II SA/RZ 651/25

II SA/Rz 651/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-09-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Maria Mikolik /przewodniczący/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2, art. 24 ust. 2b, art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a i b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2025 r. sprawy ze skargi L. L. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 25 marca 2025 r.nr GK-II.7221.22.2025 w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi L. L. (dalej: Skarżący) jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej: PWINGiK lub Organ odwoławczy) z 25 marca 2025 r., nr GK-II.7221.22.2025, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta lub Organ I instancji) z 29 stycznia 2025 r. nr [...] o odmowie dokonania aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, poprzez wpisanie Skarżącego jako władającego na zasadach posiadania samoistnego częścią działki nr [...] położonej w [...], gmina [...], oznaczonej na mapie zawartej w operacie technicznym wpisanym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 czerwca 2021 r. pod numerem [...] jako działka nr [...].
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 1 marca 2017 r. Skarżący, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zwrócił się do Starosty o sprostowanie błędu w operacie ewidencji gruntów wsi [...], dotyczącym działek nr [...], stanowiących własność L. L. oraz działki nr [...], wpisanej w ewidencji błędnie na rzecz Urzędu Gminy [...] jako samoistnie władającego.
Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia w ewidencji żądanych przez Skarżącego zmian, Organ I instancji otrzymał informację o wszczęciu przez Gminę [...] sprawy o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr [...], w drodze zasiedzenia. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z 5 sierpnia 2002 r. [...] wniosek Gminy [...] o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości został oddalony. Postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] z 21 marca 2025 r. [...] apelacja Gminy [...] od w/w postanowienia Sądu Rejonowego w [...] została oddalona.
W tej sytuacji, podejmując zawieszone uprzednio postępowanie administracyjne, organ I instancji pismem z 31 maja 2025 r. wezwał Skarżącą do usunięcia braku formalnego we wniosku z 1 marca 2017 r. poprzez przedłożenie dokumentacji geodezyjnej, która mogłaby stanowić podstawę dokonania zmian danych ewidencyjnych działek nr [...].
W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik Skarżącego wskazała, że na użytek sprawy o zasiedzenie, zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego, została, przez geodetę mgr inż. T. W., wykonana dokumentacja geodezyjna. W ocenie Skarżącej, na podstawie tej dokumentacji, zwłaszcza mapy oznaczonej jako wersja II, przedstawiającej podział działki nr [...] na działki [...], organ winien rozstrzygnąć sprawę, zgodnie z wnioskiem Skarżącej. Skarżąca przedłożyła do akt sprawy opinię geodezyjną z 5 kwietnia 2019r. sporządzoną dla Sądu Rejonowego w [...] na potrzeby sprawy [...], a także opinię uzupełniającą z 1 lipca 2021 r. sporządzoną na potrzeby tego samego postępowania.
Pismem z 30 września 2024 r. Skarżący zmodyfikował uprzednio złożony wniosek, wnosząc o wpisanie go w ewidencji jako władającego działką nr [...] oznaczoną w ww. sprawozdaniu biegłego sądowego, włączonym do zasobu geodezyjnego pod nr [...] w dniu 14 czerwca 2021 r., wersja IV. Doprecyzowując zakres wniosku oświadczył, że wnosi o prowadzenie postępowania w celu odzyskania przez Skarżącego części działki nr [...], oznaczonej w operacie biegłego sądowego jako działka [...].
4 grudnia 2024 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną oraz oględziny nieruchomości, podczas których stwierdzono, że przedmiotowa droga pozostaje w użytkowaniu okolicznych mieszkańców.
Decyzją z 29 stycznia 2025 r. nr [...] Starosta orzekł o odmowie dokonania aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez wpisanie Skarżącego jako władającego na zasadach posiadania samoistnego częścią działki nr [...] położonej w [...], gmina [...], oznaczoną na mapie zawartej w operacie technicznym wpisanym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 14 czerwca 2021 r. pod numerem [...] jako działka nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Organ podkreślił, że działka ta posiada nieuregulowany stan prawny. W rejestrze gruntów założonym w 1977 r. działka ta, stanowiąca obecnie ogólnie dostępną drogę, została wpisana na rzecz Urzędu Gminy [...] jako władającego, bez podania podstawy prawnej wpisu – stan ten istnieje do chwili obecnej. Dla działki tej nie została założona księga wieczysta, nie został również wydany Akt Własności Ziemi. Wniosek gminy o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości został oddalony. W ocenie organu I instancji na podstawie istniejących dokumentów nie jest możliwe ustalenie właściciela przedmiotowej działki - stan prawny działki był przedmiotem analizy biegłego geodety, który w opinii geodezyjnej z 5 kwietnia 2019 r. oraz opinii uzupełniającej z 1 lipca 2021 r. przedstawił skomplikowany stan prawny tej nieruchomości, a nadto sporny charakter granicy pomiędzy działką [...] a działkami nr [...]. Ocenie organu I instancji wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów na potwierdzenie faktu władania przedmiotową nieruchomością, wywodząc swoje żądanie jedynie z niezgodności danych ewidencyjnych, które miały powstać w czasie jej aktualizacji i przejścia z systemu parcelowego na działkowy, niezgodnie z istniejącym wówczas stanem wieczystoksięgowym, a także z faktu, że w toku postępowania o zasiedzenie gmina [...] nie wykazała aby była samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości.
Tym samym organ I instancji uznał, że materiał dowodowy przedłożony przez Skarżącego jest niewystarczający do potwierdzenia władania przedmiotową nieruchomością na zasadach posiadania samoistnego. W toku postępowania ustalono bowiem, że przedmiotowa nieruchomość pozostaje w użytkowaniu wielu osób. Na podstawie materiałów sprawy nie jest możliwe uznanie władania Skarżącego za rzeczywiste i niezależne od innych osób samoistne posiadanie.
Odwołanie od ww. decyzji złożył pełnomocnik Skarżącego, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i wykazanie Skarżącego w ewidencji gruntów i budynków jako władającego działką nr [...] na zasadach samoistnego posiadania.
Wskazaną na wstępie decyzją z 25 marca 2025 r. PWINGiK utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
Podkreślił, że zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. b oraz art. 24 ust. 2a i 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2024 r. poz. 1151, dalej: p.g.i.k.) dopuszczalne jest dokonanie wpisu do ewidencji gruntów i budynków osób władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania jedynie w przypadku gruntów, dla których brak jest dokumentów pozwalających na ustalenie właściciela, przy czym wpis taki może nastąpić wyłącznie na podstawie materiałów niebudzących wątpliwości, co do charakteru i zakresu tego władania. Aktualizacja operatu ewidencyjnego, w tym zmiana danych podmiotowych, może zostać dokonana jedynie wówczas, gdy wynika to z dokumentów urzędowych, materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub gdy stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości, co do charakteru i zakresu władania. Tymczasem z zebranego materiału dowodowego, w szczególności z protokołu rozprawy administracyjnej oraz licznych oświadczeń uczestników postępowania, wynika jednoznacznie, że władanie działką nr [...] przez Skarżącego jest kwestionowane przez inne osoby, w tym przez przedstawiciela Gminy [...] oraz przez sąsiadkę działki – J. W., co czyni stan władania tym gruntem spornym i niejednoznacznym.
PWINGiK zaznaczył, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wpis osoby władającej gruntem jako samoistnego posiadacza do ewidencji gruntów i budynków możliwy jest jedynie wtedy, gdy ten stan władania jest bezsporny, trwały, jednoznaczny, niekwestionowany przez inne podmioty, manifestowany na zewnątrz i wyłączający innych użytkowników. Warunki te w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione. Wręcz przeciwnie, materiał dowodowy potwierdza istnienie sporu, co do faktycznego władania nieruchomością, a takie spory mają charakter cywilnoprawny i nie mogą być rozstrzygane w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ ewidencyjny.
Następnie wskazał, że dokumentacja geodezyjna (operaty techniczne biegłego sądowego), chociaż została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, nie stanowi podstawy do dokonania zmian w ewidencji, skoro nie zostały one zatwierdzone orzeczeniem sądu rozstrzygającym o prawie do nieruchomości. Sąd powszechny oddalił bowiem wniosek Gminy o zasiedzenie przedmiotowej działki, a tym samym nie przesądzono żadnych praw własnościowych, ani nie wykluczono innych uprawnionych.
Organ podkreślił również, że w świetle § 29a Rozporządzenia Ministra Rozwoju Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (Dz. U. 2024 r., poz. 219, dalej: rozporządzenie e.g.i.b.), aktualizacja ewidencji poprzez ujawnienie nowego podmiotu władającego wymaga jednoznacznych, udokumentowanych podstaw. Z uwagi na brak księgi wieczystej oraz spór co do władania gruntem, wniosek nie spełnia wymogów formalnych, a ewentualne rozstrzygnięcie sporu może nastąpić wyłącznie w trybie postępowania cywilnego.
W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.i.k. w zw. z § 46 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2001r. nr 38 poz. 454) poprzez nie wykazanie w ewidencji gruntów i budynków Skarżącego, jako władającego działką nr [...] na zasadach samoistnego posiadania, w sytuacji, gdy Skarżący spełnia przesłanki do uznania go za posiadacza samoistnego działką nr [...] i wykazania go jako takiego w ewidencji gruntów i budynków, a nadto Organ I instancji dysponuje dokumentacją, na podstawie której może dokonać aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem Skarżącego i regulacją zawartą w § 46 ust. 2 pkt. 2 w/w rozporządzenia, która zobowiązuje organ do zmiany zapisów w ewidencji z urzędu w razie przyjęcia opracowań geodezyjnych i kartograficznych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego;
- art. 20 ust. 2b p.g.i.k. poprzez błędne przyjęcie, że Skarżący nie może być uznany jako władający działką nr [...] i nie wydanie decyzji administracyjnej zgodnej ze zmodyfikowanym żądaniem Skarżącego, w sytuacji, gdy nie ma żadnego sporu, co do faktu władania nieruchomością przez Skarżącego;
- naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 77 i 80 K.p.a., polegające na:
a) niepodjęciu przez Organ odwoławczy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu Skarżącego oraz nie zebraniu i nie rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a wręcz dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i wyciągnięcie mylnych wniosków, co skutkowało błędną interpretacją treści materiału dowodowego, zwłaszcza treści dokumentów zalegających w aktach sprawy w postaci orzeczeń sądowych oraz pism pełnomocnika wnioskodawcy z dnia 19 sierpnia 2014 r., z dnia 18 października 2024 r. i z dnia 5 grudnia 2024 r. i dołączonych załączników;
b) pominięciu, że przepisy prawa nakazują wprowadzić zmiany w ewidencji wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych, a co za tym idzie błędne przyjęcie, że Skarżący domaga się wpisu jego osoby jako władającego fizycznie wydzieloną częścią działki ewidencyjnej, w sytuacji, gdy dokumentacja geodezyjna zalegająca w zasobach Wydziału Geodezyjnego Starostwa Powiatowego jednoznacznie określa numer działki, której dotyczy wniosek skarżącego, tj. działki nr [...];
c) pominięciu podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Starosty [...] faktu, że po działce nr [...] przebiega służebność, co wskazuje na fakt, że działka ta nie mogła stanowić drogi gminnej.
Z uwagi na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 29 stycznia 2025 r. oraz zasądzenie od PWINGiK kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.- dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Stan faktyczny sprawy został przez Organy ustalony w sposób właściwy, zgodny z regulacjami art. 7, 77 i 80 K.p.a. Wobec tego, może stanowić przedmiot wyrokowania przez Sąd. Podniesione w treści skargi zarzuty, dotyczące nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, są w ocenie Sądu bezzasadne. Spór w sprawie dotyczy bowiem, nie tyle samych ustaleń faktycznych organu, co znaczenia tychże ustaleń faktycznych w kontekście żądania sformułowanego przez Skarżącego. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, co do tego, że pomimo wykazanych przez Skarżącego w toku przedmiotowego postępowania, sposobów sprawowania władztwa nad sporną nieruchomością – wniosek o aktualizację nie mógł zostać uwzględniony.
Przedmiotem rozpatrywanej skargi Skarżący uczynił decyzję PWINGiK w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie gruntów i budynków, polegających na wpisaniu Skarżącego jako władającego na zasadzie samoistnego posiadania działką drogową – w ocenie Skarżącego działką nr [...] oznaczoną na mapie zawartej w operacie technicznym, sporządzonym na potrzeby postępowania z wniosku Gminy o zasiedzenie, wpisanym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...], w ocenie zaś organu będącej częścią działki drogowej nr [...] w [...].
Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b p.g.i.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek, w drodze czynności materialno - technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej.
Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, ewentualnie w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych bądź wyeliminowania danych błędnych.
Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych, jednakże może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle zgromadzonych dokumentów - pomyłek.
Zmiany, o jakich mowa wyżej, mogą dotyczyć nie tylko danych samych gruntów jak powierzchnia, przebieg granic, ale także danych podmiotów władających gruntami. Jest to konsekwencją art. 20 ust. 2 pkt 1 lit. a i b p.g.i.k., który nakazuje wykazać w ewidencji gruntów i budynków:
1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:
a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości
b) w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Zawarte w ewidencji gruntów i budynków informacje dotyczące uprawnień prawno - rzeczowych do nieruchomości, mają charakter wiadomości pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 29 rozporządzenia e.g.i.b. Prowadzenie rejestru sprowadza się bowiem do odtworzenia stanu faktycznego i prawnego ujętych w nim nieruchomości.
Organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej mogą dokonywać czynności rejestrujących stany prawne ustalone w innym trybie lub w innych postępowaniach. Organy te z uwagi na brak wymaganych uprawnień, nie mogą samodzielnie rozstrzygać o kwestiach dotyczących praw do dysponowania gruntem, budynkiem czy lokalem. Dlatego też, poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (zob. wyroki NSA z dnia 18 marca 1999 r., II SA 1728/98, z dnia 18 kwietnia 1999 r., II SA 1632/98, z dnia 20 sierpnia 1998 r., II SA 766/98, CBOSA).
Informacje znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków mają charakter pochodny w stosunku do źródeł tych informacji wymienionych w §11 pkt 7, §12 pkt 1 lit. a-e i § 29 powołanego rozporządzenia e.g.i.b., co oznacza, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny.
Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z 19 października 2023r. I OSK 1418/22 oraz wyroku NSA z 23 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2431/13 zgodnie, z którym opisana wyżej regulacja prawna, dopuszczająca w ramach wyjątku wykazanie w ewidencji danych osób i jednostek organizacyjnych władających nieruchomościami w przypadku braku danych dotyczących właściciela, z uwagi na ową wyjątkowość oraz cywilnoprawny charakter posiadania wymaga przyjęcia, że ujawnienie w ewidencji podmiotu władającego nieruchomością jest dopuszczalne tylko w przypadku, gdy materiał dowodowy w sposób oczywisty wykazuje bezsporny stan faktyczny w zakresie osoby władającej konkretną nieruchomości.
Ujawnienie w ewidencji podmiotu władającego nieruchomością jest zatem dopuszczalne tylko w przypadku, gdy materiał dowodowy w sposób oczywisty wykazuje bezsporny stan faktyczny w zakresie osoby władającej konkretną nieruchomością.
Można to osiągnąć wyłącznie przez dokonywanie rejestracji danych w sposób przewidziany w rozporządzeniu. Obowiązek zamieszczenia w ewidencji wyłącznie danych bezspornych wyklucza samodzielne rozstrzyganie przez organ rejestrujący wszelkich kwestii związanych z prawem do nieruchomości (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2017 r., sygn. I OSK 2174/15, CBOSA).
Odnosząc powyższe treści do okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego jak i materialnego, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi. Ocena prawna tego organu jest adekwatna do okoliczności sprawy.
Ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika bowiem, że kwestia władztwa nad gruntem rzeczywiście budzi spór, który nie może być rozstrzygany w ramach postępowania rejestrowego, jako oczywista korekta zapisów zawartych w ewidencji.
W pierwszej kolejności Sąd przychyla się do stanowiska organu odwoławczego, co do tego, że dokumentacja geodezyjna sporządzona na potrzeby toczącego się przed sądem powszechnym postępowania w przedmiocie zasiedzenia, włączona do zasobu pod numerem [...] – nie może być podstawą rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wspomniana dokumentacja geodezyjna, zawierająca propozycje, zgłoszone na potrzeby toczącej się sprawy o zasiedzenie – mapy sporządzone w 2 wariantach, oznaczone jako wariant III i IV – wykazuje działki ewidencyjne projektowane na potrzeby rozstrzygnięcia wniosku o zasiedzenie. Po prawomocnym orzeczeniu sądu powszechnego, stwierdzającym zasiedzenie, działki wykazane w w/w dokumentacji, według wariantu obranego przez sąd, na mocy orzeczenia sądu, podlegałyby wykazaniu w operacie ewidencyjnym jako nowe działki. Skoro jednak sąd oddalił wniosek o zasiedzenie, to nie ma podstawy prawnej do wykazania projektowanych działek w ewidencji gruntów i budynków – dotyczy to działki nr [...] w kształcie, na który powołuje się Skarżący.
Zadośćuczynienie wnioskowi Skarżącego oznaczałoby samowolne wykorzystanie przez organ rejestrowy przedmiotowego operatu do innych celów, aniżeli został on pierwotnie sporządzony oraz wejście organu rejestrowego w kompetencje sądu powszechnego powołanego do rozstrzygania sporów o własność gruntu czy też jego samoistne posiadanie.
Odnosząc się do sformułowanego w treści skargi zarzutu, co do tego, że aktualizacja ewidencji następuje na podstawie czynności materialno - technicznej na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, należy podkreślić, że wbrew kategorycznemu stanowisku Skarżącego, opartym na treści § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 2001r. (obowiązującego do 10 stycznia 2016r.) dokumentacja taka nie determinuje działań organu. Organ prowadzący ewidencję ma obowiązek ocenić, czy przedłożona dokumentacja jest wystarczająca, jako podstawa do wprowadzenia modyfikacji. Innymi słowy dokumentacja taka stanowi środek dowodowy, który powinien być rozpoznany w szerszym kontekście, z uwzględnieniem innych materiałów istotnych w danej sprawie. W orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że samo przyjęcie dokumentacji do zasobu nie powoduje automatycznej zmiany zapisów w ewidencji, i w tym zakresie potrzebne jest odrębne postępowanie (zob. wyrok NSA z 18 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 2524/17). Nie jest zatem uprawniony wniosek, że samo przyjęcie do zasobu określonej dokumentacji, w szczególności w realiach sprawy dokumentacji oznaczonej [...] spowoduje żądaną przez stronę zmianę w ewidencji gruntów i budynków.
Ponadto, w sprawie nie ulega wątpliwości, że pomiędzy stronami przedmiotowego postępowania nie ma zgody, co do tego że przedmiotowy pas gruntu – część widniejącej w ewidencji działki [...], oznaczona w operacie technicznym nr [...] jako działka [...] – stanowi przedmiot samoistnego posiadania Skarżącego. Sprzeciwia się temu Gmina [...], a także jedna z uczestniczek postępowania, której nieruchomość sąsiaduje z przedmiotową działką. Niezależnie zatem od tego, że sprzeciwy te jawią się Skarżącemu jako pozbawione zasadności - stan faktyczny w przedmiotowej sprawie nosi znamiona sporu, który nie może być rozstrzygany w postępowaniu rejestrowym w ramach aktualizacji danych.
Zauważyć również należy, że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest skomplikowany. Skarżący wniósł wniosek o aktualizację, twierdząc że podczas odnowienia ewidencji i przejścia z systemu parcelowego na system działkowy został popełniony błąd, polegający na tym, że z części jego działek o nr [...] został wyodrębniony nowy obszar, oznaczony jako działka [...], która nie ma odniesienia w parcelach gruntowych na odcinku wzdłuż granicy z działkami nr [...]. We wnioskach, zawartych w opinii uzupełniającej z 1 lipca 2021r. (k. 247 i 248 akt adm.) sporządzonej na potrzeby sprawy o zasiedzenie, biegły zaznaczył wyraźnie, że nie można twierdzić, że działka [...]nie ma odniesienia w parcelach gruntowych na odcinku wzdłuż granicy z działkami [...]. Zdaniem biegłego w stanie faktycznym sprawy nie ulega wątpliwości jedynie to, że Skarżący został uwłaszczony na działki bez drogi. Biegły nie był natomiast w stanie stwierdzić czy podczas uwłaszczenia popełniono błąd, to jest jaki był zasięg stanu posiadania na 4 listopad 1971 r. gdyż nie dysponował materiałem geodezyjnym, na podstawie którego mógłby odtworzyć stan posiadania na tą datę.
W ocenie Sądu, w tym stanie faktycznym sprawy zaskarżona decyzja wydana została prawidłowo. Na podstawie akt sprawy nie można bowiem stwierdzić, że samoistne posiadanie Skarżącego w stosunku do działki stanowiącej przedmiot sporu jest niewątpliwe. Nie świadczy o tym bezpośrednio ani sam fakt oddalenia wniosku Gminy [...] o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości, ani postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ rejestrowy w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom Skarżącego, stan posiadania w przedmiotowej sprawie nie jest oczywisty, a spór, co do tego kto jest samoistnym posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, wymaga rozstrzygnięcia przez sąd powołany do rozstrzygania sporów cywilnych.
Organy ewidencyjne nie mogły dokonać żądanej przez Skarżącego aktualizacji, gdyż nie są uprawnione do tego aby rozstrzygać spory o naturze cywilnoprawnej. W sytuacji gdy władanie nieruchomością nie jest bezsporne, z uwagi na brak konsensu pomiędzy podmiotem ewidencyjnym a wnioskodawcą, to bez rozstrzygnięcia tej kwestii w stosownym postępowaniu cywilnym, dokonanie takiego wpisu w postępowaniu ewidencyjnym, naruszałoby istotę postępowania ewidencyjnego, które - co wyżej podkreślono - jest zależne od wyników innych postępowań i trybów, zwłaszcza w przypadku konfliktu interesów podmiotów zainteresowanych. Innymi słowy, nie można od organu ewidencyjnego oczekiwać, aby rozstrzygnął spór, dotyczących posiadania samoistnego nieruchomości, jako stanu faktycznego podlegającego reglamentacji prawnej na podstawie przepisów prawa cywilnego (tak NSA w wyroku z 23 czerwca 2015 r., sygn. I OSK 2431/13, LEX).
Wobec tych argumentów nie można było dopatrzyć się w działaniach organu odwoławczego zarzucanych w skardze naruszeń prawa. Nie doszło do naruszenia art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2b w zw. z art. 22 p.g.i.k., skoro organy Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, nie są uprawnione do wykazywania w ewidencji danych podmiotowych spornych. Jak już stwierdzono, zebrany w sprawie materiał dowodowy, był wystarczający do wydania decyzji o odmowie wprowadzenia do ewidencji żądanego przez Skarżącą wpisu.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.