II SA/Rz 1405/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-02-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
planowanie przestrzennewarunki zabudowypark krajobrazowyochrona przyrodyprace ziemneuzgodnieniaRDOŚinwestycja budowlana

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji w Parku Krajobrazowym, uznając, że wykonane prace ziemne naruszyły zakazy obowiązujące na tym terenie.

Skarżący złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego. Główną przyczyną odmowy było postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który odmówił uzgodnienia projektu decyzji ze względu na naruszenie zakazów obowiązujących na terenie Parku Krajobrazowego, w tym wykonanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu i likwidację zadrzewień. Sąd uznał, że prace te faktycznie miały miejsce i naruszają przepisy, a RDOŚ prawidłowo odmówił uzgodnienia, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej warunków zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na części działki położonej na terenie Parku Krajobrazowego. Podstawą odmowy było postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ), który odmówił uzgodnienia projektu decyzji, wskazując na naruszenie zakazów obowiązujących na terenie parku, w tym wykonanie prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu oraz likwidację zadrzewień. Skarżący kwestionował sposób przeprowadzenia uzgodnienia, argumentując, że RDOŚ powinien ocenić sam projekt decyzji, a nie stan faktyczny terenu, który został już zmieniony. Sąd uznał jednak, że RDOŚ prawidłowo ocenił stan faktyczny terenu, stwierdzając, że wykonane prace (niwelacja, wyrównanie terenu, wykonanie drogi dojazdowej) naruszają przepisy uchwały ustanawiającej Park Krajobrazowy. Sąd podkreślił, że uzgodnienie musi uwzględniać stan faktyczny, aby nie doprowadzić do legalizacji naruszeń przepisów o ochronie przyrody. Wobec odmowy uzgodnienia przez RDOŚ, organ pierwszej instancji był zobowiązany do odmowy wydania decyzji o warunkach zabudowy, a Kolegium prawidłowo utrzymało tę decyzję w mocy. Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, stwierdzając, że organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Organ uzgadniający ma obowiązek ocenić stan faktyczny terenu, aby ustalić, czy zamierzenie inwestycyjne nie narusza obowiązujących zakazów i nakazów, a także czy w związku z wnioskowanym zamierzeniem nie doszło już do naruszeń.

Uzasadnienie

Ocena stanu faktycznego terenu jest niezbędna, aby uzgodnienie miało realny charakter i nie prowadziło do akceptacji naruszeń przepisów o ochronie przyrody, zwłaszcza gdy teren został już przekształcony pod inwestycję.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 8

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody.

u.p.z.p. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

ustawa zmieniająca art. 59 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw

Określa zasady stosowania przepisów do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy zmieniającej i przed utratą mocy studium uwarunkowań.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

Park krajobrazowy jest jedną z form ochrony przyrody.

Prawo ochrony środowiska art. 73 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska

Przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy uwzględnia się ograniczenia wynikające z ustanowienia form ochrony przyrody.

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Gwarantuje prawo własności, ale nie w sposób bezwzględny; granice określają ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonane prace ziemne i likwidacja zadrzewień na terenie Parku Krajobrazowego naruszają zakazy obowiązujące na tym obszarze. Organ uzgadniający (RDOŚ) ma prawo i obowiązek ocenić stan faktyczny terenu, a nie tylko projekt decyzji, aby zapobiec legalizacji naruszeń przepisów o ochronie przyrody.

Odrzucone argumenty

Organ uzgadniający powinien oceniać wyłącznie treść projektu decyzji o warunkach zabudowy, a nie stan faktyczny terenu. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie zalegalizuje wcześniejszych naruszeń przepisów o ochronie przyrody. Naruszenie art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust 1 u.p.z.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że RDOŚ prawidłowo odmówił uzgodnienia. Naruszenie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w związku z art. 33 u.o.p. poprzez uznanie, że faktyczne prace na terenie uzasadniają brak uzgodnienia. Naruszenie art. 19 i 20 K.p.a. poprzez uznanie, że organ uzgadniający prawidłowo badał stan faktyczny, a nie zapisy projektu decyzji. Naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów. Naruszenie art. 64 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie wykonywania prawa do zabudowy.

Godne uwagi sformułowania

trudno wyobrazić sobie budowę budynku mieszkalnego bez dokonywania jakichkolwiek prac ziemnych, które na obszarze Parku zasadniczo zostały zakazane brak natomiast jakichkolwiek ustaleń i ocena tylko przedłożonego przez Wójta projektu decyzji w oderwaniu do stanu w terenie - co wymaga pokreślenia - przekształconego na potrzeby inwestycji, stanowiłoby de facto akceptację naruszeń obowiązujących na obszarze Parku Krajobrazowego zakazów. uzgodnienie miałoby iluzoryczny charakter i sprowadzało się do wskazania zakazów i nakazów obowiązujących na obszarze parku krajobrazowego, które – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – zostały już naruszone w związku z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Mazur-Selwa

sędzia

Joanna Zdrzałka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzgodnień decyzji o warunkach zabudowy z RDOŚ w kontekście ochrony parków krajobrazowych oraz znaczenia stanu faktycznego terenu dla tych uzgodnień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji inwestycji na terenie parku krajobrazowego i naruszenia jego zakazów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawem do zabudowy a ochroną przyrody, a także precyzyjne wymagania proceduralne dotyczące uzgodnień z organami ochrony środowiska.

Budowa domu w parku krajobrazowym: czy prace ziemne mogą zablokować inwestycję?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1405/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdrzałka
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1538/25 - Postanowienie NSA z 2025-09-25
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 52 ust. 1, art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 64 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1688
art. 59 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 10 września 2024 r. nr SKO.415.132.1334.2024 w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy terenu – skargę oddala –
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: "Kolegium"/"organ odwoławczy"), decyzją z 10 września 2024 r. nr SKO.415.132.1334.2024, na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."), a także art. 52 ust. 1 oraz 53 ust. 4 pkt 8 w związku z art. 64 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1130, dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 1688, dalej: "ustawa zmieniająca"), po rozpoznaniu odwołania P.S. (dalej: "Skarżący"), od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt"/"organ I instancji") z 15 lipca 2024 r., znak: IV.6730.97.2023, odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą, w tym bezodpływowym zbiornikiem na ścieki bytowe oraz ustalenie zasad podziału" na części działki nr [...], obręb [...], gmina [...], utrzymało w mocy zaskarżona decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że przyczyną odmowy wydania decyzji pozytywnej było postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [....] (dalej: "RDOŚ") z 13 maja 2024 r., którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji dla wyżej wymienionego przedsięwzięcia inwestycyjnego.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, wniósł odwołanie od decyzji Wójta oraz, na podstawie art. 142 K.p.a., również na postanowienie RDOŚ z 13 maja 2024 r.
Kolegium odwołania nie uwzględniło. Zaznaczyło, że 24 września 2023 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, która w sposób istotny zmieniła regulacje dotyczące wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W szczególności, zgodnie z art. 59 ust. 2 ustawy zmieniającej, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i przed dniem utraty mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w danej gminie:
1. stosuje się przepisy art. 54 oraz art. 61 ust. 1 pkt 1, ust. 2, 3 i 5a ustawy zmienianej w art. 1 (u.p.z.p.) w brzmieniu dotychczasowym;
2. nie stosuje się przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1a i ust. 1a ustawy zmienianej w art. 1 (u.p.z.p.).
Jednocześnie stosownie do art. 65 ust. 1 ustawy zmieniającej, studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe.
W rozpatrywanym przypadku wniosek o ustalenie warunków zabudowy został złożony 23 listopada 2023 r., dlatego Kolegium uznało, że uwzględnić należy brzmienie przepisu przejściowego. Wskazało, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 (a więc o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz o ustaleniu warunków zabudowy), wydaje się po uzgodnieniu z właściwymi podmiotami określonymi w tym przepisie. Art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. stanowi, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Kolegium wyjaśniło, że jak wynika z akt sprawy (analiza warunków i zasad zagospodarowania oraz stanu faktycznego i prawnego terenu) teren, którego dotyczy wniosek o wydanie warunków zabudowy, znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego, funkcjonującego na mocy uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2014 r. poz. [...] z późn. zm.). Okoliczność ta nie jest w sprawie sporna. Park krajobrazowy jest jedną z form ochrony przyrody wymienioną w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2023 r. poz. 1336, ze zm., dalej: "u.o.p."). Dlatego przyczyną wydania decyzji odmownej przez organ I instancji było postanowienie RDOŚ z dnia 13 maja 2024 r., którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji uzasadniając to faktem, że cały obszar przedmiotowej inwestycji został przekształcony przez niwelację i wyrównanie terenu a dodatkowo w formie sztucznie ukształtowanej półki wykonano drogę dojazdową do obszaru przedsięwzięcia. RDOŚ podał, że przeprowadzone prace mają trwały skutek polegający na utracie określonych cech morfologicznych danego typu rzeźby, czyli zmiana struktury gruntu i jego właściwości fizycznych w wyniku przesunięcia materiału, zniszczenia warstwy gleby i przerwania procesów glebotwórczych. Oznacza to, że został złamany zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 uchwały w sprawie [...] Parku Krajobrazowego. Rosnące na działce nr ewid. [...] zadrzewienia zostały usunięte w celu przygotowania terenu do realizacji inwestycji, podczas gdy zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 powyższej uchwały na terenie [...] Parku Krajobrazowego zakazuje się likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. W zasadniczej części uzasadnienia Kolegium odniosło się do możliwości kontroli postanowienia RDOŚ z 13 maja 2024 r., bowiem Skarżący w odwołaniu od decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy sformułował zarzuty dotyczące głównie tego postanowienia. Uznało, że możliwość kwestionowania tego postanowienia jest dostępna dla stron postępowania w toku złożenia odwołania od decyzji organu. Kolegium jednak nie jest uprawnione do uchylenia postanowienia RDOŚ. Dokonując kontroli przedmiotowego postanowienia RDOŚ z dnia 13 maja 2024 r. odmawiającego uzgodnienia projektu pozytywnej dla Skarżącego decyzji o warunkach zabudowy potwierdziło, że teren inwestycji (działka nr [...]) znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego. Zgodne z § 3 ust. 1 uchwały tworzącej Park, na jego obszarze zakazuje się m.in.: likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych (pkt 3) oraz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych (pkt 5).
Wobec takiego brzmienia zapisów uchwały Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania stanowiska wyrażonego przez RDOŚ w postanowieniu z dnia 13 maja 2024 r. Realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego doprowadzi do naruszenia zakazów obowiązujących na terenie Parku Krajobrazowego w zakresie wskazanym powyżej, gdyż trudno wyobrazić sobie budowę budynku mieszkalnego bez dokonywania jakichkolwiek prac ziemnych, które na obszarze Parku zostały zasadniczo zakazane. Znalazło to zresztą potwierdzenie w wykonanych już pracach przygotowawczych, które polegały nie tylko na niwelacji i wyrównywaniu terenu, ale również na likwidacji zadrzewień znajdujących się na działce nr [...]. Skoro realizacja inwestycji naruszy zakazy obowiązujące na terenie Parku Krajobrazowego, to trudno podważyć stanowisko RDOŚ zajęte w postanowieniu z 13 maja 2024 r. o odmowie uzgodnienia projektu decyzji pozytywnej dla inwestora. Dlatego też organ I instancji zobowiązany był wydać decyzję odmowną; brak było pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji z organem właściwym w sprawach dotyczących obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody i to niezależnie od ewentualnego spełnienia pozostałych przesłanek wymienionych w ustawie, których dalsza analiza jest bezprzedmiotowa, gdyż nawet ich spełnienie nie może spowodować wydania decyzji korzystnej dla inwestora.
Kolegium podkreśliło, że na zmianę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie nie mogą wpłynąć argumenty podniesione w złożonym odwołaniu. Obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwym organem ochrony środowiska, w sytuacjach przewidzianych w art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., jest podyktowany koniecznością ochrony dobra publicznego, jakim jest szeroko rozumiana ochrona środowiska (w tym środowiska przyrodniczego). Powierzenie uzgodnienia wyspecjalizowanym organom gwarantuje fachową ocenę zgodności zamierzenia inwestycyjnego z przepisami szczególnymi, określającymi cele, zasady i formy ochrony przyrody. Przepis ten mówi wyraźnie, że decyzję wydaje się "po uzgodnieniu" z właściwymi organami, nie zaś "po uzgodnieniu projektu decyzji". Uzgodnieniu powinna podlegać planowana inwestycja w swym całokształcie, nie zaś wyłącznie treść przesłanego projektu decyzji, jak uważa strona skarżąca.
Ponadto odnosząc się do zarzutów Skarżącego Kolegium podkreśliło, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy organ winien mieć na uwadze ograniczenia, jakie mogą wynikać z samego już usytuowania nieruchomości na terenach objętych szczególną ochroną. Jak wynika z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2024 r. poz. 54, ze zm.), przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględnia się ograniczenia wynikające z ustanowienia w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody parku narodowego, rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego, obszaru chronionego krajobrazu, obszaru Natura 2000, zespołu przyrodniczo-krajobrazowego, użytku ekologicznego, stanowiska dokumentacyjnego, pomników przyrody oraz ich otulin. Nie można więc pominąć zakazów zawartych w uchwale dotyczącej ustanowienia [...] Parku Krajobrazowego. Trudno mówić o naruszeniu art. 53 ust. 4 pkt 8 w związku z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. przez brak dokonania przez organ uzgadniający uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia w sytuacji, gdy wypełniając dyspozycję tego przepisu uzgodnienia zostały dokonane, jednak zakończyły się niekorzystnie dla inwestora. Przepis ten nie stawia bowiem wymogu, aby procedura uzgodnień zawsze musiała się kończyć w sposób pozytywny. Podobnie art. 64 Konstytucji RP nie gwarantuje w sposób bezwzględny i nienaruszalny praw własnościowych. Granice w tym zakresie określają ustawy, w tym przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, zaskarżył decyzję Kolegium. W skardze zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1. art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust 1 u.p.z.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ dokonujący uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji Skarżącego prawidłowo odmówił dokonania uzgodnienia decyzji uzasadniając to tym, że realizacja planowanego zamierzenia inwestycyjnego doprowadzi do naruszenia zakazów obowiązujących na terenie Parku Krajobrazowego, gdyż trudno wyobrazić sobie budowę budynku mieszkalnego bez dokonywania jakichkolwiek prac ziemnych, które na obszarze Parku zasadniczo zostały zakazane;
2. art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. w związku z art. 33 u.o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ dokonujący uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji prawidłowo uznał, że faktyczne dokonanie prac na terenie planowanej inwestycji w tym dokonanie niwelacji i wyrównania terenu uzasadnia brak uzgodnienia treści decyzji, której zapisy w żaden sposób nie naruszają przepisów o ochronie przyrody;
3. naruszenie art. 19 i art. 20 K.p.a. - poprzez uznanie, że organ uzgadniający prawidłowo dokonał badania stanu faktycznego znajdującego się na działce nr ew. [....], a nie dokonał badania zapisów projektu decyzji, jaka została przedstawiona organowi uzgadniającemu do uzgodnienia w kontekście przepisów o ochronie przyrody, a w konsekwencji uznanie, że organ uzgadniający prawidłowo uznał, że faktyczne dokonanie prac na terenie planowanej inwestycji w tym dokonanie niwelacji i wyrównania terenu uzasadnia brak uzgodnienia treści decyzji, której zapisy w żaden sposób nie naruszają przepisów o ochronie przyrody;
4. naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i uznanie, że organ uzgadniający prawidłowo uznał, że zebrane dowody w sprawie pozwalają na przyjęcie, że zachodzą okoliczności uzasadniające brak uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, w sytuacji gdy z uzasadnienia postanowienia nie wynika na jakich dowodach organ oparł twierdzenie, że treść spornej decyzji o warunkach zabudowy narusza przepisy ochrony przyrody;
5. art. 64 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie wykonywanie prawa do zabudowy własnej nieruchomości przez jej właściciela, pomimo podjęcia przez niego kroków zmierzających do uzyskania wszystkich wymaganych decyzji i uzgodnień.
Na tych podstawach Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta oraz postanowienia RDOŚ w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, że z treści przepisu art. 53 ust. 4 pkt 8 w zw. z art. 60 ust 1 u.p.z.p. jasno wynika, że decyzje o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. To treść decyzji miała zostać uzgodniona przez RDOŚ, a ta z całą pewnością nie narusza przepisów o ochronie przyrody. Jeżeli bowiem prace podjęte na spornej działce spowodowały takie skutki, jak te wskazane przez RDOŚ w postanowieniu odmawiającym uzgodnienia, to samo wydanie decyzji o warunkach zabudowy ich nie zalegalizuje, nie spowoduje automatycznie, że zostałyby uznane za zgodne z przepisami. RDOŚ miał za zadanie dokonanie weryfikacji decyzji, w taki sposób czy jest ona zgodna z przepisami ochrony przyrody. Dopiero gdyby sama treść decyzji o warunkach zabudowy była niezgodna z przepisami o ochronie przyrody np. gdyby w decyzji zalegalizowano niwelację terenu lub wycięcie zadrzewień, wtedy byłaby ona niezgodna z przepisami i organ miałby podstawę dla braku uzgodnienia.
Organ odmawiając uzgodnienia winien ważyć nie tylko takie wartości, jak ochrona środowiska, ale też prawo własności, w tym prawo zabudowy własnej nieruchomości, które jest zapewnione w art. 64 Konstytucji RP. Tym bardziej, że sporna decyzja o warunkach zabudowy dotyczy budowy domu mieszkalnego jednorodzinnego, nie zaś zabudowy przemysłowej, czy też wielomieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan sprawy jest następujący. Na wniosek z 23 listopada 2023 r. o ustalenie warunków zabudowy dla opisanej na wstępie inwestycji, Wójt postanowieniem z 5 grudnia 2023 r. nałożył na Wnioskodawcę obowiązek przedłożenia szczegółowo wymienionych dokumentów niezbędnych do przedłożenia RDOŚ. Wnioskodawca przedłożył postanowienie RDOŚ z 15 stycznia 2024 r. stwierdzające brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem o warunki zabudowy. W związku z tym organ Wójt zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie i po sporządzeniu projektu decyzji ustalającej warunki zabudowy wraz z analizą sposobu zagospodarowania wystąpił do właściwych organów o uzgodnienie propozycji decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą. Postanowieniem z 13 maja 2024 r. RDOŚ odmówił uzgodnienia przedłożonego projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy ze wskazaniem na położenie działki objętej wnioskiem na terenie [...] Parku Krajobrazowego i zapisy uchwały ustanawiającej ten Park. RDOŚ w pouczeniu postanowienia poinformował, że na postanowienie nie przysługuje zażalenie (art. 53 ust. 5c u.p.z.p.). Wobec odmowy uzgodnienia, Wójt decyzją z 15 lipca 2024 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego zamierzenia. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego Kolegium, decyzją z 10 września 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja Kolegium stanowi przedmiot skargi.
II. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy u.p.z.p. podane przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze datę złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy (23 listopada 2023 r.) Sąd stwierdza, że Kolegium prawidłowo przytoczyło treść art. 59 ust. 2 ustawy zmieniającej i rozstrzygnięcie oparło na właściwym stanie prawnym. Zatem powtórne przytaczanie treści tych przepisów Sąd uznaje za zbędne tym bardziej, że stan prawny nie jest skargą kwestionowany.
III.1. Jest poza sporem, że teren planowanej inwestycji położony jest granicach [...] Parku Krajobrazowego, utworzonego na mocy uchwały nr [...] Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia [...] czerwca 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z dnia [...] lipca 2014 r. poz. [...], ze zm.). Ponieważ park krajobrazowy jest jedną z form ochrony przyrody wymienioną w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. u.o.p., dlatego zasadnie decyzja poddana została uzgodnieniu z RDOŚ, na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. (Decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska - w odniesieniu do innych niż wymienione w pkt 7 obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody). Istnienie Parku Krajobrazowego i ustanowione uchwałą zakazy i nakazy były wiążące dla RDOŚ przy wydawaniu postanowienia.
2. W dacie wydawania postanowienia przez RDOŚ (13 maja 2024 r.), postanowienie to nie podlegało odrębnemu zaskarżeniu (Niewyrażenie stanowiska w terminie 21 dni od dnia otrzymania projektu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska uznaje się za uzgodnienie decyzji. W przypadku odmowy uzgodnienia projektu decyzji przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska zażalenie przysługuje wyłącznie, jeżeli odmowa uzgodnienia dotyczy rezerwatu przyrody lub nastąpiła z uwagi na możliwość znacząco negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000). Trafnie więc Kolegium, w związku z zarzutami odwołania, postanowienie RDOŚ poddało kontroli w toku postępowania odwoławczego.
3. Z ustaleń poczynionych przez RDOŚ w toku postępowania uzgadniającego wynika, że cały obszar inwestycji objętej wnioskiem został przekształcony przez niwelację i wyrównanie terenu. Dodatkowo, w formie sztucznie ukształtowanej półki, wykonano drogę dojazdową do terenu przedsięwzięcia. Skutkiem tego jest utrata określonych cech morfologicznych danego typu rzeźby. Nastąpiła zmiana struktury gruntu i jego właściwości fizycznych w wyniku przesunięcia materiału, zniszczenia warstwy gleby i przerwania procesów glebotwórczych.
Przekształcenie terenu oznacza, że złamany został zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 uchwały w sprawie [...] Parku Krajobrazowego. Ponadto, rosnące na działce objętej wnioskiem zadrzewienia zostały usunięte w celu przygotowania terenu do realizacji inwestycji, podczas gdy zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 powyższej uchwały, na terenie Parku zakazuje się likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych. Powyższe zadecydowało o odmowie uzgodnienia przez RDOŚ przedstawionego przez Wójta projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Lektura skargi i jej uzasadnienie pozwala na stwierdzenie, że zakres wykonanych zmian terenu objętej wnioskiem inwestycji, Skarżący nie podważa. Skarga natomiast stoi na stanowisku, że uzgodnieniu powinien podlegać wyłącznie projekt decyzji, który nie narusza przepisów o ochronie przyrody, w oderwaniu od stanu istniejącego w terenie. W ocenie Skarżącego, jeżeli prace na terenie planowanej inwestycji spowodowały określone w postanowieniu RDOS skutki, to samo wydanie decyzji o warunkach zabudowy zmian tych nie zalegalizuje i nie spowoduje, że zostaną uznane za zgodne z przepisami.
Stanowisko to jest nieuprawnione. Jest oczywiste, że teren planowanej inwestycji został już przygotowany pod budowę domu jednorodzinnego z naruszeniem zakazów obowiązujących na obszarze Parku Krajobrazowego. Teren ten został bowiem przekształcony przez niwelację i wyrównanie. Ponadto, w formie sztucznie ukształtowanej półki, wykonano drogę dojazdową do terenu przedsięwzięcia. Stwierdzić należy, że bez tych robót realizacja wnioskowanej inwestycji byłaby niemożliwa. Zasadnie więc RDOŚ w ramach postępowania uzgodnieniowego poczynił ustalenia faktyczne dotyczące stanu istniejącego w terenie. Było to obowiązkiem RDOŚ dla ustalenia czy zamierzenie inwestycyjne nie tylko, że nie naruszy obowiązujących w Parku zakazów i nakazów, ale również, czy w związku z wnioskowanym zamierzeniem nie doszło już do naruszeń. Brak natomiast jakichkolwiek ustaleń i ocena tylko przedłożonego przez Wójta projektu decyzji w oderwaniu do stanu w terenie - co wymaga pokreślenia - przekształconego na potrzeby inwestycji, stanowiłoby de facto akceptację naruszeń obowiązujących na obszarze Parku Krajobrazowego zakazów. Natomiast w sytuacji, w której teren, mimo położenia w granicach Parku Krajobrazowego, nie wymagałby jakichkolwiek przekształceń przy realizacji zamierzenia, mogłoby doprowadzić do nieuzasadnionej odmowy uzgodnienia projektu decyzji.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że akceptacja argumentacji Skarżącego prowadziłoby do sytuacji, w której teren przyszłej inwestycji lokalizowanej na obszarze parku można byłoby przekształcić na potrzeby planowanego przedsięwzięcia naruszając obowiązujące zakazy oraz nakazy i dopiero wtedy wystąpić z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Zatem wydanie postanowienia w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. musiało być poprzedzone ustaleniami faktycznymi obejmującymi stan terenu objętego zamierzoną inwestycją. W przeciwnym wypadku uzgodnienie miałoby iluzoryczny charakter i sprowadzało się do wskazania zakazów i nakazów obowiązujących na obszarze parku krajobrazowego, które – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – zostały już naruszone w związku z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym.
Wszystko to prowadzi do konkluzji, że Kolegium dokonało prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który jest kompletny i wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia. Na akceptację zasługuje też ocena postanowienia RDOŚ z konkluzją o braku podstaw prawnych do uzgodnienia planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Oznacza to, że wbrew zarzutom organy obu instancji na naruszyły przepisów postępowania i prawa materialnego wymienionych w skardze i to w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.").
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI