II SA/RZ 1368/23

II SA/Rz 1368/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GSK 1741/24 - Wyrok NSA z 2025-03-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 64 ust. 2, art. 140ab ust. 1 i 2
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 76 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 27 czerwca 2023 r., nr 1801-IGC.48.1.2022 w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, spółka) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 27 czerwca 2023 r., nr 1801-IGC.48.1.2022, uchylająca w całości decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS) Nr 408000-408000-COC.48.517.2021 z dnia 9 grudnia 2021r. i nakładająca na spółkę karę pieniężną w wysokości 15000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, przewożącym ładunek podzielny.
Jak wynika z uzasadnień decyzji i akt administracyjnych sprawy, 26 lutego 2021r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w K. kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej sześcioosiowego pojazdu członowego w postaci trzyosiowego pojazdu samochodowego marki MAN nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki FAYMONVILLE nr rej. [...], którego kierowcą był T.K. Przewoźnikiem w niniejszej sprawie była firma: T. Sp. z o. o., Sp. Komandytowa.
W wyniku kontroli tj. ważenia masy całkowitej i dynamicznego obciążenia osi oraz pomiaru długości, wysokości i szerokości ww. pojazdu, stwierdzono przekroczenie:
- dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z dwóch osi napędowych pojazdu silnikowego o 5250 kg/ 27,63 %,
- dopuszczalnej masy całkowitej o 13700 kg/ 34,25 %,
- dopuszczalnej długości pojazdu o 430 cm/ 26,06%,
- dopuszczalnej szerokości pojazdu o 20 cm/ 7,84%,
- dopuszczalnej szerokości pojazdu wraz z ładunkiem o 67 cm/ 26,27%.
W trakcie kontroli kierowca pojazdu okazał kontrolującym zezwolenie kategorii VII na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego nr [...] z dnia 16 lutego 2021r., udzielone przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W., na rzecz spółki. Kontrolujący stwierdzili jednak, że z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych nacisków na grupie osi - nie został dochowany warunek wydanego na przedmiotowy przejazd zezwolenia.
Przeprowadzone czynności kontrolne udokumentowano Protokołem nr 00000231/W/2021 z kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 26 lutego 2021r. Obecny przy kontroli kierowca pojazdu zapoznał się z treścią protokołu i podpisał go bez uwag, nie wnosząc o przeprowadzenie ponownego ważenia pojazdu.
Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu, postanowieniem z dnia 30 września 2021r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ I instancji wydał decyzję z dnia 9 grudnia 2021r, nakładającą na spółkę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł, zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1047, dalej u.d.p.).
DIAS, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 27 czerwca 2023 r., opisaną na wstępie uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia 9 grudnia 2021r. i nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15000 zł za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, przewożącym ładunek podzielny.
Organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanej sprawie wyniki kontroli parametrów technicznych sześcioosiowego pojazdu członowego w postaci trzyosiowego pojazdu samochodowego marki MAN nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki FAYMONVILLE nr rej. [...], przedstawione w protokole [...] z dnia 26.02.2021r., jednoznacznie potwierdzają nienormatywność ww. pojazdu, tj. przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z dwóch osi napędowych pojazdu o 5250kg/27,63%, dopuszczalnej masy całkowitej o 13700kg/34,25%, zewnętrznych wymiarów pojazdu tj. dopuszczalnej długości o 430cm/26,06%, dopuszczalnej szerokości o 20 cm/7,84% oraz dopuszczalnej szerokości z ładunkiem o 67 cm/26,27%. Ustalone w trakcie kontroli rzeczywiste parametry kontrolowanego pojazdu nienormatywnego, zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym, zakwalifikowały pojazd jako nienormatywny kategorii VII, którego przejazd możliwy jest na podstawie zezwolenia kategorii VII ale wyłącznie w przypadku przewozu ładunków niepodzielnych.
Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę wyniki kontroli, organ pierwszej instancji orzekł o nałożeniu kary w związku z wykonywaniem przewozu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu kategorii VII. Tymczasem przewożony towar w postaci używanej elektrowni wiatrowej typ GE ID [...] HUB -1 szt., trafostacji -1 szt. i szafy sterowniczej -1 szt. nie odpowiadał ładunkowi wskazanemu w zezwoleniu (trójnik), i co istotne stanowił ładunek podzielny w rozumieniu art. 2 pkt. 35b p.r.d. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy uznał, że przewoźnik dopuścił się naruszenia ustanowionego w art. 64 ust. 2 p.r.d. zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Sankcja w takim przypadku oparta jest na fikcji prawnej, polegającej na tym, że kara nakładana jest w wysokości jak za przejazd bez zezwolenia, pomimo iż uzyskanie zezwolenia na przewóz ładunku podzielnego byłoby niemożliwe. Przewoźnik podlega zatem karze za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, ale w wysokości przewidzianej dla przejazdu bez zezwolenia odpowiedniej kategorii. W związku z powyższym przewoźnik podlega karze w wysokości 15000 zł zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z ust. 2 p.r.d.
Odnosząc się do zarzutów spółki organ odwoławczy wyjaśnia, że użyta w toku kontroli samochodowa waga dynamiczna marki MARS PLT161, numer fabryczny [...], była przeznaczona do pomiaru nacisków osi i sumarycznej masy pojazdu, co wynika jednoznacznie z wystawionego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w K. Świadectwa legalizacji ponownej NR 22-413-5-1/20 z dnia 14 lipca 2020 r. Wydane świadectwo legalizacji ponownej wagi oznacza zatem, że waga spełnia wszystkie wymagania określone powyższym rozporządzeniem, w tym dotyczące prawidłowego zainstalowania wagi w miejscu użytkowania, zatwierdzonego przez odpowiedniego geodetę. Ważne świadectwo legalizacji wagi stacjonarnej świadczy o tym, że zarówno waga jak i stanowisko pomiarowe (strefa ważenia) spełniają wszelkie wymogi metrologiczne i umożliwiają dokonywanie właściwych i wiarygodnych pomiarów.
W ocenie organu odwoławczego spółka nie wykazała i nie udowodniła zaistnienia niezależnych od niej, nieoczekiwanych i niedających się przewidzieć zdarzeń, które spowodowały ujawnione naruszenie i zwalniałyby ją z odpowiedzialności administracyjnej w oparciu o przepis art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d.
Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Ceino-Skarbowego w Przemyślu w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny oraz nałożył karę w prawidłowej wysokości. Jednakże, uwzględniając istotę naruszenia przez przewoźnika przepisów p.r.d., stwierdzonego w niniejszej sprawie, polegającą na złamaniu zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, nie zaś jak przyjął organ I instancji na niedochowaniu warunków przejazdu określonych w zezwoleniu kategorii VII, organ odwoławczy postanowił uchylić w całości zaskarżoną decyzję i orzec co do istoty sprawy, nakładając karę za naruszenie, którego faktycznie dopuścił się przewoźnik, tj. za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym przewożącym ładunek podzielny.
Na powyższą decyzję skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:
1. art. 8 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 775) - dalej k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
2. art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niezrozumiałe i niepoparte dowodami uzasadnienie prawne decyzji;
3. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie sprawy w jej całokształcie;
4. art. 8, art. 9, art. 27 rozporządzenia w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych w miejscu, które nie spełnia odpowiednich wymogów,
5. naruszenie zasady obiektywizmu oraz zasady praworządności poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych w miejscu, które nie spełnia odpowiednich wymogów.
Wywodząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrotu kosztów opłaty sądowej.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalszej p.p.s.a.), następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja nakładająca na skarżącą karę pieniężną w wysokości 15 000 zł, za złamanie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.
W myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 p.r.d.).
Przepis art. 64 ust. 4 p.r.d. nakłada na kierującego pojazdem nienormatywnym obowiązek posiadania przy sobie i okazywania uprawnionym osobom zezwolenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 powołanego artykułu. Jednocześnie zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Na mocy art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.
Zasady ustalania kar uregulowane zostały w art. 140ab ust. 1 p.r.d., gdzie za brak zezwolenia kategorii I i II przewiduje się karę w wysokości 1500 zł (pkt 1), za brak zezwolenia kategorii III - VI przewiduje się karę w wysokości 5000 zł (pkt 2); natomiast za brak zezwolenia kategorii VII: 500 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a), 2 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15.000 zł - w pozostałych przypadkach (lit. c). W myśl zaś art. 140ab ust. 2 p.r.d., w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Definicja pojazdu nienormatywnego wyrażona jest w art. 2 pkt 35a p.r.d., według którego pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
W rozpatrywanej sprawie wyniki kontroli parametrów technicznych sześcioosiowego pojazdu członowego w postaci trzyosiowego pojazdu samochodowego marki MAN nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki FAYMONVILLE nr rej. [...], przedstawione w protokole 00000231/W/2021 z dnia 26 lutego 2021r., jednoznacznie potwierdzają nienormatywność ww. pojazdu, tj. przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku w grupie osi składającej się z dwóch osi napędowych pojazdu o 5250kg/27,63%, dopuszczalnej masy całkowitej o 13700kg/34,25%, zewnętrznych wymiarów pojazdu tj. dopuszczalnej długości o 430cm/26,06%, dopuszczalnej szerokości o 20 cm/7,84% oraz dopuszczalnej szerokości z ładunkiem o 67 cm/26,27%.
W ocenie Sądu nie zasługuje na podzielenie stanowisko skarżącej kwestionujące ustalenia organu co do wyników pomiaru nacisków osi pojazdu członowego. Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów kontroli wynika jednoznacznie, że kontrola nacisków osi napędowych pojazdu i masy całkowitej została przeprowadzona przy użyciu wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu marki MARS PLT161, numer fabryczny [...], posiadającej świadectwo legalizacji Świadectwa legalizacji ponownej NR 22-413-5-1/20 z dnia 14 lipca 2020 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w K. Jednocześnie brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by urządzenie to zostało użyte nieprawidłowo. W okolicznościach sprawy należało uznać, że ważenie przebiegało w sposób prawidłowy i nie zachodzą podstawy do kwestionowania wyników pomiaru. Wymaga podkreślenia, że kierujący kontrolowanym pojazdem nie zgłaszał uwag do protokołów kontroli. W tej sytuacji nie zachodzą przesłanki do uznania, że proces pomiaru przebiegał w sposób niezgodny z instrukcją obsługi wagi.
Zaznaczyć także należy, że protokół kontroli, z uwagi na zawarty w nim bezpośredni opis przebiegu przeprowadzanych czynności, uznawany jest za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kierowca nie zgłosił uwag do sposobu przeprowadzonej kontroli, nie podnosząc jakichkolwiek zarzutów co do warunków pomiaru, sprzętu, którym pomiar nacisku osi i masy całkowitej pojazdu był dokonywany, czy też postępowania funkcjonariuszy przeprowadzających kontrolę, mimo że kierowca został pouczony o możliwości zgłoszenia uwag co do wykonywanych czynności kontrolnych.
Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie niekwestionowany jest fakt, że przewożony towar w postaci używanej elektrowni wiatrowej typ GE ID [...] HUB -1 szt., trafostacji - 1 szt. i szafy sterowniczej – 1 szt. nie odpowiadał ładunkowi wskazanemu w zezwoleniu (trójnik), i co istotne stanowił ładunek podzielny w rozumieniu art. 2 pkt. 35b p.r.d.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy trafnie ocenił, że skarżąca dopuściła się naruszenia ustanowionego w art. 64 ust. 2 p.r.d. zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. Sankcja w takim przypadku oparta jest na fikcji prawnej, polegającej na tym, że kara nakładana jest w wysokości jak za przejazd bez zezwolenia pomimo, że uzyskanie zezwolenia na przewóz ładunku podzielnego byłoby niemożliwe (art. 140ab ust. 2 p.r.d.). Przewoźnik podlega, zatem karze za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, ale w wysokości przewidzianej dla przejazdu bez zezwolenia odpowiedniej kategorii. W związku z powyższym zasadnie nałożono na spółkę karę w wysokości 15 000 zł zgodnie z art. 140ab ust. I pkt 3 lit. c w związku z ust. 2 p.r.d. Fakt, że kierujący przedmiotowym zespołem pojazdów w czasie kontroli okazał zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym kategorii VII nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości nałożenia na skarżącą kary. Jak już wskazano powyżej, zezwolenie upoważniało do przejazdu pojazdem nienormatywnym wyłącznie z ładunkiem niepodzielnym, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Na uwzględnienie nie zasługiwały również podniesione w skardze zarzuty naruszenia w kontrolowanym postępowaniu przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. Wydając zaskarżoną decyzję organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy i zgromadził pełny materiał dowodowy, który poddał wszechstronnej ocenie. Tym samym nie znajduje również podstaw zarzut obrazy wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W ocenie Sądu, organ ustalił stan faktyczny prawidłowo, uwzględniając wszystkie przeprowadzone w sprawie dowody, szczegółowo wyjaśnił procedurę ustalenia parametrów pojazdu, opisał cechy użytej wagi i proces jej legalizacji, odnosząc się do podstaw prawnych zawartych w ustawie - Prawo o miarach i rozporządzeniu w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe. W uzasadnieniu decyzji organ zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. wskazał dowody, na których się oparł. Uzasadnienie prawne decyzji zawiera szczegółowe wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że podniesione przez skarżącą zarzuty nie są zasadne i nie mogą być podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.