II SA/Rz 779/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi A.C. było postanowienie Wojewody Podkarpackiego stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta ustalającej odszkodowanie za nieruchomości przejęte pod inwestycję drogową. Skarżący, powołując się na swoje samoistne posiadanie nieruchomości i toczące się postępowanie o zasiedzenie, domagał się przyznania mu przymiotu strony. Wojewoda uznał odwołanie za niedopuszczalne, argumentując, że skarżący nie wykazał własnego, bezpośredniego interesu prawnego, a jedynie hipotetyczny lub przyszły. Sąd administracyjny zgodził się ze stanowiskiem organu. Analizując przepisy specustawy drogowej (art. 14 ust. 4f), sąd podkreślił, że odszkodowanie przysługuje wyłącznie dotychczasowym właścicielom, użytkownikom wieczystym lub osobom posiadającym ograniczone prawa rzeczowe ujawnione w księdze wieczystej. Samoistne posiadanie, nawet poparte toczącym się postępowaniem o zasiedzenie, nie stanowi podstawy do uznania kogoś za stronę w postępowaniu o ustalenie odszkodowania, zwłaszcza gdy wpisy w księdze wieczystej wskazują innych właścicieli. Sąd wyjaśnił również, że ostrzeżenie w księdze wieczystej o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie nie obala domniemania zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym i nie przyznaje automatycznie statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odszkodowania. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących odszkodowań za nieruchomości przejmowane pod inwestycje drogowe, znaczenie wpisów w księgach wieczystych i samoistnego posiadania.
Dotyczy specustawy drogowej i postępowań o odszkodowanie. Interpretacja przepisów o księgach wieczystych może mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy samoistny posiadacz nieruchomości, który nie jest wpisany jako właściciel ani użytkownik wieczysty w księdze wieczystej, posiada interes prawny do złożenia odwołania od decyzji o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samoistne posiadanie nieruchomości nie stanowi podstawy do uznania interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za nieruchomości przejęte na podstawie specustawy drogowej, jeśli prawo do odszkodowania przysługuje wyłącznie właścicielom, użytkownikom wieczystym lub posiadaczom ograniczonych praw rzeczowych ujawnionych w księdze wieczystej.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 14 ust. 4f specustawy drogowej, który precyzyjnie określa krąg podmiotów uprawnionych do odszkodowania. Podkreślono, że interes prawny musi być oparty na prawie materialnym i ujawniony w księdze wieczystej, a samoistne posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawnym, który nie daje legitymacji do działania w tym charakterze.
Jakie skutki prawne ma wpis ostrzeżenia o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie w księdze wieczystej w kontekście postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania za nieruchomość?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ostrzeżenie w księdze wieczystej o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie nie obala domniemania zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym ani nie przyznaje automatycznie przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o odszkodowanie. Jego skutki ograniczają się do wyłączenia rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 u.k.w.h.) jest odrębną instytucją od rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.). Ostrzeżenie wyłącza jedynie rękojmię, ale nie podważa domniemania zgodności wpisu, które jest podstawą do ustalenia stanu prawnego nieruchomości w postępowaniu administracyjnym.
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
u.w.t.i.r. art. 14 § 4f
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontach
Określa krąg podmiotów uprawnionych do odszkodowania za nieruchomości przejęte na realizację inwestycji drogowych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania, kluczowa dla ustalenia legitymacji do wniesienia odwołania.
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.t.i.r. art. 11c
Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontach
Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowań dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
u.k.w.h. art. 3
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
u.k.w.h. art. 5
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych.
u.k.w.h. art. 10 § 2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności jako podstawa wyprowadzenia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Samoistne posiadanie nieruchomości nie daje przymiotu strony w postępowaniu o odszkodowanie za nieruchomości przejęte pod inwestycję drogową. • Prawo do odszkodowania przysługuje wyłącznie podmiotom ujawnionym w księdze wieczystej jako właściciele, użytkownicy wieczyści lub posiadacze ograniczonych praw rzeczowych. • Ostrzeżenie w księdze wieczystej o toczącym się postępowaniu o zasiedzenie nie przyznaje automatycznie statusu strony w postępowaniu administracyjnym.
Odrzucone argumenty
Skarżący jako samoistny posiadacz nieruchomości i strona postępowania o zasiedzenie ma interes prawny do złożenia odwołania od decyzji o odszkodowaniu. • Przepisy specustawy drogowej nie definiują jednoznacznie kręgu stron, a katalog ten należy ustalać na podstawie art. 28 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Samoistne posiadanie nieruchomości, na które powołuje się Skarżący nie stanowi źródła interesu prawnego. Jest bowiem stanem faktycznym, a nie stanem prawnym, który to stan nie uzasadnia przyjęcia iż stronie przysługuje interes prawny. • W świetle powyższego nie można zgodzić się ze Skarżącym, że prawo posiadania, na które się powoływał mogło stanowić źródło interesu prawnego w sprawie o odszkodowanie za nieruchomości zajęte na podstawie specustawy drogowej. • Z punktu widzenia odszkodowania nie było wątpliwości co do stanu prawnego działek.
Skład orzekający
Joanna Zdrzałka
przewodniczący
Karina Gniewek-Berezowska
sprawozdawca
Jolanta Kłoda-Szeliga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących odszkodowań za nieruchomości przejmowane pod inwestycje drogowe, znaczenie wpisów w księgach wieczystych i samoistnego posiadania."
Ograniczenia: Dotyczy specustawy drogowej i postępowań o odszkodowanie. Interpretacja przepisów o księgach wieczystych może mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości i osób posiadających udziały w nieruchomościach, zwłaszcza w kontekście inwestycji drogowych. Wyjaśnia, dlaczego samoistne posiadanie i toczące się postępowanie o zasiedzenie nie wystarczą do uzyskania odszkodowania, jeśli nie ma odpowiednich wpisów w księdze wieczystej.
“Posiadasz nieruchomość, ale nie jesteś wpisany w księdze wieczystej? Sprawdź, czy dostaniesz odszkodowanie za inwestycję drogową!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.