Pełny tekst orzeczenia

II SA/Rz 189/25

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Rz 189/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-04-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28, art. 262 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1061
art. 152, art. 153
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi G. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2024 r. nr SKO.4161/61/2024 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego – skargę oddala –
Uzasadnienie
Postanowieniem z 18 listopada 2024 r. nr SKO. 4161/61/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: SKO, Kolegium lub organ odwoławczy), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez G. W. (dalej: Skarżący) na postanowienie Wójta Gminy [...] (dalej: Wójt lub organ I instancji) z 26 września 2024 r., nr P.6830.5.2021 w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego i zobowiązania stron do ich poniesienia ustalonej wysokości – utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że wnioskodawca P. F. (dalej: Wnioskodawca), zwrócił się o rozgraniczenie nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid. [...], będącej jego własnością z nieruchomością Skarżącego tj. z działkami o nr ewid. [...] i [...] położonymi w P., a także o ustalenie i rozłożenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego po połowie. Wójt przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, zakończone decyzją z [...] września 2022 r. o rozgraniczeniu w/w nieruchomości.
Postanowieniem z 26 września 2024 r. Organ I instancji ustalił koszty powstałe w postępowaniu rozgraniczeniowym na kwotę 5.500,00 zł i zobowiązał do ich poniesienia strony postępowania, tj.:
- P. F. – w wysokości 2 520,83 zł
- G. W.– w wysokości 2 520,83 zł
- F. P. – w wysokości 229,17 zł
- E. i W. L. – w wysokości 229,17 zł.
Rozstrzygając wniosek o ustalenie kosztów, przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w uprzednio wydanej decyzji SKO z [...] lutego 2024r. [...] Wójt przyjął, że każdy z właścicieli nieruchomości, biorący udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, zobowiązany jest do poniesienia części kosztów tego postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że granica pomiędzy wskazanymi nieruchomościami nie była znana stronom postępowania i była przedmiotem spornym. W toku postępowania, w kierowanych do organu pismach, strony wskazywały na rozbieżności dotyczące przebiegu granicy, co znalazło potwierdzenie w przebiegu i wyniku tego postępowania i uzasadnia rozdzielenie kosztów pomiędzy wszystkich uczestników postępowania, w tym obciążenie Skarżącego i Wnioskodawcy w częściach równych.
Koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały ustalone na podstawie faktury nr [...] z [...] sierpnia 2022 r., wystawionej przez uprawnionego geodetę, dokonującego czynności ustalenia przebiegu granic w niniejszej sprawie.
Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego na postanowienie o ustaleniu kosztów, SKO działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 573 ze zm. – dalej: K.p.a.) w zw. z art. 152 Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm. – dalej: k.c.) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, stwierdzając że, co do zasady, koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają wszystkie strony postępowania, gdyż postępowanie to jest prowadzone nie tylko w interesie wnioskodawcy, ale również w interesie pozostałych stron postępowania, a właściciele gruntów sąsiadujących zobowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz do ponoszenia kosztów rozgraniczenia i utrzymywania stałych znaków granicznych po połowie. W sprawie nie ma zaś danych, uzasadniających odstąpienie od owej zasady. Mimo iż Skarżący temu zaprzecza, postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się również w jego interesie, na co wskazuje m.in. treść protokołu granicznego z 13 lipca 2022 r., z którego wynika, że w terenie nie odnaleziono znaków granicznych, a strony - w tym Skarżący - zgłaszały wnioski o wyznaczenie granic z dokumentów. Ponadto, z dokumentacji geodezyjnej wynika, że przebieg granicy był przedmiotem sporu - Skarżący przedstawiał bowiem inny jej przebieg, aniżeli ten wynikający z dokumentów, co potwierdza, iż dokonane rozgraniczenie leżało także w interesie Skarżącego .
Kolegium podniosło, że nie budzi wątpliwości, ani nie jest kwestionowana sama wysokość kosztów postępowania rozgraniczeniowego, która została prawidłowo udokumentowana i zgodnie z fakturą nr [...] z [...] sierpnia 2022 r. wyniosła 5.500 zł. Sposób ustalenia oraz podziału kosztów był zaś prawidłowy i pozostaje w zgodzie z zasadą wyrażoną w art. 152 k.c., zgodnie z którą właściciele sąsiednich gruntów ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie.
W ocenie SKO, organ I instancji dokonał prawidłowego podziału kosztów pomiędzy właścicieli działek graniczących z działką Wnioskodawcy (działka nr [...]), opierając się, zgodnie z obowiązującym prawem, na liczbie punktów granicznych pomiędzy poszczególnymi nieruchomościami.
W ocenie SKO, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do przyjęcia, że postępowanie toczyło się wyłącznie w interesie jednej ze stron. Subiektywne przekonanie Skarżącego, że odpowiedzialność za spór ponosi wyłącznie druga strona, nie znalazło potwierdzenia w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy i nie ma wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia.
Kolegium zauważyło, że pojęcie "interesu strony" w rozumieniu art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. należy rozumieć jako obiektywną korzyść prawną, którą w przypadku rozgraniczenia nieruchomości jest stabilna, jednoznacznie ustalona granica, będąca wartością zarówno dla wnioskodawcy, jak i właścicieli sąsiednich działek.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na ww. postanowienie Skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, zarzucił naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez uznanie za zasadne obciążenie kosztami rozgraniczenia nieruchomości, Skarżącego będącego właścicielem sąsiadującej nieruchomości (art. 152 k.c.), w sytuacji, w której z wnioskiem takim wystąpił właściciel innej nieruchomości, w którego subiektywnym i nieuzasadnionym mniemaniu, przebieg granicy wynikający z dokumentów był wciąż sporny bądź niepewny. W ocenie Skarżącego nie do zaakceptowania jest rozwiązanie, w ramach którego niezależnie od potwierdzenia się twierdzeń wnioskodawcy, koszty rozgraniczenia obciążają w takim samym zakresie pozostałych właścicieli nieruchomości sąsiadujących, jeżeli właściciele ci wskazywali na stan wynikający z dokumentacji geodezyjno - kartograficznej i stan ten okazał się w całości bądź w części miarodajny. Rozkład kosztów postępowania powinien uwzględniać powyższe okoliczności, w tym rzeczywisty zakres sporności bądź niepewności granic.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc sprawdzeniu czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa, dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.
Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji/postanowienia z przepisami prawa.
W tak zakreślonych granicach kontroli sądowej wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem obowiązującego prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie wydane w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, toczącego się z wniosku innego niż Skarżący właściciela nieruchomości, które w ocenie Skarżącego zostało wszczęte bez potrzeby, gdyż przebieg granicy wynikał z dokumentów geodezyjno-kartograficznych i nie wymagał ponownego prowadzenia kosztownego postępowania.
Wniosek o wszczęcie postępowania wniósł P. F. domagając się rozgraniczenia swojej działki o nr ewid. [...] z działkami sąsiednimi o nr ewid. [...] i [...] należącymi do Skarżącego, powołując się na powstały spór graniczny i konflikt sąsiedzki ze Skarżącym. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ I instancji orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości Wnioskodawcy z nieruchomością Skarżącego. Przeprowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie wykazało istnienie sporu granicznego, gdyż zarówno Skarżący jak i Wnioskodawca wskazywali w toku postępowania odcinkowo inny przebieg granicy.
W tym stanie faktycznym organ I instancji ustalił a organ odwoławczy zaaprobował ustalenie kosztów związanych z przebiegiem postępowania rozgraniczeniowego w kwocie wynikającej z faktury przedstawionej przez geodetę, którą rozdzielono pomiędzy strony postępowania, przyjmując taki sam poziom obciążenia po stronie Skarżącego jak i Wnioskodawcy. Właścicieli dwóch działek skrajnych w stosunku do nieruchomości Wnioskodawcy i Skarżącego obciążono kosztem w wysokości po 229,17 zł. tj. po 1/3 wyliczonego kosztu ustalenia pojedynczego punktu granicznego – tutaj punktu stanowiącego trójstyk nieruchomości. Pozostałą część kosztów rozdzielono pomiędzy Wnioskodawcę i Skarżącego w częściach równych tj. w kwotach po 2 520,83 zł. Przedmiotem skargi jest obciążenie Skarżącego kosztami postępowania rozgraniczeniowego w takiej samej wysokości jak Wnioskodawcy.
Strony nie kwestionują samej wysokości kosztów postępowania, przyjętych przez organy na podstawie, przedstawionej w stosownej fakturze, kalkulacji koszów dokonanej przez geodetę.
Nałożenie obowiązku poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego na wymienione w postanowieniu podmioty organ uzasadnił zasadą ponoszenia kosztów takiego postępowania przez wszystkich uczestników postępowania i brakiem podstaw do odstąpienia od tej zasady z uwagi na istnienie sporu granicznego, co potwierdzono w toku postępowania. Mimo bowiem twierdzeń Skarżącego, że granica z nieruchomością Wnioskodawcy nie była sporna i wynikała z treści istniejących dokumentów geodezyjnych, w toku postępowania wyszło na jaw, że przebieg tej granicy wskazywany przez obie strony był częściowo inny.
Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że pomiędzy stronami istniał zatem spór dotyczący przebiegu granicy, co uzasadniało twierdzenie, że obie strony mają obiektywny interes w rozwiązaniu tego sporu, a co za tym idzie obie strony powinny ponieść koszty wszczętego postępowania rozgraniczeniowego. W stanie faktycznym sprawy nie ma bowiem podstaw do odstąpienia od zasady równego udziału w kosztach.
Rozgraniczanie nieruchomości uregulowane w ustawie z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm. – dalej: P.g.k.) obejmuje dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu. W postępowaniu czynności rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać przekazania sprawy sądowi. Fakt, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, nie zmienia faktu, że sama instytucja prawna rozgraniczenia nieruchomości, choć uregulowana w dwóch aktach prawnych, stanowi jedną całość.
Udział geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości jest nieodzowny, a zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego.
W kwestii kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia znajdują zastosowanie przepisy działu IX K.p.a. w tym art. 262 § 1 K.p.a. który stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony bądź zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Gramatyczna wykładnia przepisu art. 262 § 1 K.p.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten ustala zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę (strony), a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony. Na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia poniesionych przez organ administracji publicznej, w tym także o wynagrodzeniu upoważnionego geodety. Przepis art. 262 § 1 k.p.a. wyklucza natomiast możliwość przyznania przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami (tak NSA w uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, ONSAiWSA 2007/2/26, Prok.i Pr.-wkł. 2007/3/38, LEX nr 229485 oraz powołany tam wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2016/98, LEX nr 49056, a także J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; C. Martysz (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582).
Ustalenie wysokości kosztów postępowania, osób zobowiązanych do ich poniesienia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia następuje w drodze postanowienia wydawanego przez organ jednocześnie z wydaniem decyzji. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie (art. 264 § 1 i 2 k.p.a.).
Występujące w orzecznictwie rozbieżności dotyczące zagadnienia, czy organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może kosztami tymi obciążyć każdą ze stron postępowania, czy też koszty postępowania rozgraniczeniowego powinien ponieść tylko wnioskodawca, zostały rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06, w której Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 152 k.c.) a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Uzasadniając takie stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: Prawie geodezyjnym i kartograficznym oraz Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 k.c. z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 P.g.i.k., które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. NSA stwierdził, że konsekwentnie należy przyjąć, iż w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z przepisu art. 152 k.c., stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, a sam udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Twierdzenie, że interes prawny posiada jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, iż postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostawałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel nieruchomości sąsiedniej może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne lub nie jest znany ich przebieg. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał ostatecznie, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a.), a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 k.c., stanowiącej, iż koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie. Wynika to z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
Pogląd wyrażony w wyżej wymienionej uchwale NSA jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również w pełni skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie. W świetle art. 269 § 1 P.p.s.a. uchwała ta ma charakter prawnie wiążący.
Przywołana uchwała NSA, w kontekście jej motywów, nie pozwala organom na uznaniowość w stosowaniu art. 152 K.c. Skoro w myśl tego przepisu koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele sąsiadujących nieruchomości po połowie, to jest to reguła ich ponoszenia przez obie strony sporu bez względu na towarzyszące im zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (tak również w wyroku NSA z 25 stycznia 2018 r. I OSK 1744/17, wyroku NSA z 8 listopada 2017 r. I OSK 48/16, wyroku NSA z 13 września 2017 r. I OSK 2888/15; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie może skutecznie wywodzić, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli (tak m.in. w wyroku WSA w Łodzi z 15 marca 2018 r. III SA/Łd 1202/17, w wyroku WSA w Krakowie z 16 stycznia 2018 r. III SA/Kr 632/17, w wyroku WSA w Gliwicach z 6 czerwca 2014 r. II SA/GI 180/14; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro spoczywa na nich materialnoprawny obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów, to ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości również leży w ich interesie. Pod pojęciem interesu strony, o którym mowa w art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. należy w przypadku postępowania rozgraniczeniowego rozumieć obiektywną korzyść prawną w postaci prawnej, stabilnej, należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach tak ustalonej granicy.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy podkreślić, że organy w sposób właściwy rozdzieliły koszty pomiędzy strony postępowania rozgraniczeniowego. Słusznie bowiem uznały, że rozgraniczenie nieruchomości, którego celem jest ustalenie granicy prawnej nieruchomości, leży – co do zasady – w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, a zatem koszty rozgraniczenia powinny obciążyć wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego.
Argumenty podnoszone przez Skarżącego w treści skargi, co do sposobu rozdzielania kosztów pomiędzy strony postępowania w zależności od ostatecznego wyniku postępowania rozgraniczeniowego nie są zupełnie pozbawione racji, ale dotyczą sytuacji szczególnej, w której do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego dochodzi na wniosek jednej ze stron postępowania, podczas gdy druga strona nie daje ku temu podstaw, nie kwestionując istniejącej w sposób pewny granicy, a stan faktyczny sprawy nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że wszczęcie postępowania w przedmiocie rozgraniczenia przez jedna ze stron - nie było obiektywnie uzasadnione. Okoliczności te muszą znaleźć potwierdzenie w stanie faktycznym sprawy.
W przedmiotowej sprawie sytuacja stron jest w sposób istotny odmienna. Skarżący twierdził, że przebieg granicy jest niewątpliwy, a prowadzenie postępowania zbędne. Z akt sprawy wynika jednak, że znaki granicznie nie były czytelne, a strony postępowania prezentowały rozbieżne stanowiska odnośnie przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami i zasięgu użytkowanego gruntu. Ostatecznie granica została ustalona innym miejscu, aniżeli wskazywał Skarżący - powołując się na pewność granicy i jej odzwierciedlenie w dokumentach geodezyjnych. Dotyczy to odcinka granicy pomiędzy nieruchomością Wnioskodawcy a nieruchomością Skarżącego, ale jest wystarczające dla potwierdza, że granica ta była sporna, a ustalenie jej przebiegu w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie było obiektywnie zbędne, ale konieczne dla rozstrzygnięcia sporu o przebieg granicy, a zatem nastąpiło w interesie właścicieli obu nieruchomości.
Dlatego, w ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym, wniosek organów prowadzących postępowanie, co do braku podstaw do odstąpienia od zasady równego rozdziału kosztów postępowania pomiędzy jego uczestników jest prawidłowy. Przeprowadzone w sprawie rozgraniczenie dokonane zostało bowiem zarówno w interesie Wnioskodawcy jak i Skarżącego i obciążenie tych stron kosztami postępowania w częściach równych nie narusza prawa.
Dokonanie rozgraniczenia, mającego na celu bezsporne określenie granic, leży bowiem w interesie właścicieli wszystkich nieruchomości, których dotyczył spór graniczny i to bez względu na przyczyny tego sporu. Wystąpienie sporu granicznego determinuje sposób rozliczenia kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i uzasadnia obciążenie tymi kosztami wszystkich właścicieli rozgraniczanych nieruchomości.
Nie ma zatem racji Skarżący, podnosząc, że nie miał jakiegokolwiek interesu prawnego w rozgraniczaniu przedmiotowych nieruchomości, gdyż przebieg granicy w dużej części wynikał z dokumentów geodezyjnych. Pomimo bowiem tego, że część granicy istotnie okazała się przebiegać w sposób wynikający z dokumentów geodezyjnych, to co do części przebiegu zaistniał realny spór wymagający rozstrzygnięcia – Skarżący wskazywał bowiem inny przebieg granicy aniżeli wynikający z dokumentów i przyjęty przez geodetę za podstawę rozstrzygnięcia sporu.
W ocenie Sądu, w takiej sytuacji także i Skarżący miał interes prawny w ustaleniu granicy prawnej ww. nieruchomości.
Ponadto wskazać należy na jednolicie prezentowany zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie pogląd, że interes prawny dający określonemu podmiotowi status strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a., może wynikać także z norm prawa cywilnego (por. Komentarz do art. 28 k.p.a., A. Krawczyk [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. W. Chróścielewski, Z. Kmieciak, Warszawa 2019, art. 28 ). Nie ulega wątpliwości, że po pierwsze, wydane w sprawie rozgraniczenia orzeczenie oddziałuje na interesy strony skarżącej. Po drugie, art. 153 k.c. stanowi normę, będącą również źródłem interesu prawnego strony skarżącej. W świetle powyższych zasad stronami postępowania rozgraniczeniowego są zatem wszyscy ci, których uprawnienia wynikają bezpośrednio z praw podmiotowych do gruntów (nieruchomości) przyległych do przedmiotu rozgraniczenia. Z tej racji Skarżący winien być także obciążony kosztami tego postępowania rozgraniczeniowego.
Przepis art. 152 k.c. stanowi o obciążeniu właścicieli nieruchomości sąsiednich kosztami rozgraniczenia – co do zasady - po połowie z uwzględnieniem jednak efektów postępowania. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy – co do zasady- rozgraniczenia dwóch nieruchomości - punkty trójstyku z nieruchomościami ościennymi pozostają bowiem poza sporem w przedmiotowej sprawie. Biorąc zatem pod uwagę istniejący pomiędzy Wnioskodawcą i Skarżącym realny spór, co do przebiegu granicy, wyrażający się zarówno w formułowaniu przez strony postępowania zarzutów, co do naruszania w użytkowaniu gruntu jak i wykazany w toku postępowania błędny pogląd na przebieg granicy – Sąd przychylił się do stwierdzenia organów, że istnienie sporu granicznego przesądza o potrzebie dokonania rozgraniczenia w interesie obu stron, a ze stanu faktycznego sprawy nie wynikają okoliczności przemawiające za odstąpieniem od zasady obciążania kosztami postępowania po połowie.
Tym samym, w ocenie Sądu, możliwe jest w przedmiotowej sprawie zastosowanie zasady równego rozkładania kosztów – taki rozdziału kosztów jest bowiem adekwatny do zakresu sporu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a