III SA/Lu 309/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie uchylił postanowienia organów obu instancji odmawiające uzgodnienia zezwolenia na przewozy osób, uznając naruszenie zasad postępowania administracyjnego i brak wykazania przez organy zagrożenia dla istniejących linii.
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Skarżący J. K. zarzucił organom I i II instancji naruszenie przepisów KPA i ustawy o transporcie drogowym, w tym przekroczenie właściwości rzeczowej i brak wykazania zagrożenia dla istniejących linii. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego i niejasne zdefiniowanie pojęcia "zagrożenia" dla istniejących linii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o odmowie uzgodnienia zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób. Starosta odmówił uzgodnienia, wskazując na kolizję planowanych odjazdów z rozkładami innych przewoźników. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i ustawy o transporcie drogowym, w tym przekroczenie właściwości rzeczowej przez Starostę oraz brak przeprowadzenia badań przepływu pasażerskiego i wykazania zagrożenia dla istniejących linii. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko organu I instancji, uznając, że starosta działał w granicach uznania administracyjnego i nie miał obowiązku przeprowadzania analizy sytuacji rynkowej. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając postanowienia obu instancji. Stwierdził, że organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego i niejasne zdefiniowanie kluczowego pojęcia "zagrożenia" dla istniejących linii. Sąd podkreślił, że zwiększenie konkurencji nie może być traktowane jako zagrożenie, a organy powinny precyzyjnie wykazać, gdzie dopatrują się zagrożenia i z czego je wywodzą. Dodatkowo, sąd wskazał na naruszenie art. 10 KPA poprzez brak umożliwienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa uzgodnienia zezwolenia jest niezgodna z prawem, jeśli organ nie wykaże konkretnego zagrożenia dla istniejących linii, a jedynie ogólne kolizje godzin odjazdów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady postępowania, nie wyjaśniając pojęcia "zagrożenia" dla istniejących linii i nie wykazując go w sposób przekonujący. Zwiększenie konkurencji nie jest zagrożeniem, a organy powinny precyzyjnie określić, gdzie dopatrują się zagrożenia i z czego je wywodzą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 106 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zwrot "w uzgodnieniu" wymaga wydania postanowienia, a nie innej formy współdziałania organów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez zaniechanie należytego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie obowiązku zbierania i oceny materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dowolność działania organu.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.
u.t.d. art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit.f
Ustawa o transporcie drogowym
Wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia marszałka województwa w uzgodnieniu ze starostami.
u.t.d. art. 22a § ust. 1 pkt 2 lit.a
Ustawa o transporcie drogowym
Organy mogą odmówić zezwolenia, gdy projektowana linia stanowi zagrożenie dla istniejących linii regularnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 lit.c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia orzeczenia organu w przypadku naruszenia zasad postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie wymogów uzasadnienia postanowienia.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady udzielania informacji.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie zasady wyjaśniania przesłanek.
u.t.d. art. 22a § ust. 3
Ustawa o transporcie drogowym
Obowiązek analizy sytuacji rynkowej obciąża organ wydający zezwolenie, nie starostę.
u.s.p. art. 4 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o samorządzie powiatowym
Powierzenie samorządowi powiatowemu zadań w zakresie transportu zbiorowego.
p.d.g. art. 5
Prawo działalności gospodarczej
Zasada wolności działalności gospodarczej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80 KPA). Niewystarczające ustalenie stanu faktycznego i niejasne zdefiniowanie pojęcia "zagrożenia" dla istniejących linii. Brak wykazania przez organy konkretnego zagrożenia dla istniejących linii. Przekroczenie właściwości rzeczowej przez organ I instancji. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 KPA).
Godne uwagi sformułowania
Zwiększenie konkurencji nie może być traktowane jako zagrożenie dla innych istniejących linii przewozowych, gdyż takie pojmowanie tej przesłanki powodowałoby zupełnie niedopuszczalne zjawisko monopolizacji usług. Ustawodawca określając przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na wykonywanie przejazdów w transporcie drogowym posłużył się m. in. pojęciem "zagrożenie dla istniejących linii regularnych" nie precyzując, co rozumie przez to pojęcie. Niezbędne jest zatem ustalenie w postępowaniu administracyjnym znaczenia tego kluczowego dla sprawy pojęcia w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, a następnie wykazania, że przewidywany stan faktyczny wywoła zagrożenie dla linii innych przewoźników.
Skład orzekający
Marek Zalewski
przewodniczący
Jacek Czaja
członek
Jerzy Marcinowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"zagrożenia\" dla istniejących linii w kontekście zezwoleń na przewozy drogowe oraz zasady prowadzenia postępowań uzgodnieniowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uzgodnienia zezwolenia na przewozy drogowe przez starostę, ale zasady interpretacji pojęć nieostrych i prowadzenia postępowań mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne definiowanie pojęć prawnych i prawidłowe prowadzenie postępowań administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach. Pokazuje też konflikt między konkurencją a ochroną istniejących przedsiębiorców.
“Czy konkurencja to zawsze zagrożenie? Sąd wyjaśnia, kiedy odmówić zezwolenia na przewozy drogowe.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Lu 309/04 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-09-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Jacek Czaja Jerzy Marcinowski /sprawozdawca/ Marek Zalewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Hasła tematyczne Transport Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2001 nr 142 poz 1592 ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym - tekst jednolity Dz.U. 1999 nr 101 poz 1178 Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Protokolant asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia wydania zezwolenia na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...]. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia J. K., na postanowienie wydane z upoważnienia Starosty Powiatowego z dnia [...]. ([...]) w sprawie odmowy uzgodnienia wydania zezwolenia dla wyżej wymienionego na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii komunikacyjnej L. - B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 126 i 144 oraz 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) i art. 18 ust. 1 pkt 1 lit.f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz. 1371 z późn. zm.) wydało postanowienie, którym utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Starosta odmówił J. K. uzgodnienia wydania zezwolenia na linię komunikacyjną L. - B., przebiegającą przez Powiat (przystanki w L., F. i K.) ze względu na to, że przewidziane przez stronę dodatkowe przystanki na terenie Powiatu oraz dodatkowe godziny odjazdów kolidują z godzinami odjazdów innych przewoźników. Składając zażalenie na postanowienie organu I instancji J. K. podniósł, że nie zostały przeprowadzone badania przepływu pasażerskiego na planowanych odcinkach trasy, nie wymieniono w uzasadnieniu postanowienia przewoźników, z którymi koliduje nowa trasa i w związku z powyższym nie wykazano, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zgodnie z art.18 ust 1 pkt 1 lit.f) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, wykonywanie przewozów regularnych i przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym wymaga zezwolenia wydanego przez marszałka województwa w uzgodnieniu ze starostami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej, wykraczającej poza obszar co najmniej jednego powiatu, jednakże nie wykraczającej poza obszar województwa. Organ odwoławczy uznał, że strona miała możliwość zapoznania się w trakcie postępowania wyjaśniającego z rozkładami jazdy wszystkich przewoźników z terenu Powiatu, gdyż zostały one opublikowane w książkowym rozkładzie jazdy Samochodowej Komunikacji Pasażerskiej Województwa, wydanym przez Zakład Transportu i Dróg. Ponadto w aktach sprawy znajdują się nazwiska i rozkłady jazdy innych przewoźników, którzy wykonują regularny przewóz osób na terenie Powiatu. Zdaniem Kolegium, zarząd powiatu jako organ wykonawczy wspólnoty samorządowej jest obowiązany do zapewnienia zaspokojenia potrzeb przewozowych mieszkańców. Kolizje pomiędzy godzinami odjazdu z przystanku pojazdów obsługujących linie komunikacyjne wykraczające poza granice powiatu oraz pojazdów obsługujących wyłącznie linie komunikacyjne w jego granicach, starosta rozstrzyga zgodnie z własną oceną stopnia zaspokojenia potrzeb członków wspólnoty powiatowej. Wyrażanie zgody na dodatkowe przystanki na terenie danego powiatu pojazdów linii komunikacyjnych wykraczających poza jego granice, odbiera pasażerów lokalnym przewoźnikom. Ponadto uzgadnianie przez starostę każdego przyszłego zezwolenia marszałka województwa spowoduje niemożność realizacji własnej ustawowej kompetencji, gdyż potrzeby przewozowe mieszkańców zostaną zaspokojone przez przewoźników, dla których przystanki na terenie danego powiatu mają charakter pośredni, a nie docelowy. Wymienione w art. 22a ustawy o transporcie drogowym okoliczności stanowią przesłanki odmowy udzielenia zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i w związku z tym muszą być brane pod uwagę przez organy administracji przy wydawaniu tychże zezwoleń. Natomiast ustawa nie precyzuje przesłanek uzgodnienia lub odmowy uzgodnienia zezwolenia przez organ administracji zobowiązany do wydania postanowienia z art. 106 kpa, lecz pozostawia mu dość szeroki zakres uznania. Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 10, 19 i 81 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 22a ustawy o transporcie drogowym i wniósł o uchylenie postanowienia w całości. Skarżący podniósł, iż Starosta wydając skarżone postanowienie przekroczył granice swojej właściwości rzeczowej, ponieważ rozstrzygnął sprawę co do istoty, co stanowi naruszenie art. 19 kpa. Organ pierwszej instancji wydając merytoryczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie przesądził, że planowane kursy będą kolidować z kursami realizowanymi przez innych przewoźników. Wypowiadając się w ten sposób co do istoty sprawy i orzekając w rzeczywistości zamiast marszałka, organ pierwszej instancji doprowadził do sytuacji, w której marszałek został pozbawiony możliwości realizacji swoich ustawowych kompetencji. Ustawa o transporcie drogowym nie wypowiada się co do formy uzgodnienia przez starostę zezwolenia na wykonywanie przewozów. Zdaniem skarżącego winno to nastąpić w formie opinii, a nie postanowienia, bowiem każde orzeczenie merytoryczne w tego typu sprawach może być dotknięte wadą w postaci naruszenia właściwości rzeczowej organów oraz wkroczenia w wyłączne kompetencje organu mającego wydać w sprawie decyzję merytoryczną. Skarżący zarzuca, że nie zostały przeprowadzone konieczne badania przepływu pasażerskiego na spornych, wymienionych w uzasadnieniu odcinkach. W uzasadnieniu postanowienia nie wskazano, z jakimi kursami koliduje planowana linia, mimo że zgodnie art. 22a ust 1 pkt 2 lit.a ustawy o transporcie drogowym Starosta obowiązany był wykazać, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych. Planowane kursy na przedmiotowym odcinku odbywają się pół godziny po kursach pozostałych przewoźników. Skarżący wskazuje, iż nie uczestniczył w postępowaniu administracyjnym i nie był informowany o jego przebiegu. Starosta nie umożliwił zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Skład Orzekający wskazał, że organ pierwszej instancji nie przekroczył granic właściwości rzeczowej poprzez wkroczenie w kompetencje organu właściwego do wydania zezwolenia, gdyż przepisy ustawy o transporcie drogowym i inne przepisy prawa materialnego nie określają przesłanek wydania postanowienia o uzgodnieniu lub odmowie uzgodnienia zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym. Oznacza to, że uzgodnienie wydania zezwolenia odbywa się w granicach uznania administracyjnego, a więc w granicach wyznaczonych przepisami procesowymi. Zwrot "w uzgodnieniu" z art. 18 ust.1 lit. f) wymaga wydania postanowienia, nie jest więc możliwe zastąpienie go inną formą współdziałania organów administracji publicznej. W związku z brakiem materialnoprawnych granic uzgadniania przedmiotowego zezwolenia organy administracji nie miały obowiązku przeprowadzenia badań przepływu osób na spornych odcinkach linii komunikacyjnej. W szczególności Starosta nie miał obowiązku przeprowadzenia analizy sytuacji rynkowej w zakresie regularnego transportu osób z art. 22a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym, bowiem obowiązek tego rodzaju obciąża organ wydający zezwolenie (art. 22a ust. 5 ustawy o transporcie drogowym). Starosta uznał, że projektowana linia regularna będzie stanowiła zagrożenie dla istniejących już linii regularnych obsługiwanych przez innych przewoźników, bowiem godziny odjazdów z przystanków pojazdów należących do skarżącego uprawdopodobniają takie zapatrywanie, natomiast obowiązek udowodnienia powyższej tezy został nałożony na organ wydający zezwolenie, a nie na organ współdziałający (art.22a ust. 1 pkt 2 lit.a) w związku z art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym). Kolizje pomiędzy godzinami odjazdu z przystanku pojazdów obsługujących linie komunikacyjne wykraczające poza granice powiatu oraz pojazdów obsługujących wyłącznie linie komunikacyjne w granicach starosta rozstrzyga zgodnie z własną oceną stopnia zaspokojenia potrzeb członków wspólnoty powiatowej. Organ odwoławczy podtrzymał pogląd i argumentację świadczącą tym, że nie jest trafny zarzut, iż skarżący nie miał zagwarantowanego czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz wskazanymi w niej podstawami prawnymi, zważył, co następuje: Skarga jest zasadna mimo częściowo nietrafnej argumentacji skarżącego, gdyż postanowienia organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co powoduje konieczność wyeliminowania orzeczeń z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności określić należy charakter aktu powstałego w wyniku wykonania obowiązku wyrażenia swojego stanowiska (uzgodnienia) w sprawie wydania zezwolenia na wykonywanie przewozów, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, oraz jego wpływ na toczące się postępowanie. Nie ulega wątpliwości, że akt wydany w ramach uzgodnienia w trybie art. 106 kpa powinien mieć zgodnie z art. 106 § 5 kpa. formę postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Z regulacji tej płyną dwa wnioski. - po pierwsze akt taki stanowi orzeczenie wydawane według zasad określonych w postępowaniu administracyjnym, - po drugie zaś, nie jest to opinia sporządzana przez biegłego posiadającego wiedzę fachową, rozumiana jako środek dowodowy przewidziany w art. 84 kpa. W orzecznictwie sądowym pojawił się wręcz pogląd, iż należy przyjąć, że niezależnie od nazwy, jaką przewidziano dla aktu wydawanego przez organ współdziałający (opinia, zgoda, stanowisko, uzgodnienie itp.), a także niezależnie od tego, że kodeks postępowania administracyjnego wymaga dla tych aktów formy postanowienia administracyjnego, są one "decyzjami" z materialnego punktu widzenia. Dlatego właśnie unormowanie dotyczące tych aktów zawarto w rozdziale 7 działu II kpa pt. "Decyzje". Postanowienie takie jest w istocie elementem głównego rozstrzygnięcia sprawy, następującego w formie decyzji administracyjnej. Taki jego status jest wzmocniony przez okoliczność, że sam kodeks przewiduje przed wydaniem postanowienia zawierającego stanowisko innego organu możliwość przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 106 § 4) – zob. uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 listopada 1998 r., OPS 8/98, opubl. w ONSA 1999/1/7. Niezwykle istotny jest wpływ wyrażonego stanowiska organu współdziałającego na treść decyzji w danej sprawie. W doktrynie pojawiły się różne stanowiska w zakresie "związania" organu decyzyjnego wyrażonym zdaniem organu współdziałającego. Najluźniejszą formą współdziałania organów administracji publicznej jest współdziałanie polegające na zasięganiu opinii. Współdziałanie takie polega na tym, że jeden z organów jest zobowiązany przed podjęciem decyzji do zasięgnięcia opinii innego organu. Organ zobowiązany do zasięgnięcia opinii nie jest prawnie związany stanowiskiem organu opiniującego. Współdziałanie, którego istotą jest wyrażenie opinii, zbliżone jest do konsultacji czy też doradztwa. Inną formą współdziałania organów administracji publicznej są działania określone w przepisach prawnych jako podjęte "w porozumieniu", "po porozumieniu", "w uzgodnieniu", "po uzgodnieniu" lub "wymagające uzgodnienia". "Porozumienie" i "uzgodnienie" są to bez wątpienia w języku potocznym i prawniczym zwroty w swej treści bardziej stanowcze i jednoznaczne, niż "opiniowanie", zakładają bowiem jednolitość stanowiska i zgodność poglądów zainteresowanych podmiotów w danej sprawie. Zgodnie z poglądem ukształtowanym od lat w doktrynie stanowisko organu współdziałającego, z którym należy uzgodnić decyzję bądź wydać decyzję po uzgodnieniu, jest wiążące dla organu decydującego (por. uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 15 lutego 1999 r. sygn. akt OPK 14/98, opubl. w ONSA 1999/3/80, podobnie jak się wydaje wpływ "uzgodnienia" na treść decyzji określa J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego, C.H. BECK Warszawa 2004 r., s. 485, odmiennie A. Wróbel w: M. Jaśkowska, A. Wróbel – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2000 r., cyt. za LEX.). Przed wydaniem omawianego postanowienia niezbędne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego, którego stroną jest strona postępowania głównego i wyjaśnienie wszelkich istotnych aspektów, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego. Zarówno zatem tryb postępowania incydentalnego, forma rozstrzygnięcia jak i waga rozstrzygnięcia wydanego w jego rezultacie określają wymogi im stawiane, które nie odbiegają od ogólnych wymogów wszelkich orzeczeń wydawanych w ramach postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit.f ustawy o transporcie drogowym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, wykonywanie przewozów regularnych wymaga zezwolenia wydanego przez marszałka województwa, w uzgodnieniu ze starostami właściwymi ze względu na planowany przebieg linii komunikacyjnej. Jak wynika z art. 22a ust. 1 pkt 2 lit.a cyt. ustawy - organy, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 mogą odmówić udzielenia lub zmiany zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym m. in. gdy zostanie wykazane, że projektowana linia regularna stanowić będzie zagrożenie dla już istniejących linii regularnych, z wyjątkiem sytuacji, kiedy linie te są obsługiwane tylko przez jednego przewoźnika lub przez jedną grupę przewoźników. Obowiązek uzgodnienia ze starostą jako reprezentantem powiatu, związany jest z powierzeniem samorządowi powiatowemu na mocy art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz.1592 z późn. zm.) zadań publicznych w zakresie transportu zbiorowego. Jak wynika z zestawienia powyższych przepisów, stanowisko starosty powinno odnosić się do wpływu planowanego przewozu regularnego na system transportu zbiorowego w powiecie oraz obligatoryjnie oceniać zagrożenie dla już istniejących linii regularnych. Uzasadnienie negatywnego stanowiska powinno wykazywać to zagrożenie. Brak zagrożenia wyklucza wydanie opinii negatywnej, jako zamykającej drogę do wydania w drodze decyzji zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych, a niewydanie zezwolenia z kolei jest dopuszczalne jedynie w przypadku istnienia zagrożenia. dla linii już istniejących. Również więc niecelowość linii, jej przypuszczalna nierentowność czy przewidywany brak zainteresowania nią lokalnej społeczności itp. nie może być podstawą wydania opinii negatywnej. Zwrócić należy uwagę, że Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej stanowi w art. 20, iż społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto art. 22 Konstytucji stanowi, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes publiczny. Zasada swobody gospodarczej znajduje swoje rozwinięcie również w aktach rangi ustawowej, m. in. w art. 5 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Dz. U. Nr 101 poz. 1178 z późn. zm.) zgodnie z którą podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach, z zachowaniem warunków określonych przepisami prawa. Niedopuszczalna byłaby więc jakakolwiek interpretacja rozszerzająca ograniczenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej wykraczająca poza te przewidziane ustawą i precyzyjnie określone. Ustawodawca określając przesłankę odmowy udzielenia zezwolenia na wykonywanie przejazdów w transporcie drogowym posłużył się m. in. pojęciem "zagrożenie dla istniejących linii regularnych" nie precyzując, co rozumie przez to pojęcie. Niezbędne było zatem ustalenie w postępowaniu administracyjnym znaczenia tego kluczowego dla sprawy pojęcia w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego, a następnie wykazania, że przewidywany stan faktyczny wywoła zagrożenie dla linii innych przewoźników. Wskazać należy przy tym, że pojęcie "zagrożenie" nie może być utożsamiane z ujemnym wpływem na rentowność innych linii, gdyż pojęcie takie jest używane w ustawie jedynie w odniesieniu do wpływu linii przewozowych na porównywalne usługi kolejowe (art. 22a ust. 1 pkt 2b ustawy o transporcie drogowym). Zwiększenie konkurencji również nie może być traktowane jako zagrożenie dla innych istniejących linii przewozowych, gdyż takie pojmowanie tej przesłanki powodowałoby zupełnie niedopuszczalne zjawisko monopolizacji usług. Konkurencja zasługuje na aprobatę. Jak wskazał Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 31 lipca 1996 r. (sygn. akt I ACr 308/95 Pr. Gosp. 1996/2/54) – "działanie podmiotu gospodarczego z zakresu komunikacji, który na dwóch odcinkach tras najbardziej uczęszczanych, w dniach i godzinach największego zapotrzebowania, dokonuje przewozów pasażerskich kilkoma samochodami, jakkolwiek zgodne z interesem klientów, narusza w pewnym stopniu interes innego przedsiębiorstwa komunikacyjnego, które od wielu lat zajmowało dominującą pozycję na rynku samochodowym przewozów pasażerskich, tą samą trasą i to wcześniej. Zjawisko takie zasługuje jednak na pozytywną ocenę, ponieważ prowadzi do współzawodnictwa jakością, ceną i innymi pożądanymi przez klientów cechami oferowanych usług". Tym samym organy administracji samorządowej powinny sprecyzować, gdzie dopatrują się zagrożenia, oraz wykazać jego konieczne lub co najmniej bardzo prawdopodobne następstwo, co nie może się obyć bez zbadania istniejącego stanu oraz dokonania racjonalnej analizy przewidywanych zmian. Niezbędne jest zatem wcześniejsze ustalenie znaczenia nieostrego pojęcia "zagrożenie" w procesie wykładni prawa oraz ustalenia jego możliwych źródeł. Prawidłowo ustalony stan faktyczny i ustalenie jednoznacznego zakresu stosowanych pojęć daje podstawę do zajęcia negatywnego stanowiska w ramach luzu decyzyjnego, wyrażonego partykułą "może odmówić", w zakresie utworzenia nowej linii przewozu. Uznanie pojawia się dopiero w ostatniej fazie stosowania prawa, gdy istnieje wybór konsekwencji prawnych. Przedmiotem uznania nie jest ani ustalenie znaczenia tekstu prawnego, ani ocena występujących faktów, lecz określenie skutku prawnego. (zob. M. Mincer – Uznanie administracyjne, Toruń 1983 r., s. 63). Podsumowując, organy administracji nie wykazały, co rozumieją przez zagrożenie istniejących linii, ani z czego wywodzą taki stan (odmienny od stanu "zwykłej" konkurencyjności), nie licząc ogólnego sformułowania o uprawdopodobnieniu zagrożenia poprzez kolidowanie niektórych godzin odjazdów dotychczasowych przewoźników. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wskazują również, czy organy rozważały konkurencyjność linii "wojewódzkiej" z powiatowymi, wysokość opłat za poszczególne przejazdy, szybkość i komfort przejazdu, oraz zaspokojenie potrzeb komunikacyjnych również z sąsiednimi powiatami leżącymi przy trasie L. – B. (w tym dojazd np. do ośrodka wojewódzkiego, jakim jest L.). Mimo, że ustawa nie nakłada wprost na samorząd obowiązku dokonywania jakichkolwiek analiz w ramach postępowania incydentalnego, oczywiste jest, że – jak w każdym postępowaniu administracyjnym – zaniechanie należytego ustalenia stanu faktycznego w sprawie nie może nie odbić się negatywnie na ocenie rozstrzygnięcia w postaci zarzutu niedopuszczalnej dowolności działania organu stosującego prawo. Organy obu instancji naruszyły zasady postępowania, w szczególności zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 kpa i obowiązek zbierania i oceny materiału dowodowego określony w art. 77 § 1 kpa. Organy nie wyjaśniły kluczowego pojęcia "zagrożenie" stosując cytowaną normę, a organ I instancji dodatkowo wydając postanowienie zaniechał praktycznie jego uzasadnienia, co stanowi nie tylko naruszenie art. 107 § 1 w zw. z art. 126 kpa określającego części składowe postanowienia, ale i stoi w sprzeczności z zasadami ogólnymi postępowania wyrażonymi w art. 8 kpa (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa), art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) a także art. 11 kpa. (wyjaśnianie zasadności przesłanek). Wskazać należy na koniec, że skarżący niewątpliwie trafnie podnosi, iż jako strona powinien być zgodnie z art. 10 kpa dopuszczony do czynnego udziału w postępowaniu incydentalnym, czego zaniechano w postępowaniu w I instancji. Jest to niewątpliwie istotne uchybienie, jednak samo w sobie nie stanowi podstawy uchylenia orzeczenia organu II instancji, gdyż wada ta w postępowaniu odwoławczym została wyeliminowana. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI