II SA/RZ 684/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi I. G. na decyzję Wojewody Podkarpackiego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego odmawiającą sprostowania aktu zgonu K. K. Skarżąca chciała zmienić wpis o stanie cywilnym zmarłego ojca z "żonaty" na "kawaler" oraz usunąć dane jego małżonki. Organy administracji miały wątpliwości co do cywilnego zawarcia małżeństwa przez K. K. i J. K., mimo istnienia zapewnienia o zamiarze zawarcia małżeństwa, świadectwa ślubu wyznaniowego oraz odpisów aktu małżeństwa. Wojewoda Podkarpacki wskazał, że ustalenie, czy małżeństwo zostało zawarte w rozumieniu prawa cywilnego, wymaga postępowania dowodowego, które wykracza poza kompetencje urzędu stanu cywilnego w trybie sprostowania administracyjnego (art. 35 P.a.s.c.). Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, podkreślając, że sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika USC jest możliwe tylko na podstawie określonych dokumentów i dotyczy oczywistych błędów. W sytuacji, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta przez sąd powszechny. Dlatego też, sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje organów były zgodne z prawem, a skarżąca powinna dochodzić swoich praw przed sądem cywilnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaProcedury sprostowania aktów stanu cywilnego w trybie administracyjnym i sądowym, rozgraniczenie kompetencji między urzędem stanu cywilnego a sądem powszechnym w sprawach dotyczących stanu cywilnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku pewności co do zawarcia cywilnego małżeństwa, co uniemożliwiło sprostowanie administracyjne. Nie rozstrzyga merytorycznie o samym fakcie zawarcia małżeństwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy urząd stanu cywilnego może sprostować akt zgonu w zakresie stanu cywilnego zmarłego i danych małżonka, jeśli ustalenie prawidłowej treści wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego wykraczającego poza analizę dokumentów wskazanych w art. 35 P.a.s.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, urząd stanu cywilnego nie może dokonać takiego sprostowania. W sytuacji, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego i dokonania ustaleń faktycznych, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym.
Uzasadnienie
Sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika USC jest możliwe tylko na podstawie określonych dokumentów (art. 35 P.a.s.c.) i dotyczy oczywistych błędów. Jeśli wymaga to szerszego postępowania dowodowego, kompetencje ma sąd powszechny.
Czy akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 3 P.a.s.c., akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Uzasadnienie
Przepis art. 3 P.a.s.c. jasno określa, że wszelkie kwestionowanie treści aktu stanu cywilnego wymaga postępowania sądowego.
Przepisy (5)
Główne
P.a.s.c. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego jest możliwe, gdy akt zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku stwierdzenia uchybień, sąd oddala skargę.
P.a.s.c. art. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Pomocnicze
P.a.s.c. art. 36
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, jeżeli sprostowanie jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych lub innych aktów stanu cywilnego, lub gdy sprostowanie przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe.
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga postępowania dowodowego, które wykracza poza kompetencje urzędu stanu cywilnego w trybie sprostowania administracyjnego. • Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnych, a nie rozstrzyga ostatecznie o stanie cywilnym osób.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego przez organy administracji. • Argumentacja skarżącej opierająca się na potencjalnych błędach urzędniczych w latach 50./60. XX wieku.
Godne uwagi sformułowania
ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz dokonania ustaleń faktycznych • sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego ma charakter uproszczony • nie w nim miejsca na szerokie postępowanie dowodowe, przekraczające ramy określone art. 35 ust. 1 P.a.s.c.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący
Stanisław Śliwa
sprawozdawca
Marcin Kamiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Procedury sprostowania aktów stanu cywilnego w trybie administracyjnym i sądowym, rozgraniczenie kompetencji między urzędem stanu cywilnego a sądem powszechnym w sprawach dotyczących stanu cywilnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pewności co do zawarcia cywilnego małżeństwa, co uniemożliwiło sprostowanie administracyjne. Nie rozstrzyga merytorycznie o samym fakcie zawarcia małżeństwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność prawną ustalania faktów historycznych na podstawie dokumentów urzędowych i pokazuje, kiedy administracja musi ustąpić miejsca postępowaniu sądowemu.
“Kiedy administracja nie może sprostować aktu zgonu: lekcja o granicach kompetencji urzędów i roli sądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.