II SA/Rz 1273/23

II SA/Rz 1273/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 113 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 10 maja 2023 r. nr SKO.4171/1/2023 w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Burmistrza [...] z dnia 9 grudnia 2022 r. nr RIG.6331.1.2020.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 10 maja 2023r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: SKO), działając na podstawie art 138 § 1pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 775) - dalej K.p.a. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 9 grudnia 2022r. nr RIG.6331.1.2020 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej, dostrzeżonej w decyzji własnej z 18 listopada 2022r. nr RIG.6331.1.2020 wydanej w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych.
Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej polegało na wpisaniu w pkt 1 decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 18 listopada 2022r. w charakterze podmiotu zobowiązanego – Gminy Miasto [...], w miejsce ujętej pierwotnie w treści tej decyzji - Gminy [....], w ten sposób, że pierwotny zapis pkt 1 decyzji brzmiący : " .. nakazuję:
1. Wykonanie w porozumieniu Gminy [...], Zarządu Dróg Powiatowych w [...] z A. połączenie końcówki rowu przydrożnego drogi nr... z rowem ...., co pozwoliłoby odprowadzić nadmiar wód bez szkody dla działek..."
zastąpiono zapisem : ".. nakazuję:
1. Wykonanie w porozumieniu Miasta [...], Zarządu Dróg Powiatowych w [...] z A. połączenie końcówki rowu przydrożnego drogi nr... z rowem ...., co pozwoliłoby odprowadzić nadmiar wód bez szkody dla działek..."
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Gmina Miasto [...] zarzucając naruszenie przepisów postępowania – art.113 §1 oraz art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że zmiana polegająca na zastąpieniu w sentencji decyzji jednego podmiotu innym podmiotem, nie jest zmianą merytoryczną rozstrzygnięcia, a przy tym jest zmianą nieistotną, możliwą do dokonania w drodze sprostowania.
SKO, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, stwierdziło że organ I instancji działał w granicach prawa, prostując mylne oznaczenie jednego z uczestników postępowania. W ocenie SKO nie jest to bowiem materia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i nie prowadzi do zmiany merytorycznej treści rozstrzygnięcia, ale stanowi jedynie usunięcie oczywiście wadliwego oznaczenia uczestnika postępowania. W ocenie organu odwoławczego tryb sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej został prawidłowo zastosowany.
W skardze na opisane postanowienie, Gmina Miasto [...] (dalej: Skarżąca), wnosząc o jego uchylenie w całości, podtrzymała zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia art. 113 §1 oraz art. 7 i art. 77 Kpa. argumentując, że mocą tak dokonanego sprostowania, zmieniono w istocie podmiot zobowiązany do działań nakazanych decyzją w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych. Skarżąca podkreśliła, że Gmina [...] i Miasto [....] to dwa odrębne podmioty mające oddzielne siedziby i odrębne numery podatkowe, których zamiana nie może być rozpatrywana w kategoriach oczywistego błędu pisarskiego, polegającego doprecyzowaniu w trybie sprostowania decyzji.
Skarżąca podkreśliła, że wobec nałożenia obowiązku administracyjnego w przedmiocie stosunków wodnych na inny podmiot tj. Gminę [....], nie analizowała nawet wydanej decyzji pod kątem złożenia odwołania, gdyż mimo że brała udział w postępowaniu na równi z Gminą [...], nie była podmiotem zobowiązanym ostatecznie do działania w ramach uregulowania stosunków wodnych. Tym samym – na skutek zmiany podmiotu zobowiązanego do działania na mocy postanowienia o sprostowaniu – stając się podmiotem zobowiązanym do działania, Skarżąca została pozbawiona możliwości wniesienia odwołania od decyzji, która dopiero o uprawomocnieniu się i sprostowaniu stała się dla Skarżącej niekorzystna.
W odpowiedzi na skargę SKO, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
skarga jest zasadna.
|W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy|
|z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: |
|P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta |
|sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w |
|stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów |
|postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Jednocześnie Sąd, co do zasady, rozstrzyga|
|w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). |
|Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż sprostowanie oczywistej omyłki w niniejszej sprawie nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 113 § 1|
|K.p.a. |
|Na ocenę tę decydujący wpływ miał zakres podmiotowy postępowania przeprowadzonego w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych, w którym |
|oprócz wnioskodawców - dwóch osób fizycznych - udział wzięli: Gmina [...], Gmina Miasto [...], A. S.A. [....] oraz Zarząd Dróg Powiatowych w |
|[...]. W tej konfiguracji procesowej dokonane doprecyzowanie oczywiście wadliwego oznaczenia uczestnika postępowania, poprzez zastąpienie |
|określenia "Gmina [...]" określeniem "Miasto [....]", stanowiło merytoryczną zmianę rozstrzygnięcia, niedopuszczalną na mocy art. 113 § 1 |
|K.p.a. |
|Przepis ten daje organowi administracji publicznej możliwość sprostowania z urzędu lub na żądanie strony błędów pisarskich i rachunkowych|
|oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez ten organ decyzjach. Regulacja z art. 113 § 1 K.p.a. jest wyczerpująca i samodzielna. |
|Służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu a jej wyrażeniem na |
|piśmie. Przedmiotem sprostowania mogą być jednakże wyłącznie "błędy pisarskie i rachunkowe" oraz "inne oczywiste omyłki" czyli omyłki w |
|wykonaniu działania matematycznego oraz widoczne i oczywiste niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś |
|wyrazu (por. wyroki NSA z 10 lutego 1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, z 23 kwietnia 2001 r., II SA863/00, Lex Nr 75522). Istotną |
|cechą błędu stanowiącą o dopuszczalności sprostowania jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z |
|porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Nie mogą natomiast podlegać sprostowaniu w |
|opisanym wyżej trybie, błędy i omyłki o charakterze istotnym czyli takie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają |
|przeprowadzenia dodatkowych badań oraz ustaleń (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2007 r., II OSK 581/06, Lex nr 325253). Sprostowanie służy |
|wyłącznie do usuwania nieistotnych wadliwości, nie może natomiast prowadzić do merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia. Wady podlegające |
|sprostowaniu powinny mieć charakter techniczny, a przy tym nie oddziaływać istotnie na wydane rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 2 lutego |
|2022 r., II OSK 1657/20, LEX nr 3335649). |
|W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się przy tym, że nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do |
|ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego (np. wyrok NSA z 4 maja 1988 r., III SA 1466/87, OSP 1990/11/398). |
|W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 9 grudnia 2022r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej Burmistrz Miasta i Gminy [...] |
|dokonał w istocie zmiany merytorycznej własnego rozstrzygnięcia – decyzji własnej z dnia 18 listopada 2022r. wydanej w przedmiocie |
|uregulowania stosunków wodnych - poprzez nałożenie obowiązku wynikającego z tej decyzji na inny podmiot (Gminę Miasto [...]) aniżeli ten, |
|który został tym obowiązkiem obciążony pierwotnie (Gmina [...]). |
|Gmina Miasto [...] i Gmina [...] to dwa odrębne podmioty prawne. Wynika to z §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w |
|sprawie ustalenia siedzib władz gmin (Dz.U. z 1999r. nr 110, poz. 1267) oraz Części IX Załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia|
|7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów (Dz.U. z 1998r. nr 103, poz.652). Zarówno Gmina [...] jak i Gmina Miasto [...], były |
|uczestnikami tego samego postępowania, zakończonego opisaną na wstępie decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [....] z dnia 18 listopada 2022r. |
|w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych. Do istoty rozstrzygnięcia tej sprawy należało zatem to, na którego z uczestników |
|postępowania nałożone zostaną obowiązki administracyjne w zakresie współdziałania przy poprawie stosunków wodnych. |
|Rozstrzygnięcia w tym zakresie nie sposób zmienić w trybie sprostowania poprzez "doprecyzowanie" czy "dookreślenie" tożsamości uczestnika|
|postępowania, gdyż zarówno Gmina [...] jak i Gmina Miasto [...] były uczestnikami tego samego postępowania, a zatem obowiązek nałożony mocą |
|decyzji mógłby dotyczyć każdego z tych podmiotów. W realiach przedmiotowej sprawy dokonane "doprecyzowanie" czy też "dookreślenie" |
|oznaczenia strony, spowodowało zmianę treści wydanego rozstrzygnięcia, tj. nałożenie obowiązku na inny podmiot aniżeli ten, który został |
|nim pierwotnie obciążony. Należy uznać to za niedopuszczane na mocy przepisu art. 113 § 1 K.p.a. |
|Na ocenę tę nie może wpłynąć przeświadczenie organu prowadzącego sprawę, że dokonana w formie sprostowania zmiana jest oczywista w |
|kontekście dowodów, analiz czy wniosków płynących z przeprowadzonego postępowania merytorycznego. Ocena oczywistości omyłki, która |
|podlega sprostowaniu, następuje bowiem w oderwaniu od merytorycznej znajomości przeprowadzonego postępowania dowodowego, czy dokonanych w|
|sprawie analiz. Nie może też zmierzać do zmiany rozstrzygnięcia sprawy. |
|Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że SKO w Rzeszowie, utrzymując w mocy postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] naruszyło art. |
|138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. i art. 113 § 1 K.p.a. w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. |
|Z tych przyczyn Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] na podstawie art. |
|145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. |
|Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 3 P.p.s.a. |