II SA/Rz 1288/24

II SA/Rz 1288/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 145
art. 107 ust. 1, art. 107 ust. 2, art. 115 a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 28 sierpnia 2024 r. nr 3/20247 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop – skargę oddala –
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 sierpnia 2024 r. nr 3/2024 Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie (dalej: Komendant lub organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: K.p.a.) w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1860), w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020r., poz. 1610- dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach), po rozpatrzeniu odwołania Z. Z. (dalej: Skarżący), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] (dalej: organ I instancji) nr 2 z dnia 28 grudnia 2023 r. o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wraz z odsetkami ustawowymi.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika że Skarżący, wnioskiem z 19 grudnia 2023 r. zwrócił się o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wymiarze 13 dni za 2005 r. oraz urlop dodatkowy w wysokości 9 dni. Jako podstawę żądania wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K-7/1.
Komendant Miejski Policji w [...] decyzją nr 2 z dnia 28 grudnia 2023r. odmówił stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wraz z odsetkami ustawowymi, stwierdzając że Skarżącemu w momencie odejścia ze służby w Policji tj. w dniu 16 listopada 2005 r. został wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, zgodnie z wówczas obowiązującym art. 115a ustawy o Policji. Na mocy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020r. - o szczególnych rozwiązaniach, wprowadzono nowe brzmienie art. 115a ustawy o Policji, zgodnie z którym ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W ocenie organu I instancji powyższe brzmienie ustawy o Policji stosuje się do funkcjonariuszy odchodzących ze służby po dniu 6 listopada 2018 r., co wyklucza jej zastosowanie w przypadku Skarżącego.
Pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie.
Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie - po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r. w sprawie II SA/Rz 234/24 uwzględnił wniesiony przez Skarżącego sprzeciw od decyzji tego organu i nakazał organowi odwoławczemu rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że dla badanej sprawy najistotniejsze znaczenie ma art. 107 ustawy o Policji. Z uwagi na to, że roszczenie Skarżącego uległo przedawnieniu z dniem 17 listopada 2008 r., należało uznać że decyzja organu I instancji z 28 grudnia 2023 r. odmawiająca stronie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jest w pełni uzasadniona i zgodna z przepisami powszechnie obowiązującymi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, a także o zobowiązanie organu do wypłaty wyrównania w określonym terminie wraz z ustawowymi odsetkami. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- działanie, które uniemożliwiło mu realizację gwarantowanego w art. 66 ust. 2 Konstytucji RP prawa funkcjonariusza Policji do urlopu wypoczynkowego w formie ekwiwalentu z tytułu jego niewykorzystania,
- naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, opublikowanym w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz. U. 2018 poz. 2102), a przez to pozbawienie należnych z mocy prawa świadczeń w postaci właściwej wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop;
- celowe i bezprzedmiotowe przewlekanie postępowanie w powyższej sprawie;
- ignorowanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wydanego w sprawie II SA/Rz 234/24.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona w przedmiotowej sprawie, mimo częściowo trafnej argumentacji, nie podlega uwzględnieniu. Zaskarżona decyzja odpowiada bowiem prawu.
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.– dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Skarżący wnosząc skargę w przedmiotowej sprawie argumentował, że wydana w stosunku do niego decyzja opiera się na błędnej wykładni i wadliwym zastosowaniu przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 oraz art. 190 ust. 3 zd.1 i ust. 4 Konstytucji RP.
Podkreślił, że kiedy zakończył służbę w policji i przeszedł na emeryturę (z dniem 16 listopada 2005 r.) wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop przy zastosowaniu niekorzystnego przelicznika – 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym. Ekwiwalentu za wykorzystany urlop stażowy nie otrzymał zaś w ogóle. W związku z powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego zasadnym jest zatem wyliczenie tego ekwiwalentu według nowego, korzystniejszego przelicznika – 1/21 części miesięcznego uposażenia i wypłacenie stosownego wyrównania.
Zdaniem Skarżącego, z uwagi na fakt, że przepis, na podstawie którego wypłacono mu uprzednio ekwiwalent, został uznany za nieważny od daty jego wejścia w życie, to nie ma przeszkody aby obecnie – mimo znacznego upływu czasu - zastosować w sytuacji faktycznej i prawnej Skarżącego nowy, korzystniejszy przelicznik ekwiwalentu za urlop i wypłacić stosowne wyrównanie. W przedmiotowej sprawie, w ocenie Skarżącego, nie doszło bowiem do przedawnienia roszczenia o wypłatę wyrównania ekwiwalentu.
Skarżący wskazał, że przepis art. 107 ust.1 ustawy o Policji przewiduje, co prawda, trzyletni okres przedawnienia należności pieniężnych, liczony od dnia wymagalności roszczenia, jednakże zgodnie z art. 107 ust. 2 ustawy o Policji, organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami. W przedmiotowej sprawie taką wyjątkową okolicznością jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisu będącego podstawą prawną czynności organu. W treści wniesionej skargi, Skarżący podkreślił, że o powstaniu roszczenia można mówić dopiero od daty wydania wspomnianego wyroku TK, gdyż mimo że niekonstytucyjność części przepisów art. 115 a ustawy o Policji stwierdzono od chwili wejścia w życie niekorzystnych zmian, to do chwili wydania wyroku TK przepisy te korzystały z domniemania konstytucyjności, zatem nie sposób stwierdzić, że roszczenie Skarżącego istniało przed wydaniem przedmiotowego wyroku.
Powyższe twierdzenia Skarżącego są w dużej mierze zasadne. Przedawnienie roszczenia o wypłatę wyrównania nie nastąpiło w dacie, którą wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – tj. z dniem 17 listopada 2008r. z przyczyn wskazanych w treści skargi.
W tym zakresie Sąd podziela ugruntowane już w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, wyrażone m.in. w wyroku NSA z 13 grudnia 2023r. w sprawie III OSK 944/21, co do tego, że dopiero od daty publikacji wyroku TK z 30 października 2018 r. w sprawie K 7/15 można rozważać uruchomienie ewentualnego biegu terminu przedawnienia roszczeń policjanta, bo dopiero od tego momentu można mówić o powstaniu roszczenia o wypłatę ekwiwalentu według nowego korzystniejszego przelicznika. Wspomniany wyrok stwierdza bowiem niekonstytucyjność przelicznika i w oparciu o istotę ekwiwalentu wskazuje jaki powinien on być, aby zachować ekwiwalentność, czyli równoważność prawa do urlopu wypoczynkowego w naturze i prawa do ekwiwalentu pieniężnego w jego miejsce.
Można też podkreślić, za wyrokiem WSA w Białymstoku z 5 grudnia 2023r. w sprawie II SA/Bk 55/21, że nawet gdyby przyjąć, że doszło do przedawnienia roszczenia o wyrównanie ekwiwalentu na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, to zarzut ten nie zasługiwałby na uwzględnienie z uwagi na treść art. 107 ust. 2 tej ustawy. Uwzględnić należy bowiem fakt, opóźnienia w dochodzeniu wyrównania ekwiwalentu z uwagi na wyjątkowe okoliczności stanowiące usprawiedliwienie owego opóźnienia w postaci brzmienia art. 115 a ustawy o Policji z okresu przed 6 listopada 2018r., który to przepis spełnił standard konstytucyjny dopiero w momencie wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w sprawie K 7/15.
Mimo iż Sąd podziela większość argumentów i wniosków Skarżącego zawartych w treści skargi, to zauważa że wniosek organu odwoławczego, co do samego faktu przedawnienia roszczenia Skarżącego w przedmiotowej sprawie jest uzasadniony. Usprawiedliwienie opóźnienia w dochodzeniu roszczenia przez Skarżącego z wyżej wymienionych przyczyn nie jest bowiem nieograniczone w czasie.
Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Z przedawnieniem, o którym mowa, mamy do czynienia w sytuacji, gdy uprawniony z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych nie podejmuje działań w celu ich uzyskania dłużej niż 3 lata od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Przy czym bieg terminu przedawnienia przerywa każda jego czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący zwrócił się o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy wnioskiem z 19 grudnia 2023 r. przy czym, zgodnie z wyraźnym oświadczeniem zawartym w treści tego wniosku, był to pierwszy wniosek złożony przez Skarżącego w przedmiotowej sprawie. Bieg przedawnienia nie został zatem przerwany.
Wobec tego, 3-letni okres przedawnienia, liczony w sposób najbardziej korzystny dla Skarżącego – tj. od dnia wejścia w życie wyroku TK tj. od 6 listopada 2018 r. upłynął 6 listopada 2021r, tj. na długo przed datą złożenia wniosku w sprawie. Zasadne jest zatem stwierdzenie organu odwoławczego, że roszczenie Skarżącego uległo przedawnieniu. Nie nastąpiło to w dacie wskazanej w treści zaskarżonej decyzji ale niewątpliwie nastąpiło przed datą wniesienia wniosku przez Skarżącego.
Należy również zauważyć, że ani z treści wniosku, ani z akt sprawy czy pism procesowych Skarżącego nie wynika, aby Skarżący powoływał się dotychczas na jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności - inne aniżeli fakt wydania wyroku przez TK - pozwalające uznać, że w sprawie może mieć zastosowanie wspomniany wyżej art. 107 ust. 2 ustawy o Policji. Tym samym organy orzekające w sprawie nie miały podstawy aby na mocy tego przepisu nie uwzględnić okresu przedawnienia, który niewątpliwie upłynął.
Reasumując, należy podkreślić, że mimo iż okres przedawnienia roszczenia Skarżącego o wypłatę ekwiwalentu nie upłynął w dacie, którą wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to jednak roszczenie to niewątpliwie uległo przedawnieniu, zanim Skarżący złożył stosowny wniosek. Przedawnienie roszczenia, w sposób zasadny, stanowiło zatem przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku.
Wobec tego podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 115a ustawy o Policji w zakresie związanym z wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. nie są uzasadnione.
Nie jest również uzasadniony zarzut niezastosowania wytycznych WSA w Rzeszowie zawartych w wyroku z 22 maja 2024 r. II SA/Rz 234/24 – wyrokiem uwzględniającym wniesiony sprzeciw sąd nakazał organowi odwoławczemu zbadanie sprawy w zakresie przedawnienia i jej rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym, bez przekazywania sprawy do rozpoznania organowi I instancji. Mimo iż sposób rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia przez organ odwoławczy był błędny, to jednak wytyczne zawarte w wymienionym wyroku sądu zostały wykonane. Istotą orzeczenia wydawanego na skutek sprzeciwu jest bowiem prawidłowość procedowania organu odwoławczego, nie zaś sposób rozstrzygnięcia meritum sprawy.
Mając to wszystko na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.