II SA/RZ 1252/24

II SA/Rz 1252/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Stanisław Śliwa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 140mb pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2024 r. nr SKO.4120/166/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr KM-R.5410/K/1089/2022KO; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 5 lipca 2024 r. nr SKO.4120/166/2024, wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z [...] października 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") nałożył na PK (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 350 zł z tytułu niezawiadomienia w terminie 30 dni o zbyciu pojazdu marki [...]. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z 9 stycznia 2023 r. nr SKO.4120/168/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...].
Prawomocnym wyrokiem z 12 września 2023 r. II SA/Rz 511/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił opisane wyżej decyzje organów obydwu instancji.
Sąd za bezsporny uznał fakt, że skarżący naruszył art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1251) – dalej: "p.r.d.", albowiem nie poinformował w przewidzianym w tym przepisie terminie Prezydenta Miasta [...] o fakcie zbycia 18 stycznia 2022 r. pojazdu marki [...]. Skarżący złożył zawiadomienie o zbyciu pojazdu dopiero 3 czerwca 2022 r., a więc po upływie terminu 60 dni od jego zbycia. Sąd wskazał przy tym, że art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.) – dalej: "ustawa COVID", wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów p.r.d. W realiach opisywanej sprawy Prezydent był zatem zobowiązany zawiadomić skarżącego o uchybieniu terminu, wyznaczając jednocześnie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Decyzją z [...] kwietnia 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 350 zł z tytułu niezawiadomienia w terminie 30 dni (wydłużony do 60 dni) o zbyciu pojazdu marki [...].
Organ I instancji podał, że 3 czerwca 2022 r. Skarżący złożył zawiadomienie o zbyciu pojazdu marki [...]. Do zawiadomienia została dołączona faktura z 18 stycznia 2022 r., z której wynika, że zbycia pojazdu dokonano 18 stycznia 2022 r. Zawiadomienia właściwego organu dokonano zatem z uchybieniem 60-dniowego terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Prezydent wskazał, że realizując wskazania wynikające z przywołanego wyżej wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 14 grudnia 2023 r. poinformował stronę o uchybieniu terminu do złożenia zawiadomienia. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, postanowieniem z 26 stycznia 2024 r. organ I instancji odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Postanowieniem z 27 marca 2024 r. nr SKO.4120/51/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta.
Zdaniem organu I instancji, powyższe obligowało do wydania decyzji o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Odnośnie wysokości kary Prezydent wskazał, że jest to piąte naruszenie, jakiego dopuścił się skarżący, a przekroczenie terminu o 74 należy zakwalifikować jako znaczne. Tym samym za zasadne uznano nałożenie kary pieniężnej w wysokości 350 zł. Prezydent podkreślił przy tym, że nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.". Stwierdził, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą, jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego, zajmującym się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek, a zatem spoczywa na nim obowiązek znajomości przepisów prawa.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 5 lipca 2024 r. nr SKO.4120/166/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...].
Kolegium podało, że skarżący zawiadomił o zbyciu pojazdu z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., a zatem zaistniały podstawy prawne do nałożenia kary pieniężnej, co zostało prawidłowo wykazane przez organ I instancji. Opóźnienie w złożeniu zawiadomienia o zbyciu pojazdu wynoszące 74 dni niewątpliwie nie jest znikomym naruszeniem obowiązujących regulacji prawnych. Termin na złożenie zawiadomienia został przedłużony przez ustawodawcę do 60 dni wobec terminu pierwotnego wynoszącego 30 dni. Skarżący nie wykonał zaś wskazanego obowiązku nie tylko w już wydłużonym terminie, ale również po upływie tego terminu przez ponad dwa miesiące. Brak jest tym samym podstaw do zastosowania art. 189f ust. 1 k.p.a., a decyzję o nałożeniu na skarżącego kary w wysokości 350 zł uznać należało za odpowiadającą prawu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PK wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do którego doszło w następstwie uznania, że naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na jego zastosowaniu i wydaniu przez SKO decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 140n ust. 4 p.r.d. oraz art. 189d k.p.a., do którego doszło w następstwie nieuwzględnienia przez Prezydenta dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej;
3. art. 136 § 1 i 2 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego odnośnie ustalenia dat zgłoszenia nabycia pojazdu, przerejestrowania pojazdu oraz wprowadzenia danych do CEPiK;
4. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez uznanie, że oceniając wagę naruszenia prawa należy brać pod uwagę przede wszystkim okres zwłoki w wykonaniu obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, w sytuacji gdy należy przede wszystkim weryfikować skutki naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa oraz odwołać się do sposobu weryfikacji tego stopnia naruszenia prawa wypracowanego w prawie karnym;
5. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez uznanie, że oceniając wagę naruszenia prawa, niezasadnym jest zweryfikowanie, w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK, w sytuacji gdy od momentu ujawnienia w CEPiK zmiany osoby właściciela zbywanego pojazdu dane te są aktualne, w związku z czym nie ma zagrożenia interesów ogółu społeczeństwa, a nadto osiągnięty zostaje cel ustawodawcy;
6. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie, że po powzięciu wiedzy o uchybieniu obowiązkowi skarżący dobrowolnie uczynił zadość obowiązkowi zawiadomienia o zbyciu 18 pojazdów, a ponadto, że po 3 czerwca 2022 r. w ustawowym terminie skarżący zawiadamiał właściwo organ o zbyciu i nabyciu pojazdów, co świadczy o tym, ze skarżący nie lekceważył prawa i nie powtarzał zachowań penalizowanych przepisami p.r.d.;
7. art. 189d k.p.a., poprzez przyjęcie, że przy wymierzaniu kary pieniężnej, jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" nie znajdują zastosowania przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 189 k.p.a.;
8. art. 140n ust. 4 p.r.d. poprzez sprowadzenie zakresu naruszenia wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia;
9. art. 8, art. 9 i art. 11, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, w tym przesłanek do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej oraz nieprowadzenia ustaleń odnośnie innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n ust. 4 p.r.d. okoliczności przemawiające za dalej idącym miarkowaniem kary;
10. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez naruszenie bezwzględnego obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2492).
W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Sprawa niniejsza została rozpoznana, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., w trybie uproszczonym, to jest na posiedzeniu niejawnym w składzie 3 sędziów, wskutek wniosku skarżącego, któremu nie sprzeciwiło się Kolegium.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że organ I instancji wykonał wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z 21 września 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 498/23. W ponowienie prowadzonym postępowaniu organy dopuściły się naruszenia innych przepisów, które ponownie powodowały konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji.
Okolicznością bezsporną w sprawie jest okoliczność, że 3 czerwca 2022r. skarżący zawiadomił Prezydenta Miasta [...] o zbyciu pojazdu będącego przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie i innych 17 pojazdów również w tej dacie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Niedopełnienie tego obowiązku przez właściciela pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1 000 zł, zgodnie z art. 140mb pkt 2 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Organ I instancji przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej oparł się na przesłankach wymiaru kary, określonych w art. 140n ust. 4 p.r.d. Przepis ten nakazuje przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnić zakres, naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140m-140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 140n ust. 6 p.r.d.).
Organ I instancji wymierzył skarżącemu, a organ odwoławczy zaaprobował karę pieniężną w kwocie 350 zł, wskazując w uzasadnieniu, że przy ustaleniu wysokości kary, pod uwagę wzięto zakres naruszenia tj. fakt że odwołujący był w opóźnieniu aż 74 dni, a także uwzględniono fakt, że takich naruszeń było co najmniej kilkanaście, których dopuścił się skarżący w analizowanym okresie, a jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego zajmującym się hurtową i detaliczną sprzedażą samochodów.
Ocena ta mieści się nominalnie w ramach przesłanek z art. 140n ust. 4 p.r.d. Sąd w składzie orzekającym podziela poglądy wyrażone dotychczas w wyrokach WSA w Rzeszowie w analogicznych sprawach dotyczących Skarżącego - wyroku z 27.11.2024 r., II SA/Rz 1297/24; wyroku z 5.12.2024 r., II SA/Rz 1263/24; wyroku z 9.01.2025 r., II SA/Rz 1242/24 (wszystkie dostępne w cbosa), nakazujące rozważyć czy wobec skarżącego, który ma kilkanaście analogicznych spraw, który z opóźnieniem, ale z inicjatywy własnej wykonał ciążący na nim obowiązek, konieczne jest - dla osiągniecia celów tejże kary-nałożenie kary w maksymalnej wysokości, jak orzeczona w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu okoliczności te mieszczą się w pojęciu "zakresu naruszeń" jako wskazówek dla ewentualnego wymierzenia kary w niższej wysokości.
W ocenie Sądu istotną wskazówką ustawodawcy w zakresie ustalania wysokości kary jest wprowadzona zmiana w stanie prawnym po 1 stycznia 2024 r., gdyż karę za omawiany delikt przyjęto w sztywnej w kwocie 250 zł. Powyższa zmiana wymiaru ewentualnej kary z zakresu od 200 do 1000 zł do nieprzekraczalnego poziomu 250 zł tj. do poziomu niewiele wykraczającego ponad minimum określone w przepisach dotychczasowych, powinna stanowić rodzaj wskazówki interpretacyjnej przy wymierzaniu kary na podstawie przepisów dotychczasowych. Skoro wolą ustawodawcy było obniżenie wymiaru przedmiotowej kary - okoliczność ta nie powinna zostawać poza zakresem okoliczności rzutujących na uznanie organu do spraw wszczętych przed 2024r.
Od 1 stycznia 2024r. obowiązują nowe zasady odpowiedzialności administracyjnej za niezłożenie wniosku o rejestrację pojazdu. Zmiany wprowadzono ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023r., poz. 1394), dalej zwanej "ustawą zmieniającą". Zgodnie z art. 16 ustawy zmieniającej do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2 (czyli p.r.d.), wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2 (czyli p.r.d.), w brzmieniu dotychczasowym. Równocześnie podkreślenia wymaga, że wprowadzone zmiany - dotyczą wysokości administracyjnej kary pieniężnej, która może zostać nałożona na podmiot, który dopuścił się takiego naruszenia. Po 1 stycznia 2024r. brak jest możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu (art. 189d-189f k.p.a.).
Ustawodawca nie wyłączył ze stosowania art. 189c k.p.a., zgodnie z którym jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W takiej sytuacji organ administracyjny został zobligowany do oceny, które z rygorów jest względniejszy dla strony z uwagi na treść art. 189c k.p.a.
Oznacza to, że rozpoznając tego typu sprawy, organy administracji publicznej powinny każdorazowo dokonać oceny, która z regulacji będzie w danym stanie faktycznym względniejsza dla sprawcy naruszenia prawa. Stosowanie ustawy korzystniejszej nie może polegać na ocenianiu konkurujących ustaw z punktu widzenia korzystności dla późniejszego adresata decyzji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w oderwaniu od okoliczności konkretnej sprawy, wskazanie bowiem regulacji względniejszej wymaga przede wszystkim ustalenia całokształtu konsekwencji, jakie pociąga za sobą zastosowanie każdej z porównywanych z punktu widzenia art. 189c kpa ustaw (C. Siermińska-Warczak, Problemy w zakresie orzekania o administracyjnej karze pieniężnej za brak zawiadomienia o zbyciu pojazdu po nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, Studia Prawnoustrojowe UWM (66), str. 465 i nast., https://doi.org/10.31648/sp.10448, a także przywołana tam literatura). Uwagi te są istotne, ponieważ kara z art. 140mb p.r.d. nie ma charakteru fiskalnego, ale przede wszystkim prewencyjny, zatem należy rozważyć, czy nałożenie kary pieniężnej w okolicznościach sprawy realizuje cel ustawowy i czy nie naruszałoby wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasady proporcjonalności, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu.
Sąd nie neguje przy tym uznaniowego charakteru rozstrzygnięcia w zakresie wysokości kary pieniężnej w tej sprawie, ale brak uwzględnienia wskazanych wyżej okoliczności przesądza o naruszeniu art. 140 mb pkt 2 p.r.d., co przełożyło się na wynik sprawy. Nie można jednak przy wymierzaniu kary za kontrolowany delikt administracyjny pominąć nowej (stałej) wysokości kary 250 zł, która wyznacza granicę orzekania uznaniowego z możliwością stosowania instytucji określonych w art. art. 189d-189f k.p.a.
Należy ponadto wskazać, że Skarżący złożył wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego o uzyskanie informacji, co do daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz terminu wprowadzenia do CEPIK danych nowego właściciela pojazdu. Podzielając ocenę prawną wyrażoną w zakresie takiego wniosku w powołanych wyżej wyrokach II SA/Rz 1297/24, II SA/Rz 1263/24 i II SA/Rz 1242/24, Sąd uznaje, że przeprowadzenie tego dowodu mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczyło ustalenia takich okoliczności, które stanowią jedno z kryteriów oceny, co do znikomej wagi naruszenia prawa, jako jednej z przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
W wyroku z 28 kwietnia 2022 r., II GSK 376/22, (LEX nr 3345748), Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że fakt dokonywania przez dany podmiot profesjonalnego obrotu za argument niewystarczający do odmowy zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. Jak wskazał NSA, przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, to czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone wobec dokonania zgłoszenia przez zbywcę samochodu, co pozwalało już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu.
W ocenie Sądu nie oznacza to zmiany w podejściu do podmiotów zajmujących się profesjonalnie obrotem samochodami, od których oczekuje się większej staranności w podejmowanych działaniach, ale nie pozwala również na wyciąganie zbyt daleko idących wniosków z samego faktu profesjonalnego prowadzenia owej działalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się że, znikomości wagi naruszenia, o którym traktuje art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie można postrzegać jedynie z punktu widzenia samego faktu zaistnienia deliktu administracyjnego (niezawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu), ale skutków jakie owo naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej czy prywatnej. Wskazuje na to wyraźnie dalszy człon art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. uzależniający odstąpienie od potwierdzenia faktu usunięcia naruszenia prawa (a więc jego skutków). Nie każde zatem naruszenie obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. skutkuje automatycznym obowiązkiem wymierzenia przez organ kary administracyjnej (tak wyrok WSA w Kielcach z 18 lipca 2024 r., I SA/Ke 229/24, LEX nr 3743404).
Zatem informacje, które były przedmiotem wniosku dowodowego Skarżącego nie pozostawały bez związku z wynikiem przedmiotowego postępowania. Skarżący zmierzał do wykazania, że dobro chronione - referencyjność sytemu CEPIK, do której odwołują się organy obu instancji - nie zostało naruszone, gdyż aktualność bazy CEPIK służąca ochronie legalnego obrotu pojazdami została zachowana (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27.11.2024 r., II SA/Rz 1297/24).
Dodatkowo wyjaśnienia wymaga kwestia rzeczywistego opóźnienia w dokonaniu informacji złożonej przez skarżącego o zbyciu pojazdu. Z uzasadnienia organu I instancji wynika, że opóźnienie to wynosi 74 dni. Natomiast w uzasadnieniu decyzji (str. 4) Kolegium podało, że zgłoszenie zawiadomienia w przedłużonym terminie winno być dokonane do 16 maja 2022r. i dalej wywodzi, tak jak organ I instancji, że uchybił obowiązkowi o 74 dni, podczas, gdy pomiędzy 16 majem i 3 czerwcem jest 18 dni różnicy.
Zarówno ww. opisana rozbieżność oraz oddalenie wniosku dowodowego skarżącego doprowadziło do naruszenia zasad dotyczących konieczności wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Kodeks postępowania administracyjnego określa zasadę rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (art. 7a k.p.a.). W niniejszej sprawie istotna staje się powinność organów wyznaczona treścią art. 7a § 1 k.p.a., zgodnie z którą we wszystkich tych przypadkach, w których przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, to są one rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. W regulacji tej urzeczywistniono zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (in dubio pro libertate), która pozwala przy tym na realizację zasady pogłębiania zaufania do organu, ustanowionej w art. 8 k.p.a. Decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Wprowadzone rozwiązanie "przyjaznej interpretacji prawa" ogranicza ryzyko obciążenia strony skutkami niejasności przepisów, a tym samym chroni zaufanie obywateli do państwa i konstytucyjności jego działań. Przez "korzyść strony" należy rozumieć optymalne dla niej rozwiązanie prawne spośród tych, które zarysowały się w trakcie wykładni przepisu. Ocena organu może doprowadzić do kilku możliwych rezultatów interpretacyjnych, dając organowi możliwość uznania różnych rezultatów za prawidłowe według własnego uznania, jednak w świetle przepisu art. 7a § 1 k.p.a. organ powinien uznać za jedynie słuszny ten rezultat, który da najkorzystniejsze dla strony rozstrzygnięcie.
Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) Sąd orzekł o zwrocie kosztów postępowania, uwzględniając wpis od skargi (100 zł), stawkę wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) i uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).
Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji, kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.