II SA/Rz 1644/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 października 2022 r., która utrzymała w mocy wcześniejszą informację ZUS o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego na syna skarżącej od 1 lipca 2022 r. do 31 maja 2023 r. Skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia w lipcu 2022 r., usprawiedliwiając spóźnienie stanem zdrowia. Zgodnie z przepisami, wnioski o świadczenie wychowawcze na okres od 1 czerwca do 31 maja następnego roku zbierane są od 1 lutego do 31 maja. Wnioski złożone po tym terminie skutkują przyznaniem świadczenia od miesiąca złożenia wniosku. Prezes ZUS uznał pismo skarżącej z dokumentacją medyczną za odwołanie od informacji z 15 lipca 2022 r. i wydał decyzję utrzymującą w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając z urzędu, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że zgodnie ze zmianami wprowadzonymi ustawą z 2019 r., przyznanie świadczenia wychowawczego jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, chyba że chodzi o odmowę przyznania, uchylenie lub zmianę prawa do świadczenia, albo nienależnie pobrane świadczenie. Informacja o przyznaniu świadczenia nie jest decyzją podlegającą zaskarżeniu w trybie odwoławczym. Prezes ZUS, rozpoznając pismo skarżącej jako odwołanie od informacji, a nie wydając postanowienia o niedopuszczalności odwołania, rażąco naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 134 K.p.a. Merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia zamiast wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania skutkuje wadą nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja statusu prawnego informacji o przyznaniu świadczeń (niebędącej decyzją administracyjną) oraz konsekwencji rozpoznania odwołania od takiej informacji przez organ.
Dotyczy specyfiki świadczeń wychowawczych i sposobu ich przyznawania przez ZUS, ale zasada dotycząca czynności materialno-technicznych ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego, wydana przez ZUS, stanowi decyzję administracyjną podlegającą zaskarżeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego nie stanowi decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów K.p.a. i nie podlega zaskarżeniu w trybie odwoławczym.
Uzasadnienie
Przyznanie świadczenia wychowawczego jest czynnością materialno-techniczną, a decyzja administracyjna jest przewidziana jedynie dla sytuacji spornych (odmowa, uchylenie, zmiana, nienależne pobranie).
Jakie są konsekwencje prawne rozpoznania przez organ odwołania od czynności, która nie jest decyzją administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rozpoznanie środka zaskarżenia, który nie jest odwołaniem od decyzji administracyjnej, zamiast wydania postanowienia o niedopuszczalności odwołania, skutkuje wydaniem decyzji dotkniętej wadą nieważności.
Uzasadnienie
Organ powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 K.p.a., a nie merytorycznie rozpatrywać sprawę, co prowadzi do rażącego naruszenia prawa.
Przepisy (7)
Główne
u.p.p.w.d. art. 13a
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
Przyznanie świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej, jest czynnością materialno-techniczną.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd nie jest związany zarzutami skargi i może stwierdzić nieważność decyzji z urzędu z powodu rażącego naruszenia prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja dotknięta wadą nieważności, gdy organ rozpoznał środek zaskarżenia, który nie był odwołaniem od decyzji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, jeżeli jest obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy ustawy.
Pomocnicze
u.p.p.w.d. art. 28
Ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 129
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy terminu wniesienia odwołania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego nie jest decyzją administracyjną. • Organ powinien był wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, a nie merytorycznie rozpoznać sprawę.
Godne uwagi sformułowania
przyznanie świadczenia wychowawczego nie wymaga wydania decyzji administracyjnej • przyznanie świadczenia wychowawczego ma jedynie charakter czynności materialno-technicznej • informacja o przyznaniu świadczenia wychowawczego nie stanowi rozstrzygnięcia o znamionach decyzji, co wyklucza możliwość jego zaskarżania w trybie odwoławczym • Prezes ZUS rozpoznał odwołanie od informacji, zamiast wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, czym rażąco naruszył art. 134 K.p.a. • merytoryczne rozpatrzenie środka zaskarżenia zamiast wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. prowadzi do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Partyka
członek
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja statusu prawnego informacji o przyznaniu świadczeń (niebędącej decyzją administracyjną) oraz konsekwencji rozpoznania odwołania od takiej informacji przez organ."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki świadczeń wychowawczych i sposobu ich przyznawania przez ZUS, ale zasada dotycząca czynności materialno-technicznych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe zakwalifikowanie pisma procesowego przez organ administracji i jakie mogą być tego konsekwencje. Jest to ważna lekcja proceduralna dla prawników i obywateli.
“ZUS popełnił błąd proceduralny. Sąd stwierdził nieważność decyzji, bo organ nie rozpoznał pisma jako odwołania od informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.