II SA/Rz 1684/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2024-02-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-10-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/ Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący/ Maria Mikolik Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 105 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 1980 nr 17 poz 62 § 10, § 12 ust. 1 i ust. 2, § 78, § 79, § 156 ust. 4 Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. K. i J. K. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 10 sierpnia 2023 r.nr OA.7721.18.21.2023 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności powstania budynku garażowo-magazynowego - skargę oddala - Uzasadnienie II SA/Rz 1684/23 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M.K. i J.K. jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB") z dnia 10 sierpnia 2023 r. nr OA.7721.18.21.2023 w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego legalności powstania budynku garażowo-magazynowego. W postawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "k.p.a."). Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "PINB"), działając na wniosek M. i J. K., prowadził postępowanie w sprawie legalności powstania budynku garażowo-magazynowego, położonego na działkach nr [...] i [...] w G.. Po przeprowadzeniu 21 sierpnia 2017 r. rozprawy administracyjnej ustalono, że na ww. działkach usytuowany jest budynek garażowo-magazynowy o wymiarach 5,77 x 15,50 m i wysokości 5,33 m. Jest to obiekt parterowy, murowany z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, kryty blachą trapezową. Dach wyposażony jest w rynny i rury spustowe, usytuowane w narożu płn.-wsch. i płd.-wsch. Rura spustowa usytuowana od strony działki państwa K. (w odległości 1,77 m), zakończona jest kolankiem skierowanym tak, aby wody opadowe odprowadzane były na nieutwardzony teren działki, na której usytuowany jest budynek. Przedmiotowy budynek to obiekt niepodpiwniczony, posadowiony na fundamencie, wewnątrz wykonany jest strop z płyt betonowych na wysokości 2,76 m nad posadzką parteru. Budynek posiada nieużytkowy strych. Elewacja północna (od strony działki państwa K.) jest ścianą pełną - bez otworów, w elewacji południowej znajdują się dwa otwory okienne i drzwi wejściowe, w elewacji wschodniej zamontowana jest brama garażowa oraz drzwiczki na strychu, w elewacji zachodniej znajduje się jeden otwór okienny na strychu. Stan techniczny budynku nie budził zastrzeżeń. Biorąca udział w rozprawie przedstawicielka Gminy [...] oświadczyła, że gmina jest właścicielem działek, natomiast nie jest właścicielem budynku. Jest nim J.M., który posiada umowę dzierżawy na przedmiotowe działki i z tego tytułu opłaca czynsz dzierżawny oraz podatek od nieruchomości. Z dokumentów archiwalnych znajdujących się w zasobach Urzędu Miasta w G., m. in. z uzasadnienia wyroku NSA - sygn. akt SA/Rz 1395/95 (str. 2 i 4) wynikało, że dokończenie budowy przedmiotowego budynku garażowego nastąpiło na podstawie decyzji nr AB.7351/6/39/94 z 5 lipca 1994 r., wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w R. Informacja ta zawarta też była w piśmie Wojewody Rzeszowskiego nr P-IV-7351/37/14/95 z 25 października 1995 r. W trakcie rozprawy do akt przedłożono kserokopię odpisu w/w wyroku Sądu, kserokopię decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości z 27 czerwca 1996 r. nr G-I-601105-2a/96 wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego oraz kserokopię w/w pisma Wojewody Rzeszowskiego. J.M. oświadczył natomiast, że na budowę przedmiotowego budynku posiadał pozwolenie, nie pamięta dokładnie daty wzniesienia tego budynku. Po przeprowadzeniu postępowania PINB uznał, że budowa przedmiotowego budynku została dokończona na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia 5 lipca 1994 r. nr AB.7351/6/39/94. Decyzja ta rozstrzygnęła legalność powstania przedmiotowego budynku, a w tej sytuacji prowadzenie dalszego postępowania stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym PINB w R. decyzją z dnia 21 listopada 2017 r. nr PINB.5160.3.6.2017 umorzył prowadzone postępowanie w sprawie legalności powstania w/w budynku. PWINB w Rzeszowie decyzją z dnia 17 kwietnia 2018 r. nr OA.7721.18.50.2017 uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazał na brak podjęcia wystarczających starań celem pozyskania dokumentów, dotyczących decyzji z 5 lipca 1994 r. w oparciu o którą inwestor dokończył budowę budynku garażowego. Od w/w decyzji PWINB sprzeciw do WSA w Rzeszowie wniósł J.M., który w toku postępowania zmarł, a jego ustawowi następcy prawni, na wezwanie Sądu, nie złożyli oświadczenia o poparciu sprzeciwu. W tej sytuacji Sąd postanowieniem z 21 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 549/18 umorzył postępowanie sądowe. W dalszej kolejności z uwagi na fakt, że przed Sądem Rejonowym w R. I Wydział Cywilny toczyło się postępowanie spadkowe (sygn. [...]) po zmarłym J.M., PINB w Rzeszowie postanowieniem z 10 lutego 2020 r. nr PINB.5160.3.6.2017 zawiesił prowadzone postępowanie. Po zakończeniu postępowania spadkowego, w toku którego ustalono, że spadek w całości po zmarłym J.M. nabyła jego żona M.M., PINB postanowieniem z 8 marca 2023 r. podjął zawieszone postępowania. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, w tym uzupełnieniu materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji z 17.04.2018 r., PINB w R. decyzją z dnia 19 czerwca 2023 r. nr PINB.5160.3.6.2017 umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności powstania budynku garażowo-magazynowego, położonego na działkach nr [...] i [...] w G. przy ul. [...] – jako bezprzedmiotowe. Przedstawiając szczegółowo przeprowadzone postępowanie i dokonane w jego trakcie ustalenia organ stwierdził, że dokończenie budowy ww. budynku nastąpiło na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z 5 lipca 1994 r. nr AB-7351/6/39/94 a decyzja ta rozstrzygnęła legalność powstania tego obiektu. Przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym, posiada dach dwuspadowy, wyposażony jest w rynny i rury spustowe - rura spustowa usytuowana od strony działki Państwa K. (w odległości 1,77 m) kieruje wody opadowe na teren własnej działki. Budynek nie narusza obowiązujących w dacie jego budowy przepisów techniczno- budowlanych, tj. rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 r. wyprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62). Przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległości ponad 36 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] (własność państwa K.) oraz w odległości ponad 27 m od budynku mieszkalnego usytuowanego obecnie na działce nr [...] (własność pani M.), powstałej z podziału działki nr [...]. Przepisy w/w rozporządzenia nie normowały odległości garażu od granicy działki. W ocenie organu przeprowadzone postępowanie wykazało, że przedmiotowy budynek powstał legalnie. Brak możliwości odnalezienia decyzji z 5 lipca 1994 r. nie mógł być wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że jej w ogóle nie było. Samowoli budowlanej nie można domniemywać. Dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Odwołanie od tej decyzji złożyli M.K. i J.K. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucili naruszenie przepisów postępowania, wskazali na błędne umorzenie postępowania, brak wykonania wszystkich wytycznych w uprzednio wydanej decyzji, naruszenie § 78 i § 79 ust. 1 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r., naruszenie art. 29 ust. 5 ustawy z 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) poprzez nieustalenie czy inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nieustalenie czy Gmina kiedykolwiek udzielała zgody na lokalizację na swojej działce garażu, brak podjęcia wszystkich dostępnych środków celem pozyskania decyzji z 5 lipca 1994 r. Podkreślili, że organ skupił się na odległościach posadowienia budynku od granic działki i odległościach od sąsiadujących budynków, natomiast pominął kwestie odprowadzania wód. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 10 sierpnia 2023 r. PWINB w Rzeszowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na dokonane przez organ I instancji ustalenia PWINB stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie sposób ustalić w jakich okolicznościach przystąpiono do budowy przedmiotowego budynku. Bezsprzeczne jest jednak to, że dokończenie budowy budynku garażowego nastąpiło na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z 5 lipca 1994 r. nr AB-7351/6/39/94 i inne kwestie dotyczące tego obiektu (fakt jego naniesienia na projekcie zagospodarowania) - wskazywane były w dokumentach związanych z ww. postępowaniem w sprawie budynku masarni. Z pisma Wojewody Rzeszowskiego z 25 października 1995 r. nr P-IV- 7351/37/14/95 wynika, że cyt.: "Postępowanie odwoławcze wykazało, że budynek garażu oznaczony na projekcie zagospodarowania działki numerem 4 to obiekt istniejący, nie jest on przedmiotem zaskarżonej decyzji, a dokończenie jego budowy nastąpiło na podstawie wcześniejszej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z 5 lipca 1994r. znak: AB- 7351/6/39/94". Dodatkowo J.M. w piśmie z 11 października 2017 r., zajął stanowisko, że w/w budynek zrealizował na podstawie ww. decyzji z 5 lipca 1994 r. Przeprowadzone postępowanie wykazało, że co prawda J.M. nie posiadał pozwolenia na budowę i dokumentacji projektowej dla istniejącego na działkach nr [...] i [...] w G. przy ul. [...] budynku, niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie zostało wydane pozwolenie, na podstawie którego budowa została legalnie dokończona. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania ustalono, że przedmiotowy budynek garażowy został zrealizowany w oparciu o decyzję z 5 lipca 1994 r. i okoliczność ta w świetle zebranych materiałów nie budziła wątpliwości, ale samego pozwolenia na dokończenie budowy jak i projektu zatwierdzonego ww. decyzją, pomimo podejmowanych prób, nie udało się odnaleźć. Dokumentami tymi nie dysponował J.M. ani organy: Starosta [...], [...] Urząd Wojewódzki, Archiwum Zakładowe [...] Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie, Archiwum Państwowe w R., do których zwrócił się organ powiatowy. Próba pozyskania akt sprawy AB-7351/6/68/95, P-IY-7351/37/14/95 w sprawie udzielania J.M. pozwolenia na wznowienie robót przy rozbudowie ubojni z masarnią na działce nr [...] w G. również nie przyniosła oczekiwanego rezultatu. Nie wiadomo zatem dokładnie jaki stan został zaakceptowany w projekcie i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. nr AB.7351/6/39/94 z 5 lipca 1994 r. Tym samym brak jest możliwości oceny zgodności zrealizowanej budowy budynku garażowego z wydaną decyzją z 5 lipca 1994 r., na podstawie której dokończono jego budowę. W ocenie organu odwoławczego organ powiatowy podjął wszelkie czynności i wykorzystał wszystkie prawne możliwości pozwalające na odszukanie dokumentów dot. wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego w R. pozwolenia na dokończenie budowy. Organ wyjaśnił, że sądy administracyjne orzekają w oparciu o akta sprawy przekazane przez organ wraz ze skargą i zwracają je do organu, po wydaniu prawomocnego wyroku. Tym samym wskazania skarżącego dotyczące wystąpienia do sądu orzekającego w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji budynku masarni wraz z ubojnią - gdyż być może dokument zalega w aktach postępowania sądowego – organ uznał za bezcelowe. Organ wyjaśnił też, że z informacji uzyskanych z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w R. (pismo z 19 kwietnia 2023 r. nr PODGiK.4410.2.24.2023) wynika, że budynek będący przedmiotem postępowania został pomierzony w dniu 5 października 1993 r. podczas prac mających na celu aktualizację mapy zasadniczej, a pomiary dokonane wówczas przez uprawnionego geodetę i uwidocznione na przesłanym szkicu polowym nr [...], są zbieżne z pomiarami dokonanymi podczas rozprawy w terenie 21 sierpnia 2017 r. przez pracowników PINB w Rzeszowie. PWINB stwierdził, że mając na uwadze treść pisma Wojewody Rzeszowskiego z 25 października 1995 r. nr P-IY- 7351/37/14/95 odnoszącego się do przedmiotowego budynku należy wnioskować, że przedmiotowy budynek w dacie wydania decyzji z 25 sierpnia 1995 r. nr P-IV-7351/37/14/95 (w sprawie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji budynku masarni wraz z ubojnią), już istniał. PWINB stwierdził, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że budowa przedmiotowego budynku była realizowana pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i w okresie obowiązywania przepisów rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniono, że przedmiotowy budynek nie narusza przepisów ww. rozporządzenia, w tym § 156 ust. 4 i § 10 oraz § 12 ust. 1 i 2. Obecnie budynek, od strony południowej, usytuowany jest ścianą z oknami i drzwiami w odległości 1,35m - 1,46m od granicy z działką nr ewid. [...] własności K.M. Granica po stronie południowej budynku (od strony działki nr [...]) powstała dopiero w tym miejscu co obecnie w 2010 r., w wyniku podziału działki nr [...] na działki nr ewid. [...] i [...]. Ocena zgodności z prawem usytuowania obiektu może być prowadzona z uwzględnieniem granic działek na dzień budowy, czyli z takim stanem prawnym jaki wynikał z istniejącego wówczas przebiegu granic nieruchomości. Organ stwierdził, że w rezultacie, nie można skutecznie zarzucać inwestorowi, że dopuścił się uchybień w sytuowaniu ściany obiektu z oknem względem działki o nr ewid. [...]. PWINB wskazał też, że organ powiatowy pomimo że nie powołał się na § 78 i § 79 rozporządzenia, to odniósł się do kwestii odprowadzania wód opadowych z przedmiotowego budynku uznając, że nie doszło do naruszeń w tym zakresie. PWINB stwierdził, że wobec ustalenia, że dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z 5 lipca 1994 r. nie znajduje uzasadnienia zarzut nieustalenia czy Gmina [...] udzielała kiedykolwiek zgody na lokalizację na swojej działce garażu lub składała oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane w celu lokalizacji na swojej działce garażu. Kwestia ta winna być badana w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. Ponadto podczas rozprawy administracyjnej przedstawicielka Gminy potwierdziła posiadanie przez Państwo M. obowiązującej umowy dzierżawy na działki nr ewid. [...] i [...]. Wobec tych ustaleń organ stwierdził, że przedmiotowy budynek garażowo- magazynowy nie narusza w sposób istotny przepisów techniczno-budowlanych z daty budowy, nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenia środowiska. Nie występują sytuacje powodujące skutki wymienione w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca z 1994 r. Prawa budowlanego (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), które organ jest zobowiązany przeanalizować w przypadku robót budowlanych wykonanych legalnie. Powyższe powoduje, że w przedmiotowej sprawie prowadzone postępowanie należało umorzyć, gdyż brak jest podstaw do wydania merytorycznej decyzji w oparciu o przepisy prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyżej opisaną decyzję złożyła M.K. i J.K. – reprezentowani przez pełnomocnika adw. B.S. domagając się jej uchylenia wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Kwestionowanej decyzji zarzucili naruszenie: 1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie, podczas gdy postępowanie to nie stało się bezprzedmiotowe, a decyzja organu II instancji obarczona jest szeregiem naruszeń przepisów postępowania; 2. art. 127 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie przez organ II instancji istoty sprawy, polegające na literalnym powtórzeniu w uzasadnieniu swojej decyzji stanowiska wyrażonego przez organ I instancji; 3. art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w postępowaniu odwoławczym wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a to: - statusu powoływanej w uzasadnieniu decyzji nr AB.7351 /6/39/94 z dnia 5 lipca 1994 r. wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego o pozwoleniu na dokończenie budowy - która w ocenie organów obu instancji - miała przesądzać o legalności inwestycji; - nieustalenie czy Gmina [...] udzielała kiedykolwiek zgody na lokalizację na swojej działce garażu lub składała oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane w celu lokalizacji na swojej działce garażu, w sytuacji gdy § 1 ust. 2 zalegającej w aktach sprawy umowy dzierżawy zawartej w dniu 10 grudnia 2016 r. znak GK Nr-163.2016 pomiędzy Gminą [...] a M.M. określa cel umowy jako "przeznaczenie na lokalizację garażu i urządzenie zieleni przydomowej’’, co odczytywać należy jako cel przyszły, nieistniejący w chwili zawarcia umowy; nadto biorąca w oględzinach terenu przedstawicielka Gminy – D.B. oświadczyła, że Gmina jest właścicielem działek na których wzniesiony został budynek, lecz nie jest właścicielem tego budynku. Konsekwencją powyższego jest naruszenie przez organ art. 29 ust. 5 z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez nieustalenie - w świetle zebranego materiału dowodowego i założenia, że budynek powstał przed 1 stycznia 1995 r. - czy inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością o którym mowa w tym przepisie. Tym bardziej, że z materiałów uzyskanych z PODGiK w R. wynika, że działka na której usytuowany jest budynek już przed dniem jego budowy należała choć w części do Gminy (zatarciu uległa tylko granica północna działki drogowej z działką Pana M.). Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jednoznacznie przesądza o nielegalnej budowie obiektu; 4. nieustalenie czy w świetle § 78 i § 79 ust. 1 rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. sporny obiekt zgodny jest z przepisami techniczno-budowlanymi, co jest częścią składową postępowania w sprawie legalności powstania budynku. W odpowiedzi na skargę PWINB w Rzeszowie zawnioskował o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, jak wynika z art. 133 § 1 P.p.s.a. orzeka na podstawie akt sprawy. Na podstawie art. 145 Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlegała oddaleniu. Lektura akt administracyjnych i uzasadnienie zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż organy prawidłowo uznały, iż w postępowaniu zaistniały podstawy do umorzenia postępowania, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. powołanym wyżej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Skoro zatem organ administracji publicznej ustala bezprzedmiotowość postępowania, oceniając czy strona ma prawo żądać od organu skonkretyzowania w drodze decyzji administracyjnej jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego, to ocena ta winna być przeprowadzona w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego. W niniejszej sprawie takimi przepisami były przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane oraz rozporządzenia wykonawczego – rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ( Dz.U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 ze zm.). Ustalono bowiem, że będący przedmiotem postepowania budynek garażowo-magazynowy zlokalizowany obecnie na działkach nr ewid. [...] i [...], przy ul. [...] w G., został wzniesiony w czasie obowiązywania tych przepisów. Przy czym zarówno kwestie daty powstania obiektu, jak i okoliczności jego powstania zostały przez organy ustalone prawidłowo. Organy dokonały takich ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a ocena dowodów w tym zakresie jest logiczna, spójna, konsekwentna i wbrew zarzutom skargi odpowiada standardom z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Kluczowe znaczenie miała tutaj decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia 5 lipca 1994 r., nr AB-7351/6/39/94, na podstawie której nastąpiło dokończenie budowy garażu, powołana przez NSA OZ w Rzeszowie w wyroku z dnia 17 grudnia 1996 r., SA/Rz 1395/95, w sprawie dotyczącej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy obiektach na dz. [...] (ubojnia z masarnią). Istnienie tego dokumentu powołanego przez NSA i wymienionego w piśmie Wojewody Rzeszowskiego z dnia 25.10.1995 r. (odpowiedź na skargę w sprawie SA/Rz 1395/95) nie może budzić wątpliwości, zaś fakt braku zachowania tego dokumentu nie może podważać jego wiarygodności. Należy przy tym podkreślić, że organy wyczerpały wszystkie możliwości odnalezienia tego dokumentu, w tym zakresie wskazania PWINB w Rzeszowie zawarte w decyzji kasacyjnej z dnia 17 kwietnia 2018 r., OA.7721.18.20.2017 zostały przez organ I instancji wykonane. Zgodnie z tymi wskazaniami organ I instancji dokonał też analizy zgodności istniejącego budynku z przepisami techniczno-budowlanymi oraz jego stanu technicznego. Ustalenia w tym zakresie są zdaniem Sądu dokonane prawidłowo. Organ I instancji ustalił, że przedmiotowy budynek nie narusza przepisów rozporządzenia z 1980 r., obowiązującego w dacie jego budowy. Ustalenia te oparł na analizie przepisów w powiązaniu z pomiarami budynku, jego odległościami od granic działki, odległościami od innych budynków i analizą zmian w zakresie granic geodezyjnych działek, uwzględniając fakt, że budynek ten usytuowano na działce, która pierwotnie oznaczona była w ewidencji gruntów i budynków nr [...]. Badając poprawność tych ustaleń, organ II instancji przytoczył je również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sprowadzają się one do przyjęcia, że przedmiotowy budynek nie narusza przepisów ww rozporządzenia, w tym § 156 ust. 4 i § 10 oraz § 12 ust. 1 i 2. Ostatni z wymienionych przepisów reguluje kwestie odległości budynków mieszkalnych i gospodarczych o ścianach pełnych (4m) oraz ścianach z otworami okiennymi lub drzwiowymi (3m) od granic działki. W rozpoznawanej sprawie sporny budynek, od strony południowej, usytuowany jest ścianą z oknami i drzwiami w odległości 1,35m - 1,46m od granicy z działką nr ewid. [...] (wł. K.M.). Granica ta w obecnym miejscu powstała jednak dopiero w 2010 r., w wyniku podziału działki nr [...] na działki nr ewid. [...] i [...], a ocena zgodności z prawem usytuowania obiektu może być prowadzona z uwzględnieniem granic działek na dzień budowy, czyli z takim stanem prawnym jaki wynikał z istniejącego wówczas przebiegu granic nieruchomości. Z tego względu słusznie stwierdził organ, że w rezultacie, nie można skutecznie zarzucać inwestorowi, że dopuścił się uchybień w sytuowaniu ściany obiektu z oknem względem działki o nr ewid. [...]. Jeśli chodzi o usytuowanie garażu w stosunku do działki nr [...] – własności skarżących, ściana pełna garażu znajduje się w odległości 0,5 – 1,77 m od granicy z tą działką, jednakże jest ona oddalona o ponad 36 m od budynku mieszkalnego na działce nr [...], a zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia z 1980 r. odległości określone w ust. 1 (powyżej wskazane) mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość pomiędzy budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. § 156 rozporządzenia z 1980 r. określa natomiast minimalne odległości wolno stojących garaży dla samochodów osobowych od budynków sąsiednich na terenach zabudowy jednorodzinnej, liczone od ścian garaży nie mających otworów okiennych lub drzwiowych. Odległości te wynoszą; - w przypadku garaży z materiałów niepalnych oraz garaży o powierzchni 20 m2 włącznie z materiałów palnych – 3m od budynków sąsiednich wykonanych z materiałów niepalnych i 10 m od budynków z materiałów palnych, - w przypadku garaży z materiałów palnych o powierzchni do 60 m2 włącznie – 5 m od budynków sąsiednich wykonanych z materiałów niepalnych i 15 m od budynków z materiałów palnych. Przedmiotowy budynek usytuowany jest w odległości ponad 36 m od budynku mieszkalnego na działce nr [...] (własność skarżących) oraz w odległości ponad 27 m od budynku mieszkalnego na działce (obecnie nr [...]) M.M., powstałej z podziału działki nr [...]. Nie może być zatem mowy o naruszeniu wskazanego wyżej § 156 rozporządzenia. Słusznie też podnosi organ I instancji, że pomimo braku powołania się na § 78 i § 79 rozporządzenia, PINB odniósł się do kwestii odprowadzania wód opadowych z przedmiotowego budynku uznając, że nie doszło do naruszeń w tym zakresie. § 78 rozporządzenia stanowi, że dachy i tarasy oraz części budynku nie nakryte, zagłębione w stosunku do otaczającego terenu, jak schody, pochylnie i studzienki piwniczne, powinny mieć urządzenia odprowadzające wody opadowe. Natomiast § 79 w ust. 1 wskazuje, że "odprowadzanie wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód jest zabronione. Zakaz ten nie dotyczy naturalnego spływu wód opadowych". Organ I instancji wskazał w tym zakresie, że budynek garażu jest w dobrym stanie technicznym, posiada dach dwuspadowy wyposażony w rury i rury spustowe, a rura spustowa usytuowana w odległości 1,77 m od strony działki skarżących kieruje wody opadowe na teren własnej działki. Na podstawie tych ustaleń nie sposób przyjąć, że budynek garażu w jakikolwiek sposób przyczynia się do zalewania czy też zalegania wody na działce skarżących, co zarzuca się w skardze. Nie są również zasadne zarzuty skargi wskazujące na brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane, rozumianej jako brak zgody na lokalizację budynku na działkach nr [...] i [...] (czy też wiedzy o jego istnieniu) przez właściciela tych nieruchomości – Gminy [...]. Należy podkreślić, że M.M. od wielu lat zawiera z Gminą [...] umowy dzierżawy działek nr [...] i [...], tj. działek, na których zlokalizowany jest garaż. Zawarte w tych umowach sformułowanie "z przeznaczeniem na lokalizacje garażu i urządzenie zieleni przydomowej" nie oznacza, zdaniem Sądu, zamiaru budowy garażu, lecz dotyczy sytuacji, kiedy budynek garażu istnieje na tych działkach od wielu lat. Wskazują na to wyraźnie kolejne umowy dzierżawy (do akt sprawy dołączono umowy z 2016 i 2023 r.), de facto przedłużające czas oddania w dzierżawę na kolejne okresy 3-letnie. Słusznie też podkreśla organ w zaskarżonej decyzji, że badanie kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane należało do obowiązków organu prowadzącego postępowanie zakończone decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia 5 lipca 1994 r., która potwierdza legalność budowy obiektu. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, że zaskarżone decyzje i poprzedzające je postanowienie nie narusza prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Rz 1684/23
Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.