II SA/Rz 791/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Organy administracji uznały, że rozbieżność między danymi ujawnionymi w księdze wieczystej (działka nr [...] wpisana w kształcie i powierzchni nieobejmującej części działki nr [...]) a rzeczywistym stanem prawnym (wynikającym z aktu własności ziemi i mapy uwłaszczeniowej) stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez sąd powszechny jest konieczne do dalszego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Skarżąca podnosiła, że wpisy dotyczące stanu faktycznego nieruchomości nie mają charakteru prejudycjalnego dla postępowania o rozgraniczenie, a sąd cywilny nie jest właściwy do korygowania takich wpisów w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono, że w przypadku niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, konieczne jest wystąpienie do sądu cywilnego o usunięcie tej niezgodności, co uniemożliwia wydanie decyzji w sprawie rozgraniczenia w trybie administracyjnym. Sąd wskazał również, że HJ i AS miały możliwość zainicjowania takiego postępowania, choć poprzedni wniosek został zwrócony z powodu braków formalnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawach rozgraniczeniowych, gdy istnieje rozbieżność między księgą wieczystą a stanem faktycznym, wymagająca rozstrzygnięcia przez sąd cywilny.
Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między stanem prawnym ujawnionym w KW a stanem faktycznym, w kontekście postępowania rozgraniczeniowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozbieżność między stanem faktycznym nieruchomości a wpisem w księdze wieczystej (dotyczącym kształtu i powierzchni działki) stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez sąd cywilny jest bezwzględnie konieczne do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka rozbieżność stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez sąd cywilny jest konieczne, ponieważ uniemożliwia wydanie decyzji w sprawie rozgraniczenia w trybie administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo zawiesił postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ brak rozstrzygnięcia przez sąd cywilny kwestii niezgodności księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (w zakresie kształtu i powierzchni działki) uniemożliwia wydanie decyzji w sprawie rozgraniczenia. Postępowanie w sprawie rozgraniczenia nie może podważać wpisów wieczystoksięgowych, a domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistością może być wzruszone jedynie w trybie cywilnym.
Czy postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ust. 1 u.k.w.) może dotyczyć wyłącznie zmiany wpisów zawartych w dziale I-O księgi wieczystej (dotyczących opisu nieruchomości, jej numeru ewidencyjnego, miejsca położenia, bądź powierzchni)?
Odpowiedź sądu
Postępowanie to może dotyczyć zmiany wpisów dotyczących stanu faktycznego, ale tylko w ścisłym powiązaniu z określonymi wpisami dotyczącymi stanu prawnego nieruchomości (dział II, III, IV KW). Nie można domagać się zmiany kształtu (granic) nieruchomości w tym trybie, gdyż nie tworzą one stanu prawnego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny, analizując zarzuty skargi, odniósł się do interpretacji art. 10 ust. 1 u.k.w. Stwierdził, że wpisy dotyczące powierzchni działki (dział I-O) nie są objęte domniemaniem prawdziwości jako prawo jawne, jeśli nie są powiązane ze stanem prawnym. Niemniej jednak, kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, że niezgodność w tym zakresie wymaga rozstrzygnięcia przez sąd cywilny, a nie administracyjny.
Przepisy (20)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.w. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 100 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.k.w. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w. art. 3 § ust. 1-2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
p.u.s.a. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (kształt i powierzchnia działki) stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez sąd cywilny jest konieczne do prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. • Organ administracji ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Odrzucone argumenty
Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, że rozpatrzenie sprawy rozgraniczenia nieruchomości jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny. • Powództwo wskazane w art. 10 ust. 1 u.k.w. nie może dotyczyć wyłącznie zmiany wpisów zawartych w dziale I-O księgi wieczystej. • W drodze powództwa o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie można domagać się zmiany kształtu (granic) nieruchomości. • Wpisy dotyczące powierzchni działki (dział I-O) nie są objęte domniemaniem prawdziwości jako prawo jawne i mogą być korygowane w trybie art. 10 u.k.w.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd • zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej • bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji (lub podjęcia innych czynności) w sprawie głównej od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd • nie jest dopuszczalne podważanie treści oraz podstaw wpisów wieczystoksięgowych • domniemanie przemawia za tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje
Skład orzekający
Magdalena Józefczyk
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Zdrzałka
sędzia
Jolanta Kłoda-Szeliga
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawach rozgraniczeniowych, gdy istnieje rozbieżność między księgą wieczystą a stanem faktycznym, wymagająca rozstrzygnięcia przez sąd cywilny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbieżności między stanem prawnym ujawnionym w KW a stanem faktycznym, w kontekście postępowania rozgraniczeniowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożone relacje między postępowaniem administracyjnym a cywilnym w kontekście nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.
“Niezgodność księgi wieczystej z rzeczywistością blokuje rozgraniczenie nieruchomości – co mówi sąd?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.