II SA/Rz 911/25

II SA/Rz 911/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1478
art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 266
art. 9c ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2025 r. sprawy ze skargi P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [....] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 15 kwietnia 2025 r. nr SKO.4170/18/2025 w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i punkt 4 decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 lutego 2025 r. nr KŚ-O-O.6131.242.2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] w R. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [....] (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 15 kwietnia 2025 r. nr SKO.4170/18/2025 w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 6 września 2024 r. Skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Organ I instancji", "Prezydent") o udzielenie zezwolenia na usunięcie 50 sztuk drzew rosnących działce nr [...] w obrębie [...] położonej przy ul. [...] w [....]. Przyczyną zamierzonego usunięcia drzewa jest: "Kolizja z istniejącym gazociągiem (art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.- Kodeks cywilny; dalej: "k.c.").
W trakcie postępowania w dniu 29 października 2024 r. przeprowadzono oględziny w terenie, podczas których stwierdzono, że przedmiotowe drzewa rosną na gruncie porolnym mocno zadrzewionym, opanowanym szczególnie przez gatunki pionierskie takie jak brzoza i wierzba. W pobliżu drzew stwierdzono betonowe słupki gazowe służące do oznakowania przebiegu trasy gazociągu. Po zapoznaniu się z przedłożoną dokumentacją stwierdzono, że wnioskowane do usunięcia drzewa rosną w bliskiej odległości od przebiegających przez nieruchomość sieci gazowych.
W trakcie postępowania Skarżący przedłożył pismo P. w sprawie usunięcia drzew w strefie kontrolowanej, w którym wezwano właściciela działki do niezwłocznego usunięcia ze strefy kontrolowanej gazociągu drzew z uwagi na fakt, że rosną one w strefie kontrolowanej i zagrażają funkcjonowaniu gazociągu. Ponadto na wezwanie Organu Skarżący wyjaśnił, że wnioskowane do usunięcia drzewa rosną na całym obszarze strefy kontrolowanej w różnych odległościach od gazociągów (DN200 i DN50 oraz gsA) oraz przedłożył poprawioną mapę z oznaczeniem strefy kontrolowanej wynoszącej 6m oraz właściwym oznaczeniem przebiegu istniejących gazociągów.
Po tak przeprowadzonym postępowaniu, Prezydent Miasta [...] decyzją z 20 lutego 2025 r. nr KŚ-O-O.6131.242.2024:
- w pkt 1 udzielił zezwolenia na usunięcie 23 drzew rosnących na działce nr [...] w obrębie nr [...] przy ul. [...] w [....] wymienionych w załączniku nr 1 do decyzji;
- w pkt 2 ustalił, że za usunięcie drzew nie nalicza się opłat;
- w pkt 3 wyznaczył terminy usunięcia drzew: do 28 lutego 2025 r. oraz od 16 października 2025 r. do 28 lutego 2026 r.;
- w pkt 4 odmówił udzielenia zezwolenia na usunięcie 27 sztuk drzew rosnących na działce nr [...] w obrębie nr [...] przy ul. [...] w R. wymienionych w załączniku nr 2 do decyzji.
Organ I instancji wyjaśnił, że zasadne jest usunięcie drzew wymienionych w załączniku nr 1 do decyzji, gdyż rosną one w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Pozostałe wnioskowane do usunięcia drzewa wymienione w załączniku nr 2 do decyzji rosną w odległości większej niż 2,0 m od osi gazociągów do pni drzew licząc od osi gazociągu do pni drzew. Wobec powyższego nie stwierdzono przesłanek wskazujących na potrzebę usunięcia ww. drzew.
Od powyższej decyzji P. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą [....] złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części (pkt 4) - orzekającej o odmowie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na działce nr [...], i w tym zakresie o orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez udzielenie zezwolenia na usuniecie ww. drzew.
Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie, opisaną na wstępie decyzją z 15 kwietnia 2025 r. nr SKO.4170/18/2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), art. 83 ust. 1 pkt 1 i art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1478 ze zm.; dalej: "u.o.p.") oraz art. 1 ust. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 570), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie SKO wyjaśniło, że jego zdaniem w rozpoznawanej sprawie zaistniały prawne przesłanki do wydania rozstrzygnięcia objętego sentencją zaskarżonej decyzji, w tym zamieszczonego w jej ustępie 4, w którym orzeczono o odmowie udzielenia zezwolenia dla P. K. na usunięcie 27 sztuk drzew rosnących na działce nr [...] w obrębie nr [...] przy ul. [...] w R., wymienionych w załączniku nr 2 do zaskarżonej decyzji Organu I instancji.
Po przytoczeniu przepisów ustawy o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. poz. 640; dalej: "Rozporządzenie"), Kolegium podało, że decyzja w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew - co do zasady - zależy od tzw. uznania organu administracji publicznej, którego obowiązkiem jest dbałość o przyrodę, ochronę składników przyrody, w tym zieleni w miastach oraz wsiach. W ramach wykonywania tego obowiązku ww. Organ I instancji ma prawo uznać, że drzewo wskazane we wniosku strony nie kwalifikuje się do usunięcia. Oczywiście organ administracji publicznej - działając w granicach uznania administracyjnego - powinien rozważyć, które spośród prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć jest w danym wypadku celowe. Zezwolenie na usunięcie drzew jest bowiem wyjątkiem od reguły zachowania drzew, jako podlegających ochronie prawnej elementów przyrody. Wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew powinien zawierać przyczynę zamierzonego usunięcia drzew. Zezwolenie na wycięcie drzew nastąpić może jedynie w sytuacji, gdy przyczyna taka zostanie uznana za przyczynę ważną, uzasadniającą rezygnację z ochrony drzew przewidzianej ustawą o ochronie przyrody.
SKO podkreśliło, że racjonalny prawodawca - mając na uwadze prawidłowe użytkowanie i funkcjonowanie gazociągu - ustanowił odrębną normę prawną, która odnosi się do określenia obszaru w jakim nie mogą rosnąć drzewa od osi gazociągu, a mianowicie w § 10 ust. 4 rozporządzenia. Tym samym należy wnioskować, że zakaz usytuowania drzew dotyczy obszaru ściśle wskazanego w tym rozporządzeniu, a mianowicie w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie i 3,0 m od gazociągów o średnicy większej niż DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Nie ma natomiast regulacji wskazującej na to, że w całej strefie kontrolowanej gazociągu nie mogą rosnąć drzewa.
W ocenie Organu odwoławczego w niniejszej sprawie, brak jest jakichkolwiek przesłanek i dowodów wskazujących na to, że drzewa wymienione w załączniku nr 2 do zaskarżonej decyzji zagrażają funkcjonowaniu gazociągu. Zdaniem SKO, Organ I instancji prawidłowo poinformował stronę o treści art. 79a k.p.a., a zatem strona wiedziała, że winna wykazać przesłanki w postępowaniu wszczętym na jej wniosek. Tym bardziej, iż zgodnie z art. 83b ust. 1 pkt 7 u.o.p. wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew powinien zawierać przyczynę zamierzonego usunięcia drzew. Drzewa rosnące w odległości większej niż obowiązujący zakaz ustanowiony w §10 ust. 4 rozporządzenia podlegają ochronie zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.p., a organy administracji publicznej mają obowiązek dbania o przyrodę. W niniejszej sprawie brak jest przesłanek, aby wydać zezwolenie na usunięcie drzew wskazanych w załączniku nr 2 do decyzji, zatem zarzut strony w tym zakresie jest także nieuzasadniony.
Zdaniem Kolegium, w zaskarżonej decyzji trafnie uznano, że brak jest przesłanek do wydania decyzji zezwalającej na usunięcie 27 drzew, a sama okoliczność, że drzewa rosną w strefie kontrolowanej - podnoszona we wniosku strony oraz w toku postępowania - nie może stanowić wyłącznej przesłanki do wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że usunięcie 27 drzew jest niezbędne do zapewnienia należytego funkcjonowania urządzeń przesyłowych czy rozbudowy gazociągu na całym obszarze strefy kontrolowanej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, P. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą D. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie istotnych w sprawie ustaleń, mających wpływ na jej rozstrzygnięcie, sprzecznie ze zgromadzonymi dowodami oraz wybiórczą ocenę materiału dowodowego, niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego - w zakresie błędnego przyjęcia, że w odniesieniu do 27 sztuk drzew wymienionych w Załączniku nr 2 do decyzji Organu I instancji (pkt 4) nie zostały rzekomo spełnione przesłanki wskazujące na potrzebę ich usunięcia - w szczególności poprzez:
a) bezpodstawne wskazanie przez Organ I instancji, że "(...) zasadne jest usunięcie drzew wymienionych w załączniku nr 1 do decyzji, gdyż rosną one w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do DN 300, licząc od osi gazociągów do pni drzew" natomiast "Pozostałe wnioskowane do usunięcia drzewa wymienione w załączniku nr 2 do decyzji rosną w odległości większej niż 2,0 m od osi gazociągów do pni drzew licząc od osi gazociągu do pni drzew", w sytuacji gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że ich usunięcie jest niezbędne do zapewnienia należytego funkcjonowania urządzeń przesyłowych (sieci gazowej A. S.A.) i rozbudowy gazociągu na całym obszarze strefy kontrolowanej wyznaczonej na działce nr [...];
b) błędne stwierdzenie przez Organ odwoławczy, że brak jest jakichkolwiek przesłanek i dowodów wskazujących na to, że ww. drzewa wymienione w załączniku nr 2 zagrażają funkcjonowaniu gazociągu, w sytuacji gdy wynika to z pisma - wezwania gestora sieci z 5 lipca 2024 r.;
c) błędne przyjęcie, że nie zostały wykazane przesłanki do konieczności usunięcia 27 drzew rosnących w odległości powyżej 2,0 m od gazociągów, co nastąpiło w wyniku pominięcia i braku analizy treści stanowiska operatora sieci gazowej - właściciela urządzeń przesyłowych (gazociągów) na działce nr [...] (tj. A. S.A. - Oddział [...] w [....]) objętego pismem z 5 lipca 2024 r. [znak: [...]], z którego wynika jednoznacznie, że przyczyną zamierzonego usunięcia objętych wnioskiem drzew jest ww. wezwanie operatora sieci gazowej określającego warunki prowadzenia prac w strefach kontrolowanych (w związku z przebudową gazociągu relacji K. R.- I. P. S.A.), zobowiązujące Wnioskodawcę - jako właściciela nieruchomości - do niezwłocznego usunięcia ze strefy kontrolowanej gazociągu drzew "z uwagi na fakt, że drzewa te rosną w strefie kontrolowanej i zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń", tj. urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 k.c.;
d) zaniechanie ustalenia, że usunięcie wszystkich objętych wnioskiem drzew (wszystkich drzew rosnących w obszarze strefy kontrolowanej, również w odległości większej niż 2,0 m) jest niezbędne do zapewnienia należytego użytkowania i funkcjonowania gazociągów, w obrębie których drzewa te wyrosły- nie tylko tych, które rosną w odległości 2,0 m od osi gazociągów;
e) bezzasadne pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji interesu publicznego i konieczności zachowania porządku i bezpieczeństwa publicznego polegającego na zapewnieniu stałych dostaw gazu, poprzez realizację rozbudowy gazociągu na działce nr [...] i zapewnienie należytego funkcjonowania urządzeń sieci gazowej;
f) zaniechanie szczegółowego i konkretnego wyjaśnienia i nieustosunkowanie się do twierdzeń Wnioskodawcy zawartych w pismach z 31 października 2024 r., 22 listopada 2024 r., 17 grudnia 2024 r. i 16 stycznia 2025 r., co do zasadności udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew ze względu na ww. stanowisko właściciela urządzeń przesyłowych (gestora sieci gazowej) w przedmiocie zagrożenia drzew dla funkcjonowania urządzeń przesyłowych i rozbudowy gazociągu A. S.A.;
g) ograniczenie się do uznania, że z faktu, iż drzewa wymienione w załączniku nr 2 rosną w odległości powyżej 2,0 m od linii gazociągu wynika rzekomo, że nie stwarzają one zagrożenia dla gazociągu i tym samym nie ma podstaw do udzielenia zezwolenia na ich usunięcie;
2. art. 83 ust 1 w zw. z art. 4 u.o.p. w zw. z art. 49 5 1 k.c. w zw. z § 10 ust. 2, 4 i ust. 6 pkt 3 b Rozporządzenia, poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że z faktu, iż w strefach kontrolowanych gazociągów o średnicy do DN 300 włącznie nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m, licząc od osi gazociągów do pni drzew, wynika rzekomo, że ze względu na ochronę przyrody nie jest uzasadnione usunięcie drzew rosnących w odległości większej niż 2,0 m od osi gazociągów, w sytuacji gdy zagrażają one funkcjonowaniu urządzeń przesyłowych (gazociągów) i ich usunięcie jest niezbędne do rozbudowy gazociągu na całym obszarze strefy kontrolowanej, co skutkowało naruszeniem art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 83a ust. 1, art. 83d u.o.p. polegającym na nieuzasadnionej odmowie udzielenia zezwolenia na usunięcie ww. drzew wymienionych w Załączniku nr 2 do decyzji Prezydenta Miasta [...] z 20 lutego 2025 r (pkt 4), pomimo, że zagrażają one funkcjonowaniu urządzeń przesyłowych, o których mowa w art. 49 § 1 k.c., tj. gazociągów;
3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w niniejszej sprawie polegające na nieuzasadnionym utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie to narusza obowiązujące prawo.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji w części (pkt 4) orzekającej o odmowie udzielenia zezwolenia na usunięcie 7 sztuk drzew rosnących na działce nr [...], obr. [...] w [...] przy ul. [...], wymienionych w załączniku nr 2 do tej decyzji, oznaczonych we wniosku numerami: 81, 82, 83, 84, 86, 87, 92, 93, 94, 97, 101, 102, 103, 104, 106, 107, 111, 112, 113, 115, 117, 121, 122, 123, 127, 129, 130; o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Organy z naruszeniem granic uznania, wyznaczonego przez art. 83 ust. 1 u.o.p. wydały decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na usunięcie drzew (pkt 4 decyzji Organu I instancji), gdyż nie uwzględniły wszystkich okoliczności przedstawionych przez Stronę, które miały uzasadniać wycinkę drzew w strefie kontrolnej gazociągu.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek:
1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości;
2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 i 1237), zwanej dalej "Kodeksem cywilnym" - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń.
W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa w oparciu o art. 83 ust. 1 u.o.p. opiera się o uznanie administracyjne, w ramach którego organ konfrontuje interes publiczny wartościujący drzewo, jako element przyrody, który należy zachować i chronić, z innymi interesami, tak partykularnymi, jaki i publicznymi, tyle że zawsze o odmiennej charakterystyce. Uwzględnienie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy interes publiczny, reprezentowany przez wartość przyrodniczą drzewa, będzie kolidował z realizacją innego interesu, którego aksjologiczny ładunek jest wyższy (tak wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 maja 2018 r. II SA/Rz 292/18).
Należy tutaj zwrócić uwagę na przesłankę wystąpienia o zezwolenie, zawartą w art. 83 ust. 1 pkt 2 u.o.p. Z wnioskiem o zezwolenie na usunięcie drzew może wystąpić właściciel urządzeń przesyłowych ( w tym służących do przesyłania gazu) jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Nie ma również przeszkód, aby z takim wnioskiem wystąpił właściciel nieruchomości, na której rosną drzewa w strefie kontrolnej gazociągu.
Zgodnie z § 10 ust. 4 rozporządzenia w strefach kontrolowanych gazociągów nie mogą rosnąć drzewa w odległości mniejszej niż 2,0 m od gazociągów o średnicy do 300 DN i 3,0 m od gazociągów większej niż DN 300 licząc od osi gazociągu do pni drzew. Niewątpliwie obie regulacje mają wspólny cel zapobieżeniu powstawania sytuacji mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Prawidłowe funkcjonowanie gazociągu to również wzgląd na bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzkiego oraz środowiska związanego z dbałością o stan techniczny tych urządzeń i warunki ich eksploatacji. Urządzenia techniczne jakimi są niewątpliwie sieci gazociągowe mają duże znaczenie dla całego systemu dostarczania energii, stąd stan zagrożenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody winien być rozpatrywany w odniesieniu do specyfiki obiektu i jego uwarunkowań technicznych, takich jak np. konieczność ustanowienia pasa technicznego i określenie jakim winien on odpowiadać warunkom aby spełnić swoje zadanie. Rosnące na ustalonym pasie technicznym lub w strefie kontrolnej drzewa mogą stanowić zagrożenie dla stanu technicznego sieci gazociągowej poprzez możliwość jej uszkodzenia przez rozbudowany system korzeniowy drzew, w tym zniszczenie izolacji. Rosnące drzewa w strefie kontrolowanej utrudniają także prawidłową eksploatację sieci. Drzewa i zarośla rosnące w takiej strefie utrudniają przeprowadzenia bieżących kontroli stanu technicznego sieci gazociągowej, utrudniają dostęp do miejsc, w których ma miejsce awaria, a tym samym wydłużają czas reakcji technicznej. Na ocenę spełnienia przesłanki zagrożenia funkcjonowania urządzeń przesyłowych nie ma znaczenia wiek drzew, a w szczególności fakt, że rosły one przed wprowadzeniem powyższych ograniczeń (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2024 r. III OSK 924/23).
W niniejszej sprawie Organ I instancji udzielił zezwolenia na usunięcie drzew rosnących w odległości mniejszej niż 2m od gazociągów o średnicy DN 300, licząc od osi gazociągu do pni drzew. Względem pozostałych drzew, które rosną w strefie kontrolnej gazociągu, lecz w odległości równej lub większej niż 2m od gazociągu Organy stwierdziły, że nie zachodzą podstawy do udzielenia zezwolenia na ich usunięcie.
Organy kierowały się treścią § 10 ust. 4 rozporządzenia. Powyższy przepis wyznacza minimalną odległość, w której zawsze, bez względu na okoliczności, obowiązuje zakaz drzew. Nie oznacza to jednak, że Organ nie może wydać zezwolenia na usunięcie drzew, które rosną w strefie kontrolnej, choć w odległości większej niż 2 metry, jeżeli zostaną wykazane ku temu przesłanki.
W niniejszej sprawie Skarżący zwracał się o wydanie zezwolenia na usunięcie wszystkich drzew, jakie rosną w strefie kontrolnej z uwagi na kolizję z istniejącym gazociągiem. Na potwierdzenie Skarżący przedstawił dwa pisma operatora gazociągu. W pierwszym z nich (z 5 lipca 2024r.) A. Sp. z o.o. zwróciła się o usuniecie drzew w związku z przebudową gazociągu relacji K. – I. S.A. Wskazano, że operator wyraża zgodę i wzywa do niezwłocznego usunięcia drzew ze strefy kontrolnej gazociągu z uwagi na fakt, że drzewa zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. W kolejnym piśmie z 27 listopada 2024r. A. S.A. ponowiła wezwanie do niezwłocznego usunięcia drzew ze strefy kontrolowanej gazociągu z uwagi na to, że rosnące drzewa stwarzają zagrożenie dla prawidłowej eksploatacji i bezpieczeństwa powszechnego.
Złożone do akt postępowania administracyjnego pisma wskazują po pierwsze, że potrzeba usunięcia drzew rosnących w strefie kontrolnej wynika z przebudowy gazociągu. Po drugie jest podyktowana koniecznością zapewnienia prawidłowej eksploatacji gazociągu i bezpieczeństwa powszechnego. Co istotne, powyższe okoliczności zostały stwierdzone w pismach operatora gazociągu, na którym spoczywają obowiązki w zakresie bezpieczeństwa dostarczania paliw gazowych, zapobiegania powstawaniu ograniczeń w systemie gazowym, eksploatacji, konserwacji i remontów sieci, instalacji i urządzeń, długoterminowego planowania rozwoju zdolności systemu gazowego (zgodnie z art. 9c ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266 z późn. zm.). Przedstawione przez operatora argumenty wskazują, że drzewa zarażają funkcjonowaniu urządzeń, wbrew temu, co przyjęło Kolegium w zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu wskazane powyżej okoliczności, mające przemawiać za potrzebą usunięcia drzew wskazują na to, że interes publiczny związany z potrzebą ochrony przyrody, w tym ochrony drzew przed nieuzasadnioną wycinką koliduje z realizacją innego interesu, również o charakterze publicznym, który polega na konieczności zapewnienia prawidłowej eksploatacji gazociągu i jego przebudowy i wpisuje się w realizację obowiązków operatorów systemów, wymienionych w art. 9c ust. 1 ustawy Prawo energetyczne. Powyższe wskazuje, że zaistniały podstawy do wydania zezwolenia na usunięcie wszystkich drzew rosnących w strefie kontrolowanej, nie tylko tych, które w wstępują w odległości mniejszej niż 2 metry od gazociągu.
Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd stwierdził, że Organy w sposób wadliwy zastosowały art. 83 ust. 1 u.o.p. odmawiając wydania zezwolenia na usunięcie drzew wymienionych w załączniku nr 2 do decyzji z 20 lutego 2025 r. nr KŚ-O-O.6131.242.2024.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz pkt 4 decyzji Organu I instancji. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzono od SKO na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiących równowartość uiszczonego wpisu sądowego.