II SA/Rz 1502/25

II SA/Rz 1502/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2026-02-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 824/26 - Wyrok NSA z 2026-07-16
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2666
art. 41 ust. 1
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 2 października 2025 r. nr 13/2025 w przedmiocie odmowy wyrównania uposażenia - oddala skargę -
Uzasadnienie
Decyzją z 2 października 2025 r. nr 13/2025 Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie (dalej: "KWP", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] (dalej: "KPP", "organ I instancji") z [...] września 2025 r. nr [...] odmawiającą PS (dalej: "skarżący") wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń 2023 r.
Jak wynika z uzasadnienia i akt sprawy PS, rozkazem personalnym z [...] stycznia 2023 r. nr [...] został zwolniony ze służby w Policji z dniem 31 stycznia
2023 r.
Wezwaniem z 30 lipca 2025 r. skarżący zwrócił się do KPP w [...] o zapłatę kwoty 550,40 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za miesiąc styczeń 2023 r. wynikające z bezprawnego zastosowania kwoty bazowej obowiązującej w 2022 r., tj. 1 614,69 zł zamiast właściwej kwoty bazowej na rok 2023 wynoszącej 1 740,64 zł.
Decyzją z [...] września 2025 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń 2023 r.
Organ wyjaśnił, że uposażenia policjantów regulują przepisy Działu V ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.). Stwierdził, że uwzględniając ww. regulację oraz datę zwolnienia strony ze służby w Policji przypadającą na dzień 31 stycznia 2023 r. wyrównanie uposażenia nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach.
Skarżący odwołał się od powyższej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 8 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., art. 2 i art. 32 Konstytucji RP oraz zastosowanie błędnej wykładni art. 41 ustawy okołobudżetowej na 2023 r. Zarzucił, że organ pozbawił go prawa do waloryzacji uposażenia za miesiąc styczeń 2023 r., pomimo że w tym czasie pozostawał w czynnej służbie i wykonywał obowiązki, co powoduje zróżnicowanie funkcjonariuszy i stanowi przejaw dyskryminacji pośredniej i narusza zasadę równości wobec prawa oraz zasadę zaufania obywatela do państwa i godzi w ochronę praw nabytych. Powołał się na Wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze - IV Wydział Pracy Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 2024 r, sygn. akt IV Pa 132/24, w którym sąd wskazał, że pominięcie przy waloryzacji funkcjonariuszy, którzy zakończyli służbę przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego, jest oczywiście niekonstytucyjne i narusza zasadę równego traktowania, jak i ochrony praw nabytych.
Wskazaną na wstępie decyzją z 2 października 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. – dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 99, art. 100, art. 101, art. 102, art. 104 ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 256 ze zm. – dalej: "ustawa budżetowa na rok 2023"), art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r., poz. 2666 – dalej: "ustawa okołobudżetowa"), art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 270 dalej: "ustawa budżetowa na 2022 rok"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy powołując treść ww. przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę wydanej decyzji, wyjaśnił, że ustawa budżetowa na rok 2023 przewidywała w art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d, że wysokość kwoty bazowej dla funkcjonariuszy Policji wyniesie 1 740,64 zł. Jednocześnie ustawodawca, innym aktem prawnym - ustawą okołobudżetową z dnia 1 grudnia 2022 r., wprowadził w życie rozwiązanie systemowe obejmujące funkcjonariuszy służb mundurowych, zgodnie z którym kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej zastosowano do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. (art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej). Przyjęte rozwiązanie stanowiło, że do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. przyjęto kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 (art.41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej) tj., w odniesieniu do funkcjonariuszy Policji kwotę bazową w wysokości 1 614,69 zł. W dalszej części ustawa okołobudżetowa wprowadzała w życie rozwiązanie, zgodnie z którym, uposażenie żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej wypłacane w okresie od 1 marca 2023 roku do 31 grudnia 2023 r. podlegać miało każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 roku, obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2023, a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r., obliczonym zgodnie z ust. 2 (art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej). Podwyższenie uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, wraz ze zwiększeniem, o którym mowa w ust. 3, nastąpić miało w ciągu 3 miesięcy po dniu ogłoszenia ustawy budżetowej na rok 2023, z wyrównaniem od dnia 1 marca 2023 r. (art. 41 ust. 5 ustawy okołobudżetowej). Jednocześnie, na mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r., zmieniającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2023 r., poz. 385) zmianie uległy (zostały zwiększone) stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia zmienianego. Przywołane wyżej rozporządzenie zmieniające z dnia 28 lutego 2023 r. wprowadziło od dnia 1 marca 2023 r. podwyżkę uposażeń zasadniczych policjantów.
Organ wskazał, że wprowadzone przez ustawodawcę rozwiązania prawne gwarantujące podwyżkę w roku 2023 uposażenia żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej objęły swoim zasięgiem tych funkcjonariuszy, którzy pozostawali w służbie na dzień 1 marca 2023 r. Prawo do uposażenia jak i dodatków do niego dla policjanta za dany miesiąc powstaje i jest realizowane według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym prawo to jest związane. Późniejsze zmiany przepisów płacowych, w tym podwyższenie kwoty bazowej lub mnożników uposażenia zasadniczego, co do zasady nie powodują obowiązku ponownego ustalenia wysokości świadczeń już należnych i wypłaconych byłemu funkcjonariuszowi, chyba że przepisy wprowadzające zmianę wyraźnie tak stanowią. Mechanizm tzw. waloryzacji świadczeń musi wynikać wprost z przepisu prawa, a w odniesieniu do jednorazowych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby takiego mechanizmu brak. Prawo do tych świadczeń krystalizuje się w momencie zwolnienia ze służby i jest ustalane na podstawie stanu prawnego obowiązującego w chwili powstania obowiązku świadczenia (tj. w dniu zwolnienia ze służby), niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych.
Organ jako niezasadny ocenił zarzut dotyczący nierównego traktowania funkcjonariuszy, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r. w porównaniu do tych, którzy służbę pełnili w tym dniu lub później. W odniesieniu do przyznanej przez ustawodawcę podwyżki uposażeń dla służb mundurowych brak jest podstawy prawnej, która nakładałby na organ obowiązek wyrównania przedmiotowych świadczeń tym funkcjonariuszom służb, którzy odeszli ze służby w okresie od stycznia do końca lutego 2023 r. Obowiązkiem organu administracji jest odmowa przyznania świadczenia lub jego wyrównania, jeśli obowiązek taki nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Wyjaśniono także, że organ nie jest uprawniony do wprowadzania mechanizmów kompensacyjnych w drodze decyzji administracyjnych, w oparciu o pozaprawne względy słusznościowe lub równościowe. Przepis art. 41 ust. 1 okołobudżetowej nie pozostawia wątpliwości, że nowa kwota bazowa ma zastosowanie jedynie do świadczeń należnych za okres po 1 marca 2023 r., tj. do uposażeń funkcjonariuszy nadal pełniących służbę po tej dacie. Zakończenie stosunku służbowego do 1 marca 2023 r. wiąże się z zastosowaniem stanu prawnego obowiązującego w tym właśnie czasie, co wyklucza możliwość zastosowania nowych, korzystniejszych warunków płacowych przyznanych dopiero od 1 marca.
Odnosząc powyższe do rozstrzyganej sprawy a także datę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji – 31 stycznia 2023 r. – Komendant stwierdził, że naliczenie dla strony za miesiąc styczeń 2023 r. uposażenia zasadniczego oraz dodatków do tego uposażenia w postaci wysługi lat, dodatku służbowego oraz dodatku za stopień zostało zrealizowane w sposób prawidłowy.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika adw. [...] zarzucił rażące naruszenie art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji oraz art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w przedmiocie odmowy wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń 2023 r. podczas gdy wobec niepozostawania strony w służbie czynnej w Policji, a więc wobec braku stosunku administracyjnoprawnego, Komendant winien decyzję organu I instancji uchylić i umorzyć postępowanie I instancji w całości stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie zaś utrzymać ją w mocy.
Wobec powyższych zarzutów skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił błędne zakwalifikowanie jego wezwania do zapłaty z 30 lipca 2025 r., jako żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie wypłaty wyrównania uposażenia winno zostać umorzone przez organ odwoławczy wobec jego bezprzedmiotowości, co nie nastąpiło blokując niejako skarżącemu dochodzenie roszczeń przed sądem powszechnym. Błędnie organ uznał wezwanie o wyrównanie uposażenia za akt z zakresu podległości służbowej. Nawet jeżeli doszło do uznania wezwania do zapłaty za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, to zastosowanie winien mieć w pierwszej kolejności art. 61a § 1 k.p.a. nakazujący odmówienie wszczęcia postępowania wobec wystąpienia innych uzasadnionych przyczyn, do których należy m. in. brak pozostawania skarżącego w zależności służbowej i władztwie przełożonego. Ewentualnie wezwanie mogło zostać ocenione jako czynność techniczno-materialna polegająca na przeliczeniu uposażenia zgodnie z ustawą okołobudżetową i przekazaniu skorygowanych danych do ZER MSWiA. Kwestie te nie wymagają jednak prowadzenia postępowania administracyjnego ani wydawania decyzji, gdyż mają charakter wykonawczy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wyżej wskazaną kognicję sądów administracyjnych, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie wypłaty skarżącemu wyrównania uposażenia za styczeń 2023 r.
W zasadzie skarga nie dotyczy treści rozstrzygnięcia, lecz jego formy.
Skarżący podnosi, że skierowane do Organu żądanie miało charakter cywilnoprawny zmierzający do weryfikacji uposażenia zgodnie z obowiązującymi w 2023 r. wskaźnikami. Celem wezwania nie było uruchomienie postępowania administracyjnego. Ustanie stosunku służbowego spowodowało, że sprawa przestała mieć charakter administracyjny, w związku z czym organ powinien był umorzyć wszczęte postępowanie.
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do najdalej idącego zarzutu tj. braku stosunku administracyjnego, ze względu na niepozostawanie skarżącego w stosunku służbowym, ocenić go należy jako bezzasadny.
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko SN zawarte w uchwale z dnia 5 grudnia 1991 r., sygn. akt I PZP 60/91, że droga sądowa dochodzenia roszczeń pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby w Policji jest niedopuszczalna.
W uzasadnieniu do uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że: "nasilenie pierwiastków władczych w stosunkach służbowych jest tak wielkie, że regulacje z zakresu prawa pracy są mniej przydatne od regulacji administracyjnoprawnych. Dlatego też stosunki służbowe funkcjonariuszy MO mają charakter administracyjnoprawny. Konsekwencją tego jest pozostawienie sporów powstałych na tle administracyjnoprawnych stosunków podporządkowania w gestii organów służbowych". Jednocześnie Sąd zaznaczył, że "poglądy te zachowały swą aktualność na tle uregulowań ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Ustawa ta utrzymuje administracyjnoprawny charakter stosunku służbowego funkcjonariusza Policji, wyrażający się przede wszystkim dużą intensywnością podporządkowania i dyspozycyjności funkcjonariusza. Ponadto omawiana ustawa reguluje w sposób zupełny stosunek służbowy funkcjonariusza Policji i nie odsyła do uregulowań kodeksu pracy". Sąd Najwyższy zajął jednoznaczne stanowisko, że droga sądowa dochodzenia wszelkich roszczeń ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Policji jest wyłączona ze względu na administracyjnoprawny charakter tego stosunku i że ewentualny przepis przypominający, że dotyczy to także roszczeń pieniężnych, jest zbędny. Sprawy o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Policji nie są sprawami cywilnymi w rozumieniu art. 1 k.p.c., gdyż nie dotyczą stosunków z zakresu prawa pracy. Do ich rozpoznawania nie są więc powołane sądy powszechne (art. 2 k.p.c.). Sprawy te rozpatrywane są w postępowaniu administracyjnym przez organy określone omawianą ustawą.
Dla powyższej oceny bez znaczenia, zdaniem Sądu, pozostaje fakt, że skarżący aktualnie nie jest już funkcjonariuszem policji, w sytuacji gdy dochodzi praw związanych z tym stosunkiem.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r. I OSK 2864/16 czytamy, że nie można przyjąć koncepcji o utracie statusu strony przez wnoszącego o ponowne rozpoznanie sprawy z powodu ustania stosunku służbowego i w związku z tym konieczności umorzenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja o obniżeniu dodatku funkcyjnego dotyczy bezpośrednio sfery prawnej policjanta. Ustanie stosunku służbowego policjanta nie zmienia tego faktu, pomimo braku możliwości kształtowania elementów tej sfery prawnej. Ustanie podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy dodatku do uposażenia nie powoduje braku możliwości zwalczania przez policjanta bądź byłego policjanta rozstrzygnięcia, które dotyczy okresy sprzed ustania stosunku służbowego. Należy odróżnić te dwie sytuacje, tj. niedopuszczalność wydania rozstrzygnięcia merytorycznego i prawo do weryfikacji decyzji nieostatecznej przez stronę. Decyzja w przedmiocie obniżenia dodatku funkcyjnego była skierowana do funkcjonariusza, wobec czego miał on legitymację do jej kwestionowania i wnoszenia środka zaskarżenia. Utrata w toku postępowania statusu funkcjonariusza na to uprawnienie procesowe nie miała wpływu i w konsekwencji nie mogła skutkować umorzeniem postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Taka sytuacja prowadziłaby bowiem do pozostawienia w obrocie prawnym wydanej decyzji, przy jednoczesnym zaniechaniu rozpoznania środka odwoławczego od niej złożonego.
Uznanie, ż policjant traci status strony na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiałoby mu realizację konstytucyjnego prawa do odwołania się od władczego kształtowania przez organ władzy publicznej jego sytuacji prawnej. Umorzenia postępowania odwoławczego nie oznacza bowiem zniesienia postępowania prowadzonego w I instancji, skutkiem czego pozostaje w mocy wiążąca decyzja organu I instancji (por. teza pierwsza wyroku NSA z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt IV SA 2326/96, LEX nr 47893).
W ocenie Sądu taka sytuacja zachodzi również wtedy gdy były funkcjonariusz żąda ponownego rozliczenia wynagrodzenia za okres, kiedy pozostawał w stosunku służbowym.
Wobec administracyjno prawnego charakteru sprawy podjęta w skardze próba nadania przez skarżącego cywilnoprawnego charakteru żądania musi zostać oceniona jako nieusprawiedliwiona, co wydaje się tym bardziej uzasadnione, że skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie podniósł zarzutu o cywilnoprawnym charakterze jego wniosku. O ile wezwanie do zapłaty dotyczyło żądania kwoty o tyle w odwołaniu od decyzji Organu I instancji skarżący nie podniósł takich zarzutów, a jedynie żądanie uchylenia decyzji organu I instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy polegające na przyznaniu prawa do wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. wyliczonego w oparciu o kwotę bazową określoną w ustawie budżetowej na rok 2023 r. tj. 1.740.64 zł.
Ponadto zwrócić należy uwagę, że zakres sprawy administracyjnej wytyczony został treścią żądania.
Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z dnia z dnia 27 lutego 2012 r.I FSK 457/11: sprawę administracyjną stanowi przewidziana w przepisach materialnego prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji wzajemnych uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, którymi są organ administracyjny i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi. To nie żądanie strony przekształca się z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawę administracyjną, stanowiącą przedmiot tego postępowania i nie treść żądania tworzy sprawę administracyjną, ponieważ ta w chwili jego złożenia już istnieje, ale żądanie wszczęcia postępowania czyni sprawę przedmiotem administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego. Nie można pojęcia sprawy administracyjnej sprowadzać tylko do treści żądania podmiotu (podmiotów).
Wobec powyższego stwierdzenie przez organ istnienia tak przedmiotu jak i podmiotu stosunku administracyjnego kreowało sprawę, którą organ prawidłowo rozpoznał wydając decyzję w sprawie.
Powyższej oceny nie zmienia zapis art. 106 ust. 3 ustawy o Policji, w którym mowa jest o tym, że prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. Roszczenia bowiem z tym związane przedawniają się z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne – art. 107 ust. 1 ustawy o Policji.
W świetle powyższego publicznoprawny charakter zgłoszonego żądania i jednocześnie brak upływu trzyletniego terminu przedawnienia stanowiły podstawę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził nieprawidłowości.
Istota sporu dotyczy art. 41 ustawy okołobudżetowej na rok 2023.
Zgodnie z tym przepisem:
1. Kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.
2. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270).
3. Uposażenie żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej wypłacane w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. podlega każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2023 odpowiednio dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r. obliczonym zgodnie z ust. 2.
4. Do podwyższenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej nie stosuje się przepisu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw.
5. Podwyższenie uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej, wraz ze zwiększeniem, o którym mowa w ust. 3, następuje w ciągu 3 miesięcy po dniu ogłoszenia ustawy budżetowej na rok 2023, z wyrównaniem od dnia 1 marca 2023 r.
Skarżący zarzucił niekonstytucyjność przepisu. Jego zdaniem uposażenie, które otrzymał za ostatnie miesiące służby: powinno być wyliczone z pominięciem art. 41 ust. 2 tej ustawy (przewidującym dla uposażeń za styczeń i luty 2023 r. niższe kwoty bazowe niż dla wyliczenia uposażeń za marzec 2023 r. i miesiące następne) oraz powinno uwzględniać wyższe kwoty bazowe wskazane w art. 41 ust. 1 ww. ustawy (które ustawodawca przewidział dla wyliczania uposażeń dopiero począwszy od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r.).
Organy stoją na stanowisku, że zarówno uposażenie skarżącego, jak i w konsekwencji inne świadczenia przysługujące funkcjonariuszowi w związku ze zwolnieniem ze służby, obliczane na podstawie uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku, musiały być i były zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej na rok 2023. Dlatego zostały obliczone z uwzględnieniem wpływu na ich wysokość kwoty bazowej ustalonej ustawą budżetową na 2022 r.
Zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi określają przepisy rozdziału 9 ustawy o Policji. Stosownie do treści art. 99 ust. 2 tej ustawy policjant otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie z tytułu pełnienia służby. Przepis art. 100 ustawy o Policji zawiera wyliczenie składników uposażenia policjanta, stanowiąc, że uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Stosownie do art. 99 ust. 1 ustawy, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. W myśl zaś art. 106 ust. 3 ustawy o Policji prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa.
Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa (art. 99 ust. 3 ustawy). Przez przeciętne uposażenie, o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z miesięczną równowartością nagrody rocznej (art. 99 ust. 3a ustawy). Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 99 ust. 4 ustawy). Zgodnie zaś z treścią art. 101 ust. 1 ustawy o Policji wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat (art. 101 ust. 2 ustawy). Stosownie do treści art. 102 ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach.
Na podstawie powyższych upoważnień Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. poz. 385). Zgodnie z jego § 1 w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236 z późn. zm.) załącznik nr 1 do rozporządzenia otrzymuje brzmienie określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Rozporządzenie weszło w życie 1 marca 2023 r.
W myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 r., zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1533) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy - w wysokości 1 740,64 zł.
Stosownie natomiast do treści art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej z dnia 17 grudnia 2021 r. na rok 2022, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658), ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy - w wysokości 1 614,69 zł.
Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że nowa kwota bazowa w wysokości 1740,64 zł obowiązywała do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy Policji w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., natomiast od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. do obliczenia uposażeń obowiązywała kwota bazowa w wysokości 1614,69 zł ustalona w ustawie budżetowej na rok 2022 z 17 grudnia 2021 r.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że organy Policji prawidłowo uznały brak możliwości zastosowania wobec skarżącego przepisu art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej, który to przepis wiąże możliwość zastosowania wyższej kwoty bazowej jedynie względem obliczania uposażeń funkcjonariuszy w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. W tym czasie skarżący nie pozostawał już w służbie w Policji, gdyż w dniu 31 stycznia 2023 r. został zwolniony z tej służby (okoliczność bezsporna). W odniesieniu do sytuacji skarżącego zastosowanie znajdował art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej, co też prawidłowo wywiodły organy.
Wyliczając uposażenie skarżącego za miesiące styczeń 2023 r. organy miały zatem obowiązek uwzględnić obowiązujące od 1 stycznia 2023 r. zapisy ustawy okołobudżetowej, w tym jej art. 41 ust. 2, wskazując że obowiązującą w tym czasie dla uposażeń funkcjonariuszy Policji za okres od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. jest kwota bazowa w wysokości 1614, 69 zł.
Organy prawidłowo więc zastosowały powołane przepisy i zasadnie odmówiły skarżącemu podwyższenia uposażenia za styczeń 2023 r. w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2023 r.
Zasadnie zatem organ I instancji, uznając za dopuszczalną drogę postępowania administracyjnego i rozstrzygając sprawę w drodze decyzji administracyjnej, odmówił skarżącemu wyrównania uposażenia zasadniczego oraz wyrównania świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji za miesiąc styczeń 2023 r.
Tym samym, w ocenie Sądu, nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 41 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, a także zarzut naruszenia art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, czy z zasady równości wobec prawa, nie można bowiem wywodzić obowiązku wydania decyzji niezgodnej z obowiązującymi przepisami prawa. Organy nie mają możliwości dowolnego kształtowania uposażeń funkcjonariuszy Policji. Zatem w rozpoznawanej sprawie organy nie miały prawnej możliwości pominięcia przepisów ustawy okołobudżetowej z dnia 1 grudnia 2022 r. i dokonania żądanego przez skarżącego wyrównania uposażenia, a więc w zasadzie podwyżki uposażenia już w czasie gdy skarżący od lutego 2023 r. nie pozostaje funkcjonariuszem Policji z uwagi na zwolnienie z tej służby i przejście na emeryturę.
W polskim modelu kontroli konstytucyjności prawa, domniemanie zgodności przepisu ustawy z Konstytucją RP może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą, o którym mowa w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. Jeżeli sąd jest przekonany o niezgodności przepisu z Konstytucją lub ma w tym względzie wątpliwości, powinien - na podstawie art. 193 Konstytucji RP - zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją. Wprawdzie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wynika obowiązek każdego sądu stosowania postanowień Konstytucji we wszystkich sytuacjach, gdy będą one dotyczyły rozpoznawanej sprawy, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, aby powołany przepis mógł być szeroko, z pominięciem Trybunału Konstytucyjnego, wykorzystywany do usuwania niezgodności między ustawami a Konstytucją (por. np. wyrok z 14 maja 2025 r., VIII SA/Wa 285/25, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując w sytuacji skarżącego zastosowania nie mógł mieć zatem art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej, ale art. 41 ust. 2 tej ustawy. Z uwagi na zwolnienie ze służby przed 1 marca 2023 r. skarżący nie został objęty regulacjami uprawniającymi do zastosowania podwyżki uposażenia, która obowiązywała w odniesieniu do wyliczania uposażeń w 2023 r. dopiero począwszy od 1 marca 2023 r., w tym regulacjami zawartymi w art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej.
W ocenie sądu postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy przed wydaniem rozstrzygnięcia wyczerpująco zebrały, a następnie rozpatrzyły całość materiału dowodowego, dokonując analizy wszelkich istotnych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, a następnie do tak ustalonego stanu faktycznego zastosowały prawidłowe normy prawa materialnego celem podjęcia rozstrzygnięcia. Organy wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się w toku postępowania przy podejmowaniu wydanych w sprawie decyzji. Stanowisko organów zostało przedstawione w uzasadnieniach rozstrzygnięć, które spełniają wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.