II SA/Rz 40/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że wznowienie postępowania w sprawie usunięcia drzew było niedopuszczalne, gdyż zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew nie jest sprawą załatwianą milcząco.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającej decyzję pierwszej instancji w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie usunięcia drzew. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że drzewa były wycięte z jej działki i dołączono nieprawdziwe oświadczenie. SKO uchyliło decyzję organu pierwszej instancji, uznając potrzebę opinii dendrologa. WSA uznał jednak, że zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew na podstawie art. 83f ust. 4 ustawy o ochronie przyrody nie jest sprawą załatwianą milcząco w rozumieniu K.p.a., a zatem wznowienie postępowania było niedopuszczalne. W konsekwencji, WSA uchylił decyzję SKO.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Przemyślu z dnia 4 listopada 2022 r., która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie usunięcia drzew. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że drzewa zostały wycięte z jej działki i dołączono nieprawdziwe oświadczenie. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, a następnie odmówił uchylenia milczącego załatwienia sprawy, uznając, że skarżąca nie jest stroną postępowania. SKO uchyliło tę decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę opinii dendrologa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, rozpoznając sprzeciw od decyzji SKO, uznał go za uzasadniony. Sąd stwierdził, że zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew na podstawie art. 83f ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, w przypadku braku sprzeciwu organu, nie stanowi sprawy załatwianej milcząco w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). W związku z tym, wznowienie postępowania przez organy obu instancji było niedopuszczalne. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o ochronie przyrody kompleksowo regulują instytucję zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew i nie przewidują stosowania przepisów K.p.a. o milczącym załatwieniu sprawy. W konsekwencji, SKO naruszyło art. 138 § 2 K.p.a., wydając decyzję kasacyjną w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do jej wydania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając sprzeciw za zasadny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew nie jest sprawą załatwianą milcząco w rozumieniu K.p.a. Jest to czynność materialnoprawna kształtująca uprawnienie, a nie żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd argumentuje, że przepisy K.p.a. o milczącym załatwieniu sprawy (art. 122a-122g) wymagają odesłania w przepisach szczególnych lub wyraźnego wskazania, że sprawa jest załatwiana w ten sposób. Ustawa o ochronie przyrody nie zawiera takiego odesłania ani nie kwalifikuje zgłoszenia jako milczącej zgody. Zgłoszenie to czynność kształtująca uprawnienie, a nie żądanie wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
k.p.a. art. 138 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122a § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 83f § ust. 4
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
P.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151a § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151a § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 122g
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.p. art. 83f § ust. 8
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 83 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
u.o.p. art. 88 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
P.p.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151a § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 210 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
przedsięb. art. 34 § ust. 12
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew na podstawie art. 83f ust. 4 u.o.p. nie jest sprawą załatwianą milcząco w rozumieniu K.p.a. Wznowienie postępowania administracyjnego było niedopuszczalne, ponieważ nie istniały ku temu przesłanki prawne. Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 K.p.a., stosując go w sytuacji, gdy postępowanie było od początku niedopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Zakres sądowej kontroli decyzji kasacyjnej ustawodawca określił w art. 64e P.p.s.a. Instytucja sprzeciwu służy skontrolowaniu przez niezależny i niezawisły sąd administracyjny, czy decyzja kasatoryjna Organu II instancji została oparta na art. 138 § 2 K.p.a., a w rezultacie czy Organ nie nadużył swych uprawnień Zastosowanie w sprawie przytoczonej regulacji kodeksowej nie może wchodzić w grę także i wówczas, gdy postępowanie administracyjne zakończone decyzją Organu I instancji nie mogło się toczyć. Nie można potwierdzić istnienia w tym obszarze przepisu szczególnego, który stanowiłby o tym, że zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa z art. 83f ust. 4 u.o.p. jest sprawą załatwianą przez właściwy organ w sposób milczący
Skład orzekający
Piotr Godlewski
przewodniczący
Paweł Zaborniak
sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących milczącego załatwiania spraw w K.p.a. oraz stosowania art. 138 § 2 K.p.a. w przypadku błędnie wszczętego postępowania administracyjnego, zwłaszcza w kontekście zgłoszeń zamiaru usunięcia drzew."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze zgłoszeniem zamiaru usunięcia drzew i interpretacją przepisów o milczącym załatwieniu sprawy. Może mieć szersze zastosowanie do innych rodzajów zgłoszeń, jeśli brak jest wyraźnego odesłania do K.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące milczącego załatwiania spraw i zakresu kontroli sądowej decyzji kasacyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów K.p.a. i ustawy o ochronie przyrody.
“Czy zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew to milcząca zgoda? WSA wyjaśnia!”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 40/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-04-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-01-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Karina Gniewek-Berezowska Paweł Zaborniak /sprawozdawca/ Piotr Godlewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151a § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 61a § 1, art. 138 § 2, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 916 art. 83f ust. 4 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze sprzeciwu C. T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 4 listopada 2022 r. nr SKO.4170.78.2022 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie usunięcia drzew uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "SKO", "Kolegium", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 4 listopada 2022 r. nr SKO.4170.78.2022, wydana w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie usunięcia drzew. Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że 3 listopada 2021 r. CT (dalej: "Skarżąca") zgłosiła Burmistrzowi Miasta [...] (dalej: "Burmistrz" lub "Organ I instancji") zamiar usunięcia 12 drzew gatunku świerk, na działce nr [...]. Z nadesłanych akt administracyjnych nie wynika, że Burmistrz wniósł sprzeciw od ww. zgłoszenia. Wnioskiem z 22 marca 2022 r. AT zwróciła się do Burmistrza Miasta [...] o wznowienie postępowania w sprawie opisanego wyżej zgłoszenia. Jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.". Wnioskodawczyni podniosła, że Skarżąca do zgłoszenia dołączyła nieprawdziwe oświadczenie ponieważ wycięte drzewa były zlokalizowane częściowo na stanowiącej jej własność działce nr [...]. Postanowieniem z [...] lipca 2022 r. nr [...], Burmistrz Miasta [...] wznowił postępowanie administracyjne – jak podał – w sprawie zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew na działce nr [...], zakończone protokołem oględzin z 5 listopada 2021 r. Jako podstawę wznowienia Organ I instancji wskazał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Następnie decyzją z [...] września 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., Burmistrz Miasta [...] odmówił uchylenia milczącego załatwienia sprawy, zakończonej ostatecznie 3 grudnia 2021 r. Organ I instancji podał, że w toku postępowania wznowieniowego uzyskał opinię geodety, który 23 sierpnia 2022 r. naniósł na mapę zasadniczą kontury pni usuniętych drzew oraz potwierdził zgodność przebiegu granic nieruchomości z danymi zawartymi w operacie ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że AT nie przysługuje status strony postępowania, a zgłoszenie dokonane przez Skarżącą uznać należy za zgodne z prawem. AT wniosła odwołanie od tej decyzji argumentując, że mapa sporządzona przez geodetę potwierdza, że pięć wyciętych drzew było zlokalizowane na jej nieruchomości. Tym samym winna zostać uznana za stronę postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu decyzją z 4 listopada 2022 r. nr SKO.4170.78.2022, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", uchyliło w całości opisaną wyżej decyzję Burmistrza Miasta [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Kolegium, mapa z 23 sierpnia 2022 r. nie potwierdza, że wszystkie wycięte drzewa znajdowały się wyłącznie na działce nr [...]. Ze sporządzonej mapy sytuacyjno – wysokościowej nie wynika jakie konkretnie drzewa i gdzie usytuowane, zostały wycięte. Okoliczności te nie wynikają również z samego zgłoszenia Skarżącej oraz protokołu oględzin nieruchomości przeprowadzonych 5 listopada 2021 r. Ze sporządzonej mapy wynika natomiast, że co najmniej kilka drzew położony jest lub było w granicy działek nr [...]. Oznacza to, że weryfikacja na jakiej działce lub działkach rosły drzewa wymaga uzyskania opinii dendrologa niż geodety, ze względu na system korzeniowy drzew. W ocenie organu odwoławczego, okoliczność ta wypełnia hipotezę art. 138 § 2 K.p.a. i uprawniała do wydania decyzji kasacyjnej. W sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, CT wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, jako wydanej z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. Skarżąca podniosła, że wszystkie wycięte drzewa rosły na jej nieruchomości, a potwierdzenie powyższego uzyskała od uprawnionego geodety. Jednocześnie Skarżąca zakwestionowała stanowisko Organu odwoławczego odnośnie prawnego znaczenia przebiegu systemu korzeniowego wyciętych drzew dla oceny zgodności zgłoszenia zamiaru ich wycięcia. W odpowiedzi na sprzeciw Organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sprzeciw okazał się uzasadniony z przyczyn, które należało dostrzec i uwzględnić z urzędu. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137). Zaskarżona do WSA decyzja SKO została wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. dlatego wskazać przyjdzie, iż zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; zwana dalej w skrócie: P.p.s.a.), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Zakres sądowej kontroli decyzji kasacyjnej ustawodawca określił w art. 64e P.p.s.a. Na jego podstawie sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Instytucja sprzeciwu służy skontrolowaniu przez niezależny i niezawisły sąd administracyjny, czy decyzja kasatoryjna Organu II instancji została oparta na art. 138 § 2 K.p.a., a w rezultacie czy Organ nie nadużył swych uprawnień, uchylając się od obowiązku rozpatrzenia sprawy pod kątem stawianych decyzji Organu I instancji zarzutów. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 P.p.s.a.). Natomiast w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 P.p.s.a.). Tylko niezaistnienie w sprawie przesłanek wydania decyzji kasacyjnej przez Organ odwoławczy, będzie uprawniać sąd do uwzględnienia sprzeciwu. Mając na względzie charakter prawny instytucji sprzeciwu, wyraźnie zawężający zakres sądowej kontroli rozstrzygnięć organów administracji, wskazać należy, że w myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, oznacza to, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zastosowanie w sprawie przytoczonej regulacji kodeksowej nie może wchodzić w grę także i wówczas, gdy postępowanie administracyjne zakończone decyzją Organu I instancji nie mogło się toczyć. Chodzi tu o sytuację, gdy wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji nie było od samego początku dopuszczalne. Jeżeli organ wszczął i przeprowadził postępowanie w sprawie, co do której nie stosuje się przepisów K.p.a. o postępowaniu ogólnym czy o postępowaniu nadzwyczajnym, to nie ma podstaw do tego, aby uzupełniać w jakimikolwiek zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie wyjaśniające nie może się toczyć, jeżeli postępowanie administracyjne od samego początku jest niedopuszczalne, np. z powodu braku drogi administracyjnej. Rola Organ odwoławczego, który powinien przestrzegać właściwości rzeczowej, czyli zdolności administracyjnej do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, sprowadza się wówczas do wydania decyzji o uchyleniu decyzji Organu I instancji i umorzeniu nieprawidłowo wszczętego postępowania administracyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Sprzeciw od decyzji SKO w Przemyślu został przez WSA rozpoznany na rozprawie, co umożliwia art. 64d § 2 P.p.s.a. Po dokładnym przeanalizowaniu zarzutów sprzeciwu oraz treści wydanej w sprawie decyzji kasacyjnej SKO, przesłanych wraz ze sprzeciwem akt administracyjnych, Sąd doszedł do przekonania, że opisany powyżej środek zaskarżenia powinien zostać uwzględniony na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. O tej ocenie zadecydowały następujące względy. Postępowanie wszczęte w tej sprawie toczyło się na wniosek AT z dnia 22 marca 2022 r., w którym to podaniu w/w wniosła do Burmistrza Miasta [...] o wznowienie postępowania w sprawie usunięcia 12 sztuk drzew rosnących na działce [...], a stanowiącej własność CT. Złożenie tego wniosku poprzedzało zgłoszenie zamiaru usunięcia drzew złożone przez Skarżącą stronę w Urzędzie Miasta [...] dnia 3 listopada 2021 r. W podstawie tego zgłoszenia wskazano przepis art. 83f ust. 4 u.o.p. Z przesłanych do WSA akta sprawy nie wynika, aby Organ wydał wobec dokonanego zgłoszenia sprzeciw na podstawie art. 83f ust. 8 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2022 r. poz. 916 ze zm.; zwana dalej u.o.p.), który zatamowałby uprawnienie zgłaszającej do usunięcia drzew. Organ I instancji działając na podstawie art. 149 § 1, § 2 i § 4 w zw. z art. 122g oraz art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. postanowił wznowić postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew. Wznowienie postępowania przez Burmistrza Miasta [...] nie było jednak dopuszczalne w tej sprawie, bowiem powstanie uprawnienia do usunięcia drzew lub krzewów nie stanowi milczącej zgody organu w rozumieniu przepisów Rozdziału 8a Działu II K.p.a. W myśl art. 122a § 1 K.p.a. sprawa może być załatwiona milcząco, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Natomiast według art. 122a § 2 K.p.a. sprawę uznaje się za załatwioną milcząco w sposób w całości uwzględniający żądanie strony, jeżeli w terminie miesiąca od dnia doręczenia żądania strony właściwemu organowi administracji publicznej albo innym terminie określonym w przepisie szczególnym organ ten: 1) nie wyda decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (milczące zakończenie postępowania) albo 2) nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (milcząca zgoda). WSA podziela stanowisko doktryny oraz orzecznictwa wyrażone na temat kwalifikacji spraw załatwianych w sposób milczący w procedurze unormowanej w Rozdziale 8a Działu II K.p.a., tj. milczące zakończenie postępowania i milcząca zgoda. Zdaniem B. Adamiak, zakres przedmiotowy dopuszczalności milczącego załatwienia sprawy wyznaczony jest przepisami szczególnymi ustaw prawa materialnego. Dla kwalifikacji regulacji przyjętej w przepisach szczególnych, ustanawiających dopuszczalność milczącego załatwienia sprawy, podstawowe znaczenie ma przesłanka przyjęta w art. 122a § 2 K.p.a.. Przesłanką tą jest wniesienie żądania wszczęcia postępowania w sprawie. W ustawach materialnego prawa administracyjnego wprowadzona jest konstrukcja czynności materialnoprawnej jednostki, kształtującej jej uprawnienie, którą odróżniać należy od żądania wszczęcia postępowania w sprawie indywidulanej. Żądanie wszczęcia postępowania nie kształtuje uprawnień lub obowiązków strony; stanowi tylko podstawę do dokonania autorytatywnej konkretyzacji normy prawa administracyjnego przez właściwy organ administracji publicznej. Dlatego regulacja w przepisach prawa materialnego nabywania uprawnień w wyniku czynności jednostki poddanej kontroli właściwego organu administracji publicznej, zasadnie w orzecznictwie sądowym, nie jest kwalifikowana do przepisów szczególnych dających podstawę do przyjęcia dopuszczalności milczącego załatwienia sprawy. (zob. B. Adamiak w.: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2022 r., s. 645, wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r. o sygn. II OSK 2625/20, wyrok WSA w Bydgoszczy z 28 lipca 2021 r. o sygn. II SA/Bd 548/21, wyrok WSA w Gdańsku z 6 lipca 2022 r. o sygn. II SA/Gd 175/22, LEGALIS). Słuszne jest też stanowisko, iż zastosowanie przepisów art. 122a–122g K.p.a. będzie możliwe tylko wówczas, jeśli ustawodawca expressis verbis zamieści do nich odesłanie, za czym przemawiają dwa zasadnicze argumenty. Po pierwsze, K.p.a. znajduje zastosowanie w tych sprawach, w których wystąpią okoliczności określone przepisami art. 1 i 2 K.p.a.. Brak jest w dalszych przepisach tej ustawy wskazania, że K.p.a. (w zakresie, w jakim reguluje problematykę wydawania przez organ decyzji administracyjnej) znajduje zastosowanie tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. Po drugie, ustawodawca w przepisach prawa materialnego, w myśl których prawa lub obowiązki jednostki mogą zostać ukształtowane w wyniku milczenia administracji (upływu określonego terminu), nie posługuje się sformułowaniem "milcząca zgoda", "milczące załatwienie sprawy". Dlatego z uwagi na sformułowanie brzmienia przepisu art. 122a § 2 K.p.a. dla zastosowania omawianej regulacji, ustawodawca wymaga istnienia przepisu, który wprost odsyłałby do stosowania przepisów Rozdziału 8a Działu II K.p.a. (tak J. Piecha [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018, s. 945 – 946). Dokonanie przez właściciela nieruchomości zgłoszenia zamiaru usunięcia drzew w trybie art. 83f ust. 4 u.o.p. i powstałe w wyniku tej czynności uprawnienie zgłaszającego, nie odpowiada kryteriom uznania sprawy za załatwianą w sposób milczący. Zgłoszenie to stanowi postać oświadczenia właściciela nieruchomości o zamiarze usunięcia określonych w tym zgłoszeniu drzew, a nie jak stanowi art. 122a § 1 i 2 K.p.a. postać żądania strony wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej. Czynność zgłoszenia połączona z brakiem negatywnej reakcji organu – sprzeciw - kształtuje uprawnienie zgłaszającego właściciela do usunięcia drzewa lub krzewu w granicach dokonanego skutecznie zgłoszenia. Nie ma ono skutków w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego, które będzie kończyć się aktem konkretyzującym uprawnienia lub obowiązki stron postępowania administracyjnego. Ponadto, w przepisach u.o.p. w tym przede wszystkim w art. 83f ust. 4 – 16 u.o.p. ustawodawca nie stwierdza, choćby poprzez sugestie, aby unormowany w tych przepisach wyjątek od obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu stanowił postać milczącego załatwienia sprawy. W przytoczonych regulacjach u.o.p. normujących etap dokonania zgłoszenia nie znajdziemy jakiegokolwiek odesłania do przepisów Rozdziału 8a Działi II K.p.a. o tytule "Milczące załatwienie sprawy". Dlatego nie można potwierdzić istnienia w tym obszarze przepisu szczególnego, który stanowiłby o tym, że zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa z art. 83f ust. 4 u.o.p. jest sprawą załatwianą przez właściwy organ w sposób milczący, stosownie do wymagań z art. 122a § 1 i 2 K.p.a. Za tym spojrzeniem przemawiają również te same argumenty jakie są przywoływane w odniesieniu do analogicznego problemu, a dotyczącego kwalifikacji zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie art. 30 ustawy Prawo budowlane - zamiar maksymalnego skrócenia czasu trwania formalnej procedury związanej ze zgłoszeniem (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r. o sygn. II OSK 2625/20, LEX). Warto w tym miejscu zwrócić też uwagę na fakty związane bezpośrednio z historią wprowadzenia opisanego art. 83f ust. 4 u.o.p. Otóż przewidziane w tym przepisie zgłoszenie jest dla prawa ochrony przyrody instytucją stosunkowo nową, a wprowadzoną dnia 17 czerwca 2017 r. (zob. art. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 11 maja 2017 r., Dz.U. z 2017 r. poz. 1074), czyli w czasie zbliżonym do wejścia w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), które to obowiązują od 1 czerwca 2017 r., wprowadzając do K.p.a. przepisy art. 122a–122g K.p.a. Racjonalnie działający ustawodawca jeżeli miałby intencję włączenia zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa do kodeksowej instytucji milczącego załatwienia sprawy, to związany wcześniej wprowadzonymi do K.p.a. zmianami, zamieściłby w u.o.p. przepis o charakterze szczególnym wyraźnie stanowiącym o tym, że sprawa o tej materii załatwiana jest w sposób milczący z wszystkimi tego konsekwencjami, także określonymi w art. 122g K.p.a. Ponieważ takich działań ustawodawczych nie podjęto, to przyjąć należy, że unormowana w art. 83f ust. 4 i nast. u.o.p. instytucja zgłoszenia nie stanowi postaci milczącego załatwienia sprawy, a dokładnie nie jest ona załatwiana w drodze milczącej zgody organu – art. 122 § 2 pkt 2 K.p.a. Tym bardziej, że w innych regulacjach prawnych w sposób jednoznaczny wskazuje się, że do przewidzianej milczącej formy załatwienia sprawy stosuje się przepisy Działu II Rozdziału 8a k.p.a. Przykładem tej praktyki jest art. 34 ust. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.), dotyczący instytucja interpretacji indywidualnych. Zatem przepisy art. 83f ust. 4-16 u.o.p. de lege lata w sposób całościowy, czyli nie wymagający uzupełnienia w drodze stosowania przepisów K.p.a. o milczącym załatwieniu sprawy, normują instytucję zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa jako jeden z wyjątków od zasady obligującej właściciela nieruchomości do uzyskania zezwolenia, przewidzianej w art. 83 ust. 1 u.o.p. Powyższe stanowisko nie oznacza, że dokonane zgłoszenie w przypadku braku sprzeciwu, ma skutek legalizujący wszelkie działania podmiotu dokonującego zgłoszenia. Nie można bowiem tracić z pola uwagi faktu obowiązywania przepisów o karach pieniężnych, czyli art. 88 u.o.p.. W szczególności w art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. wyodrębniono przypadek usunięcia drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości. Obowiązywanie tych unormowań przekonuje do poglądu o kompleksowym unormowaniu w u.o.p. uprawnienia do usunięcia drzewa na podstawie art. 83f ust. 4 tej ustawy. W tej sprawie, Organy obu instancji wobec wniosku wznowieniowego zastosowały art. 122g K.p.a., który stanowi: Do spraw załatwionych milcząco przepisy rozdziałów 12 i 13 w dziale II stosuje się odpowiednio. Przyjmuje się, że skutek wydania decyzji ostatecznej powstał w terminie czternastu dni od dnia upływu terminu, o którym mowa w art. 122c § 1. Wznowienie postępowania, a następnie wydanie w trybie nadzwyczajnym decyzji rozpoznających ten wniosek było nieuprawnione w świetle poczynionych wyżej uwag interpretacyjnych na temat kwalifikacji zgłoszenia zamiaru milczącego załatwienia sprawy. W przypadku zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa, co do którego nie zgłoszono w ustawowym terminie w drodze decyzji sprzeciwu, nie ma możliwości wzruszenia takiej formy zakończenia procedury zgłoszeniowej w trybach nadzwyczajnych, w tym wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności. W konsekwencji, Organy nie miały kompetencji do merytorycznego wypowiadania się w zakresie zarzutów stawianych przez składającą wniosek wznowieniowy. Zatem w zaistniałych okolicznościach nie było także podstaw do wydania decyzji kasacyjnej z art. 138 § 2 K.p.a. Przepis te nie może być stosowany jeżeli wszczęto postępowanie administracyjne w sposób błędny, bo pomimo niedopuszczalności. SKO naruszyło przepis art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, bowiem wydana przez ten Organ decyzja zapadła pomimo niezaistnienia przesłanek wymaganych do wydania decyzji kasacyjnej. SKO ponownie rozpoznając odwołanie obowiązane będzie uwzględnić ocenę prawną wynikającą z niniejszego prawomocnego wyroku. Organ odwoławczy powinien więc zwrócić uwagę, że w myśl art. 61a § 1 K.p.a. gdy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jeżeli jednak doszło do wszczęcia postępowania pomimo jego niedopuszczalności, to jedyną legalną formą jego zakończenia powinna być decyzja o umorzeniu - art. 105 § 1 K.p.a. Organ odwoławczy, do którego wpłynęło odwołanie od decyzji rozstrzygającej o sprawie w całości lub w części z naruszeniem art. 61a § 1 K.p.a. w takiej sytuacji nie może za podstawę swego działania przyjmować art. 138 § 2 K.p.a. Za odpowiadające prawu rozstrzygnięcie Organu odwoławczego przyjąć wówczas należy decyzję o uchyleniu decyzji i o umorzeniu postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Wniesiony sprzeciw z przyczyn wyżej wskazanych okazał się zasadny, co skutkowało jego uwzględnieniem w całości na podstawie art. 64e oraz art. 151a § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania przed WSA nie orzeczono z powodu braku ze strony wnoszącej sprzeciw wymaganego w tej sytuacji wniosku o zasądzenie tych kosztów – art. 210 § 1 P.p.s.a. Od niniejszego wyroku nie przysługuje środek odwoławczy, co wynika z treści art. 151a § 3 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI