II SA/Rz 615/24

II SA/Rz 615/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-10-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 725
art. 49b ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2024 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 26 marca 2024 r. nr OA.7721.25.1.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi ZP (dalej: "Skarżących") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PWINB", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 26 marca 2024 r., nr OA.7721.25.1.2023, wydana w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z 3 czerwca 2019 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB" lub "Organ I instancji") poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, wykonanego w konstrukcji drewnianej, o wymiarach 5,17 m x 3,70 m, na działce nr [...]. W toku postepowania ustalono, że sporny budynek gospodarczy został zrealizowany przez IP i KP na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia z [...] kwietnia 2019 r. nr [...]. Ustalono również, że obiekt został wybudowany w odległości 3,21 – 3,38 m od granicy pomiędzy działkami nr [...].
Wydane rozstrzygnięcia Organów stanowiły kilkukrotnie przedmiot sądowoadministracyjnej, a w jej wyniku zapadały prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Wyrokiem z 3 czerwca 2020 r. II SA/Rz 383/20 Sąd oddalił sprzeciw wniesiony od kasacyjnej decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 lutego 2020 r. nr OA.7721.25.1.2020.
Sąd wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1065), przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Stosownie zaś do § 3 pkt 1a rozporządzenia, pod pojęciem działki budowlanej należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z rozporządzenia, odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Sąd podkreślił, że art. 3 pkt 1a rozporządzenia nie wymaga, aby działka uznana za działkę budowlaną była zabudowana, względnie objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. W konsekwencji wpisanie w ewidencji gruntów i budynków oznaczenia działki jako użytki rolne nie pozbawia działki cech "działki budowlanej" w rozumieniu przepisów techniczno – budowlanych. Sąd podniósł, że działka nr [...] posiada dostęp do drogi publicznej, jest zlokalizowana w obszarze zabudowy mieszkalno – gospodarczej, wyposażonej w sieci infrastruktury technicznej, posiada kształt zbliżony do prostokąta i powierzchnię 0,4140 ha. Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw prawnych, aby kwestionować stanowisko Organu odwoławczego, odnośnie zakwalifikowania działki nr [...] jako działku budowlanej, a co za tym idzie – konieczności dokonania oceny spornego budynku pod kątem spełnienia wymagań stawianych przepisami § 12 ust. 1 w zw. z § 272 ust. 1 rozporządzenia.
Wyrokiem z 9 listopada 2021 r. II SA/Rz 1200/21 Sąd uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z 21 czerwca 2021 r. nr OA.7721.25.5.2021 i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] maja 2021 r. nr [...].
Sąd wskazał, że Organy obu instancji przyjęły, iż budynek został zrealizowany na podstawie zgłoszenia dokonanego Staroście [...] 30 kwietnia 2019 r., do którego organ nie złożył sprzeciwu. Zdaniem organów realizację inwestycji inwestorzy rozpoczęli po 13 maja 2021 r., w którym to dniu organ wydał zaświadczenie, że nie wnosi sprzeciwu. Informacjom tym przeczy skarżący wskazując, że realizacja budynku nastąpiła znacznie wcześniej, o czym zawiadomił organy 15 kwietnia 2019 r. wnosząc o wstrzymanie prowadzenia nielegalnych prac na nieruchomości [...]. W ocenie Sądu, Organy bezkrytycznie oparły się na zapewnieniach inwestorów, że do realizacji budynku przystąpiono po wydaniu przez organ zaświadczenia o nie zgłaszaniu sprzeciwu. Tymczasem twierdzenia inwestorów i dokonane na ich podstawie ustalenia organów nie wytrzymują krytyki w konfrontacji z twierdzeniem skarżącego, że do realizacji budynku doszło wcześniej i znajdującym się w aktach pierwszym zgromadzonym w sprawie dokumentem tj. zawiadomieniem skarżącego z dnia 15 kwietnia 2019 r. o nielegalnym prowadzeniu prac na działce nr [...]. Z akt spawy nie wynika by bezpośrednio po wniesieniu tego zawiadomienia organ nadzoru budowlanego podjął jakiekolwiek czynności w celu zweryfikowania wskazanych informacji i ustalenia czy w rzeczywistości jakieś prace były już wykonywane na terenie tej nieruchomości. Kontrola na gruncie została przeprowadzona 23 maja 2019 r., kiedy budynek już stał. Sąd podniósł, że celem wyjaśnienia tych kwestii organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym chociażby przesłuchania świadków, na których skarżący wskazywał na rozprawie przed Sądem, bądź poprzez sięgnięcie do zdjęć terenu dostępnych drogą internetową, które pozwolą na odtworzenie stanu z chwili dokonania przez inwestorów zgłoszenia i zweryfikowanie twierdzeń, co do tego, że na dzień zgłoszenia nie rozpoczęto prac przy realizacji budynku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, PINB, decyzją z 14 grudnia 2022 r. nr PINB.5160.5.11.2019, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy spornego budynku gospodarczego.
ZP (dalej: "Skarżący") odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i nakazanie rozbiórki nielegalnie wybudowanego domku letniskowego. Zaznaczył, że już 15 kwietnia 2019 r. zgłosił pisemnie fakt wybudowania obiektu i już wówczas było widać po bryle tego budynku, że jest to typowy domek letniskowy. Skarżący podniósł, że KP przedłożył zgłoszenie z 30 kwietnia 2019 r., czyli już po wybudowaniu tego domku, co zdaniem skarżącego jest wystarczającym powodem, żeby nakazać rozbiórkę budynku. Nadmienił również, że zgłoszenie to ma także wadę prawną, bo KP dokonał zgłoszenia jedynie na siebie, podczas gdy działka jest przedmiotem współwłasności. Nadto stwierdził, że inwestorzy poświadczyli nieprawdę co do terminu rozpoczęcia budowy, bo już w marcu 2019 r. trwały prace związane z budową budynku.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 6 lutego 2023 r. nr OA.7721.25.1.2023 PWINB, uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie Organu I instancji w całości.
Wyrokiem z 27 września 2023 r. II SA/Rz 400/23 Sąd uchylił decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2023 r. nr OA.7721.25.1.2023.
Zdaniem Sądu, analiza uzasadnień decyzji Organów prowadzi do wniosku, że w żadnej z nich nie została przedstawiona ocena zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności tego, który dotyczył ustalenia czy roboty budowlane przy budynku rozpoczęto przed dokonaniem zgłoszenia czy też po otrzymaniu zaświadczenia o tym, że sprzeciw nie będzie wnoszony. Sąd nie jest w stanie tym samym skontrolować czy dokonane ustalenia są prawidłowe i poczyniono je w oparciu o dowody ocenione zgodnie z regułami wynikającymi z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.". Sąd wskazał, że w okolicznościach sprawy jest to tym bardziej istotne, gdyż z akt wynika, że zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia inwestycji zostało dokonane 30 kwietnia 2019 r., kontrola odbyła się – po zmianie terminu - 23 maja 2019 r. a świadek – wykonawca robót zeznał m.in., że "nie pamięta zakończenia budowy, gdyż prace trwały długo". Organy zaś w odniesieniu do ustalenia jakie roboty były prowadzone przez inwestorów w czasie kiedy skarżący zawiadomił PINB o ich wykonywaniu (15 kwietnia 2019 r.) używają sformułowania "najprawdopodobniej". Tymczasem jak wcześniej wskazano, ustalenie daty rozpoczęcia robót przy realizacji spornego budynku ma istotne znaczenie dla oceny ich legalności w aspekcie daty dokonanego zgłoszenia.
Sąd podniósł, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w jej całokształcie przez organ II instancji może się okazać, że konieczne będzie dokładniejsze przesłuchanie świadka. Sąd zaznaczył, że konieczność dokonania oceny dowodów i jej przedstawienia w uzasadnieniu decyzji odnosi się do całego zgromadzonego materiału. W skardze zarzucono bowiem także, że ekspertyza dotycząca ściany oddzielenia pożarowego nie jest wiarygodna. W ponownym postępowaniu odwoławczym PWINB powinien zatem rozpatrzyć sprawę nie wykluczając możliwości uzupełnienia materiału dowodowego pod kątem wyżej wskazanych ustaleń – ocenić ten materiał i wydać decyzję odpowiadającą wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, należałoby także odnieść wymiary i usytuowanie spornego budynku na działce do konkretnej treści dokonanego zgłoszenia.
Decyzją z 26 marca 2024 r. nr OA.7721.25.1.2023 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję PINB z 14 grudnia 2022 r. i umorzył postępowanie Organu I instancji w całości.
Organ odwoławczy podał, że sporny budynek posiada wymiary zewnętrzne 5,17 m x 3,00 m, oraz w swym obrysie taras o wymiarach 3,00 m x 1,05 m od strony domu mieszkalnego oraz taras o wymiarach 5,17 m x 0,70 m od strony wejścia do budynku. Wysokość budynku wynosi w okapie 2,37 m, a w kalenicy 2,95m. Konstrukcja budynku ustawiona jest na legarach o przekroju 5 cm x 8 cm zamontowana do stóp fundamentowych osadzonych w gruncie. Dach konstrukcji drewnianej krokwiowej, dwuspadowy pokryty blachodachówką. Budynek gospodarczy usytuowany jest w odległości 3,3 m w narożniku północno-zachodnim i 3,38 m w narożniku południowo-zachodnim od granicy pomiędzy działkami nr [...].
PWINB wskazał, że początkowo ściana zewnętrzna przedmiotowego budynku od granicy sąsiedniej niezbudowanej działki budowlanej nie była ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego zmienił się stan faktyczny, bo 2 sierpnia 2021 r. IP i KP złożyli do Organu I instancji zgłoszenie z 2 sierpnia 2021 r. wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony południowo-zachodniej budynku gospodarczego wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym robót. W ocenie Organu odwoławczego, po wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego grubości 12 cm stwierdzić należy, że budynek ma wymiary 5,17 m x 3,27 m i jest usytuowany obecnie w odległości 3,04 m w narożniku północno-zachodnim i w odległości 3,1 m w narożniku południowo-zachodnim od granicy pomiędzy działkami nr [...]. Biorąc zatem pod uwagę wymiary i usytuowanie przedmiotowego budynku gospodarczego, nie można stwierdzić, że budowa odbyła się niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem.
Organ odwoławczy wskazał, że uwzględniając wskazania Sądu, 29 lutego 2024 r. przeprowadził w siedzibie Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] rozprawę administracyjną, której celem było wyjaśnienie kiedy przystąpiono do realizacji budynku będącego przedmiotem sprawy. Na rozprawie stawili się: [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle zebranego materiału dowodowego nie można podważyć oświadczenia inwestora KP, że w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do 30 kwietnia 2019 r. czynności budowlane związane z budową nowego budynku gospodarczego nie były prowadzone, a były prowadzone czynności rewitalizacyjne istniejącego budynku gospodarczego oraz, że czynności z budową nowego budynku zostały podjęte po 13 maja 2019 r. Sporny budynek gospodarczy to obiekt o prostej konstrukcji i technicznie jest możliwe, że powstał w okresie po 13 maja 2019 r. i przed 23 maja 2019 r. PWINB wskazał jednocześnie, że inicjatywa dowodowa istnieje nie tylko po stronie organu, ale również po stronie uczestników postępowania. Jeżeli skarżący chciał udowodnić, że roboty przy budowie przedmiotowego budynku zostały wykonane przed ich zgłoszeniem, to miał możliwość przedstawienia tych dowodów, czy świadków na poparcie swoich twierdzeń. Jednakże jak wynika z akt skarżący nie przedstawił żadnych dowodów oraz świadków na poparcie swoich twierdzeń. Biorąc zaś pod uwagę to, że sankcją za wykonanie obiektu budowlanego przed dokonaniem skutecznego zgłoszenia jest rozbiórka obiektu czyli restrykcja najdalej idąca, to w takim wypadku zastosowanie znajduje zasada wynikająca z art. 81a § 1 k.p.a., a zatem wątpliwości winny zostać rozpatrzone na korzyść strony, ponieważ rozbiórka mogłaby dotyczyć obiektu wybudowanego legalnie po dokonaniu skutecznego zgłoszenia.
PWINB zauważył, że 14 listopada 2022 r. Organ I instancji przeprowadził oględziny na działce w wyniku których ustalono, że ustalono, że budynek gospodarczy jest w dobrym stanie technicznym, elementy konstrukcyjne jak i ściany znajdują się w dobrym stanie technicznym, a zwłaszcza elementy konstrukcyjne tj. murłaty, do których zakotwiona jest ściana przeciwpożarowa wykonana z bloczków betonu komórkowego. Ściana przeciwpożarowa wykonana z betonu komórkowego jest w dobrym stanie technicznym, posiada odpowiednią stabilność, sztywność i wytrzymałość.
Zdaniem PWINB, stanowisko Organu I instancji jest zasadne, że stanowiący przedmiot postępowania budynek gospodarczy nie stanowi zagrożenia o jakim mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.) – dalej: "u.p.b." i w sposób istotny nie odbiega od ustaleń i warunków określonych w przepisach art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. Budynek gospodarczy jest w dobrym stanie technicznym, elementy konstrukcyjne jak i ściany budynku znajdują się w dobrym stanie technicznym, a zwłaszcza elementy konstrukcyjne tj. murłaty do których zakotwiona jest po obu stronach ściana przeciwpożarowa wykonana z bloczków z betonu komórkowego kl. 600 wymiarach 12 x 24 x 59 cm. Ściana przeciwpożarowa wykonana z betonu komórkowego jest w dobrym stanie, technicznym posiada odpowiednią sztywność i wytrzymałość, zakotwiona jest w górnej części do konstrukcji budynku po obu stronach tj. do belek oczepowych stanowiących równocześnie murłaty za pomocą kotew stalowych które są zamocowane w murłatach i w ścianie przeciwpożarowej które od strony zewnętrznej zabudowane są elementami z blachy stalowej, co daje możliwość opierania się warunkom atmosferycznym. Ściana przeciwpożarowa jest stabilna i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi, jak też mienia oraz zagrożenia środowiska.
Organ odwoławczy podkreślił, że wykonana ściana pełni funkcję ściany przeciwpożarowej, materiały użyte do jej budowy i technologia wykonania spełnia wymagania producenta niezbędne do spełnienia i zapewnienia wymaganej odporności ogniowej. W dniu 2 sierpnia 2021 r. IP i KP przedłożyli protokół zdawczo odbiorczy robót polegających na wzniesieniu ściany przeciwpożarowej, kopie faktur potwierdzających zakup materiałów, że ściana ta wykonana jest z bloczków Solbet kl. 600 o wymiarach 12 x 24 x 59 cm oraz klasyfikację ITB wykonaną przez Instytut Techniki Budowlanej - Zakład Badań Ogniowych, potwierdzającą spełnienie norm odporności ogniowej przez materiał użyty do wykonania ww. ściany.
PWINB podał, że sporny budynek gospodarczy nie narusza przepisów u.p.b., ponieważ jest wybudowany legalnie na podstawie zgłoszenia z dnia 30 kwietnia 2019 r. Po wykonaniu ściany oddzielenia przeciwpożarowego spełnia natomiast wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, odnośnie usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe. Zatem nie ma podstaw do nałożenia na inwestora obowiązków wymienionych w art 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 u.p.b. W świetle powyższego, należało uchylić decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 14 grudnia 2022 r. w całości i jednocześnie umorzyć postępowanie Organu I instancji w całości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ZP wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Organu I instancji.
Skarżący podniósł, że postępowanie administracyjne winno zostać wszczęte 15 kwietnia 2019 r., czyli z dniem zgłoszenia wykonywania samowolnych robót budowlanych. Ponadto Skarżący zarzucił błędne przyjęcie bez sprzeciwu zgłoszenia budowy spornego budynku przez Starostę [...], w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki. W ocenie Skarżącego powyższe świadczy o tym, że budynek objęty zgłoszeniem już istniał, a inwestor po prostu chciał go zalegalizować.
W odpowiedzi na skargę PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako uzasadniona została przez sąd uwzględniona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Na wstępie przypomnieć należy, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja PWINB wydana w przedmiocie uchylenia decyzji PINB i umorzenia postępowania przed Organ pierwszej instancji w całości. Zarówno orzekające w sprawie dotychczas Sądy, jak również Organy nadzoru budowlanego, za kwestie sporną w niniejszej sprawie uznały to czy roboty budowlane polegające na budowie budynku gospodarczego na działce o nr. [...] w miejscowości [...] rozpoczęto niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego, bo przed dokonaniem zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia tych robót, co miało miejsce w dniu 30 kwietnia 2019 r., czy też po dniu 13 maja 2019 r., a więc po dokonaniu adnotacji organu na zgłoszeniu o treści : do niniejszego zgłoszenia w ustawowym terminie nie wniesiono sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku kasacyjnym z dnia 27 września 2023 r., o sygn. II SA/Rz 400/23, w ramach krytycznej oceny prawnej działań Organów obydwu instancji podkreślił bowiem, że nie ustalono w sposób dostateczny, czy roboty budowlane przy budynku gospodarczym rozpoczęto przed dokonaniem zgłoszenia, czy też po otrzymaniu zaświadczenia organu o tym, że sprzeciw nie będzie wnoszony. Zdaniem Sądu w okolicznościach tej sprawy jest to istotne, gdyż z akt administracyjnych wynika, że zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia inwestycji zostało dokonane dnia 30 kwietnia 2019 r., a kontrola odbyła się po zmianie przez organ terminu w dniu 23 maja 2019 r., zaś świadek - wykonawca robót - zeznał m.in., że nie pamięta daty zakończenia budowy, bowiem prace trwały długo. Dlatego w ocenie Sądu, roboty przy spornym budynku nie powinny się odbywać w okresie od daty zgłoszenia zamiaru ich wykonania do dnia uzyskania zaświadczenia potwierdzającego stanowisko organu architektoniczno-budowlanego o braku zamiaru wniesienia sprzeciwu, a więc przed dniem 13 maja 2019 r. Podkreślono także, w oparciu o stan faktyczny sprawy, iż kontrola odbyła się w dniu 23 maja 2019 r. czyli kiedy sporny budynek już istniał zaś świadek zeznał, że prace trwały długo. Zatem należało uściślić i wyjaśnić powyższe stwierdzenie świadka w aspekcie okoliczności faktycznych sprawy.
Przypomnienie oceny Sądu oraz poczynionych wskazań co do dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego, było potrzebne z uwagi na treść art. 153 P.p.s.a. - Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zatem WSA ponownie kontrolując rozstrzygnięcie Organu odwoławczego w tej sprawie związany był oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w prawomocnym wyroku tego Sądu z dnia 27 września 2023 r. o sygn. II SA/Rz 400/23, CBOSA, co powoduje, że kwestia umiejscowienia w czasie daty rozpoczęcia robót polegających na wzniesieniu należącego do uczestników postępowania obiektu gospodarczego stanowiła podstawowe zagadnienie, od którego wyjaśnienia uzależnić należało ocenę legalności decyzji PWINB w kontekście przyjętych podstaw prawnych wydanej decyzji. W/w Organ wydał swe rozstrzygniecie o umorzeniu postępowania administracyjnego w wyniku zastosowania art. 50 i art. 51 ustawy – Prawo budowlane, stwierdzając, że nie znajduje zastosowania art. 49b ust. 1 tego aktu normatywnego.
Nie ulega wątpliwości, że wymieniony Organ odwoławczy swymi działaniami wyjaśniającymi starał się wypełnić zalecenia płynące z prawomocnego orzeczenia WSA. Otóż w dniu 29 lutego 2024 r. PWINB przeprowadził rozprawę administracyjną i na jej podstawie, a przede wszystkim na podstawie złożonych wówczas zeznań świadka RS stwierdził, iż nie można podważyć oświadczenia inwestora KP, co do tego że w okresie od 15 kwietnia 2019 r. do 30 kwietnia 2019 r. czynności budowlane związane z budową nowego budynku gospodarczego nie były prowadzone i były prowadzone czynności rewitalizacyjne istniejącego budynku gospodarczego, oraz że czynności związane z budową nowego budynku zostały podjęte po 13 maja 2019 r. Jednocześnie Organ słusznie podkreśla fakt, iż skarżący mógł udowodnić formowaną przez niego tezę o tym, że roboty przy budowie budynku zostały wykonane przed ich zgłoszeniem. Jednakże skarżący takich dowodów oraz świadków na poparcie swych twierdzeń nie przedstawił w toku całego postępowania.
Ta sytuacja pod względem dowodów kluczowych dla dookreślenia stanu faktycznego sprawy istotnie się zmieniła po zakończeniu postepowania przed organowi nadzoru budowlanego, bowiem w toku rozprawy przed WSA, skarżący przedłożył Sądowi jako nowy dowód w sprawie zdjęcie wykonane dnia 24 kwietnia 2019 r. przedstawiające na ten dzień obraz zabudowy terenu działki uczestników postpowania o nr [...]. Na złożonym do akt sprawy zdjęciu jest wyraźnie widoczny będący w budowie obiekt gospodarczy. Strona skarżąca podkreśliła jednocześnie, że przedłożony obraz dowodzi o prowadzeniu prac wykonawczych przy spornym budynku jeszcze przed dniem dokonania zgłoszenia zamiaru jego wykonania. WSA biorąc pod uwagę oświadczenie skarżącego, utrwalony na tym zdjęciu stan zaawansowania prac budowlanych, a także datę jego wykonania, zobligowany był przyjąć, że zaoferowany dowód jest istotny dla rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na treść podlegających w tej sprawie zastosowaniu przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz dotychczasowe wytyczne i oceny prawne wynikające z prawomocnych orzeczeń Sądu Administracyjnego. Otóż w myśl art. 49b ust. 1 ustawy – Prawo budowlane Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Przepis ten oraz następne jednostki redakcyjne w nim wyrażone może znaleźć zastosowanie w sprawie z względu na przepisy intertemporalne, do których treści nawiązał Organ w uzasadnieniu swej decyzji.
Zważyć tu należało, że przedstawione zdjęcie zostało ujawnione po zakończeniu postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Ponieważ dowód ten istniał w dniu wydania zaskarżonej decyzji, lecz nie był znany Organowi, który ją wydał, to biorąc pod uwagę przedstawioną treść powyższego zdjęcia obrazującego miejsce inwestycji w czasie poprzedzającym chwile dokonania zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót, przyjąć należało zaistnienie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Według tej regulacji kodeksu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Wobec pojawienia się tego dowodu po zakończeniu postępowania Sąd nie mógł potwierdzić stanowiska Organu odwoławczego o braku prawdopodobieństwa wystąpienia okoliczności określonych w uchylonym art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. WSA nie przesądzając o końcowym wyniku sprawy, zobowiązany uwzględnić okoliczność ujawnienia nowego dowodu z uwagi na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., wskazuje, iż zadaniem PWINB będzie ponowna ocena okoliczności niniejszej sprawy w relacji do adekwatnych z uwagi na jej historię przepisów prawa materialnego przy uwzględnieniu dowodów w postaci materiału zdjęciowego przedłożonego przez stronę skarżącą. Innymi słowy, Organ przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie zobligowany będzie do oceny tego dowodu w kontekście wpływu stanu wykonanych robót budowlanych zobrazowanych na zdjęciu oraz daty wykonania zdjęcia, na możliwość zastosowania art. 49b ust. 1 ustawy - Prawo budowlane. Poszerzenie materiału dowodowego o ujawniony środek dowodowy może pozwolić ostatecznie zakończyć sprawę legalności robót zrealizowany w 2019 r. na działce uczestników postępowania.
Przedstawione przyczyny zadecydowały o uwzględnieniu skargi w niniejszej sprawie na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.
Natomiast o kosztach postępowania przed sądem orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., obejmując nimi uiszczony przez skarżącego wpis sądowy wysokości 500 zł.