II SA/RZ 1333/24

II SA/Rz 1333/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/
Piotr Popek
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 985/25 - Wyrok NSA z 2025-11-18
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 lit. a-c , art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1539
art. 7c, art. 92a ust. 2, ust. 8, art. 92b i art. 92całacznik nr 4 lp. 15.1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 189a § 2 pkt 1-3, art. 189d, art. 189f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Karolina Gołąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi O. B. na decyzję Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej w Przemyślu z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr 31/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi O.B. (dalej: "skarżący") jest decyzja Komendanta Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej (dalej: "Komendant Oddziału SG") z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr Bi-ZG-SBK.440.31.2024 utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] (dalej: "Komendant Placówki SG") z dnia 27 czerwca 2024 r. nr 156/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy, w dniu 18 marca 2024 r. w drogowym przejściu granicznym w [...] na kierunku wyjazdowym z Polski do Ukrainy funkcjonariusze Straży Granicznej skontrolowali zespół pojazdów: ciągnik samochodowy marki [...] o numerze rej. [...] (PL) wraz z naczepą ciężarową marki [....] o numerze rej. [...] (PL), którym kierował obywatel Ukrainy M.W.. Kierowca wykonywał międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy na podstawie okazanego wypisu z licencji wspólnotowej nr [...], która została wydana dla M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że ciągnik samochodowy nie posiada aktualnego okresowego badania technicznego wymaganego na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. - dalej: "p.r.d."). Zgodnie z adnotacją zamieszczoną w dowodzie rejestracyjnym seria i nr [...] ważność badań technicznych ciągnika samochodowego upłynęła w dniu 17 marca 2024 r. Kierowca nie okazał innego dokumentu potwierdzającego przebycie okresowego badania technicznego na ww. pojazd zakończonego wynikiem pozytywnym. Powyższe zostało potwierdzone w systemie teleinformatycznym CEPiK. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół kontroli drogowej wraz z załącznikami zawierającymi opis stwierdzonego naruszenia, notatkę urzędową oraz kserokopię okazanych dokumentów.
Komendant Placówki SG zakwalifikował naruszenie, jako naruszenie z lp. 15.1. załącznika Nr 4 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 728 ze zm. - dalej: "u.t.d.") - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
W toku postępowania Komendant Placówki SG ustalił, że osobą zarządzającą transportem, w rozumieniu art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (dalej: "rozporządzenie (WE) nr 1071/2009"), w spółce M. Sp. z o. o. jest skarżący.
Komendant Placówki SG wskazał, że w myśl art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d. za naruszenie przepisów tej ustawy, odpowiedzialność ponoszą niezależnie zarówno przedsiębiorca jak i zarządzający transportem bądź osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym. W ramach zarządzania operacjami transportowymi skarżący powinien więc skutecznie nadzorować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez pracowników spółki i nie dopuszczać do naruszenia przepisów związanych z przewozem. W ocenie organu, opisane powyżej naruszenie jest wynikiem nieskutecznego zarządzania transportem przez skarżącego.
Komendant Placówki SG nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego. Przepisy wskazane w art. 92c ust. 1 u.t.d. odnoszą się bowiem do sytuacji wyjątkowych, których przy dochowaniu należytej staranności i przezorności nie można przewidzieć, np. będących rezultatem siły wyższej bądź działań osoby trzeciej. Natomiast omawiane naruszenie przepisów jest wynikiem nieskutecznego zarządzania transportem przez skarżącego, który powinien zadbać o wszystkie aspekty realizowanego transportu, w tym o niedopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego badania technicznego, co nie zostało spełnione w tym przypadku. Wyjaśnił również, że wskazywane przez skarżącego przepisy art. 189f § 2 pkt 1 oraz art. 189f § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej: "k.p.a.") nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, a to wobec brzmienia art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a.
Wobec powyższego Komendant Placówki SG nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200 zł.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. poprzez nałożenie na zarządzającego transportem kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których zarządzający transportem nie mógł przewidzieć;
- art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar pieniężnych i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych przez organy na podstawie u.t.d., a które to przepisy pozwalają miarkować kary i od nich odstępować lub poprzestać na pouczeniu i które to przepisy zostały przez organy pominięte pomimo, że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1- 6 art. 189a § 2 k.p.a., przede wszystkim kwestii odstępowania od nałożenia kary, przez co koniecznym jest w przypadku przepisów u.t.d. odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a.
Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant OSG decyzją z dnia 12 sierpnia 2024 r. nr Bi-ZG-SBK.440.31.2024 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Komendant OSG podkreślił, że wyznaczenie osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie transportu drogowego ma na celu zapewnienie odpowiedniej jakości usług przewozowych oraz ich zgodności z przepisami, zarówno unijnymi jak i krajowymi z zakresu transportu drogowego. Sprawowanie funkcji zarządzającego transportem jest zajęciem wiążącym się z odpowiedzialnością za naruszenia w transporcie drogowym. Obowiązek ustanowienia osoby zarządzającej nie może mieć na celu tworzenia wyłącznie fikcji mającej dowodzić wywiązania się przedsiębiorcy przewozowego z nakazu wyznaczenia przynajmniej jednej osoby zarządzającej transportem - art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
Następnie Komendant OSG podkreślił, że obowiązek dopilnowania terminowego przeprowadzenia badań technicznych pojazdów spoczywa nie tylko na właścicielu pojazdów, ale także na osobie wykonującej obowiązki zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie przewoźnika. Osoba zarządzająca transportem jest zobowiązana znać formalności związane z przeglądem technicznym pojazdów, co wynika z pkt 3 części G załącznika nr I do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009.
W ramach zarządzania operacjami transportowymi skarżący powinien więc nadzorować przestrzeganie przepisów obowiązujących w transporcie drogowym przez właściciela przedsiębiorstwa, pracowników przedsiębiorstwa i osoby współpracujące z przedsiębiorstwem, a także znać formalności związane z przeglądem technicznym pojazdów wykorzystywanych w przedsiębiorstwie do wykonywania przewozów drogowych i sprawdzać, czy te formalności są dopełniane przez właściciela przedsiębiorstwa. Skarżący ze swoich obowiązków nie wywiązał się, ponieważ skontrolowany przewóz drogowy był wykonywany pojazdem nieposiadającym ważnego okresowego badania technicznego.
Komendant OSG zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w rozpatrywanej sprawie nie znajdował zastosowania art. 189f k.p.a. dotyczący odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, albowiem przepis art. 92c u.t.d. jako odrębny w relacji do przepisów działu IVa k.p.a. reguluje zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a.
Na marginesie Komendant OSG wspomniał, że waga naruszenia prawa nie była znikoma, bowiem wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego jest najpoważniejszym naruszeniem (5.1 NN) zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniającym załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady.
W ocenie Komendanta OSG, postępowanie w I instancji prowadzone było z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Nie zachodzą również przesłanki z art. 92c ust. 1 i 92c ust. 1a u.t.d., gdyż skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia poprzez brak należytego nadzoru nad formalnościami związanymi z przeglądem technicznym pojazdów, o których mowa w pkt 3 części G załącznika nr I do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia.
W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Skarżący powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Placówki SG i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że niezwłocznie po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania wprowadził w przedsiębiorstwie wraz z przewoźnikiem plan naprawczy celem wyeliminowania niebezpieczeństwa powtórzenia się w przyszłości tożsamych lub podobnych naruszeń, za które może zostać nałożona kara pieniężna. W szczególności wprowadził kalendarz elektroniczny, służący do kontroli terminów. Do kalendarza zostały wprowadzone wszystkie istotne dla przedsiębiorstwa terminy, w tym przeglądów pojazdów. W celu przestrzegania nie tylko terminów przeglądów pojazdów, ale również m. in. kontroli stanu technicznego pojazdów przed ich wyjazdem w trasę, bezpieczeństwa w trakcie jazdy, właściwego i zgodnego z prawem załadunku, przestrzegania parametrów pojazdów, zarządzający transportem wraz z przewoźnikiem wyposażył i zapoznał kierowców z listą kontrolną kierowcy ciężarówki opracowaną przez IRU. Kierowcy potwierdzili otrzymanie listy kontrolnej. Przewoźnik wraz z zarządzającym transportem wprowadzili również "Teczkę kierowcy" dotyczącą sprawdzenia stanu technicznego i bezpieczeństwa pojazdów oraz ważności dokumentów. Pracownik firmy, przed wyjazdem kierowców w trasę, w oparciu o teczkę sprawdza wraz z kierowcą stan techniczny pojazdów oraz ważność dokumentacji. Takie działanie ma zapobiec temu by kierowca wyjechał w trasę bez odprawy, samochodem który nie spełnia wymagań bezpieczeństwa lub nie został wyposażony w dokumenty transportowe lub pojechał bez ważnych dokumentów (prawo jazdy, badania techniczne, ubezpieczenie). Kierowcy mający wątpliwości w zakresie spełnienia kryteriów z teczki kierowcy mają natychmiast zgłaszać uwagi przełożonemu lub odmówić wyjazdu w trasę, za co nie spotkają ich żadne negatywne konsekwencje. Podobnie osoba dokonująca sprawdzenia i odprawy kierowców nie ma prawa godzić się na wyjazd pojazdu w przypadku wątpliwości w zakresie spełnienia któregoś z punktów teczki kierowcy. Kierowcy zostali poinformowani o tym, że będą wobec nich stosowane kary przewidziane w kodeksie pracy za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Kierowcy zostali również poinformowani o tym, że w przypadku braku m. in. ważnego przeglądu pojazdu którym się poruszają, w pewnych sytuacjach mogą zostać do nich skierowane roszczenia finansowe. Wdrożone działania naprawcze powinny pozwolić wyeliminować popełnienie podobnych naruszeń w przyszłości i zapewnić pełnienie funkcji zarządzającego transportem bez naruszeń przepisów prawa. W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie powinno dojść do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu.
W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie stanowiska, zgodnie z którym uregulowania z art. 92c u.t.d. nie są zbieżne z art. 189f k.p.a. i w tym aspekcie przepis art. 189f k.p.a. stanowić może uzupełnienie regulacji wskazanych w art. 92c u.t.d. Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera bowiem przepisów pozwalających na odstępowanie od kary, tj. jednoczesne stwierdzenie naruszenia, odpowiedzialności za nie, ale zaniechanie ukarania z uwagi np. na znikomą wagę naruszenia. Komendant OSG nie rozważył nawet konieczności zastosowania przepisu art. 189f k.p.a., pomimo ze obowiązek ten ciążył na nim z urzędu, ograniczając się do apriorycznego twierdzenia, że instytucja ta nie może znaleźć zastosowania na gruncie przepisów u.t.d.
W odpowiedzi na skargę Komendant OSG podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Podstawę prawną decyzji organów stanowiły przepisy u.t.d.
Stosownie do art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.
Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został w załączniku nr 4 do u.t.d., do którego odsyła art. 92a ust. 8 u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co oznacza, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku. Stosownie zaś do lp. 15.1 tego załącznika, wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - podlega karze w wysokości 200 zł.
Decyzja o nałożeniu kary ma więc charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 2 u.t.d. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez osobę zarządzającą transportem z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organy trafnie wskazały na rozporządzenie (WE) nr 1071/2009, stanowiące w art. 2 pkt 5, że "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub, w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy. W trakcie postępowania stwierdzono, że skarżący pełnił taką funkcję w przedsiębiorstwie spółki. Skarżący tego ustalenia nie kwestionował.
W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne w których organy przypisały skarżącemu naruszenie przepisów o transporcie drogowym zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynika z nich w sposób bezsporny, że w chwili przeprowadzania kontroli drogowej kierowca wykonywał przewóz drogowy pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Ustalenia te również nie były kwestionowane przez skarżącego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario, art. 189d k.p.a. oraz art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie do kary pieniężnej przewidzianej w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa) należy wskazać, że zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej
- przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c u.t.d. wynika natomiast, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 (art. 92c ust. 1a u.t.d.).
Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w zw. z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (zob. np. wyroki NSA z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt II GSK 692/21, z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 418/21, z dnia 23 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1560/23, z dnia 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 732/23).
Prawidłowe jest zatem stanowisko organów obu instancji, że przepisy rozdziału IVa k.p.a. nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Ogólna reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. daje pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa k.p.a. Istnienie przepisów odrębnych zawartych w u.t.d., regulujących zasady i przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, w tym odstąpienia od ich nałożenia, wyłącza stosowanie przepisów całego działu IVa k.p.a. bez konieczności stosowania kolejnych działań interpretacyjnych czy porównywania zakresów stosowania poszczególnych przepisów.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d.
Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. przewiduje wyjątek od zasady wynikającej z art. 92a u.t.d. i stanowi o tym, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 2 na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem w przedsiębiorstwie (a zgodnie z art. 92c ust. 1a również na osobę zarządzającą transportem), a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten (osoba) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Regulacja przyjęta w art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Odpowiedzialność osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie jest bowiem rygorystyczna, z powodu dążenia do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dla zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: brak wpływu przewoźnika na powstanie naruszenia oraz wystąpienie naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Okolicznościami, o których mowa w tym przepisie, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć (zob. wyrok NSA z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt II GSK 706/21).
W ocenie Sądu, niedopełnienie obowiązku dokonania w terminie przeglądu technicznego pojazdu jest oczywistym zaniedbaniem osoby wyznaczonej jako zarządzająca transportem w spółce wykonującej przewozy drogowe. Nie budzi wątpliwości, że skarżący, jako osoba zarządzająca operacjami transportowymi w przedsiębiorstwie w sposób rzeczywisty i ciągły, powinien zastosować takie mechanizmy, które wyeliminowałyby powstawanie jakichkolwiek naruszeń, w tym tak ewidentnych i przewidywalnych jak utrata ważności okresowych badań technicznych pojazdu. W szczególności skarżący winien tak zorganizować pracę, w tym przypadku prowadzić rejestr terminów nadchodzących przeglądów okresowych pojazdów, by móc w odpowiednim czasie podjąć odpowiednie działania i nie dopuścić do powstawania naruszeń. Nie sposób uznać, że skarżący wypełnił powyższe obowiązki, skoro dopuścił do sytuacji w której kontrolowany pojazd nie posiadał wymaganych badań technicznych. Opisane w skardze działania miały natomiast charakter następczy, już po dopuszczeniu się naruszenia, a zatem pozostawały bez wpływu na ocenę możliwości zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.
Sąd oceniając zaskarżoną decyzję nie stwierdził więc uchybień w zakresie stosowania przez organ przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, również takich, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.