II SA/Rz 906/24

II SA/Rz 906/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 35 ust. 1, ust. 3, ust. 5 pkt 1, art. 79a § 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 31 maja 2024 r. nr I-III.7721.1.30.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi P.F. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") z dnia 31 maja 2024 r. nr I-III.7721.1.30.2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Jak wynika z akt sprawy, Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. 28 ust. 1-2, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej: "u.P.b.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), decyzją z dnia 18 sierpnia 2023 r. Nr 418/2022 znak AR-P.6740.6.21.2022.JB zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił dla B. Sp. z o.o., Sp. k. (dalej; "Inwestor") pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie wolnostojącej wraz z policznikową doziemną instalacją elektryczną i gazową na działkach nr ewid. [...] obr. [...] położonych przy ul. [...] w [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Skarżący, wskazując, że poprzednio wydana w tej sprawie decyzja z dnia 22 lipca 2022 r., została uchylona przez Wojewodę, decyzją z dnia 23 grudnia 2022 r., wskutek czego, organ I instancji postanowieniem z dnia 3 marca 2023 r. zobowiązał Inwestora do uzupełnienia dokumentacji projektowej, wyznaczając termin do 31 marca 2023 r. Następnie postanowieniem z dnia 28 marca 2023 r. organ I instancji zawiesił postępowanie w sprawie, lecz postanowienie to zostało uchylone przez Wojewodę postanowieniem z dnia 12 maja 2023 r., który jednocześnie orzekł o odmowie zawieszenia postępowania. W ocenie Skarżącego, ponieważ postępowanie w sprawie nie zostało zawieszone, nie wystąpiły skutki wynikające z art. 103 k.p.a. o zawieszeniu biegu terminów procesowych, zatem termin na uzupełnienie dokumentacji upłynął dla Inwestora w dniu 31 marca 2023 r. Tymczasem wedle wskazań organu I instancji, dokumentacja została uzupełniona dopiero w dniu 9 sierpnia 2023 r.
Ponadto w ocenie Skarżącego przedłożona dokumentacja w dalszym ciągu jest wadliwa. W szczególności opis służebności ustanowionej na działce nr [...] nie podaje jej wymiarów, w tym szerokości, a jedynie wskazuje na jej przebieg wzdłuż granicy działek władnących. Rzeczywisty stan działki nr [...] nie odpowiada opisowi zawartemu w projekcie, przede wszystkim działka ta nie posiada utwardzonej nawierzchni i nie jest wykorzystywana jako dojazd, gdyż aktualnie jest to łąka. Z kolei służebność przejazdu ustanowiona na działce nr [...] także nie określa precyzyjnie szerokości pasa służebności, zaś według informacji posiadanych przez Skarżącego służebność ta została ustanowiona w pasie o szerokości 0,8 metra, a nie 1,5 metra, jak stwierdzono w projekcie. Skarżący wskazał również, że jako właściciel działki nr [...] nigdy nie wyrażał zgody na likwidację, ani przesunięcie ogrodzenia na działce [...], zaś wobec braku tej zgody Inwestor w aktualnie przedłożonej dokumentacji "podzielił" planowany dotąd dojazd na osobny dojazd i dojście, które w rzeczywistości są tym samym dojazdem, który został wskazany w pierwotnej dokumentacji. Zdaniem Skarżącego projekt zagospodarowania terenu nadal nie wykazuje, czy projektowany budynek ma zapewnione odpowiednie dojście i dojazd do drogi publicznej.
Skarżący wskazał kolejno, że wszystkie ściany zewnętrzne planowanych budynków posiadają otwory okienne i drzwiowe, dlatego też odległości tych budynków od granic działek sąsiednich powinny być nie mniejsze niż 4 metry. Natomiast organ I instancji zatwierdził projekt, który w części opisowej wskazuje odległości inne niż podane w części graficznej. Zaznaczył również, że nie wyrażał zgody na przeprowadzenie mediów do działek nr [...] przez działkę nr [...], a nadto nie zgadzał się na podniesienie terenu na działkach Inwestora w części południowo-zachodniej o ponad 1m.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania Wojewoda opisaną na wstępie decyzją z dnia 31 maja 2024 r., utrzymał zaskarżoną decyzję Prezydenta w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że do wniosku o pozwolenie na budowę Inwestor dołączył wszystkie dokumenty wymagane w art. 33 ust. 2 u.P.b., w tym m.in. 3 egzemplarze projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działkami na cele budowlane. Organ zaznaczył, że w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. zobowiązał Inwestora do usunięcia nieprawidłowości dostrzeżonych w przedłożonym projekcie, a Inwestor uzupełnił przedmiotową dokumentację w dniu 15 marca 2024 r. oraz w dniu 24 kwietnia 2024 r.
Dokonując analizy ww. projektu, organ stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami zawartymi w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Nr [...], uchwalonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] marca 2009 r. W szczególności zachowana została nieprzekraczalna linia zabudowy; powierzchnia zabudowy projektowanych budynków wynosi 33,44 % powierzchni działki budowlanej (wymagany wskaźnik max. 50 %); powierzchnia biologicznie czynna wynosi 49,20 % (wymagana powierzchnia biologicznie czynna min. 30 % powierzchni działki); projektowane budynki mieszkalne o dwóch kondygnacjach nadziemnych o wysokości odpowiednio: budynek nr 1 (8,16-8,43 m), budynek nr 2 (8,32-8,69 m) do głównej kalenicy dachu (wymagane budynki mieszkalne o wysokości do dwóch kondygnacji nadziemnych i nie większej niż 10,0 m, licząc od głównej kalenicy lub szczytu dachu); nachylenie głównych połaci dachowych wynosi 30° (wymagane nachylenie głównych połaci dachowych w granicach 20° - 45°). Ponadto, w ramach inwestycji zaprojektowano po 4 miejsca postojowe dla każdego budynku mieszkalnego, przy wymaganych min. 2 stanowiskach postojowych na 1 budynek mieszkalny.
Jak z kolei wynika z projektu zagospodarowania terenu budynki zaprojektowane zostały zgodnie z wymogami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.; dalej: "rozporządzenie"). Projektowany budynek mieszkalny nr 1 usytuowany został w odległości 4,01 m - 4,43 m od granicy działki nr ewid. [...]; 4,48 m - 5,09 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz 4,01 m od granicy działki nr ewid. [...], natomiast budynek mieszkalny nr 2 zaprojektowany został w odległości 4,0 - 4,29 m od granicy działki nr ewid. [...]; 3,55 - 4,15 m od granicy działki nr ewid. [...]; 4,0 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz 4,89 - 5,58 m od granicy działki nr ewid. [...], co spełnia wymagania zawarte w § 12 ww. rozporządzenia. Ponadto zaprojektowano 8 miejsc postojowych zlokalizowanych zgodnie z wymaganiami zawartymi w § 19 ww. warunków technicznych. Planowana inwestycja nie będzie również powodować ograniczeń w postaci przesłaniania działek sąsiednich oraz spełnione zostaną warunki dotyczące odpowiedniego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń. Także sytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe zostało dochowane zgodnie z § 271-273 rozporządzenia.
Organ nie podzielił również zarzutów odwołania. W zakresie określenia w projekcie szerokości służebności gruntowej wskazał, że wynika ona zarówno z opisu technicznego do projektu zagospodarowania trenu, jak też z części rysunkowej, gdzie zaznaczono jej przebieg. Ponadto w części opisowej projektu zagospodarowania terenu wskazano, że dojazd do projektowanych budynków jest możliwy, zarówno przez samochody osobowe, jak i transport w czasie prac budowlanych i dotyczy to także kolejnych działek sąsiednich. Organ zaznaczył przy tym, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli, zaś do terenu objętego przedmiotową inwestycją dojazd nie jest projektowany, lecz jest dojazdem istniejącym.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w dalszych pismach Skarżącego, Wojewoda wskazał, że zawarte w § 13 ust. 4 ww. MPZP wymogi określające zasady kształtowania działek budowlanych (pkt 1 - powierzchnia działki dla zabudowy wolnostojącej i bliźniaczej nie mniejsza niż 0,05 ha i pkt 3 - szerokość działki dla zabudowy wolnostojącej i bliźniaczej nie mniejsza niż 16,0 m) mają zastosowanie do działek nowo kształtowanych, natomiast nie dotyczą działek istniejących. Wojewoda wyjaśnił również, że nie jest organem kompetentnym do weryfikowania zgłoszeń zamiaru wykonania robót budowlanych obejmujących budowę kanalizacji deszczowej i wodociągowej. Natomiast kwestie związane z prawdziwością złożonego przez Inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane obejmują materię z zakresu prawa cywilnego oraz karnego i winny być rozstrzygane przez sąd powszechny oraz organy ścigania.
W zakresie braku zgody na rozebranie ogrodzenia organ odwoławczy wyjaśnił, że jego przesunięcie wynika z § 2 aktu notarialnego Rep. [...] z dnia 7 października 2021 r. i uprawnienie to przysługuje właścicielom działek nr ewid. [...] objętych zamierzoną inwestycją. Wojewoda podkreślił również, że wnioskiem o pozwolenie na budowę obejmował wyłącznie dwa budynki mieszkalne jednorodzinne wolnostojące z doziemną instalacją gazową i elektryczną, natomiast przyłącza do ww. budynków zrealizowane zostaną według odrębnego opracowania, co jest zgodne z przywołanym wyżej art. 33 ust. 1a u.P.b.
Wojewoda nie zgodził się również z zarzutem przekroczenia terminu na uzupełnienie dokumentacji projektowej, wskazując, że po uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, Prezydent, działając w trybie art. 79a § 1 i 2 oraz art. 10 k.p.a., pismem z dnia 25 lipca 2023 r. zawiadomił Inwestora oraz pozostałe strony postępowania, że nie zostały uzupełnione braki w dokumentacji projektowej wskazane w postanowieniu z dnia 3 marca 2023 r. i poinformował, że ostateczne uzupełnienie projektu winno nastąpić najpóźniej do dnia 18 sierpnia 2023 r. Dokumentacja została natomiast uzupełniona w dniu 9 sierpnia 2023 r. Ponadto organ wyjaśnił, że termin określony w art. 35 ust. 3 u.P.b. nie ma charakteru ani terminu prekluzyjnego, po upływie którego uprawnienie podmiotu wygasa, ani też charakteru terminu ustawowego, po upływie którego dokonana czynność jest bezskuteczna.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, zarzucił naruszenie:
art. 7 oraz art. 8 w zw. z art. 77 §1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a co za tym idzie, wydanie decyzji z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej;
art. 79a § 1 i 2 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że pozwala on na przedłużenie lub ponowne wyznaczenie terminu na wykonanie zobowiązania wyznaczonego wcześniej postanowieniem wydanym w trybie art. 35 ust. 3 u.P.b.;
art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela oraz działanie w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa, a to poprzez wybiórcze i dowolne rozpatrzenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w odniesieniu do zakresu przysługujących inwestorowi służebności przejazdu;
art. 35 ust. 3 i ust. 5 pkt 1 u.P.b., poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, gdy Inwestor nie wykonał w wyznaczonym terminie postanowienia organu I instancji z dnia 3 marca 2023 r., wydanego w trybie art. 35 ust. 3, zobowiązującego do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z wskazanymi w tym postanowieniu przepisami;
art. 35 ust. 1 i ust. 3 u.P.b., poprzez przyjęcie, że projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami rozporządzenia, pomimo tego, że stan faktyczny w sprawie na takie stwierdzenie nie pozwala;
§ 12 i § 14 rozporządzenia, poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, który nie spełnia wymagań dotyczących sytuowania budynku na działce budowlanej w określonej odległości od granicy tej działki oraz wymagań dotyczących zapewnienia odpowiedniego dojazdu do budynków, umożliwiającego dostęp do drogi publicznej.
Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wniósł również o dopuszczenie dowodu z zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa z dnia 28 czerwca 2024 r., na okoliczność jego treści, a w szczególności dla wykazania faktu złożenia takiego zawiadomienia oraz jego podstawy faktycznej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja Organu I instancji , udzielająca pozwolenia na budowę odpowiadają prawu.
Niezasadny okazał się zarzut, wyartykułowany na pierwszym planie w skardze, który dotyczył naruszenia art. 79a § 1 i 2 w zw. z art. 35 ust. 3 i ust. 5 pkt 1 u.P.b., który polegał na wydaniu pozytywnej dla Inwestora decyzji pomimo, że ten nie wykonał w wyznaczonym terminie postanowienia Organu, zobowiązującego do doprowadzenia projektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Jak podnosił Skarżący, tego rodzaju sytuacja miała miejsce kilkukrotnie w toku postępowania, zarówno przed Organem I, jak i II instancji.
Jak wynika z akt sprawy, Inwestor na wezwania Organów (tj. Prezydenta Miasta [...] z 3 marca 2023r. oraz Wojewody z 5 lutego 2024r. ), uzupełniał dokumentację projektową, lecz uczynił to po upływie wyznaczonego terminu. Skarżący wywodzi, że skutki niezachowania terminu z art. 35 ust. 3 i ust. 5 pkt 1 u.P.b. nie mogą być sanowane poprzez odwołanie się do art. 79a k.p.a. Z treści zarzutów skargi wynika, że zdaniem Skarżącego nie można zatwierdzić projektu budowlanego i wydać pozwolenia na budowę, gdy inwestor uzupełnił dokumentację projektową z przekroczeniem terminu, wyznaczonego w art. 35 ust. 3 i ust. 5 pkt 1 u.P.b.
Zgodnie z art. 35 ust. 3 u.P.b., w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Jak przewiduje art. 35 ust. 5 pkt 1 u.P.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3.
Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, termin określony w art. 35 ust. 3 u.P.b nie ma charakteru ani terminu prekluzyjnego, po upływie którego uprawnienie podmiotu wygasa, ani też charakteru terminu ustawowego, po upływie którego dokonana czynność jest bezskuteczna. Termin ten może zostać również wydłużony. Uzupełnienie dokumentacji w sposób określony w postanowieniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 p.b., nawet po upływie terminu wskazanego w tym postanowieniu, nie stanowi samodzielnej podstawy do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (tak wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 listopada 2019 r., sygn. II SA/Gl 1177/19, tak też Wyrok WSA w Rzeszowie z 8.10.2020 r., II SA/Rz 888/20, dost. baza CBOSA). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 października 2021 r. (II OSK 3517/19, CBOSA) "uzupełnienie dokumentacji w sposób określony w postanowieniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Pb., nawet po upływie terminu wskazanego w tym postanowieniu, nie stanowi samodzielnej podstawy do odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (...) Jeśli jednak przed wydaniem takiej decyzji, choć już po upływie terminu inwestor usunie nieprawidłowości w dokumentacji projektowej, okoliczność ta nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmownej. Wydanie takiej decyzji nie ma oparcia w przepisach prawa i raziłoby nadmiernym rygoryzmem."
W związku z powyższym sam fakt uzupełnienia dokumentacji projektowej po wyznaczonych terminach nie mógł stanowić samodzielnej podstawy do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Organy były zobowiązane zweryfikować przedstawioną przez Inwestora dokumentację po jej wszystkich uzupełnieniach na tej podstawie stwierdzi, czy są spełnione wszystkie przesłanki, umożliwiające uwzględnienie wniosku. W ocenie Sądu Organy w sposób kompleksowy i poprawny zweryfikowały projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany a końcowy rezultat postępowania, który znalazł odzwierciedlenie w zatwierdzeniu tych projektów i udzieleniu pozwolenia na budowę zasługuje na aprobatę.
W toku postępowania Skarżący, wraz z uczestnikiem J.F. kwestionowali zgodność inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi, jeżeli chodzi o zapewnienie dostępu terenu inwestycji drogi publicznej.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 u.P.b, obiekt budowlany należy projektować i budować, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Dostęp do drogi publicznej został zdefiniowany w art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym, przez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej.
Warunek przewidziany w art. 5 ust. 1 pkt 9 u.P.b. będzie spełniony tylko wówczas, gdy teren ma dostęp do drogi zaliczonej do jednej z dróg wymienionych w art. 2 ustawy o drogach publicznych. Dostęp ten może być bezpośredni, jeżeli nieruchomość położona jest przy drodze publicznej lub pośredni, przez inne nieruchomości, na których albo ustanowiono służebność drogową albo stanowiących drogi wewnętrzne. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie dostępu do drogi publicznej należy rozumieć jako dostęp i faktyczny i prawny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2007 r., II OSK 239/2006, CBOSA). Dostęp prawny oznacza, że musi on wynikać wprost z przepisu prawa, czynności prawnej bądź orzeczenia sądowego. Faktyczny dostęp musi rzeczywiście zapewniać możliwość przejścia i przejazdu do drogi publicznej. Musi to być dostęp realny, możliwy do wyegzekwowania przez inwestora przy użyciu dostępnych środków prawnych. Zapewnienie dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej jest bowiem jednym z kilku warunków, od spełnienia których uzależniona jest możliwość pozytywnego rozstrzygnięcia sprawy. Niewątpliwie do terenu planowanej inwestycji należy zapewnić takie prawo dojazdu, które będzie prawem o charakterze trwałym i nie ustanie wskutek wypowiedzenia stosunku prawnego przez np. właściciela drogi wewnętrznej. Taki warunek spełnia niewątpliwie wskazany w ustawie dostęp przez ustanowienie odpowiednej służebności drogowej (por. wyroki WSA w Gdańsku z 3 lutego 2016 r., II SA/Gd 647/15 i z 14 września 2016 r., II SA/Gd 733/15, CBOSA).
Według założeń projektowych dojazd do publicznej drogi gminnej odbywać się będzie pośrednio przez drogę wewnętrzną na zasadzie służebności. Kwestia dostępu prawnego i faktycznego była przedmiotem postępowania wyjaśniającego i stała się przyczyną, dla której Wojewoda rozpoznając sprawę po raz pierwszy wydał decyzję kasatoryjną z 23 grudnia 2022r., natomiast w toku ponownego rozpoznania sprawy przez Organami kierowano do Inwestora dodatkowe wezwania w celu wyjaśnienia kwestii dostępu do drogi publicznej (w szczególności w piśmie z 5 lutego 2024r.).
W toku postępowania, na podstawie odpisów z Ksiąg Wieczystych oraz przedłożonych odpisów z aktu notarialnego ustalono, że:
- obecnie z prawem własności do działek nr [...] w obr. [...] w [...] jest związane prawo przechodu, przejazdu i przegonu przez działkę nr [...] wzdłuż wschodniej granicy działek inwestycyjnych oraz w KW dla działek inwestycyjnych wpisane są następujące prawa, wynikające z ustanowionych służebności;
- na rzecz każdoczesnych właścicieli działek nr [...] ustanowiono nieodpłatną, nieograniczoną w czasie służebność gruntową, polegającą na prawie przejazdu, przechodu i przegonu przez działkę nr [...] położoną w [...] obręb [...], wschodnią stroną, w miejscu zaznaczonym linią przerywaną koloru czerwonego na mapie do celów prawnych wykonaną przez geodetę uprawnionego M.S. i zatwierdzoną przez Prezydenta Miasta [...] z dnia 6 sierpnia 2021 roku nr [...] z obowiązkiem przesunięcia ogrodzenia obciążającym uprawnionych oraz polegającą na prawie przeprowadzenia mediów takich jak: kanalizacja sanitarna i deszczowa, woda, gaz i prąd przez tę działkę w sposób jak najmniej utrudniający korzystanie z nieruchomości obciążonej i z obowiązkiem uprawnionych przywrócenia stanu pierwotnego po wykonanych robotach związanych z wykonaniem służebności.
Dostęp do drogi publicznej, wynikający z ustanowionych służebności został naniesiony w projekcie zagospodarowania terenu i zwymiarowany. Z powyższych ustaleń wynika w sposób niewątpliwy, że inwestycja ma zapewniony prawny dostęp do drogi publicznej. Z danych i wymiarów, przedstawionych w PZT wynika, że dojście i dojazd do drogi publicznej spełnia wymogi, wynikające z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.), który nakłada obowiązek zapewnienia dla działek budowlanych oraz budynków i urządzeń z nim związanych dojścia i dojazdu umożliwiającego dostęp do drogi publicznej, odpowiednich do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Istniejący dojazd po działce nr [...] ma szerokość 3m. Ponadto na działkach nr [...] istnieje dojście od 0,43 - 2,69 m oraz dojście po działce nr [...] o szerokości w przedziale 0,58 m -1,36 m na zasadzie służebności gruntowej oraz częściowo po własnych działkach Inwestora nr [...] obr. [...]. Z przedstawionych w PZT danych wynika, że wymiary z § 14 ww. rozporządzenia zostały zachowane. Trafne jest w związku z powyższym stanowisko Wojewody, że nie budzi wątpliwości, iż tren inwestycyjny ma zapewniony prawny dostęp do drogi publicznej. Na uwzględnienie nie zasługują argumenty skargi, które kwestionują treść służebności, która obciąża działkę o nr [...].
W ocenie Sądu całość dokumentacji zgromadzona w toku postępowania wskazuje, że przez działkę nr [...] oraz opisany fragment działki nr [...] Inwestorowi przysługuje dostęp do drogi publicznej na zasadzie służebności gruntowej.
Jako niezasadne Sąd ocenił również zarzuty, które kwestionują faktyczny dostęp do drogi publicznej poprzez ww. działki, obciążone służebnością na rzecz Inwestora. Skarżący podnosił, że opis dojazdu, zamieszczony w PZT niezgodny jest ze stanem faktycznym, o czym mają świadczyć dowody przedstawione w toku postępowania odwoławczego. Wskazywał, że aktualnie jest to łąka a jedyny widoczny ślad używania stanowi jej część graniczącą z ul. [....]. W ocenie Sądu powyższy zarzut również nie zasługuje na uwzględnienie. W toku postępowania odwoławczego J.F. przedstawił zdjęcia, na których widać, że w maju 2024r. na działce nr [...] rosła wysoka trwa. Z faktu tego nie można jednak wyprowadzić wniosku, że po tej działce dojazd jest faktycznie niemożliwy. W aktach sprawy znajdują się również inne zdjęcia, wykonane również przez J.F. w grudniu 2023r., na których nie ma już wysokich traw a przedstawiony wygląd działki nr [...] potwierdza, że dojazd po tej działce jest możliwy, zarówno przez samochody osobowe, jak i transport w czasie prac budowlanych. Z udokumentowanego na daną chwilę stopnia wzrostu traw nie można wyprowadzać wniosku, że dojazd po wspomnianej działce nie jest możliwy, gdyż jest to stan przejściowy, który może ulec zmianie w wyniku prostych zabiegów agrotechnicznych, co zresztą dokumentują zdjęcia z grudnia 2023r. Nie zachodzą więc podstawy do przyjęcia, że działka nr [...] nie zapewnia faktycznego dostępu do terenu inwestycji. Przy tym w orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli działka gruntu jest faktycznie użytkowana jako "droga dojazdowa" i ma dostęp do drogi publicznej, to nawet jeżeli nie jest oznaczona symbolem "dr", lecz jako np. grunty rolne i sady, to należy uznać, iż taki dostęp jest zapewniony. Natomiast ewentualny spór pomiędzy współwłaścicielami dotyczący sposobu korzystania z tej nieruchomości należy do kategorii sporów rozstrzyganych na gruncie prawa cywilnego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 13.01.2016 r., II SA/Po 1009/15, CBOSA). Odnośnie argumentów, dotyczących braku zgody Skarżącego na przesunięcie ogrodzenia i prowadzenie mediów należy wskazać, że uprawnienia w tym zakresie przysługują Inwestorowi z tytułu służebności ustanowionej na działce o nr [...]. W związku z powyższym tego rodzaju zarzuty należało ocenić jako nieskuteczne.
Jako niezasadny Sąd ocenił również zarzut dotyczący naruszenia § 12 ww. rozporządzenia. Należy wskazać, że kwestia zachowania wymaganych odległości budynków od granicy działek była przedmiotem ustaleń w administracyjnym toku instancji. Wojewoda w decyzji kasatoryjnej z 23 grudnia 2022r. wskazał na wątpliwości, dotyczące lokalizacji ścian z otworami okiennymi i drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4m od granicy. Nakazał również określić wzajemne określenie odległości pomiędzy budynkami. W toku ponownego rozpoznania sprawy Inwestor przedstawił skorygowany projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany, które wykazały zgodność inwestycji z § 12 rozporządzenia. Wbrew zarzutom skargi, podane odległości w opisie oraz wg rysunków są zgodne. Przyjęcie odległości poniżej 4m dotyczy ściany bez otworów okiennych i drzwiowych.
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego:
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
Art. 35 ust. 4 u.P.b. wprost wskazuje, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od woli organu czy zgody (względnie braku zgody) sąsiada, a od spełnienia ściśle określonych przepisami prawa warunków. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś sprawdzenie przedłożonej przez inwestora dokumentacji przez pryzmat zgodności z wymaganymi przepisami prawa, o których mowa w P.b. (tak wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 29.10.2024 r., II SA/Go 461/24, LEX nr 3785899).
W niniejszej sprawie Organy poza wskazanymi powyżej zagadnieniami, związanymi z treścią zarzutów dokonały weryfikacji wniosku Inwestora pod względem spełnienia wymogów, o których mowa w art. 35 ust. 1 u.P.b. Prawidłowo zweryfikowano zgodność zamierzenia Inwestora z przepisami zawartymi w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Nr [...], uchwalonym Uchwałą Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...].03.2009 r. Ponadto, w związku z zaleceniami, zawartymi w decyzji kasatoryjnej Wojewody z 23 grudnia 2022r. wzywano Inwestora do skorygowania dokumentacji projektowej. Organ w sposób pozytywny ocenił i zweryfikował przedstawioną dokumentację. W ocenie Sądu nie budzą zastrzeżeń wnioski Wojewody, dotyczące tego, że planowana inwestycja nie będzie powodować ograniczeń w postaci przesłaniania działek sąsiednich (§13 rozporządzenia) oraz spełnione zostaną warunki dotyczące odpowiedniego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń (§ 60 rozporządzenia). jak również, że sytuowanie budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe zostało dochowane zgodnie z § 271-273 rozporządzenia. Wskazać tutaj należy, że Inwestor był wzywany do uzupełnienia dokumentacji o przedstawienie wysokości projektowanych budynków od poziomu terenu do okapu i kalenicy, odległość od granicy działki, hipotetyczną zabudowę na działkach sąsiednich o takich samych parametrach i odległościach od granic w celu wykazania braku przesłaniania o zacieniania. Zatem wnioski Organu II instancji, odnośnie spełnienia powyższych wymogów w zakresie przesłaniania i zacieniania znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Pozytywnie zweryfikowano również spełnienie wymogów dotyczących ilości miejsc parkingowych.
Uznając zatem, że zostały spełnione wszystkie przesłanki, umożliwiające wydanie pozytywnej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewody Podkarpackiego oraz poprzedzająca decyzja Prezydenta Miasta [...] odpowiada prawu. Z tego powodu skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.