II SA/RZ 608/23

II SA/Rz 608/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1205
art. 5 ust. 3, ust. 3b, ust. 5
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2023 r. nr SKO.4121/61/2022 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - skargę oddala -
Uzasadnienie
Wójt Gminy [...] wnioskiem z 17 października 2022 r. zwrócił się do Starosty [...] o zatrzymanie A.S. (dalej: "skarżący") prawa jazdy w związku z zadłużeniem alimentacyjnym. Do wniosku dołączono ostateczną decyzję Wójta Gminy [...] z 29 marca 2022 r. nr GOPS.5322.68.22.WO którą uznano skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Po rozpoznaniu powyższego wniosku Starosta [...] decyzją z 24 listopada 2022 r. nr KT.5430.5.1022.2022 zatrzymał A.S. prawo jazdy kat. B ([...]-11-1995), A ([...]-11-1995) nr [...] wydane 10 października 2008 r. przez Starostę [...].
Organ wskazał, że spełnione zostały przesłanki o jakich mowa w art. 5 ust. 3b pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2022 r., poz. 1205 ze zm. - dalej "ustawa"). Mianowicie wydana została ostateczna decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz właściwy organ wystąpił do starosty z wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy. Z tej przyczyny organ zobligowany był do zatrzymania prawa jazdy, a wydana w tym zakresie decyzja ma charakter związany.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją A.S. złożył odwołanie wskazując na okoliczności, które w jego ocenie usprawiedliwiają zaniechanie regulowania zobowiązań alimentacyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzją z 14 lutego
2023 r., nr SKO.4121/61/2022, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 5 ust. 5 ustawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium wskazało, że w stanie faktycznym sprawy bezsporne pozostaje, że odwołujący będący dłużnikiem alimentacyjnym został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy nie ma luzu decyzyjnego i w sytuacji wystąpienia wskazanych w tym przepisie przesłanek obowiązany jest wydać decyzję odpowiadającą treści tej regulacji. W tym postępowaniu organ nie bada okoliczności uznania osoby za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jest związany ostateczną decyzją o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz wnioskiem o zatrzymanie prawa jazdy. Podniesione w odwołaniu argumenty dotyczące sytuacji osobistej odwołującego pozostają, z punktu widzenia przesłanek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, bezprzedmiotowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył A.S. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Zawnioskował o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez odstąpienie od zatrzymywania prawa jazdy, ewentualnie uchylenie decyzji w całości lub uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, ponadto poprzez brak dopuszczenia dowodów zawnioskowanych przez skarżącego mimo tego, że dowody te były istotne dla postępowania;
2. art. 77 k.p.a., poprzez brak działania które ma na celu wyczerpujące zebranie i przeprowadzenie materiału dowodowego, brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
3. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych twierdzeń, co uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji;
4. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości i brak wyjaśnienia istotnych dla skarżącego kwestii;
5. art 6 k.p.a. poprzez działanie organu administracyjnego niemieszczące się w granicach prawa oraz naruszające przepisy prawa, a tym samym naruszenie zasady praworządności.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że zaniechał uiszczania rat alimentacyjnych z uwagi na ciężką sytuację finansową w jakiej się znalazł, bez swojej winy. Utracił pracę, a z uwagi na wiek nie był w stanie znaleźć stałego zatrudnienia. Podejmował wyłącznie prace dorywcze nie pozwalające na uiszczenie alimentów. Pomimo tego podjął próbę spłaty długu, co więcej aktywnie poszukuje stałego zatrudnienia. Skarżący podkreślił, że ma świadomość ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Natomiast pozbawienie go uprawnień do prowadzenia pojazdów praktycznie całkowicie pozbawi go możliwości podjęcia pracy, gdyż wykluczy możliwość dojazdu do pracy czy też możliwość podjęcia pracy na stanowisku np. kierowcy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium zawnioskowało o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia 14 lutego 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 24 listopada 2022 r. o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy k. B i A.
Podstawą prawną kontrolowanej decyzji były przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2022 r., poz. 1205 ze zm. - dalej "ustawa").
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 ustawy w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,
3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W myśl art. 5 ust. 3b jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika:
1) składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz.U. z 2021 r., poz. 2345 i 2447) oraz
2) po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji.
Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy bezsporne pozostaje, iż decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 17 października 2022 r. znak GOPS.5322.68.22.WO A.S., będący dłużnikiem alimentacyjnym w rozumieniu ustawy, został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2022 r., znak SKO.4112/16/2022.
Sąd pismem z dnia 31 października 2023 r. zwrócił się do SKO o nadesłanie decyzji SKO z dnia 21 czerwca 2022 r. nr SKO.4112/16/2022 oraz informację czy jest ona prawomocna. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 31 października 2023 r. SKO przesłało ww decyzję oraz poinformowało Sąd, że nie została ona zaskarżona do Sądu.
Należy podkreślić, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że jeżeli zaistnieją przesłanki określone w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów starosta jest zobowiązany do zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu bez żadnego zakresu uznania administracyjnego. Tak więc wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy kierowany do starosty na podstawie art. 5 ust. 3b pkt 2 gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna.
Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 24 maja 2017 r. I OSK 2443/17 starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy wówczas, gdy spełnione zostaną dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a drugą – wystąpienie przez organ właściwy dłużnika z wnioskiem do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu. Decyzja wydana na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest zatem decyzją o charakterze związanym.
Obie ww konieczne przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji zostały spełnione w tej sprawie.
Oznacza to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Podnoszone w skardze zarzuty procesowe akcentujące trudną sytuację majątkową skarżącego są bezprzedmiotowe w okolicznościach sprawy.
Końcowo Sąd wyjaśnia, że na termin rozprawy w dniu 7 listopada 2023 r. wpłynął w formie elektronicznej wniosek pełnomocnika skarżącego radcy prawnego D.D. o odroczenie rozprawy. W piśmie wskazano, że radca prawny D.D. działa imieniem skarżącego A.S., a wniosek o odroczenie rozprawy złożono w sprawie II SA/Rz 608/23. Uzasadnienie tego wniosku wskazywało na to, że dotyczyło innej sprawy. Pełnomocnik, działając imieniem mocodawczyni, a nie mocodawcy, wnosił o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień 24 stycznia 2021 r., a nie na dzień 7 listopada 2023 r. W dalszej części jako uzasadnienie wniosku radca prawny D.D. podał, że mocodawczyni przebywa za granicą, a w dniu 24 stycznia 2022 r. ma kolizję ze sprawą karną w Sądzie Okręgowym w [...].
Oczywistym jest więc, że przeszkody na jakie powoływał się pełnomocnik skarżącego we wniosku o odroczenie rozprawy były całkowicie bezskuteczne jako podstawa do jej odroczenia.
Dlatego też Sąd na podstawie art. 99 P.p.s.a. wniosek o odroczenie rozprawy oddalił.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.