II SA/RZ 684/22

II SA/Rz 684/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Marcin Kamiński
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne
Akta stanu cywilnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 709
art. 35
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr O-III.6231.3.2022 w przedmiocie odmowy sprostowania aktu zgonu - skargę oddala -
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr O-III.6231.3.2022 Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (dalej również: "Kierownik USC") z dnia 10 stycznia 2022 r. nr USC.5352.199.2021 w przedmiocie odmowy sprostowania aktu zgonu nr [...] dotyczącego K. K., zmarłego [...] 1978 r. w [...], w części dotyczącej stanu cywilnego oraz danych małżonka osoby zmarłej. W podstawie prawnej decyzji Organ odwoławczy podał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn.zm.), zwanej dalej "K.p.a." w zw. z art. 11 ust. 2 i art. 35 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 709 z późn. zm.), określanej następnie jako "P.a.s.c.".
We wniosku z daty 14 września 2021 r. I. G. (dalej także: "Skarżąca") zwróciła się do Kierownika USC w [...] o sprostowanie aktu zgonu dotyczącego jej ojca K. K. w zakresie stanu cywilnego oraz danych małżonka osoby zmarłej. Kierownik USC w [....], decyzją z dnia 15 października 2021 r. nr USC.5352.199.2021, odmówił dokonania żądanego sprostowania. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji decyzją Wojewody Podkarpackiego z dnia 7 grudnia 2021 r. nr O-III.6231.15.2021 z uwagi na braki postępowania wyjaśniającego. Wydaną następnie decyzją z dnia 10 stycznia 2022 r. Kierownik USC w [...] ponownie odmówił sprostowania aktu zgonu.
Odwołanie od tej ostatniej decyzji złożyła I. G. na skutek czego Wojewoda Podkarpacki wydał decyzję (w dniu 5 kwietnia 2022 r.), w której utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że akt zgonu K. K. (nr [...]) został sporządzony [...] 1978 r. przez Kierownika USC w [...]. Wpisano w nim stan cywilny osoby zmarłej: "żonaty" oraz dane małżonka: "J. K.", nazwisko rodowe "I.". Następnie, Organ wskazał, że matka Skarżącej – J. K. z domu I. pierwsze małżeństwo ze S. W. zawarła [...] 1934 r. w [...] (wyciąg aktu małżeństwa nr [...]), a ustało ono na skutek śmierci wymienionego. W aktach sprawy znajdują się wyciągi z aktu małżeństwa (nr [...]), z których wynika, że J. W. w dniu [...] 1959 r. w [...] zawarła związek małżeński z K. K. W trakcie prowadzonego postępowania pozyskano z Parafii [...] w [...] świadectwo ślubu (1960 nr [...]), z którego wynika, że K. K. oraz J. I. zawarli małżeństwo w dniu [...] 1960 r. w [...]. Związek w formie wyznaniowej został zatem zawarty. Natomiast, z informacji uzyskanych od Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wynika, że w posiadanych przez ten Urząd ksiąg małżeństw z 1959 roku nie figuruje akt, który potwierdza zawarcie małżeństwa przez J. W. i K. K. Jednak w aktach zbiorowych małżeństw z roku 1959 pod nr [...] znajdują się zapewnienia o braku okoliczności wyłączających wg prawa zawarcie małżeństwa złożone przez Wymienionych. Zapewnienia te zostały złożone przed Kierownikiem USC w [...] w dniu [...] 1959 r. Kierownik tego Urzędu poinformował, że nie ma pewności co do kompletności księgi małżeństw z 1959 r., a numeracja kilku aktów jest korygowana. Wojewoda zauważył, że pomimo szeroko podjętych przez organ czynności nie udało się jednoznacznie ustalić, czy małżeństwo między J. K. a K. K. zostało zawarte w rozumieniu prawa cywilnego, a co za tym idzie, czy w księdze stanu cywilnego sporządzono akt małżeństwa. Nie można jednak wysnuć tezy, że brak wpisu dotyczącego zawarcia małżeństwa ww. osób w księdze stanu cywilnego właściwej dla jej sporządzenia przesądza o tym, że do jego zawarcia nie doszło. Nie ma bowiem pewności co do kompletności księgi małżeństw z 1959 r. znajdującej się w USC w [...], a numeracja aktów jest korygowana. Świadczy to o tym, że księga może nie zawierać wszystkich aktów, które były w niej sporządzone. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się kilka odpisów (wydanych w różnym czasie) aktu małżeństwa zawartego między J. W. i K. K. w dniu [....] 1959 r. ze wskazaniem, że akt małżeństwa sporządzono w [...] pod nr [...]/1959. Dodatkowo, jeśli nie doszłoby do zawarcia związku małżeńskiego przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, to związek taki nie wpłynąłby również na zmianę stanu cywilnego ww. osób. Tymczasem w dokumentach znajdujących się w kopertach dowodowych zarówno J. K., jak i K. K. oboje jako swój stan cywilny podają: żonaty/zamężna i wskazują siebie jako współmałżonków. Nigdzie w aktach sprawy nie ma też informacji, że J. K. zmieniła nazwisko z "W." na "K." w innych okolicznościach niż przez zawarcie małżeństwa. W Jej kopercie dowodowej, przy czynnościach związanych z wydaniem dowodu osobistego jako dowód na potwierdzenie noszonego nazwiska i stanu cywilnego znajduje się odpis aktu małżeństwa nr [...]/1959, a nie decyzja administracyjna o zmianie nazwiska. Organ zwrócił też uwagę, że w odpisie zupełnym aktu zgonu J. K. (nr [...]) wpisano jej stan cywilny: "wdowa". Mając powyższe na uwadze Wojewoda wskazał, że nie można sprostować w trybie art. 35 P.a.s.c. ani stanu cywilnego K. K. z "żonaty" na "kawaler", ani też nie można sprostować danych dotyczących małżonka osoby zmarłej figurujących w tym akcie. Organy administracji musiałyby mieć bowiem absolutną pewność, że związek małżeński nie został zawarty, aby móc sprostować treść aktu zgonu K. K. w tym zakresie. Wojewoda zaznaczył, że skreślony przypisek znajdujący się przy akcie urodzenia K. K. dotyczący zawarcia przez niego małżeństwa z J. K. nie jest jednoznaczny - trudno wskazać, kto i kiedy go naniósł, ani też kto i w jakich okolicznościach go przekreślił. Jednak informacje w nim zawarte są zgodne z wszystkimi wyżej opisanymi okolicznościami - zgadza się data zawarcia małżeństwa, jak i numer aktu małżeństwa. Bezsporne jest, że dotyczą K. K. i zdarzeń z nim związanych. Zatem, w sytuacji, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz dokonania ustaleń faktycznych - co ma miejsce w niniejszym przypadku, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym.
Na decyzję Wojewody Podkarpackiego I. G. złożyła skargę, zarzucając naruszenie:
I. przepisów postępowania w szczególności:
a) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., tj. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i brak wszechstronnego rozpatrzenia oraz błędną ocenę zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, poprzez:
- przyjęcie, że księgi małżeństwa są niezupełne opierając się na informacji zawartej w piśmie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (pismo z dnia 10 marca 2022r.), podczas gdy z informacji tej wynika jedynie, iż brak jest pewności co do kompletności księgi małżeństw z 1959 r., a numeracja kilku aktów jest korygowana,
- przyjęcie, że okolicznością świadczącą o tym, że Jej matka – J. K. zawarła cywilny związek małżeński z K. K., jest adnotacja na jej akcie zgonu, że zmarła jako "wdowa", co oczywiście było prawdą, jednak jej status cywilny wdowa nie wynikał, z faktu zawarcia małżeństwa z K. K., a z bezspornej okoliczności, iż była wdową po swoim mężu tj. po zmarłem S. W.,
- przyjęcie, że okolicznością świadczącą na Jej niekorzyść jest istnienie kilku odpisów (wydanych w różnym czasie) aktu małżeństwa zawartego między J. i K. K., zawierających datę zawarcia małżeństwa innych, niż ww. osób oraz ze wskazaniem, że odpisy aktu małżeństwa sporządzono na podstawie aktu małżeństwa nr [...]/1959, również dotyczącym innych osób, podczas gdy z takich odpisów aktu małżeństwa należałoby przyjąć jedynie okoliczność, że takie odpisy aktu małżeństwa są nieważne i bez znaczenia dla sprawy.
II. przepisów prawa materialnego tj. art. 3 i 35 ust. 1 P.a.s.c. poprzez nieuwzględnienie:
oczywistej niezgodności danych, które zawiera akt zgonu nr
[...] dotyczących stanu cywilnego zmarłego K. K. jako "żonaty" (zamiast — kawaler) oraz danych małżonka — J. K., nazwisko rodowe I. (zamiast pozostawienia tej części aktu zgonu niewypełnionej),
ustalenia istnienia małżeństwa K. K. z J. K. z d. I., bez złożonych oświadczeń małżonków oraz bez istnienia aktu małżeństwa jako wyłącznego dowodu zdarzeń w nim stwierdzonych;
odmowy sprostowania wskazanego aktu zgonu, pomimo spełnienia wszelkich warunków do administracyjnego sprostowania przedmiotowego aktu stanu cywilnego.
Mając to na uwadze Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika USC w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na Jej rzecz zwrotu niezbędnych kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumenty przedstawione w kwestionowanej decyzji.
W replice do odpowiedzi na skargę Skarżąca zauważyła, że brakuje jakiegokolwiek chociażby podejrzenia ze strony Wojewody Podkarpackiego, że mogła Ona paść ofiarą błędu urzędniczego przy wydawaniu odpisów aktu małżeństwa jej rodziców, które to błędy pojawiały się często w pracy organów administracji w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku, co było związane z ponownym organizowaniem powojennej administracji publicznej w Polsce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontrolując skarżone decyzje administracyjne, który to przedmiot kontroli dopuszcza art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej w dalszej części "P.p.s.a." sąd stosuje kryterium legalności tj. zgodności z prawem materialnym i procesowym. Przesądza o tym treść art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.). Decyzja wymagająca usunięcia z obrotu prawnego to ta wydana w sytuacji, kiedy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. bądź w innych przepisach, a skutkiem tego jest, że sąd stwierdza jej nieważność (art. 145 § pkt 2 P.p.s.a.). Z kolei, uchyleniu podlega decyzja, kiedy sąd zauważy, że doszło do: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego czy też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przy czym, rozstrzygając sprawę sąd czyni to w jej granicach, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi, jak też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Jeśli nie stwierdzi wskazanych wyżej uchybień, wówczas oddala skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie Sąd analizował postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem Skarżącej z dnia 14 września 2021 r. o sprostowanie aktu stanu cywilnego tj. aktu zgonu nr [...] dotyczącego Jej ojca K. K., zmarłego [....] 1978 r. w [...], w części dotyczącej stanu cywilnego oraz danych małżonka osoby zmarłej.
Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje instytucję sprostowania aktu stanu cywilnego, przy czym zgodnie z jej postanowieniami, mogą tego dokonać dwa różne podmioty w dwóch różnych procedurach, a mianowicie kierownik urzędu stanu cywilnego w drodze czynności materialno-technicznej oraz sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym. W każdym przypadku celem sprostowania jest doprowadzenie do tego, by dany akt stanu cywilnego posiadał prawidłową treść. Sprostowanie, którego może dokonać kierownik u.s.c. unormowane jest w art. 35 P.a.s.c. Przepis ten stanowi w ust. 1, że akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. W świetle art. 35 ust. 3 P.a.s.c., sprostowania dokonuje się z urzędu, na wniosek osoby, której ten akt dotyczy, lub jej przedstawiciela ustawowego, na wniosek osoby mającej w tym interes prawny lub prokuratora.
Z kolei, wedle art. 36 P.a.s.c., sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli:
1) sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2;
2) sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w pkt 1.
Brzmienie powołanych regulacji prawnych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że aby sprostowania danego aktu mógł dokonać kierownik u.s.c. muszą zostać spełnione określone warunki tj. wyszczególnione w art. 35 ust. 1 P.a.s.c. Ze względu na to, że kierownik może oprzeć się w takim wypadku jedynie na określonych dokumentach i nie może wziąć pod uwagę innych, tego rodzaju procedura zastrzeżona została tylko i wyłącznie do sytuacji jasnych, w których porównanie przez kierownika badanego aktu stanu cywilnego z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego czy też z innymi aktami stanu cywilnego prowadzi do jednoznacznej konkluzji co do właściwej treści aktu. Tym samym, rozpoznając wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego kierownik nie prowadzi postępowania w oparciu na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i poza zakresem wyraźnie wskazanym w powołanym art. 35 ust. 1 P.a.s.c. nie dopuszcza dowodów celem ustalenia prawidłowej treści aktu. Postępowanie przed kierownikiem ma więc charakter uproszczony. Sprostowaniu w nim podlegają oczywiste błędy, najczęściej pisarskie, czyli np. ewidentnie mylna pisownia czy niezamierzone opuszczenie jakiegoś wyrazu. Kierownik u.s.c. działa zatem tylko w ograniczonym zakresie, bowiem może dokonywać sprostowania wyłącznie na podstawie określonych przez ustawodawcę środków dowodowych.
Tego rodzaju ograniczenia nie obowiązują zaś w postępowaniu sądowym, w którym sąd może wziąć pod uwagę różnego rodzaju dowody i na ich podstawie dokonać obiektywnego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Powyższe nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego mogą stanowić tylko dokumenty wymienione w art. 35 ust. 1 P.a.s.c. W sytuacji zaś, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym, a to z uwagi na brzmienie art. 3 P.a.s.c. Wedle tego przepisu, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym [tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Białymstoku z 18.02.2016 r. II SA/Bk 774/15, wyrok WSA w Gliwicach z 24.06.2020 r. II SA/Gl 23/20).
Jak wynika z akt sprawy, akt zgonu K. K. (nr [...]) został sporządzony [...] 1978 r. przez Kierownika USC w [...]. Wpisano w nim stan cywilny osoby zmarłej: "żonaty" oraz dane małżonka: "J. K.", nazwisko rodowe "I.". Bezsporne jest również, że matka Skarżącej – J. K. z domu I. pierwsze małżeństwo zawarła ze S. W. [...] 1934 r. w [...] (wyciąg aktu małżeństwa nr [...]/1934), a ustało ono na skutek śmierci wymienionego. Nie budzi również wątpliwości, że K. K. oraz J. I. zawarli małżeństwo w formie wyznaniowej w dniu [...] 1960 r. w [...] (Księga Małżeństw 1960 r, nr [...]).
Nie jest natomiast jasne, czy rodzice Skarżącej zawarli cywilny związek małżeński. Z informacji uzyskanych od Kierownika USC w [...] wynika bowiem, że w posiadanych przez ten Urząd księgach małżeństw z 1959 r. nie figuruje akt, który potwierdza zawarcie takiego małżeństwa, a pod numerem [...]/1959 znajduje się akt małżeństwa innych osób. Natomiast, w aktach zbiorowych małżeństw z roku 1959 pod nr [...] znajdują się zapewnienia o braku okoliczności wyłączających według prawa zawarcie małżeństwa złożone przez K. K. oraz J. W. przed Kierownikiem USC w [...] w dniu [...] 1959 r. W aktach sprawy znajdują się też wyciąg i odpis aktu małżeństwa (nr [...]/1959) z różnych dat, z których wynika, że J. W. w dniu [...] 1959 r. w [...] zawarła związek małżeński z K. K. Kierownik USC w [...] poinformował także, iż brak jest pewności co do kompletności księgi małżeństw z 1959 r., a numeracja kilku aktów jest korygowana. Ponadto, akt małżeństwa rodziców Skarżącej nie figuruje także w księdze AM za rok 1960, przy czym księga ta jest kompletna; zawiera chronologicznie ponumerowane karty od nr 1 do nr 59. Takiego aktu małżeństwa nie znaleziono także w księgach małżeństw zawartych od 1946 r. Poza tym, przy akcie urodzenia K. K. nr hist. [....] znajduje się przypisek o treści: "Urodzony zawarł małżeństwo [...]1959 r. w [...] pow. [....]. Urząd Stanu Cywilnego w [...] Nr [...]/1959." Przy czym przypisek ten jest przekreślony. Zaznaczyć też trzeba, że w dokumentach znajdujących się w kopertach dowodowych zarówno J. K., jak i K. K. oboje jako swój stan cywilny podają: zamężna/żonaty i wskazują siebie jako współmałżonków. Brak jest też informacji, że J. K. zmieniła nazwisko z "W." na "K." w innych okolicznościach niż przez zawarcie małżeństwa. W Jej kopercie dowodowej, przy czynnościach związanych z wydaniem dowodu osobistego, jako dowód na potwierdzenie noszonego nazwiska i stanu cywilnego znajduje się odpis aktu małżeństwa nr [...], a nie decyzja administracyjna o zmianie nazwiska.
Mając więc na uwadze przedstawione wyżej przepisy prawa, jak też okoliczności stanu faktycznego Kierownik USC w [....] nie miał możliwości dokonania sprostowania aktu zgonu K. K. poprzez wpisanie, że wymieniony był kawalerem oraz usunięcie danych dotyczących jego żony. Ze względu bowiem na zaprezentowane wątpliwości co do tego, czy rodzice Skarżącej rzeczywiście zawarli związek małżeński wywołujący skutki cywilnoprawne i niemożność prowadzenia przez Kierownika ustaleń w tym zakresie z wykorzystaniem także dowodów innych niż te wynikające z art. 35 ust. 1 P.a.s.c., decyzja o odmowie sprostowania była jak najbardziej prawidłowa. Słusznie zatem została utrzymana w mocy przez Organ II instancji. Jak już wyżej zaznaczono, postępowanie przed kierownikiem u.s.c. w przedmiocie sprostowania aktu stanu cywilnego ma charakter uproszczony i nie w nim miejsca na szerokie postępowanie dowodowe, przekraczające ramy określone art. 35 ust. 1 P.a.s.c. Tym samym, próby ustalenia prawidłowej treści aktu zgonu K. K. może podjąć się wyłącznie sąd powszechny.
W zaistniałych okolicznościach zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego, jak też nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy nie mogły zostać uznane za uzasadnione. To bowiem nie w postępowaniu przed Kierownikiem USC Skarżąca może dążyć do wyjaśnienia treści aktu zgonu Jej ojca. Wprawdzie, jak zarzuciła Skarżąca Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji użył sformułowania, że księga małżeństwa z 1959 r. znajdująca się w USC w [...] jest niekompletna, co nie jest stwierdzeniem prawdziwym (z pisma Kierownika USC z 10 marca 2022 r. wynika tylko, że brak jest pewności w tym zakresie), jednak w pozostałej części tego uzasadnienia Organ szeroko opisał wątpliwości co do tego, czy K. K. i J. W. zawarli cywilny związek małżeński, a zatem nie był to jedyny podniesiony przez Organ argument. Odnosząc się jeszcze do zarzutu Skarżącej, że w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego wieku pojawiały się często błędy w pracach organów administracji, Sąd wskazuje, że nie neguje tego stanowiska, jednak w warunkach sprawy, jeśli błąd taki faktycznie zaistniał, wymaga on korekty w innym postępowaniu, o czym mowa wyżej.
Z podanych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.