II SA/Rz 900/23

II SA/Rz 900/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Piotr Popek
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1, ust. 1a, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 13 kwietnia 2023 r., nr BP.501.656.2023.2337.RZ9.391834. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z 13 kwietnia 2023 r., nr BP.501.656.2023.2337.RZ9.391834 po rozpatrzeniu odwołania A. M. (strona, skarżący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 27 lutego 2023 r., nr WITD.DI.0152.1X0317/20/23 o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości w mocy.
Jak wynika z akt sprawy, 20 stycznia 2023 r. w miejscowości S. zatrzymano do kontroli drogowej autobus marki Mercedes-Benz o nr rej. [...]. Kontrola została przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Kontrolowanym pojazdem kierował P. W. wykonując krajowy transport drogowy osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: [....] A.M. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym tj. Ip. 2.2.3 i 9.2 załącznika nr 3 do utd. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole oględzin pojazdu z 20 stycznia 2023 r. oraz dokumentacji kserograficznej i fotograficznej. Pismem z 25 stycznia 2023 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu w zakresie naruszeń stwierdzonych w protokole kontroli określonych pod lp. 2.2.3 i 9.2 załącznika nr 3 do utd. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzji z 27 lutego 2023 r. nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Skarżący we wniesionym odwołaniu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wymierzenia kary w wysokości [...] zł (słownie: [...] tysięcy złotych) lp. 2.2.3 załącznika 3 do utd. i umorzenie postępowania w tym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Organowi I instancji zarzucił niejednoznaczne i niewłaściwe przytoczone ustawy w wydanej decyzji, co do ww. popełnionego naruszenia przez stronę.
Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., zwana dalej utd). Treść art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Następnie GITD przywołał przepisy mające zastosowanie w sprawie. Odnosząc się do stwierdzonych naruszeń organ II instancji wskazał, że z zebranego materiału dowodowego w sprawie, w tym protokołu kontroli drogowej, dokumentów okazanych podczas kontroli wynika, że 20 stycznia 2023 r. w miejscowości [...] miała miejsce kontrola drogowa autobusu marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] przeprowadzona przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Kierujący ww. pojazdem P. W. wykonywał krajowy transport drogowy osób na linii regularnej [...] przez [...]. Kierowca okazał podczas kontroli m.in. prawo jazdy, dowód rejestracyjny pojazdu, wypis z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, wypis nr 1 z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej: [...] przez [...] wraz z rozkładami jazdy. Z ustaleń stwierdzonych w protokole kontroli z 20 stycznia 2023 r. wynika, że kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz skarżącego. Podczas kontroli stwierdzono, że kierowca nie zatrzymał się na przystanku w miejscowości [...]. Zgodnie z okazanym zezwoleniem oraz rozkładem jazdy, kierowca winien był zatrzymać się w ww. miejscowości na przystanku o godzinie 10:58. Kierowca ominął obowiązkowy przystanek i pojechał dalej w kierunku [...]. Wobec powyższego uznano to za naruszenie ustawy i lp. 2.2.3 z załącznika nr 3 do utd. Dodatkowo podczas kontroli ustalono, że pojazd marki Mercedes-Benz o nr rej. [...] posiada usterkę techniczną tj. brak świateł "STOP". Podczas oględzin kontrolujący stwierdzili, że po naciśnięciu dźwigni hamulca roboczego nie świeci się na tyle pojazdu ww. światło, co stanowi usterkę zakwalifikowaną, jako niebezpieczną zgodnie z lp. 4.3.1 lit. a) załącznika nr 1 do rozporządzenia MSWiA. Naruszenie w postaci wykonywania przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia zakwalifikowane, jako niebezpieczne - za każdy pojazd zawarte jest w lp. 9.2 do zał. 3 utd.
Organ odwoławczy ustalił, że kierowca P. W. podpisał protokół kontroli drogowej oraz protokół oględzin pojazdu bez uwag i zastrzeżeń. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt: II GSK 89/08 (Legalis nr 128998) protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 §1 kpa. Protokół, jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W związku z powyższym organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać, ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.
Dalej GITD wyjaśnił, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek realizowania przejazdu na danej linii regularnej zgodnie z rozkładem jazdy. Przedsiębiorca starając się o zezwolenie na linię regularną zobowiązany jest przedstawić proponowany rozkład jazdy danej linii, określający przystanek początkowy, końcowy i przystanki pośrednie, długość linii komunikacyjnej podanej w kilometrach i odległości między przystankami, dni, godziny, minuty odjazdu i przyjazdu środków transportu, a także dokładne wskazanie miejsca tego odjazdu i przyjazdu i kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów zgodnie z rozkładem jazdy. Do rozkładu jazdy przewoźnik załącza schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami. Przewoźnik otrzymując zezwolenie zobowiązuje się do bezwzględnego przestrzegania zgłoszonego przez siebie i zatwierdzonego przez organ samorządu terytorialnego rozkładu jazdy. Kwestie związane z transportem publicznym mają istotne znaczenie z punktu widzenia społecznego. Transport ten służy, bowiem zaspokojeniu potrzeb komunikacyjnych mieszkańców danej miejscowości, w tym związanych z koniecznością dotarcia do wyznaczonego miejsca. Zatem przestrzeganie warunków określonych w zezwoleniu i rozkładzie jazdy, w tym trasy przejazdu jest bardzo istotne z punktu widzenia osób korzystających z przewozów. O tym jak jest to ważne, wskazuje chociażby art. 24 ust. 4 utd zgodnie, z którym naruszenie warunków zezwolenia jest jedną z obligatoryjnych przesłanek cofnięcia zezwolenia. Organ II instancji zaakcentował, że odstąpienie od warunków zezwolenia, poza sytuacjami nadzwyczajnymi (art. 20a ust. 1 utd.) jest możliwe tylko po uzyskaniu zgody organu, który wydal zezwolenie, a takiej zgody na dzień przeprowadzonej kontroli strona nie otrzymała.
Organ odwoławczy wywodzi, że zgodnie z rozporządzeniem MSWiA, lp. 4.3.1. lit. a) w zakresie świateł hamowania "STOP" uszkodzone źródło światła (złożone źródła światła; w przypadku LED nie działa najwyżej 1/3) zakwalifikowano, jako usterkę drobną, pojedyncze źródła światła; w przypadku LED działa mniej niż 2/3 kwalifikuje się, jako usterkę poważną, natomiast żadne źródło światła nie działa zakwalifikowano jako usterkę poważną. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli wykryto usterki niebezpieczne zagrażające bezpieczeństwu. Strona w treści odwołania nie zgodziła się z podjętym przez organ I instancji rozstrzygnięciem ani jego uzasadnieniem w zakresie naruszenia lp. 2.2.3 utd. Jednocześnie strona nie przedstawiła ani w toku postępowania ani w odwołaniu żadnych dowodów pozwalających obalić ustalenia organu I instancji, a potwierdzających, że poddany kontroli pojazd był sprawny. Powyższe odnosi się także do podniesionych w odwołaniu okoliczności.
GITD wskazał, że strona w odwołaniu zarzuca, że w posiadanym przez nią zezwoleniu nie ma obowiązku zatrzymywania się na wszystkich przystankach, tym bardziej, jeśli nikt na nim nie czeka i nie zgłasza z jadących już pasażerów potrzeby wysiadania. Organ II instancji zaznaczył fakt, że w zezwoleniu nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym wskazano trasę linii, a jej przystanki zostały jasno określone w załączniku ww. zezwolenia - godziny oraz miejsca przystanków. Podkreślił, że zezwolenie to jest ważne wraz z obowiązującym rozkładem jazdy, co zostało zawarte na wydanym przez Prezydenta [...] wypisie z zezwolenia nr [...], pod datą jego ważności dokumentu. Mając powyższe na uwadze stwierdził, że rozkład jazdy jest integralną częścią wydanego zezwolenia dla przedsiębiorcy.
Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że kara pieniężna w wysokości [...] zł tytułem stwierdzonych ww. naruszeń została nałożona na skarżącego prawidłowo. Materiał dowodowy świadczący o powyższych naruszeniach jest wiarygodny, rzetelny i potwierdzający stwierdzone nieprawidłowości.
W ocenie organu II instancji postępowanie administracyjne w I instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów kpa. Organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest spójny i wiarygodny.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę przeprowadził postępowanie w zakresie art. 92c ust. 1 utd i na podstawie analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że przepis ten nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. GITD wskazał, że ewentualne okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie ww. przepisu egzoneracyjnego, co ugruntowało się w linii orzeczniczej sądów administracyjnych, powinien wykazać sam przedsiębiorca.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niezatrzymanie się na przystanku w miejscowości [...] ".
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił brak ustosunkowania się do przedstawionych przez niego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów, a to wymierzenia kary pieniężnej bez podstawy prawnej tj. naruszenie przepisów art. 7, 107 § 1 kpa i przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r o transporcie drogowym wskazanych przez organ, jako podstawa ukarania, a to art. 92a ust. 1, 7, 11 oraz Lp. 2.2.3 zał. nr 3 do cyt. wyżej ustawy, a także przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2010r. o publicznym transporcie zbiorowym wskazanych w decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2021.137) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(j.t. Dz.U.2022.329 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jaki procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Stan faktyczny sprawy, jako prawidłowo ustalony przez organy przyjęto za podstawę rozważań sądu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja GITD w przedmiocie nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej za wykonywanie przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących - ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków.
Odnosząc się do tak zakreślonego przedmiotu sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 18 ust. 1 i art. 20 ust. 1 utd, wykonywanie przewozów regularnych wymaga uzyskania zezwolenia, w którym określa się w szczególności: warunki wykonywania przewozów, przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów, a także miejscowości w których znajdują się przystanki. Załącznikiem do zezwolenia jest obowiązujący rozkład jazdy (art. 20 ust. 1a utd). W art. 18b ust. 1 utd określone zostały zasady wykonywania przewozów regularnych, wśród których wymieniono w pkt 3, że wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywa się tylko na przystankach określonych w rozkładzie jazdy, zaś w myśl pkt 7 przewozy regularne winny być wykonywane zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu. Zgodnie z art. 18b ust. 2 utd. podczas wykonywania przewozów regularnych zabrania się zabierania i wysadzania pasażerów poza przystankami określonymi w rozkładzie jazdy (pkt 3), jak również naruszania warunków przewozu określonych w zezwoleniu (pkt 5).
Stosownie do art. 92a ust. 1 utd podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł za każde naruszenie, z tym że suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3 art. 92a utd). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1. popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1 -9,
2. popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznika nr 3 do utd.
Z załącznika nr 3 lp. 2.2.3 do utd wynika, że wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących: ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków podlega karze w wysokości [...] zł.
W niniejszej sprawie niekwestionowane jest ustalenie organu, że 20 stycznia 2023 r. autobus skarżącego nie zatrzymał się w miejscowości N. Zgodnie z okazanym zezwoleniem oraz rozkładem jazdy, kierowca winien był zatrzymać się w ww. miejscowości na przystanku o godzinie 10:58. Kierowca ominął obowiązkowy przystanek i pojechał dalej w kierunku [...]. Wobec powyższego organ zasadnie uznał, że doszło do naruszenia warunków określonych w zezwoleniu w zakresie ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków.
Okoliczność ominięcia przez kierowcę przystanka autobusowego została potwierdzona w protokole kontroli drogowej, podpisanego przez kierowcę. Zeznania kierowcy wraz z ustaleniami inspektorów stanowią spójną całość i potwierdzają, że w dniu kontroli kierowca wykonywał przewóz drogowy z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, a tym samym z naruszeniem przepisów ustawy, skoro świadomie pominął przystanek na trasie przejazdu. Skarżący składając wniosek o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych był zobowiązany dołączyć proponowany rozkład jazdy (art. 22 ust. 1 pkt 1 utd). W konsekwencji miał obowiązek świadczenia usługi przewozu osób zgodnie z otrzymanym zezwoleniem i załączonym do niego rozkładem jazdy, przestrzegając ustalonej trasy przejazdu i zatrzymując się na wszystkich wyznaczonych przystankach. Rozkład jazdy stanowi, bowiem integralną część zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym i jest zawsze okazywany do kontroli wraz z wypisem z zezwolenia. Dlatego też kierowca wykonujący przewozy regularne osób na podstawie takiego zezwolenia ma bezwzględny obowiązek zatrzymywania się na wszystkich przystankach wskazanych w obowiązującym rozkładzie jazdy. Skoro trasa została ustalona w sposób wskazany przez przewoźnika, to kierowca nie ma swobody wyboru przystanków, na których się zatrzyma i przystanków, które pominie. Z tego względu stanowisko organu, że skarżący naruszył warunki określone w udzielonym zezwoleniu, poprzez niezatrzymanie się na trzech przystankach wskazanych w rozkładzie jazdy w sytuacji, gdy przystanki te formalnie funkcjonowały, zasługiwało na pełną akceptację. Ponieważ przedsiębiorca występując o wydanie zezwolenia załącza proponowany rozkład jazdy oraz schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami, oznacza to, że jego obowiązkiem jest zatrzymywanie się na wszystkich przystankach wskazanych w rozkładzie i nie można przyjąć, że ewentualnie zaistniałe opóźnienia na trasie przejazdu zwalniają kierowcę z tego obowiązku. Również brak pasażerów w autobusie przed przystankiem przeznaczonym wyłącznie dla wysiadających, nie stanowi przesłanki zwalniającej kierowcę z obowiązku zatrzymania się na przystanku wskazanym w rozkładzie jazdy. Przestrzeganie warunków przewozu osób określonych w zezwoleniu zachowane jest wówczas, gdy pojazd, którym wykonywany jest przewóz regularny zatrzymuje się na przystankach ujętych w rozkładach jazdy, a nie wyłącznie wtedy, gdy taką potrzebę uzna kierowca (por. wyroki WSA w Kielcach z 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ke 25/16, WSA w Lublinie 27 października 2020 r. sygn. akt III SA/Lu 387/20).
W sytuacji, gdy niewadliwie ustalono, że skarżący naruszył obowiązujący go rozkład jazdy, stanowiący część zezwolenia na wykonywanie przez niego przewozów regularnych osób w krajowym transporcie drogowym w ramach linii regularnej [...] przez [...], to zasadnie ukarany został jedną przewidzianą prawem z tego tytułu karą w wysokości [...] zł. Stosownie, bowiem do lp. 2.2.3. załącznika nr 3 do utd, wykonywanie przewozu regularnego z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu drogowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków – zagrożone jest karą pieniężną w wysokości [...] zł.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że podniesione przez skarżącego zarzuty nie są zasadne i nie mogą być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.