary nagany nałożonej na kierowcę — W. S., z dnia 13 marca 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie na skargi, podtrzymując jednocześnie swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy należycie ustaliły podstawę prawną odpowiedzialności skarżącego. Stanowił ją art. 92a ust. 2 u.t.d. oraz lp.15.1 załącznika nr 4 do tej ustawy, w związku z jej art. 92a ust. 8 u.t.d. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów (art. 92a ust. 2) zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Art. 92a ust. 8 u.t.d. stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Stosownie zaś do lp. 15.1 wskazanego załącznika wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - podlega karze w wysokości 200 zł. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego 7 marca 2023 r. ujawnili, iż ciągnik siodłowy marki [...] należący do Spółki wchodził w skład zestawu drogowego, którym wykonywano przewóz drogowy na trasie [...] – [...]. Pojazd nie posiadał przy tym ważnego okresowego badania technicznego, ponieważ termin jego ważności upłynął 2 marca 2023 r. Tym samym bezspornie doszło do naruszenia opisanego pod wspomnianą już tu pozycją załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Organy zasadnie przyjęły też, że odpowiedzialnym za powyższe naruszenie był skarżący – jako zarządzający transportem. Trafnie wskazano, że ustawa o transporcie drogowym nie definiuje zarządzającego transportem. Definicję taką zawiera natomiast rozporządzenie nr [...], stanowiąc w art. 2 pkt 5, że "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 4 rozporządzenia nr 1071/2009, przedsiębiorca powiadamia właściwy organ o wyznaczeniu zarządzającego lub zarządzających transportem. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku z Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego wynikało, że skarżący był zarządzającym transportem w przedsiębiorstwie Spółki. Skarżący tych ustaleń nie kwestionował. Pozycja zarządzającego transportem wiąże się z istotną odpowiedzialnością za zarządzanie operacjami transportowymi przedsiębiorstwa przewozowego (art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009). Wyznaczenie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie transportu drogowego ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi, jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego. Sprawowanie funkcji zarządzającego transportem ma zatem doniosły charakter i jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym, czego zresztą skarżący nie kwestionował. Nie budzi więc wątpliwości, że skarżący zobligowany był do zorganizowania takich rozwiązań w tym rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym, by przed podjęciem operacji upewnić się czy przy przewozie nie zostaną naruszone obowiązujące przepisy prawa. Jest oczywiste – co zresztą również nie było przedmiotem sporu – że zarządzający transportem ma obowiązek czuwać nad terminowym przeprowadzaniem aktualnych badań technicznych pojazdów używanych do transportu w przedsiębiorstwie i nie dopuszczać do wykonywania przewozów pojazdami, które takich aktualnych badań nie miały. Wymóg ich uzyskania oraz zakaz wykonywania przewozów pojazdami nieposiadającymi bieżących i aktualnych okresowych badań technicznych wynika z art. 71 ust. 1 i 2 oraz przepisów art. 81 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm.). Z przepisów tych wynika również, że przedstawienie pojazdu do badania technicznego powinno zostać dokonane przed upływem terminu ważności badania. Dlatego organy zasadnie uznały, że skoro w dniu kontroli dowód rejestracyjny nie zawierał stosownego wpisu potwierdzającego ważność badania technicznego, doszło do naruszenia opisanego w lp.15.1 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, zaś odpowiedzialnym za to naruszenie był skarżący. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie nie znalazł w przedmiotowej sprawie podstaw do zastosowania przepisu art. 92c ust. 1 w zw. z ust. 1a u.t.d. Stosownie do przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92c ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Zgodnie zaś z art. 92c ust. 2 u.t.d. przepisy ust. 1 pkt 2 stosuje się odpowiednio w przypadku nałożenia kary przez uprawniony zagraniczny organ. Niewątpliwie w kontrolowanej sprawie nie upłynął dwuletni okres od dnia ujawnienia naruszenia, a za stwierdzone naruszenie na skarżącą nie została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2 i 3 tego przepisu). Zasadnie również organy uznały, iż nie zachodziły okoliczności wskazane w pkt 1 tego przepisu. Regulacja zawarta w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W sytuacji, w której każdy przewoźnik działa w oparciu o tożsame przepisy i związane z nimi obowiązki, nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności w przypadku, gdy pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Gdyby przyjąć stanowisko skarżącej przedstawiane zarówno w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze za trafne, przepis kreujący odpowiedzialność przewoźnika praktycznie nie miałby zastosowania, ponieważ kierowcy wykonują przewóz samodzielnie i to w następstwie ich bezpośrednich działań lub zaniechań dochodzi do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, za którą ponoszą odrębną odpowiedzialność. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06 podkreślił, że regulacje zawarte w u.t.d. zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia. Niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa zlecenie, czy samozatrudnienie), kierowca wykonuje tylko jedną z czynności składowych ogółu działań stanowiących transport drogowy, natomiast przedsiębiorca (a także osoba w jego imieniu zarządzająca transportem) odpowiada za całość tych działań. Na przedsiębiorcę spada więc odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu swej działalności się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego go z taką osobą. Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzonych naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (por. wyrok NSA z 27 maja 2021 r., sygn. II GSK 734/18). Dla uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz drogowy, względnie zarządzającego transportem, od odpowiedzialności wymagane jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: braku wpływu tego podmiotu na powstałe naruszenie oraz niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, które do powstania naruszenia doprowadziły. Niezbędne jest spełnienie tych dwóch przesłanek, by postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie zostało wszczęte, a wszczęte umorzone (por. wyrok NSA z 23 września 2021 r., sygn. II GSK 611/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie dokonując wykładni tego przepisu wskazuje się, że warunkiem zwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności powodujących naruszenie, ale ponadto wystąpienie jednocześnie braku wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy (zarządzającego transportem) w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym on się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błąd w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą okolicznościami, o których mowa w przywołanym przepisie mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową, czy też zarządzającego transportem, jest bowiem w normujących tę sferę przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyroki NSA z 20 lipca 2016 r., sygn. II GSK 399/15 i 16 czerwca 2016 r., sygn. II GSK 133/15). Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej, jak zasadnie wskazały organy obu instancji, nie jest wystarczające wykazanie braku winy przez zarządzającego transportem, niezbędne jest zaś jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa. Mając na uwadze wypracowane w judykaturze rozumienie przesłanek egzoneracyjnych wskazać należy, że nie należy do nich intencjonalne działanie osób, za które odpowiada przedsiębiorca, tj. zatrudnionych przez niego kierowców. Sprawą przedsiębiorcy jest bowiem wprowadzenie i egzekwowanie takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdami. Na skarżącym, jako zarządzającym transportem spoczywał obowiązek nie tylko wyboru skutecznych rozwiązań organizacyjnych, organizacji, lecz również stały, bezpośredni, rzeczywisty i efektywny nadzór nad przestrzeganiem przepisów dotyczących prowadzenia przewozów, w tym: przestrzegania obowiązków dotyczących przeglądów pojazdów, jak również niedopuszczanie do wykonywania transportu pojazdami niesprawnymi bądź nieposiadającymi ważnych badań technicznych. Trafnie podkreślał organ II instancji, że braku aktualnych badań technicznych pojazdu nie można uznać za zdarzenie o charakterze nagłym i trudnym do przewidzenia, a tym samym powstanie samego naruszenia, czyli dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnych badań technicznych, jest sytuacją, na którą skarżący miał realny wpływ i mógł jej uniknąć. Ponownie należy podkreślić, że w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. chodzi tylko i wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (zob. np. wyrok z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II GSK 1189/18.) Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie może być interpretowany w taki sposób, który dopuszczałby zwolnienie z obowiązków określonych prawem, nawet w przypadku niedbalstwa. Trudno bowiem w innych kategoriach rozpatrywać uchybienie terminowi przeprowadzenia przewidzianych prawem okresowych, corocznych badań technicznych pojazdu należącego do zawodowego przewoźnika, który nie przeprowadza ich w terminie nie z powodu zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, ale z powodu nienależytego zaplanowania przewozu. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, by dołożył należytej staranności przy planowaniu transportu. Mając świadomość, że ważność okresowego badania technicznego samochodu ciężarowego kończy się w dniu 2 marca 2023 r. winien był tak zaplanować operację transportową by móc zapewnić przeprowadzenie okresowego badania technicznego pojazdu najpóźniej w tej dacie. Co więcej, trudno uznać, by skarżący i to pomimo wprowadzenia w przedsiębiorstwie regulaminu nakładającego na kierowców obowiązek dochowywania terminów badań, pozbawiony był możliwości rzeczywistej kontroli dochowywania terminów badań i niedopuszczania do podejmowania operacji przewozowych pojazdów, w przypadku których termin badań upłynął. Zatem zachowania skarżącego, który przeoczył, iż podjęto przewóz pojazdem, którego nie poddano w terminie badaniu technicznemu, nie cechowała wymagana od zarządzającego transportem należyta staranność. Dlatego Sąd uznał, że argumenty przedstawione przez skarżącego, a wskazujące na wprowadzenie w przedsiębiorstwie regulacji nakładających na kierowców obowiązek przestrzegania terminów badań technicznych, jak również dyscyplinarne ukaranie kierowcy pojazdu zatrzymanego 7 marca 2023 r., nie wskazywały na należyte wywiązanie się przez skarżącego z obowiązków w zakresie zapewnienia dochowywania przepisów dotyczących badań technicznych. Nadto, nie można uznać, że stwierdzone naruszenie prawa miało charakter nadzwyczajny i niemożliwy do przewidzenia oraz by nie można było mu zapobiec. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszała prawa, a zarzuty skargi były niezasadne. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI