II SA/RZ 1588/24

II SA/Rz 1588/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący/
Małgorzata Niedobylska
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art. 92c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2025 r. sprawy ze skargi J. P. i A. W. wspólników spółki cywilnej F. s.c. w C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 listopada 2024 r. nr BP.501.2964.2023.0993.DL1.638273/638274 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. P. i A. W. wspólników spółki cywilnej Firma Handlowo-Usługowa J. s.c. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 listopada 2024 r. nr BP.501.2964.2023.0993.DLI, która organ ten utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji, DWITD) z 19 października 2024 r. nr WITD.DI.0152.10946/92/23 nakładającą na skarżących karę pieniężną w wysokości 12 000 złotych z tytułu naruszeń w transporcie drogowym.
Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt sprawy, w dniu 15 sierpnia 2023 r., na autostradzie A4, 20 kilometr w stronę Z., kontroli poddano zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki Volvo o nr rej. [...] oraz naczepy marki Hevler o nr rej. [...] Masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 12 ton. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowcy M. C., Ł. Sz., J.P. wykonywali międzynarodowy transport drogowy rzeczy w imieniu skarżących. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzielonej ww. przedsiębiorcom. W trakcie kontroli stwierdzono następujące naruszenia ustawy z dnia 6 września 2001 o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2024 r. poz. 1539 ze zm., dalej: u.t.d.):
1. wykonywanie przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, tj. naruszenie lp. 1.11 załącznika nr 3 do ustawy,
2. niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, tj. naruszenie lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy.
Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli z dnia 15 sierpnia 2023 r. nr WITD.DI.P.I0946/319/23. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z dnia 19 października 2023 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 12.000 zł.
Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji zarzucając w nim szereg naruszeń zarówno prawa materialnego jak i procesowego. Skarżący nie zgodzili się z twierdzeniem jakoby doszło do nieprawidłowej obsługi tachografu jak i wykonywania przewozu w załodze trzech kierowców. Odwołujący podnieśli, że w tachografie zainstalowanym w kontrolowanym pojeździe mogą być zalogowane maksymalnie dwie karty kierowców. W dniu kontroli zalogowane były właśnie dwie karty kierowców i pojazd był prowadzony przez kierowców M. C. i Ł. S. Zdaniem odwołujących się kierowca J. P. po wylogowaniu z tachografu swojej karty kierowcy przebywał w kabinie jako pasażer w ramach swobodnego dysponowania swoim czasem. Zakwestionowali ponadto ukaranie karą administracyjną w sytuacji uprzedniego ukarania kierowców mandatami w trakcie przedmiotowej kontroli.
Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z 19 listopada 2024 r. GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Na wstępie organ odwoławczy podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy. Treść art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 u.t.d., określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia tam opisane. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych.
Odnośnie do stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach, opisanego w lp. 1.11. załącznika nr 3 do ustawy, organ odwoławczy wskazał, że bezspornie strona, pomiędzy godz. 08:00, a godz. 22:00 w dniu 15 sierpnia – w święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, wykonywała przewóz drogowy po drodze publicznej autostrada A4 w czasie obowiązywania ograniczeń oraz zakazów ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach. Zaznaczył, że wykonywany przez stronę przewóz nie był wykonywany w związku z niezbędnym utrzymaniem cyklu produkcyjnego lub świadczenia usług przedsiębiorstwa pracującego w ruchu ciągłym. Mając powyższe na uwadze organ uznał za uzasadnione nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł na podstawie w/w przepisów.
Natomiast odnośnie naruszenia lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. GITD wskazał, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest niesporne, że strona w dniach 14 i 15 sierpnia 2023 r. wykonywała przewóz drogowy w trakcie którego kierowcy nie rejestrowali swoich aktywności na kartach kierowców. Inspektorzy podczas kontroli dokonali analizy danych cyfrowych pobranych z tachografu i kart kierowców na podstawie których ustalili, że w tachografie zalogowane były tylko dwie karty kierowców M.C. i Ł. S. pomimo, że w pojeździe przebywało 3 kierowców.
W celu ustalenia okoliczności wykonywania jazdy bez zalogowanej karty kierowcy kontrolujący przesłuchali kierowców w charakterze świadka i strony.
J.P.przesłuchany w charakterze strony zeznał, że prowadził pojazd od godz. 22:36 dnia 14 sierpnia 2023 r. do godz. 06:16 dnia 15 sierpnia 2023 r., kiedy to wylogował z tachografu swoją kartę kierowcy na stacji Orlen w okolicach L. Z zeznań strony wynika, że od momentu rozpoczęcia przewozu w miejscowości D. w kabinie pojazdu przebywali kierowcy M. C. i Ł. S., który mieli niezalogowane karty kierowców od momentu rozpoczęcia przewozu w dniu 14 sierpnia 2023 r. do momentu zatrzymania pojazdu na ww. stacji paliw. Strona zeznała, że gdy kierowcy M. C. i Ł. S. zalogowali do tachografu swoje karty kierowców tworząc załogę J. P. usiadł na łóżku w kabinie pojazdu jako pasażer nie logując i nie rejestrując swojej aktywności.
Kierowca M. C. zeznał, że w dniu 14 sierpnia 2023 r. wyjechał z miejscowości D. do F. przedmiotowym pojazdem jako pasażer nie logując do tachografu swojej karty kierowcy do godz. 06:16 dnia 15 sierpnia 2023 r., tj. dnia zatrzymania pojazdu na stacji [...] w okolicach L. Bez zalogowanej karty kierowcy przebył dystans wynoszący 546 kilometrów. Świadek zeznał, że po zatrzymaniu pojazdu na stacji paliw w dniu 15 sierpnia 2023 r. zalogował do tachografu swoją kartę kierowcy i tworzył z kierowcą Ł. S. załogę. Z zeznań ww. świadka wynika, że na trasie z miejscowości D.do momentu zatrzymania na stacji paliw w kabinie pojazdu przebywało trzech kierowców, a w tachografie załogowana była karta tylko jednego kierowcy kierującego pojazdem, tj. J. P.
Trzeci kierowca Ł. S. zeznał, że w dniu 14 sierpnia 2023 r. wyjechał z miejscowości D. do F. jako pasażer nie logując do tachografu swojej karty kierowcy do godz. 06:16 dnia 15 sierpnia 2023 r., tj. dnia zatrzymania pojazdu na stacji [...] w okolicach L. Bez zalogowanej karty kierowcy przebył dystans wynoszący 546 kilometrów. Świadek zeznał, że po zatrzymaniu pojazdu na stacji paliw w dniu 15 sierpnia 2023 r. zalogował do tachografu swoją kartę kierowcy i tworzył z kierowcą M. C.załogę. Z zeznań ww. świadka wynika, że na trasie z miejscowości D. do momentu zatrzymania na stacji paliw w kabinie pojazdu przebywało trzech kierowców, a w tachografie załogowana była karta tylko jednego kierowcy kierującego pojazdem, tj. J. P.
Organ podkreślił, że gdy przewóz wykonywany jest w załodze dwóch albo trzech kierowców karty dwóch kierowców muszą być zalogowane do tachografu, a trzeci kierowca z powodu braku trzeciego slotu rejestruje swoją aktywność na wydruku z tachografu od momentu rozpoczęcia przewozu do jego zakończenia. Kierowca, który nie prowadzi pojazdu, ale przebywa w kabinie pojazdu w trakcie jazdy, obowiązany jest rejestrować swoją aktywność za pomocą tachografu. Jeżeli zatem przewóz wykonywany jest przez dwóch lub większą ilość kierowców, a tylko jeden kierowca rejestruje swoją aktywność na karcie kierowcy, natomiast drugi kierowca i kolejny, którzy nie kierują, lecz przebywają w pojeździe gdy nie rejestrują swojej aktywności za pomocą tachografu lub na wydruku z tachografu swoim zachowaniem wyczerpują przesłanki naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.. Czas kierowcy, który przebywa w pojeździe prowadzonym przez innego kierowcę nie jest jego wolnym czasem, ponieważ pozostaje wówczas w dyspozycji i czas przebywania w pojeździe, gdy siedzi obok kierującego pojazdem, winien być rejestrowany jako przerwa.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał za prawidłowe nałożenie na przedsiębiorców kary pieniężnej w wysokości po 5.000 zł za każdego kierowcę, który dopuścił się naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. (łącznie 15 000 zł).
Dalej organ wyjaśnił, że suma kar za naruszenia ujawnione w trakcie kontroli drogowej wynosi 17.000 zł, jednakże karę pieniężną nałożono w wysokości 12.000 zł zgodnie z ograniczeniem określonym w art. 92a ust. 3 u.t.d..
Skarżący, nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu II instancji złożyli skargę do WSA w Rzeszowie wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego, w tym art. 92 c, art. 93 u.t.d. poprzez ich niezastosowanie.
2. prawa procesowego: art. 6, art. 7 w zw. z art. 75 art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez niezbadanie wszystkich okoliczności sprawy, dokonywanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz zignorowaniem wyjaśnień złożonych w toku prowadzonego postępowania.
Uzasadniając swoją skargę skarżący podkreślili, że nie zgadzają się z ustaleniami kontrolujących, którzy ich zdaniem dokonali błędnej klasyfikacji naruszenia kwalifikując je w ramach dyspozycji normy z lp. 6.2.1. gdy w rzeczywistości naruszono lp. 6.3.5. tj. niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych, za które przewidziana jest niższa kara w wysokości 3 000 zł., oraz 6.3.14. tj. nieumieszczenie na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych, za które przewidziana jest kara w wysokości 1000zł.
Skarżący odnieśli się również do faktu nałożenia kary na każdego z kierowców podnosząc, że w taryfikatorze brak informacji, aby kara podlegała wielokrotności W żadnym z tych naruszeń nie ma mowy o ich wielokrotności.
Końcowo wskazali, że nie mogą zostać ukarani za naruszenie, którego nie popełnili oraz nie mogą ponosić winy za błędną kwalifikację naruszenia, jak również, że kierowcy zostali już ukarani mandatem karnym za to naruszenie co ich zdaniem wyklucza możliwość ponownego ukarania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.
z 2024 r. poz. 935, dalej jako P.p.s.a.) - tj. w przypadku istnienia istotnych wad
w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Należy nadto wskazać, że w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonych granicach kontroli sądowej, skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób determinujący konieczność jej uchylenia.
W przedmiotowej sprawie w dniu 15 sierpnia 2023 r. poddano kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika samochodowego oraz naczepy i ustalono, że kontrolowany zespół pojazdów porusza się po drodze publicznej w dzień, w którym obowiązują ograniczenia/zakaz ruchu niektórych rodzajów pojazdów, a ponadto, że w trakcie wykonywania przewozu kierowcy nie rejestrowali swoich aktywności na kartach kierowców.
Spór w sprawie ogniskuje się wokół zarzucanych przez skarżących wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego i na błędnym jego zastosowaniu, bowiem sam stan faktyczny nie jest sporny a przebieg kontroli i okoliczności wykonywania przewozu utrwalone w protokole z kontroli z dnia 15 sierpnia 2023 r. w pełni korelują z treścią przesłuchania świadków i strony znajdujących się w kabinie pojazdu w momencie jego zatrzymania do kontroli. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, a w szczególności art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art. 92c u.t.d. oraz poz.: lp. 1.11 oraz 6.2.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca, który naruszył obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. W myśl art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Natomiast stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 3 do ustawy.
Niesporne w sprawie jest to, że przedmiotowy zespół pojazdów poruszał się po drodze publicznej w czasie, w którym obowiązuje zakaz bądź ograniczenia w ruchu pojazdów, w tym wypadku w dniu 15 sierpnia 2023 tj. w Święto Wojska Polskiego i Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny co stanowi naruszenie z lp. 1.11 załącznika nr 3 do u.t.d., za co przewidziana jest kra pieniężna w wysokości 2 000 zł. Skarżący nie poruszają tej kwestii w skardze zatem należy uznać, iż zgadzają się ustaleniami oraz rozstrzygnięciami organów w tej materii. Odnośnie zaś naruszenia opisanego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., należy wskazać, że przeprowadzona przez funkcjonariuszy DIWTD w dniu 15 sierpnia 2023 r. kontrola wykazała, że podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego w zespole pojazdów, składającego się z ciągnika ciężarowego oraz naczepy znajdowało się trzech kierowców z czego tylko dwóch rejestrowało swoją aktywność. W toku kontroli inspektorzy ustalili, że przedmiotowy przejazd rozpoczął się w miejscowości D. w potrójnej obsadzie tj. (J. P., M. C. i Ł. S.). Na odcinku liczącym 546 kilometrów jedynie J. P. miał umieszczoną kartę w tachografie, podczas gdy pozostałych dwóch kierowców nie rejestrowało swojej aktywności. Po zmianie kierującego dotychczasowy kierowca wyjął swoją kartę z urządzenia kończąc na tym rejestracje swojej aktywności, zaś M. C. i Ł. S. stworzyli podwójną obsadę logując swoje karty do tachografu.
Wyjaśnić należy wpierw kwestię czy osoby znajdujące się w kabinie pojazdu, a które wspólnie rozpoczęły jazdę z miejscowości D. do F. stanowiły załogę (obsadę pojazdu) i czy w związku z tym należy każdego z nich traktować jako kierowcę i do każdego z nich odnosić wymagania co do czasu pracy, których przestrzeganie obwarowane jest sankcjami z załącznika 3 do u.t.d. Wskazać więc należy na definicję zawartą w art. 4 lit. c rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. U. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r., s. 1 dalej: rozporządzenie nr 561/2006) wedle której, kierowca oznacza osobę, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 2 ww. rozporządzenia czas spędzony na dojeździe do miejsca postoju pojazdu objętego zakresem niniejszego rozporządzenia lub powrotu z tego miejsca, jeżeli pojazd nie znajduje się ani w miejscu zamieszkania kierowcy, ani w centrum operacyjnym pracodawcy, w którym kierowca zwykle pracuje, nie jest liczony jako odpoczynek lub przerwa, chyba że kierowca znajduje się na promie lub w pociągu i ma do dyspozycji kabinę sypialną, koję lub kuszetkę. W wyroku z 17 października 2017 r. (sygn. II GSK 183/16) NSA wyjaśnił, że przepisy art. 4 lit. c i art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 561/2006 interpretowane łącznie, nie nasuwają wątpliwości, że kierowcą poza osobą fizycznie i faktycznie prowadzącą pojazd jest również osoba przewożona w tym pojeździe, przy czym istotnym jest, aby osoba ta była gotowa do podjęcia prowadzenia pojazdu i aby takie zachowanie pozostawało w ramach jej obowiązków. Wówczas taki rodzaj pasywnej aktywności kierowcy należy uznać za jego dyspozycyjność tj. czas spędzony obok kierowcy prowadzącego pojazd. W takiej sytuacji tachograf rejestruje podczas ruchu pojazdu na karcie kierowcy "aktywnego" jazdę, a na karcie kierowcy "pasywnego" dyspozycyjność.
Odwołać się można także do treści art. 6 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (t.j. Dz, U. z 2024 poz. 200) która stanowi, że czasem pracy kierowcy jest czas od rozpoczęcia do zakończenia pracy, która obejmuje wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego, w szczególności załadowywanie i rozładowywanie oraz nadzór nad załadunkiem i wyładunkiem (pkt.2); nadzór oraz pomoc osobom wsiadającym i wysiadającym (pkt.3) inne prace podejmowane w celu wykonania zadania służbowego lub zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu i rzeczy (pkt. 6). Wobec tego czasem pracy kierowcy jest nie tylko czas prowadzenia pojazdu, ale również czas pozostawania przez niego w dyspozycji pracodawcy i gotowości do świadczenia pracy.
W konsekwencji w dniu kontroli wszyscy obecni w kabinie pojazdu byli kierowcami i wszyscy realizowali przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorstwa transportowego i mieli obowiązek rejestrować czas pracy.
Przechodząc już do obowiązków, które jak wykazano spoczywały na każdym z kierowców podczas przedmiotowego przewozu, wskazać należy, że według art. 32 ust. 1, 3 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy t.j. każdy kierowca spełniający w/w wymagania, zapewniają poprawne działanie i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy. Przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy stosujący tachografy analogowe zapewniają ich poprawne działanie i prawidłowe stosowanie wykresówek. Zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.
Stosownie do art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 165/2014, przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji. Państwa członkowskie mogą jednak uzależnić taką odpowiedzialność od naruszenia przez przedsiębiorstwo transportowe ust. 1 akapit pierwszy niniejszego artykułu i art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zgodnie z art. 34 ust. 1, ust, 3 lit. b, ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r., kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf cyfrowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci zapewniają, aby ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie czytniki tachografu. Jeżeli w pojeździe wyposażonym w tachograf analogowy znajduje się więcej niż jeden kierowca, kierowcy zmieniają odpowiednio wykresówki, aby właściwe informacje były zapisywane na wykresówce kierowcy prowadzącego pojazd. Jeżeli kierowca w ramach swoich obowiązków pracowniczych lub umownych dopuścił się naruszeń przepisów prawa, to dopuszcza się określonego naruszenia, odrębnego i niezależnego od ewentualnego naruszenia popełnionego przez innego kierowcę znajdującego się w obsadzie i podmiot będący dla tego kierowcy (kierowców) pracodawcą bądź zleceniobiorcą ponosi odpowiedzialność administracyjną zgodnie z przepisami załącznika nr 3 do u.t.d. za każde naruszenie, o ile opis znamion danego naruszenia nie przewiduje odmiennego rozwiązania.
Konsekwencją powyższych rozwiązań jest treść: lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który przewiduje sankcję za niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi karą pieniężną w wysokości 5.000 zł.
Przenosząc powyższe przepisy na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że brak rejestracji aktywności przez dwóch kierowców na pierwszym odcinku trasy uniemożliwił organom kontrolnym ustalenie, czy przestrzegali oni norm czasu jazdy oraz odpoczynku czy też wykonywali inne czynności związane z transportem. Natomiast brak rejestracji aktywności trzeciego kierowcy na drugim odcinku trasy oznacza, że jego czas pracy i odpoczynku nie został prawidłowo udokumentowany. Oczywiście uwarunkowania techniczne urządzenia rejestrującego (brak odpowiedniej ilości slotów) nie zwalniają żadnego z kierowców stanowiących jak w niniejszej sprawie załogę, od rejestrowania jego aktywności. Kierowca, który nie ma możliwości umieszczenia karty w tachografie, jest zobowiązany do dokumentowania swojego czasu pracy w inny, alternatywny sposób.
Wobec powyższego należy przyjąć, że działania wszystkich kierowców w niniejszej sprawie naruszyły obowiązujące przepisy prawa, w szczególności ustawę o transporcie drogowym oraz rozporządzenie (UE) nr 165/2014, które jasno określają obowiązek rejestrowania aktywności kierowcy za pomocą tachografu. Brak rzetelnej ewidencji pracy wszystkich kierowców uzasadnia nałożenie przedmiotowej kary administracyjnej, ponieważ przez swoje działanie i zaniechanie uniemożliwili właściwą kontrolę przestrzegania norm czasu jazdy i odpoczynku co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia zasad bezpieczeństwa w transporcie drogowym. Skarżący podważając prawidłowość kwalifikacji przypisanych im lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. pomijają tę część opisu znamion omawianego naruszenia, która nawiązuje do niewłaściwej obsługi tachografu. Tymczasem jak podkreśla się w orzecznictwie włożenie karty kierowcy/wykresówki do tachografu jest dla kierowcy wykonującego przewozy czynnością rutynową i jako taka powinna być wykonywana z automatu (zob. wyrok NSA z 24 września 2020 r. II GSK 78/18). Brak zatem umieszczenia tych elementów w tachografie skutkuje uniemożliwieniem zapisu danych, a w konsekwencji jest wadliwą obsługą tachografu. Taki sposób zachowania jaki stwierdzono i przypisano kierowcom M. C. i Ł. S. uniemożliwia realizowanie przez tachograf przypisanej mu funkcji. Zatem brak zalogowania się do urządzenia dwóch kierowców w momencie rozpoczęcia przewozu stanowi naruszenie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d. i w stosunku do obu taka kwalifikacja jest uprawniona, bowiem nie ma żadnych podstaw do różnej oceny prawnej ich tożsamego zachowania, bez względu na uwarunkowania tachografu.
W powyższej sytuacji nie jest możliwe przyjęcie sugerowanej przez skarżących kwalifikacji naruszenia z lp. 6.3.14 tj., które polega na nieumieszczeniu na wykresówce lub wydruku wymaganych wpisów lub umieszczenie na wykresówce lub wydruku nieczytelnych wpisów ręcznych. Zachowanie kierowców na pierwszym etapie przewozu, od momentu jego rozpoczęcia skutkuje bowiem całkowitym nierejestrowaniem aktywności na wykresówce lub wydruku i wykracza poza dyspozycję tego przepisu.
Zgodzić się natomiast należy ze skarżącymi, że organ dokonał niepoprawnej kwalifikacji naruszenia przypisanego kierowcy J. P. polegającego na wyjęciu w trakcie realizowanego przewozu swojej karty kierowcy z tachografu i zakończenie w ten sposób rejestracji czasu jego pracy. Temu kierowcy nie można faktycznie przypisać kwalifikacji z prawnej naruszenia z l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. bowiem akurat on rozpoczynając przewóz poprawnie zalogował swoją kartę kierowcy w urządzeniu rejestrującym i dopiero na pewnym etapie wykonywanego przewozu kartę tę wylogował. Zdaniem Sądu takiej sytuacji odpowiada treść wskazanego przez skarżących naruszenia z lp. 6.3.5. załącznika nr 3 do u.t.d. czyli niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych. Przyjąć należy, że naruszenie to dotyczy sytuacji, w której karta kierowcy zostaje umieszczona w tachografie, a dopiero w następnej kolejności zostaje z niego wyjęta, tak aby uniemożliwić rejestrację części danych (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 31 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 1582/21).
Podsumowując organy dokonały prawidłowej subsumpcji normy prawnej z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 u.t.d., w stosunku do dwóch kierowców M. C. i Ł. S.oraz błędnie przyjęły taką kwalifikację w stosunku do kierowcy J.P., gdyż właściwa kwalifikacja stwierdzonego wobec niego naruszenia polegającego na nieuprawnionym wyjęciu karty kierowcy uprzednio prawidłowo zalogowanej w tachografie odpowiada naruszeniu z lp. 6.3.5. zagrożonego karą pieniężną w wysokości 3 000 zł. Powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż z uwzględnieniem prawidłowej kwalifikacji naruszenia popełnionego przez J. P. prowadzi to do łącznej sumy kar za poszczególne naruszenia w wysokości 15 000 zł. Tymczasem zaskarżoną decyzją wymierzono skarżącym karę przy zastosowaniu ograniczenia z art. 92a ust. 3 u.t.d. w wysokości 12 000 zł. Skoro więc po uchyleniu zaskarżonej decyzji nie mogłaby zostać wydana decyzja o innej treści uznać należy, że stwierdzone uchybienie organów pozostaje bez wpływu na wynik sprawy i nie ma potrzeby wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Sąd podziela natomiast stanowisko organów w kwestii braku podstaw w realiach niniejszej sprawy do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92c ust. 1. Zgodnie z przywołanym przepisem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 92 i art. 92a u.t.d., w odniesieniu do przedsiębiorców, zachodzi odpowiedzialność administracyjna. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem ( por. wyrok NSA z dnia 3 września 2024 r., sygn. akt II GSK 709/24). Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej we wspomnianym wyżej załączniku do u.t.d., natomiast odstąpienie od nałożenia tej kary i zwolnienie się podmiotu wykonującego przewóz drogowy, z odpowiedzialności administracyjnej za dane naruszenie możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92c u.t.d. Wykonujący przewóz, aby uwolnić się od odpowiedzialności, musi wykazać, że dołożył należytej staranności, to jest uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek niezależnych całkowicie od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Zatem to na przewoźniku spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na okoliczność braku wpływu na naruszenie prawa, przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. To przedsiębiorca wywodzi bowiem skutki prawne wynikające z art. 92c u.t.d. w postaci uwolnienia się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów. Organ nie jest zobowiązany do wykazywania okoliczności uwalniających przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Jego obowiązek ogranicza się do umożliwienia stronie przedstawienia stosownej argumentacji popartej dowodami (zob. wyrok WSA w Lublinie z 23 kwietnia 2024 r. III SA/Lu 74/24, wyrok WSA w Poznaniu III SA/Po 581/23). Skarżący, jako wspólnicy spółki cywilnej stanowiącej przedsiębiorstwo transportowe, zarządzający podmiotem profesjonalnym powinni znać obowiązujące przepisy i zarządzać operacjami transportowymi w przedsiębiorstwie w taki sposób, aby wyeliminować powstawanie jakichkolwiek naruszeń w tym tak prozaicznych jak wykonywanie przewozu w dniu, w którym obowiązuje zakaz, czy niewłaściwa obsługa tachografu. Nie sposób uznać, że skarżący wypełnili powyższe obowiązki, skoro jednym z kierowców zespołu pojazdów był jeden ze wspólników, więc to za jego wiedzą i niejako pod nadzorem, doszło do przedmiotowych naruszeń. Taki stan rzeczy wyklucza zaistnienie okoliczności na, które skarżący nie mieliby wpływu i których nie mogliby przewidzieć. Wobec powyższego zdaniem Sądu organy prawidłowo oceniły brak możliwości zastosowania przesłanek egzoneracyjnych z art. 92 c u.t.d. Odnosząc się z kolei do zarzutów strony skarżącej dotyczących multiplikowania kar ze względu na ilość kierowców Sąd pragnie wyjaśnić, że jeżeli przewóz wykonywany jest w załodze gdzie kierowca - członek załogi nie rejestruje swojej aktywności na karcie kierowcy lub wydruku z tachografu dopuszcza się naruszenia określonego w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.. Stąd też wysokość kary za naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. oblicza się mnożąc kwotę 5 000 złotych przez liczbę kierowców który wykonywali w imieniu przedsiębiorcy przewóz i nie rejestrowali swojej aktywności. Kara za naruszenie określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. jest uzależniona od ilości kierowców, którzy nie rejestrowali swojej aktywności wykonując przewóz w imieniu przedsiębiorcy. Stąd jeżeli przewóz wykonywany jest w załodze dwóch lub większej ilości kierowców, każdy z kierowców podczas jazdy gdy pojazd się porusza musi rejestrować swoją aktywność na wykresówce lub karcie kierowcy. W sytuacji gdy nie wszyscy przebywający w pojeździe kierowcy mogą włożyć do tachografu swoją kartę kierowcy lub wykresówkę swoją aktywność podczas jazdy rejestrują na wydruku z tachografu lub drugiej stronie wykresówki.
Końcowo za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący podwójnego ukarania przedsiębiorcy i kierowcy w osobie J.P. za to samo naruszenie. W przedmiotowej sprawie nie doszło do podwójnego ukarania kierowcy i przedsiębiorcy za to samo naruszenie. Kierowcy zostali ukarani mandatami na podstawie przepisów ustawy kodeks wykroczeń, a przedsiębiorca za ujawnione naruszenie otrzymał karę administracyjną za ujawnione naruszenia. Pomimo, że mamy do czynienia z karaniem dwóch różnych grup za to samo zachowanie nie mamy do czynienia z podwójnym karaniem za to samo naruszenie. Wykaz naruszeń, za które kierowca ponosi odpowiedzialność określony jest w załączniku nr 1 do u.t.d. Natomiast naruszenia za które odpowiedzialność ponosi podmiot, w którego imieniu kierowca ponosi odpowiedzialność określone są w załączniku nr 3 do utd. Uprzednie ukaranie kierowcy za popełnione naruszenie nie powoduje, że nie można nałożyć na podmiot, w którego imieniu kierowca wykonywał przewóz w trakcie którego dopuścił się naruszenia, za które otrzymał mandat karny. Skład orzekający w sprawie nie dopatrzył się naruszeń proceduralnych w działaniu organów obu instancji. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie konieczne elementy określone przepisem art. 107 § 3 K.p.a. a z jego treści wynikają przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie. W sposób wyczerpujący wyjaśniono podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiały, a także motywy jakie leżały u podstaw nieuwzględnienia argumentów skarżącego. Wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy został zebrany prawidłowo i w ocenie Sądu daje podstawę do podjęcia rozstrzygnięć. Dlatego zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 10 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a należy uznać za bezzasadne. Podkreślenia wymaga, że realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza jednak, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić skargę.