II SA/RZ 564/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-09-10
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnaczas pracy kierowcówczas prowadzenia pojazduokresy odpoczynkuzarządzający transportemodpowiedzialnośćkontrolarozporządzenie 561/2006ustawa o transporcie drogowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę zarządzającego transportem na karę pieniężną za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, uznając, że urlop czy samowolne skrócenie odpoczynku przez kierowcę nie zwalnia z odpowiedzialności.

Skarżący, zarządzający transportem, zaskarżył decyzję nakładającą na niego karę pieniężną za naruszenie przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i dokumentowania odpoczynków kierowców. Zarzucał organom błędy proceduralne i bezzasadne niezastosowanie przepisów zwalniających z odpowiedzialności. Sąd uznał jednak, że urlop zarządzającego ani samowolne skrócenie odpoczynku przez kierowcę nie stanowią przesłanek egzoneracyjnych, a ciężar udowodnienia braku wpływu na naruszenie spoczywa na zarządzającym. W konsekwencji skargę oddalono.

Przedmiotem skargi była decyzja nakładająca na G.D., zarządzającego transportem, karę pieniężną za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Stwierdzono przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu oraz niedokumentowanie lub nieokazanie dokumentów potwierdzających spełnienie obowiązku dotyczącego tygodniowego okresu odpoczynku. Skarżący podnosił, że w okresie naruszeń przebywał na urlopie, a właściciel firmy (B.K.) był wówczas jedyną osobą zarządzającą. Kwestionował również naruszenie dotyczące odpoczynku, wskazując na samowolne skrócenie go przez kierowcę z własnej inicjatywy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że urlop zarządzającego transportem nie zwalnia go z odpowiedzialności, a ciężar udowodnienia okoliczności wyłączających odpowiedzialność spoczywa na nim. Podobnie, samowolne skrócenie odpoczynku przez kierowcę, wynikające z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, nie jest traktowane jako zdarzenie nadzwyczajne zwalniające z odpowiedzialności. Sąd podzielił ustalenia organów obu instancji co do stwierdzonych naruszeń i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, urlop wypoczynkowy zarządzającego transportem nie stanowi przesłanki zwalniającej go z odpowiedzialności za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność zarządzającego transportem ma charakter obiektywny, a jego nieobecność w pracy nie wyłącza tej odpowiedzialności. Obowiązkiem zarządzającego jest takie zorganizowanie pracy, aby zapobiec naruszeniom, nawet podczas jego nieobecności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 92a § 1, 2 i 8

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b § 1, 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § 1, 1a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

rozporządzenie 561/2006 art. 6 § 1

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

rozporządzenie 561/2006 art. 8 § 8a

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.t.d. art. 4 § 22

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

rozporządzenie 561/2006 art. 10 § 2 i 3

Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

rozporządzenie 1071/2009 art. 2 § 5

Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009

rozporządzenie 165/2014

Rozporządzenie (UE) nr 165/2014

u.c.p.k.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców

k.p.a. art. 189a § 2 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Urlop wypoczynkowy zarządzającego transportem nie zwalnia go z odpowiedzialności. Brak właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, skutkujący naruszeniem przepisów przez kierowcę, nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność zarządzającego. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych spoczywa na zarządzającym transportem.

Odrzucone argumenty

Urlop wypoczynkowy zarządzającego jako podstawa do zwolnienia z odpowiedzialności. Samowolne skrócenie okresu odpoczynku przez kierowcę jako podstawa do zwolnienia z odpowiedzialności. Brak wpływu zarządzającego na powstanie naruszenia.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązkiem zarządzającego jest takie zorganizowanie pracy pracowników i wprowadzenie takich rozwiązań organizacyjnych w firmie, które zapobiegną powstaniu naruszenia, także w trakcie jego uzasadnionej nieobecności w pracy. Okoliczności zwalniającej zarządzającego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie może stanowić fakt przebywania na urlopie wypoczynkowym. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów i dyscyplinowania do ich przestrzegania.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Karina Gniewek-Berezowska

członek

Maria Mikolik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności zarządzającego transportem za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, nawet w przypadku jego nieobecności lub działań kierowcy, jeśli nie wynikają z nadzwyczajnych okoliczności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i odpowiedzialności zarządzającego transportem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpowiedzialności za naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców, z praktycznym znaczeniem dla firm transportowych i ich zarządzających.

Urlop nie zwalnia z odpowiedzialności! Sąd wyjaśnia, kiedy zarządzający transportem odpowiada za błędy kierowców.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 564/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Karina Gniewek-Berezowska
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 8, art. 92b ust. 1, ust. 2, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 września 2024 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 26 lutego 2024 r. nr BP.500.300.2023.0751.RZ9.533720 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G.D. (dalej; "Skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ odwoławczy") z dnia 26 lutego 2024 r. nr BP.500.300.2023.0751.RZ9.533720, utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. (dalej: "PWITD" lub "organ I instancji") z dnia 16 października 2022 r. nr WITD.DI.0152.IX0344/85/23/P/ZT w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Wskazaną wyżej decyzją z dnia 16 października 2022 r., PWITD, działając na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 z późn. zm.; dalej: "u.t.d."), nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 550 zł, za stwierdzone naruszenia opisane w załączniku nr 4 do u.t.d.: lp. 14 - przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut oraz lp. 20 - niedokumentowanie, nieprzechowywanie w lokalu przedsiębiorstwa lub nieokazanie do kontroli dokumentów potwierdzających spełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 8a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - za każdego kierowcę.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia PWITD podał, że w dniach od 28 sierpnia 2023 r. do 26 września 2023 r. przeprowadzona została kontrola u B.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] z siedzibą: [...]. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie regulacji prawnych z zakresu czasu pracy kierowców, okresów prowadzenia pojazdów, obowiązkowych przerw i czasu odpoczynku kierowcy, a także przepisów dotyczących warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. Obowiązki osoby zarządzającej transportem w kontrolowanym przedsiębiorstwie pełnił G.D., posiadający certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie drogowym rzeczy Nr [...] wydany przez Instytut Transportu Samochodowego. Ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia 26 września 2023 r. nr WITD.DI.P.WI.1X0344/85/23.
Odnośnie pierwszego ze stwierdzonych naruszeń, organ podał, że na podstawie analizy danych z karty kierowcy M.B., po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, ustalono, że dzienny "okres prowadzenia pojazdu" (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku) kierowca rozpoczął w dniu 27 lutego 2023 r. o godzinie 07:00, a zakończył w dniu 28 lutego 2023 r. o godzinie 15:16. W okresie tym ww. kierowca prowadził pojazd łącznie przez 18 godzin i 23 minuty, co oznacza, że przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 8 godzin i 23 minuty. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin. Podczas kontroli nie okazano wydruku, uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy lub wymaganych przerw.
Odnośnie drugiego z naruszeń, PWITD wskazał, że na podstawie danych z karty kierowcy P.B. i dokumentacji czasu pracy stwierdzono, że kierowca ten prowadził pojazd będący w prawnej dyspozycji kontrolowanego w okresie: 21 listopada 2022 r. do 19 grudnia 2022 r. oraz 27 marca 2023 r. do 24 kwietnia 2023 r. Kierowca odebrał tygodniowy okres odpoczynku, w państwie członkowskim siedziby pracodawcy lub miejsca zamieszkania kierowcy, w pierwszym przypadku: od godz. 13:05 dnia 10 grudnia 2022 r. do godz. 05:37 dnia 12 grudnia 2022 r. w wymiarze 40 godzin i 32 minuty oraz w drugim przypadku: od godz. 13:48 dnia 22 kwietnia 2023 r. do godz. 22:39 dnia 23 kwietnia 2023 r. w wymiarze 32 godziny i 51 minut. Powyższe oznacza, że naruszono przepis wskazany w art. 8 ust. 8a rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Do kontroli nie okazano dokumentów potwierdzających spełnienie obowiązku, o którym mowa w ww. artykule.
W odwołaniu od powyższej decyzji, Skarżący odnosząc się do pierwszego ze stwierdzonych naruszeń wskazał, że w okresie od dnia 21 lutego 2023 r. do dnia 9 marca 2023 r. przebywał na urlopie i wówczas jedyną osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie był właściciel B.K., który również jest zgłoszony do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Podniósł również, że pomimo pobrania do kontroli dużej ilości wykresówek i plików cyfrowych, stwierdzono tylko jedno naruszenie, polegające na niedokumentowaniu, nieprzechowywaniu w lokalu przedsiębiorstwa lub nieokazaniu do kontroli dokumentów potwierdzających spełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 8a rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Skarżący podkreślił, że niezwłocznie po dodaniu do rozporządzenia 561/2006, art. 8 ust. 8a, poinformował o tym fakcie dział spedycji. Ponadto w ocenie strony, do naruszenia opisanego w lp. 20 załącznika nr 4 do u.t.d. doszło, ponieważ kierowca ze względu na sprawy osobiste i z własnej inicjatywy zrezygnował z wykorzystania 45-godzinnego okresu odpoczynku w dniach 10-12 grudnia 2022 r. i w dniach 22-23 kwietnia 2023 r.
W wyniku rozpoznania odwołania, GITD, opisaną na wstępie decyzją z dnia 26 lutego 2024 r., działając w oparciu o art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 2,4, 8, 9,10, art. 92b i art. 92c u.t.d., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił na wstępie, że w myśl z art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. Natomiast stosownie do art. 2 pkt 5 rozporządzenia 1071/2009, "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. Organ wskazał również, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. Jak wyjaśnił, w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 2 i 8 w zw. z załącznikiem nr 4 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 4 do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. W dalszej kolejności GITD podzielił dokonane przez organ I instancji ustalenia odnośnie stwierdzonych naruszeń i nałożonej w związku z tym kary pieniężnej.
Natomiast odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z lp. 20 załącznika nr 4 do u.t.d., karą pieniężną w wysokości 50 złotych, sankcjonowane jest niedokumentowanie, nieprzechowywanie w lokalu przedsiębiorstwa lub nieokazanie do kontroli dokumentów potwierdzających spełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 8a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 - za każdego kierowcę. Tym samym w zależności od liczby kierowców w stosunku do których stwierdzone zostanie to naruszenie, w takiej wysokości nakłada jest na zarządzającego kara pieniężna. Dalej wskazał, że zgodnie z oświadczeniem Skarżącego z dnia 28 sierpnia 2023 r., to on pełni funkcję zarządzającego w objętym kontrolą przedsiębiorstwie. Potwierdza to również treść pisma z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego, Biura ds. Transportu Międzynarodowego z dnia 14 września 2023 r., w którym wskazano, że funkcję zarządzającego w kontrolowanym przedsiębiorstwie pełni Skarżący. Ponadto zaznaczył, że okoliczności zwalniającej zarządzającego z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie może stanowić fakt przebywania na urlopie wypoczynkowym. Jego obowiązkiem jest bowiem takie zorganizowanie pracy pracowników i wprowadzenie takich rozwiązań organizacyjnych w firmie, które zapobiegną powstaniu naruszenia, także w trakcie jego uzasadnionej nieobecności w pracy. W ocenie GITD bez znaczenia dla sprawy pozostaje zatem przesłana przez Skarżącego w załączeniu do odwołania kopia wniosku o udzielenie urlopu wypoczynkowego. Zdaniem organu podstawy do zwolnienia strony z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie może również stanowić argument, że do naruszenia doszło z uwagi samowolne zrezygnowanie przez kierowcę z 45-godzinnego okresu odpoczynku, a także przesłana w załączeniu do odwołania, kopia oświadczenia kierowcy. Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, GITD wskazał, że funkcjonowanie wewnętrznej organizacji pracy, stosunki panujące w przedsiębiorstwie i postępowanie kierowców w zakresie czasu pracy nie są, co do zasady, przesłankami egzoneracyjnymi w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i obciążają przedsiębiorcę. Podkreślił także, że to zarządzający transportem powinien udowodnić okoliczności, które w jego ocenie stanowią podstawę do zastosowania przepisu art. 92b i art. 92c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
- art. 92a ust. 2 u.t.d., poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w zakresie ww. naruszenia,
- art. 7 oraz art. 8 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz pominięcie w zaskarżonym akcie wagi przedkładanych wyjaśnień,
- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego,
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez wydanie decyzji, podczas gdy stan faktyczny sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie oraz nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione;
- art. 92b i art. 92c u.t.d. poprzez ich bezzasadne niezastosowanie.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, Skarżący ponowił dotychczasową argumentację, przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W jego ocenie organ odwoławczy nie poczynił wymaganych ustaleń odnośnie jego wyjaśnień. Wskazał, że B.K. figuruje jako osoba zarządzająca transportem w licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, która jest równoznaczna z zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W ocenie Skarżącego, podczas jego nieobecności wykonuje on zatem w pełni obowiązki zarządzającego.
W zakresie drugiego naruszenia, Skarżący podniósł, że w jego ocenie wystarczającą dokumentacją potwierdzająca spełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 8a ww. rozporządzenia są okazane do kontroli pliki z danymi kontrolowanych kierowców. Ponadto wskazał, że niezwłocznie po wejściu w życie art. 8 ust. 8a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przekazał informację o nowych przepisach i poczynił stosowne uzgodnienia z działem spedycji co do organizacji pracy kierowców.
Końcowo w oparciu o art. 92 b i 92 c u.t.d., na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., wniósł o umorzenie postępowania, podkreślając, że w przedsiębiorstwie zachowana jest właściwa organizacja i dyscyplina pracy, umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów określających normy czasu pracy skodyfikowane w ww. rozporządzeniu.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie nie budziło wątpliwości, że na skutek kontroli, przeprowadzonej wobec B.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: [...] stwierdzono następujące naruszenia. Po pierwsze stwierdzono przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut. Powyższe oznacza, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006r.) który stanowi, że dzienny czas prowadzenia pojazdu nie może przekroczyć 9 godzin. Jednakże dzienny czas prowadzenia pojazdu może zostać przedłużony do nie więcej niż 10 godzin nie częściej niż dwa razy w tygodniu. Odpowiedzialność za to naruszenie została nałożona na zarządzającego transportem na mocy art. 92a ust. 2 i ust. 8 u.t.d. Na podstawie załącznika nr 4 (lp.14) do ustawy o transporcie drogowym, przekroczenie przez kierowcę dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 6 godzin i 45 minut sankcjonowane jest względem zarządzającego transportem karą w wysokość 500 zł. Powyższych ustaleń dokonano na podstawie analizy zapisów cyfrowych pobranych z karty kierowcy. Skarżący nie kwestionował powyższych ustaleń faktycznych, natomiast w odniesieniu do stwierdzonego naruszenia podnosił, że w okresie od 21.02.2023 r. do 09.03.2023 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Wówczas jedyną osobą zarządzającą w przedsiębiorstwie był sam właściciel B.K., który posiada certyfikat kompetencji o nr: [...] i jest zgłoszony jako zarządzający w Starostwie Powiatowym w R.
Powyższa argumentacja w ocenie Sądu nie zwalnia z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Na podstawie materiału dowodowego (tj. informacji przekazanych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz wyciąg z rejestru KREPTD) stwierdzono, że Skarżący jest zarządzającym transportem, czego nie kwestionował w skardze. Przesłanki egzoneracyjne w odniesieniu do popełnionego naruszenia reguluje art. 92b ust. 1 u.t.d., zgodnie z którym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) Umowy AETR,
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Na podstawie art. 92b ust. 2 u.t.d., ww. przesłanki egzeneracyjne stosuje się do Skarżącego jako zarządzającego transportem.
Ponadto art. 92c u.t.d. zawiera pozostałe przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika oraz zarządzającego transportem. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przesłanki te stosuje się również do zarządzającego transportem na podstawie art. 92c ust. 1a u.t.d.
Nie budzi wątpliwości, że w tym przypadku to zarządzający transportem winien wykazać, że spełnione zostały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zarówno określone w art. 92b ust. 1, jak i w art. 92c ust. 1 u.t.d. Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w tych przepisach spoczywa każdorazowo na podmiocie zarządzającym transportem, bowiem to on musi wykazać, że dołożył należytej staranności i nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że zarządzający nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi podać konkretne okoliczności, które będą w tym zakresie rozważone przez organ. Okoliczności te muszą być wsparte dowodami (por. wyrok WSA w Kielcach z 18 kwietnia 2024 r., I SA/Ke 100/24, dost. baza CBOSA).
W ocenie Sądu powołana przez Skarżącego w odniesieniu do omawianego naruszenia okoliczność przebywania na urlopie nie może stanowić przesłanki wyłączającej odpowiedzialność za przekroczenie dozwolonego maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny, że brzmienie art. 92a ust. 2 u.t.d. - także w zestawieniu z unormowaniem art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 - nie pozwala uznać, że zarządzający transportem podlega karze za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego tylko jeżeli "rzeczywiście i ciągle" wykonywał operacje transportowe związane z kontrolowanym przewozem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której fakt nieobecności w pracy zarządzającego transportem - choćby z powodu urlopu czy też zwolnienia lekarskiego - skutkowałaby wyłączeniem zasady odpowiedzialności zarządzającego transportem za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego, określonej art. 92a ust. 2 u.t.d. (tak wyrok NSA z 10.03.2023 r., II GSK 76/20, LEX nr 3539253).
W odniesieniu do drugiego z naruszeń, które stanowiło przyczynę wymierzenia kary pieniężnej ustalono, że kierowca dwukrotnie nie odebrał wymaganego pełnego tygodniowego odpoczynku, wynoszącego 45 godzin. Kierowca dwukrotnie gdy prowadził pojazd odebrał tygodniowy okres odpoczynku jednakże skrócony (za pierwszym razem odpoczynek wynosił 40 godzin i 32 minuty, za drugim 32 godziny i 51 minut). Powyższe świadczy o naruszeniu art. 8 ust. 8a rozporządzenia nr 561/2006, zgodnie z którym, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców w taki sposób, aby umożliwić im powrót do centrum operacyjnego pracodawcy, które jest zwyczajową bazą dla danego kierowcy i w którym rozpoczyna się jego tygodniowy okres odpoczynku, w państwie członkowskim siedziby pracodawcy lub powrót do miejsca zamieszkania kierowcy w każdym okresie czterech kolejnych tygodni, tak aby wykorzystali oni przynajmniej jeden regularny tygodniowy okres odpoczynku lub tygodniowy okres odpoczynku trwający ponad 45 godzin wykorzystywany jako rekompensata za skrócony tygodniowy okres odpoczynku. Jednakże w przypadku gdy kierowca wykorzystał dwa kolejne skrócone tygodniowe okresy odpoczynku zgodnie z ust. 6 przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę tego kierowcy w taki sposób, by mógł on wrócić przed rozpoczęciem regularnego tygodniowego okresu odpoczynku trwającego ponad 45 godzin wykorzystywanego jako rekompensata.
Przedsiębiorstwo dokumentuje, w jaki sposób spełnia ten obowiązek, i przechowuje tę dokumentację w swoim lokalu oraz przedstawiają na żądanie organów kontrolnych.
Naruszenie art. 8 ust. 8a rozporządzenia nr 561/2006 zostało usankcjonowane w treści lp. 20 załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, za które przewidziano karę pieniężną w wysokości 50 zł za kierowcę.
Skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych, które legły u podstaw stwierdzonego naruszenia, dokonanych na podstawie analizy danych cyfrowych z karty kierowcy. Podnosił natomiast, że kierowca ze względu na sprawy osobiste i z własnej inicjatywy zrezygnował z wykorzystania 45 godzinnego okresu odpoczynku na bazie i skrócił go, na którą to okoliczność kierowca złożył oświadczenie dołączone do skargi.
Odnosząc się do tej argumentacji należy wskazać, że z przepisów art. 92b i art. 92c u.t.d. wynika bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, który spoczywa również na zarządzających transportem. Wyrazem tego obowiązku jest m.in. art. 10 ust. 2 i ust. 3 zd. 1 rozporządzenia nr 561/2006, który na przedsiębiorstwo transportowe nakłada obowiązek organizowania pracy kierowcom w taki sposób, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II rozporządzenia nr 561/2006 (art. 10 ust. 2 rozporządzenia). W myśl art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim.
W związku z powyższym, brak możliwości bieżącej kontroli nad działaniem kierowcy nie zwalnia zarządzającego transportem z odpowiedzialności określonej w art. 92a u.t.d. Przyjęcie takiego poglądu oznaczałoby, że zarządzający mógłby się na tego rodzaju okoliczności powoływać właściwie w każdej sytuacji naruszenia przez kierowcę przepisów prawa, co w konsekwencji oznaczałoby zwolnienie z obowiązku przestrzegania art. 8 ust. 8a rozporządzenia nr 561/2006. Należy zauważyć, że w zdecydowanej większości przypadków kierowca samodzielnie realizuje swoje obowiązki. Jednak okoliczności tej nie można kwalifikować w kategoriach braku wpływu czy okoliczności, których nie można przewidzieć, gdyż zarządzający transportem ma obowiązek organizowania pracy w taki sposób, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. W art. 92b i art. 92c u.t.d. chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów i dyscyplinowania do ich przestrzegania. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 3.02.2023 r., III SA/Po 903/22, LEX nr 3502323).
Z przedstawionych wyżej względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI