Pełny tekst orzeczenia

II SA/Rz 1106/23

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Rz 1106/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1225
§ 3 pkt 22, § 9 ust. 3 i 4, § 12 ust. 6 pkt 1, § 18
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi L. D. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 15 maja 2023 r. nr I-III.7721.16.2.2023 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia 30 grudnia 2022 r. nr AB.6740.893.2021.AF; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącej L. D. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi L.D. (dalej: "skarżąca") jest, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "k.p.a."), decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 15 maja 2023 r. nr I-III.7721.16.2.2023 o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy Starosta [...] decyzją z 30 listopada 2021 r. nr AB.6740.893.2021.MT odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego: "nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczo-garażowego ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z przyłączem gazu do układu pomiarowego na budynku, podziemnym odcinkiem wewnętrznej instalacji elektroenergetycznej oraz przyłączami wodociągowym i kanalizacji sanitarnej, w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, wg projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, na terenie nieruchomości gruntowej dz. nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] obręb ewid. [...]".
Wskutek złożonego odwołania powyższa decyzja została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, na mocy decyzji Wojewody Podkarpackiego z 29 kwietnia 2022 r. nr I-III.7721.18.17.2021. Powodem powyższego był brak zapewnienia czynnego udziału stronom postępowania na każdym jego etapie oraz brak zgromadzenia materiału dowodowego w sposób kompletny.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta wezwał inwestora do skorygowania i uzupełnienia wniosku pod kątem formalnym. W wyniku dokonanych korekt (w tym zmiany nazwy inwestycji) organ I instancji pismem z 22.07.2022 r., znak: AB.6740.893.2021.MT, powiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz o możliwości wypowiedzenia się i złożenia ewentualnych uwag. Następnie Starosta postanowieniem z 1 sierpnia 2022 r. nr AB.6740.893.202l.MT, zobowiązał inwestora do skorygowania projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego o wskazane w tym postanowieniu nieprawidłowości. Pomimo kilkukrotnego przedłużania terminu na uzupełnienie nieprawidłowości, w wyznaczonym terminie inwestor nie przedłożył żadnych dokumentów.
W tej sytuacji Starosta Powiatu [...] decyzją z 30 grudnia 2022 r. nr AB.6740.893.2021.AF, działając na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm. - dalej: "P.b.") oraz art. 104 k.p.a. odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego: "Nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczo-garażowego ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z zalicznikowym podziemnym odcinkiem instalacji gazowej, podziemnym odcinkiem wewnętrznej instalacji elektroenergetycznej oraz przyłączami wodociągowym i kanalizacji sanitarnej, w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, wg projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, na terenie nieruchomości gruntowej dz. nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], obręb ewid. [...]".
Organ uznał, że przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany nie odpowiada art. 35 ust. 1 pkt 1a, pkt 2, pkt 3 P.b. w zakresie warunków zawartych w decyzji o warunkach zabudowy Prezydenta Miasta [...] z 4 lutego 2020 r. nr UGG-U.6730.221.2019, w zakresie warunków Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r., poz. 1679 – "rozporządzenie z 11.09.2020 r.") oraz warunków Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm. – "rozporządzenie z 12.04.2002 r."), w szczególności w zakresie lokalizacji miejsc postojowych, zapewnienia powierzchni biologicznie czynnej, istniejących i projektowanych rzędnych terenu, szerokości elewacji bocznej budynku, powierzchni zabudowy, nie doprowadzono do tożsamości projektu zagospodarowania terenu z rzutem parteru i rzutem poddasza, w zakresie przyłączy: wodociągowego i kanalizacji sanitarnej.
Ponadto organ wskazał, że na stronie tytułowej projektu architektoniczno-budowlanego oraz oświadczeniu projektantów brak jest projektantów specjalności instalacyjnej. Zakres projektu obejmuje wyłącznie instalację wodociągową i kanalizacji sanitarnej, podczas gdy pełnomocnik inwestora wnioskował o zaprojektowanie wyłącznie przyłączy: wodociągowych i kanalizacji sanitarnej.
Starosta stwierdził, że wskutek niewykonania przez inwestora w wyznaczonym terminie postanowienia z 1 sierpnia 2022 r., na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 P.b. należało wydać decyzję odmowną.
Odwołanie od tej decyzji złożyła L.D. zarzucając rażące naruszenie prawa, tj.:
- art. 35 ust. 5 pkt 1 P.b. w zw. Z art. 79a i art. 57 k.p.a. poprzez niewłaściwe uznanie, że inwestor nie dokonał w wyznaczonym terminie usunięcia nieprawidłowości w postanowieniu organu administracyjnego,
- art. 35 ust. 1 pkt 1a, 2 i 3 P.b. poprzez niewłaściwą ocenę zgodności i kompletności przedłożonego przez inwestora projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności z przepisami § 12 ust. 6 pkt 1, § 18 rozporządzenia z 12.04.2002 r., a także z przepisami rozporządzenia z 11.09.2020 r. - gdy tymczasem przedłożony w dniu 27.12.2022 r. projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlanego spełnia wszelkie wymogi stawiane przepisami prawa.
Odwołująca wskazała ponadto na naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 6, art. 7, art. 7a k.p.a. - poprzez wydanie decyzji administracyjnej, która narusza zasadę praworządności, proporcjonalności i uwzględniania słusznego interesu strony oraz zasadę rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony; art. 8 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania przez organ w sposób niebudzący zaufania strony do władzy publicznej, kiedy to organ administracyjny nakłada na inwestora obowiązki, które nie mają oparcia w przepisach obowiązującego prawa i są nierealne do spełnienia; art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - poprzez nienależytą ocenę dokumentacji zgromadzonej w sprawie bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności iż przedmiotowe postępowanie nie dotyczy budowy nowego obiektu, lecz przebudowy i nadbudowy istniejącego budynku.
Wobec powyższych zarzutów zawnioskowała o uchylenie decyzji i zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dla wnioskowanego zamierzenia, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Wskazaną na wstępie decyzją z 15 maja 2023 r. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie wyjaśnił, że dokonując analizy całości zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że bezsprzecznie inwestorem w przedmiotowej sprawie jest L.D., którą przed organem I instancji reprezentuje pełnomocnik – P.C. Zawiadomienie Starosty z 5.12.2022 r. skierowane zostało do P.C. za pośrednictwem operatora pocztowego. Z zalegającego w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. pisma wynika, że zostało ono odebrane przez osobę upoważnioną do odbioru korespondencji, tj. K.W. w 7.12.2022 r. Zakreślony w zawiadomieniu 7-dniowy termin na dokonanie uzupełnienia i złożenia wyjaśnień mijał 14.12.2022 r. W tym zakresie Wojewoda przyznał słuszność organowi I instancji. Wyjaśnił, że co prawda w dniu 20.12.2022 r. ww. zawiadomienie odebrał J.D., lecz jak wyżej wskazano nie jest on inwestorem w przedmiotowej sprawie. Zarzuty strony skarżącej w zakresie terminu do uzupełnienia braków są chybione.
Wojewoda na marginesie zauważył, że nawet pomimo złożenia wyjaśnień i uzupełnień po wyznaczonym terminie organ I instancji poddał je analizie, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do kwestii możliwości zmiany formy dokumentacji projektowej w trakcie trwania postępowania to słuszność w tym przedmiocie Wojewoda przyznał odwołującej. Wyjaśnił, że stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 1 lit a) i b) do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w postaci papierowej - w 3 egzemplarzach albo elektronicznej. Tak więc ustawodawca pozostawił woli inwestora formę w jakiej przedłoży do organów wymagane dokumenty. Z żadnych obowiązujących przepisów P.b. nie wynika, aby ustawodawca zabronił zmiany formy dokumentów z elektronicznej na papierową i odwrotnie. Ważna jest finalna forma dokumentacji podlegającej zatwierdzeniu i to by odpowiadała obowiązującym przepisom, w tym rozporządzenia z 11.09.2020 r.
W dalszej części organ powołując się na art. 35 ust. 1, 3 i 5 P.b. wskazał, że przedmiotem spornym w niniejszej sprawie jest to czy przedłożona do zatwierdzenia dokumentacja projektowa jest kompletna i zgodna z obowiązującymi przepisami.
Wojewoda w pierwszej kolejności odniósł się do nieprawidłowości w zakresie lokalizacji miejsc postojowych, która zdaniem odwołującej możliwa jest poza terenem inwestycji.
Wojewoda wyjaśnił, że w aktach sprawy zalega decyzja Prezydenta Miasta [...] z 4 lutego 2020 r. nr UGG-U.6730.221.2019 o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na "nadbudowie i przebudowie budynku gospodarczo-garażowego, ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce nr ew. [...] ([...]) położonej w [....] przy ul. [...]". W pkt 2 lit. c tiret trzecie wskazano, że dla planowanej inwestycji należy zapewnić miejsca parkingowe w ilości min. 1 miejsce postojowe na każdy lokal mieszkalny. W pkt 3 decyzji wskazano, że "jako linie rozgraniczające dla przedmiotowej inwestycji należy przyjąć granice działki ewidencyjnej nr [...]". Z analizy przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że w spornym budynku planowane są 2 lokale mieszkalne (str. 24 PZT i str. 18 PAB). Wobec tego, zgodnie z decyzją WZ należy zapewnić dla przedmiotowej inwestycji minimum 2 miejsca postojowe na terenie własnej działki. Analiza zapisów dotyczących układu komunikacyjnego znajdujących się w opisie do PZT (str. 23 PZT) oraz rysunków PZT-1a, PZT-1b, PZT-1c prowadzi do stwierdzenia, że miejsca parkingowe inwestor przewidział poza terenem objętym wnioskiem, w znacznym oddaleniu od tego terenu. W ocenie Wojewody miejsca postojowe co do zasady należy urządzać na terenie inwestycji, tj. działki na której ma powstać dany obiekt. Do tak wydzielonych miejsc postojowych należy pokazać dojazd.
Wojewoda wyjaśnił, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna. Jednak te szczególne okoliczności winny być przeanalizowane na etapie wydawania decyzji WZ, gdzie organ uprawniony do kształtowania polityki przestrzennej może, a nawet powinien przeanalizować możliwości zabudowy, w tym konieczność i ilość stworzenia miejsc postojowych i w sposób ostry określić ją w zapisach decyzji. Z zalegającej w aktach sprawy decyzji WZ i analizy funkcji i cech zabudowy nie wynika, aby Prezydent brał pod uwagę możliwość lokalizacji miejsc postojowych poza granicami działki ewid. nr [...]. W ocenie Wojewody nie są słuszne w tej kwestii zarzuty naruszenia art. 7a i art. 8 k.p.a. Zgodnie z ustaleniami decyzji WZ, miejsca parkingowe powinny zostać usytuowane na terenie własnej działki inwestora, a wskazywanie ich, poza granicami terenu inwestycji stanowi naruszenie prawa.
Odnośnie kwestii powierzchni biologicznie czynnej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z pkt 2 lit. a tiret czwarte decyzji WZ: "Powierzchnia biologicznie czynna - jak w stanie istniejącym". Analiza dokumentacji projektowej prowadzi do stwierdzenia, że na terenie inwestycji planuje się powierzchnię utwardzoną o szerokości ≥1,50 m stanowiącą "ciąg pieszy wykonany z ekokraty całkowicie zagłębionej w warstwie humusu" (rys. PZT-1, str. 29 PZT). Natomiast w opisie do PZT autor opracowania wskazuje, że zarówno powierzchnia utwardzona, jak i powierzchnia biologicznie czynna pozostają "jak w stanie istniejącym". Zdaniem organu słuszne jest stanowisko Starosty, że ekokrata nie może zostać zaliczona jako 100% powierzchni biologicznie czynnej, a zarzuty skarżącej nie są zasadne. Powołując się na § 3 pkt 22 rozporządzenia z 12.04.2002 r. wyjaśnił, że inne powierzchnie zapewniające naturalną wegetację roślin stanowić mogą maksymalnie 50% powierzchni biologicznie czynnej. W ocenie Wojewody Podkarpackiego słusznie organ I instancji uznał, że wobec zaprojektowania dojścia do budynku w formie powierzchni utwardzonej z ekokraty występuje niezgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, co narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane.
Odnośnie braku uzupełnienia PZT w zakresie ukazania istniejących i projektowanych rzędnych terenu Wojewoda wyjaśnił, że w części opisowej PZT (str. 24 PZT) autor projektu wskazał, że "nie planuje się znaczących zmian wysokości rzędnych (do 30 cm)", podczas gdy w dalszej części opisu wskazał na rzędne istniejące i projektowane wynoszące 178,20 m n.p.m. W ocenie Wojewody nie sposób uznać, że w omawianym zakresie projekt został uzupełniony, skoro w dalszym ciągu zawiera niejednoznaczne zapisy, a wątpliwości w tym zakresie zawiera również część rysunkowa PZT, na której nie określono zakładanych zmian rzędnych o wysokości max. 30 cm.
Inna niezgodność planowanej inwestycji z przepisami dotyczy szerokości elewacji bocznej budynku. Zarówno z opisu PZT (str. 24 PZT) jak i rysunku PZT (str. 29 PZT) wynika, że projektowana po przebudowie i nadbudowie szerokość budynku wynosić będzie 10,83 m, co jest ze sobą spójne i nie budzi wątpliwości. Zastrzeżenia organu budzi szerokość budynku ukazana na rysunkach w PAB, tj. rysunku "Rzut parteru" (str. 32 PAB), rysunku "Rzut poddasza" (str. 33 PAB) i rysunku "Widok dachu" oraz wskazana w opisie PAB. Na rzucie parteru szerokość elewacji wskazana przez projektanta wynosi 10,83 m, zaś na rzucie poddasza i widoku dachu, szerokość boczna elewacji wynosi 10,75 m, tymczasem na str. 24 PAB wskazano, że szerokość ta wynosi 10,83 m. Pomimo wezwania wszystkie wątpliwości wobec szerokości bocznej elewacji nie zostały przez inwestora w pełni wyjaśnione.
Kolejna nieprawidłowość to wielkość powierzchni zabudowy. Zgodnie z pkt 2 lit. z tiret trzecie decyzji WZ "wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki - jak w stanie istniejącym". Z analizy projektu architektoniczno- budowlanego wynika, że powierzchnia zabudowy budynku istniejącego wynosi 127,25 m2 (str. 18 PAB). W związku z realizacją spornej inwestycji rozbiórce podlega istniejący wiatrołap. Na miejscu rozbieranego wiatrołapu nie przewiduje się żadnej zabudowy. Zdaniem skarżącej (wyrażonym w piśmie z dnia 27.12.2022 r. jak i odwołaniu) zapisy decyzji WZ zostały zachowane: "Ze względu na fakt, iż powierzchnia budynku po ociepleniu ścian równa jest powierzchni budynku przed przebudową i nadbudową wraz z rozbiórką istniejącego fragmentu wiatrołapu". Wojewoda nie zgodził się z powyższym stwierdzeniem. Zgodnie z § 3 i 4 rozporządzenia z 12.04.2002 r. określone odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia (ust. 3). Dla budynków istniejących dopuszcza się przyjmowanie odległości, o których mowa w ust. 3, bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych, przy czym nie dotyczy to ściany budynku usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki (ust. 4). Wprawdzie przepis powyższy reguluje kwestie związane z mierzeniem odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki, bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych, jednak przez analogie wydaje się zasadnym także nie wliczanie grubości warstwy izolacyjnej do powierzchni zabudowy każdego obiektu budowlanego. Ww. kwestia nie została przez inwestora wyjaśniona.
Odnośnie braku doprowadzenia do tożsamości projektu zagospodarowania terenu z rzutem parteru i rzutem poddasza Wojewoda wskazał, że zgodnie z rzutem poddasza nr PBA-2 wskazano wyjście ze strychu nieużytkowego na balkon, znajdujący się przy granicy z działką nr ewid. [...]. Powyższe stanowi niezgodność z § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia z 12.04.2002 r. Dokładna analiza dokumentacji projektowej, w tym rysunków "Rzut piwnicy i parteru, przekrój A-A - inwentaryzacja" oraz "Elewacje - inwentaryzacja" (str. 29 i 30 PAB), prowadzi do stwierdzenia, że w budynku przewidzianym do przebudowy i nadbudowy nie ma istniejącego balkonu. Natomiast według rysunku "Rzut poddasza" (str. 32 PAB) oraz rysunku "Elewacje" (str. 36 PAB) w nabudowywanej ścianie poddasza nieużytkowego, od strony południowo- zachodniej, planowane są drzwi, które prowadzą na strop nad parterem, który wcześniej przykryty był dachem. Sporny balkon powstaje więc faktycznie w wyniku planowanych robót budowalnych. Sam inwestor przyznaje ten fakt wskazując w odwołaniu, że: "wyjście na balkon jest umieszczone w odległości 4 m od każdej granicy". Skoro w wyniku przebudowy i nadbudowy powstanie balkon, to powinien on spełniać wymagania stawiane przez rozporządzenie z 12.04.2002 w § 12 ust. 6 pkt 1. W przepisie tym wyraźnie wskazano na konieczność zachowania odległości 1,5 m balkonu od granicy działki budowlanej, a nie jak twierdzi skarżąca, tylko zachowania odległości 4 m od drzwi prowadzących na balkon. Skoro w przedmiotowej sprawie balkon znajduje się w odległości ok. 30 cm do granicy działki, to w żadnym wypadku nie można mówić o zachowaniu zgodności planowanej inwestycji z § 12 ust. 6 pkt 1.
Organ wskazał, że wątpliwości budzi także kwestia przyłączy wodociągowego i kanalizacji sanitarnej. Zgodnie z postanowieniem z 1 sierpnia 2022 r. inwestor dokonał korekty dokumentacji projektowej w zakresie przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej w ten sposób, że wskazał, że projektowane są instalacje wod.-kan. W tym zakresie zmieniono również nazwę zamierzenia w dokumentacji projektowej. Wojewoda wyjaśniając, że oczywistym jest, że postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę jest postępowaniem w całości wnioskowym i to inwestor określa zakres inwestycji, to jednak niedopuszczalne jest, aby projekt nie korespondował z wnioskiem. Ostatnia zmiana wniosku (w zakresie przyłącza energii elektrycznej i gazowego) nastąpiła pismem inwestora z 11.07.2022 r. Określono w nim, że zamiar inwestycyjny obejmuje swym zakresem przyłącz wodociągowy i kanalizacji sanitarnej. Na dzień orzekania przez organ I instancji nazwa zamierzenia wskazana we wniosku nie korespondowała z projektem, wobec czego zarzuty odwołania w tym zakresie są niesłuszne.
Odnośnie zastrzeżenia organu I instancji, że na stronie tytułowej projektu architektoniczno-budowlanego oraz oświadczeniu projektantów brak jest projektantów specjalności instalacyjnej, Wojewoda zgodził się z zarzutem odwołania, że nieprawidłowość ta nie była wymieniona w postanowieniu z 1 sierpnia 2022 r. Niemniej jednak zauważył, że z dokumentacji projektowej wynika, że zmienia się sposób użytkowania budynku z gospodarczo-garażowego na mieszkalny jednorodzinny. Biorąc pod uwagę § 20 ust. 1 pkt 9-12 rozporządzenia z 11.09.2020 r., w ocenie organu udział w opracowaniu PAB projektujących posiadających uprawienia budowlane w specjalności instalacyjnej jest konieczny. Skoro zgodnie z twierdzeniami skarżącej w opracowaniu PAB nie brał udział żaden projektant z zakresu instalacji i nie został on wymieniony na stronie tytułowej PAB jako osoba biorąca udział w opracowaniu tego elementu dokumentacji projektowej, to zdaniem organu powyższe stanowi naruszenie § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z 11.09.2020 r. Dodatkowo na stronie tytułowej PZT został wymieniony projektant z zakresu instalacji i urządzeń wodociągowych i instalacji cieplnych, wentylacyjnych oraz gazowych, ale brak jest jego podpisu.
Reasumując Wojewoda stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał, że dokumentacja projektowa nie jest w pełni zgodna z decyzją WZ i nie odpowiada wszystkim wymaganiom stawianym przez rozporządzenie z 12.04.2002 r. oraz 11.09.2020 r. Słusznie wydał postanowienie z 1.08.2022 r. zobowiązujące inwestora do usunięcia niezgodności i nieprawidłowości występujących w przedłożonej dokumentacji projektowej. Słusznie także, po braku uzupełnienia w wyznaczonym terminie wskazanych nieprawidłowości, wydał decyzję odmowną.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wojewody Podkarpackiego L.D. – reprezentowana przez pełnom. adw. K.D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 35 ust. 1 pkt 1a), 2 i 3 P.b. poprzez błędne przyjęcie, że organ I instancji zasadnie uznał, że przedłożony przez inwestora projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany jest niekompletny oraz niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności z przepisami § 3 pkt 22), § 12 ust. 6 pkt 1, § 18 rozporządzenia z 12.04.2002 r., a także z przepisami rozporządzenia z 11.09.2020 r. - gdy tymczasem przedłożony w dniu 27.12.2022 r. przez inwestora projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany spełnia wszelkie wymogi stawiane przepisami prawa;
- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która narusza zasadę praworządności, proporcjonalności i uwzględniania słusznego interesu strony oraz zasadę rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony, a nadto nakłada na inwestora obowiązki, które nie mają oparcia w przepisach obowiązującego prawa i są nierealne do spełnienia;
- art. 136 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w sytuacji gdy organ II instancji dopatrzył się, że w przedłożonej przez inwestora dokumentacji nadal występują niewyjaśnione nieścisłości, co do tego w jakich uwarunkowania wydana została decyzja;
- art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę dokumentacji zgromadzonej w sprawie bez uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczy budowy nowego obiektu, lecz przebudowy i nadbudowy istniejącego budynku, co doprowadziło do błędnego uznania, że na inwestorze spoczywa bezwzględny obowiązek urządzenia miejsc postojowych na działce inwestycyjnej oraz że w wyniku przeprowadzenia zamierzenia budowlanego powstanie balkon, którego usytuowanie znajduje się w zbyt bliskiej odległości od granicy działki.
Wobec powyższych zarzutów skarżąca zawnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 15 maja 2023 r., który utrzymał w mocy decyzję Starosty Mieleckiego z dnia 30 grudnia 2022 r. o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia budowlanego obejmującego: "Nadbudowę i przebudowę istniejącego budynku gospodarczo-garażowego ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z zalicznikowym podziemnym odcinkiem instalacji gazowej, podziemnym odcinkiem wewnętrznej instalacji elektroenergetycznej oraz przyłączami wodociągowym i kanalizacji sanitarnej, w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej, wg projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, na terenie nieruchomości gruntowej dz. nr ew. [...] przy ul. [...] w [....], obręb ewid. [...]".
Organ II instancji w większości podzielił argumentację Starosty [...] zawartą w uzasadnieniu jego decyzji. Biorąc pod uwagę zarzuty skargi pierwszą kwestią sporną jest lokalizacja miejsc postojowych, która zdaniem skarżącej możliwa jest poza terenem inwestycji. Organy nie podzielając stanowiska skarżącej w tym przedmiocie powołały się na ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 04.02.2020 r., znak: UGG-U.6730.221.2019, o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na "nadbudowie i przebudowie budynku gospodarczo-garażowego, ze zmianą sposobu użytkowania na budynek mieszkalny jednorodzinny, na działce nr ew. [...] ([...]) położonej w [...] przy ul. [...]".
W pkt 2 lit c tiret 3 ww. decyzji wyraźnie wskazano, że cyt. "Dla planowanej inwestycji zapewnić miejsca parkingowe w ilości min. 1 miejsce postojowe na każdy lokal mieszkalny". W pkt 3 decyzji wskazano, że "jako linie rozgraniczające dla przedmiotowej inwestycji należy przyjąć granice działki ewidencyjnej nr [...] (...)
Z analizy przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, że w spornym budynku planowane są 2 lokale mieszkalne (zob. str. 24 PZT i str. 18 PAB). Wobec tego, zgodnie z decyzją WZ należy zapewnić dla przedmiotowej inwestycji minimum 2 miejsca postojowe na terenie własnej działki. Tymczasem analiza zapisów dotyczących układu komunikacyjnego znajdujących się w opisie do PZT (str. 23 PZT) oraz rysunków PZT-1a, PZT-1b, PZT-1c prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, że miejsca parkingowe inwestor przewidział poza terenem objętym wnioskiem, w znacznym oddaleniu od tego terenu. Wojewoda powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że miejsca parkingowe musza być urządzone na działce budowlanej a nie poza nią; ich liczba i sposób urządzenia wynikają z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy; działka budowlana to teren realizacji obiektu budowlanego, a nie jakikolwiek inny teren, choćby inwestor posiadał do niego prawa, nawet prawa rzeczowe". Oczywiście w orzecznictwie pojawia się również takie stanowisko odnośnie § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych., jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), które mówi o tym, że "Dla jego prawidłowego zastosowania w okolicznościach danej sprawy niezbędne jest dokonanie takiej wykładni, która pozwoli na odkodowanie treści przepisu w sposób zgodny z zasadą ochrony prawa własności oraz wyrażoną w art. 4 ustawy Prawo budowlane zasadą wolności budowlanej. W konkluzji należy stwierdzić, że wykładnia §18 ust. 1 warunków technicznych pozwala na przyjęcie, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna (vide wyrok NSA z 10 marca 2016 r., II OSK 1736/14, wyrok NSA z 27 listopada 2014 r. II OSK 1165/13)". Szczególne okoliczności winny jednak być zdaniem organu przeanalizowane już na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, gdzie organ uprawniony do kształtowania polityki przestrzennej może, a nawet powinien przeanalizować możliwości zabudowy, w tym konieczność i ilość stworzenia miejsc postojowych i w sposób ostry określić je w zapisach decyzji. Z zalegającej w aktach sprawy decyzji o warunkach zabudowy oraz analizy funkcji i cech zabudowy nie wynika, aby Prezydent Miasta [...] brał pod uwagę możliwość lokalizacji miejsc postojowych poza granicami działki ewid. nr [...]. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie również w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 07.03.2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1197/22.
Zdaniem Sadu zgodnie z § 18 rozporządzenia, zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby miejsc, z których korzystają osoby niepełnosprawne.
Niespornie inwestor winien zapewnić dla omawianej inwestycji dwa miejsca postojowe. Faktem jest również, że takie dwa miejsca zapewnił, ale poza terenem inwestycji przy ulicy [...] w Mielcu na działkach nr ewid. [...], [...], [...] (w odległości od inwestycji ok 3-4 minut pieszo) z przeznaczeniem dla użytkowników mających powstać po przeprowadzeniu inwestycji lokali mieszkalnych. Dodatkowo Skarżąca zapewniła dostęp użytkownikom w/w lokali do miejsc postojowych przy ulicy [...] w M. (nr ewid. działki [...]) należącej do syna Skarżącej ( w odległości od inwestycji ok 6 minut rowerem). Lokalizacja tych miejsc postojowych wynika z faktu, iż wielkość nieruchomości, jej obecna zabudowa nie pozwalają bowiem na urządzenie dwóch miejsc postojowych w obrębie działki inwestycyjnej nr [...].
W postępowaniu sądowoadministracyjnym na wniosek skarżącej Sąd przeprowadził dowód z dokumentów (tj. odpisu z KW Nr [...], mapki i zdjęcia) na okoliczność, że wszystkie ustalenia, że po wydaniu decyzji przez organ II instancji inwestor nabył w sąsiedztwie nieruchomość zabudowaną garażami, która będzie służyć jako parking dla samochodów omawianej inwestycji.
Sąd nie podziela stanowiska Wojewody, że wykładnia § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pozwala na sytuowanie miejsc postojowych poza terenem inwestycji, tylko jeżeli wynika to expressis verbis z decyzji o warunkach zabudowy.
W niniejszej sprawie w decyzji o warunkach zabudowy brak jest ustaleń, że wykluczone jest sytuowanie miejsc postojowych poza terenem inwestycji. Zapisy decyzji Prezydenta Miasta [...] znak UGG-U.6730.221.2019 z dnia 04.02.2019r. nie stawiają ograniczeń co do lokalizacji tych miejsc postojowych (punkt 2, lit. C tiret 3 - dla planowanej inwestycji "należy zapewnić miejsca parkingowe w ilości min. 1 miejsce postojowe na każdy lokal mieszkalny"). Nie jest też tak jak w zaskarżonej decyzji wskazał Wojewoda Podkarpacki (str. 11), iż inwestor ma świadomość, że wspomniana decyzja WZ uniemożliwia lokalizację miejsc postojowych poza działką inwestycyjną - o czym ma świadczyć wniosek pełnomocnika Skarżącej z dnia 25.08.2022r. Otóż, we wniosku tym faktycznie zawarto stwierdzenie, iż Skarżąca złożyła wniosek o wydanie warunków zabudowy dla działek, na których miały być zlokalizowane miejsca postojowe, co nastąpiło na wyraźną sugestię pracowników Starostwa Powiatowego w [....] zajmujących się przedmiotową sprawą. Jednakże po analizie wszystkich okoliczności sprawy i podstaw prawnych Skarżąca zrezygnowała z ubiegania się o decyzję o WZ dla działek, na których miały zostać zlokalizowane miejsca postojowe.
Czasami istniejące okoliczności wymagają innego rozwiązania, w tym zlokalizowania miejsc postojowych na innym terenie, do którego jednak inwestor musi posiadać tytuł prawny, z tym że niekoniecznie rzeczowy. Przykładowo w wyroku z 6 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. II OSK 1008/17 NSA wskazał, że wykładnia § 18 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie pozwala na przyjęcie, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna. Podobne stanowisko zajął NSA między innymi w wyrokach z 10 marca 2016 r. sygn. II OSK 1736/14, z 17 października 2018 r. sygn. II OSK 2561/16, z 15 marca 2917 r. sygn. II OSK 1774/15 – wszystkie orzeczenia dostępne w bazie LEX. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z inwestycją usytuowaną w zabudowie śródmiejskiej, w której zabudowa jest dość intensywna. W ocenie Sądu, przemawia to za przyjęciem, że w tej konkretnej sprawie dopuszczalne jest zapewnienie miejsc postojowych poza terenem inwestycji (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 15 lutego 2023 r., II OSK 455/20).
Druga sporna kwestia dotyczy powierzchni biologicznie czynnej. Zgodnie z punktem 2 lit. a tiret 4 decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 04.02.2020 r., znak: UGG-U.6730.221.2019, o warunkach zabudowy "Powierzchnia biologicznie czynna — jak w stanie istniejącym". Analiza dokumentacji projektowej prowadzi do stwierdzenia, że na terenie inwestycji planuje się powierzchnię utwardzoną o szerokości ≥ 1,50 m stanowiącą "ciąg pieszy wykonany z ekokraty całkowicie zagłębionej w warstwie humusu" (zob. rys. PZT-1, str. 29 PZT). Natomiast w opisie do PZT autor opracowania wskazuje, iż zarówno powierzchnia utwardzona, jak i powierzchnia biologicznie czynna pozostają "jak w stanie istniejącym". Zdaniem tut. organu słuszne jest stanowisko Starosty Powiatu [...], iż ekokrata nie może zostać zaliczona jako 100% powierzchni biologicznie czynnej, a zarzuty skarżącej nie są zasadne.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez teren biologicznie czynny należy rozumieć teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalna wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m , oraz wodę powierzchniową na tym terenie.
W uzasadnieniu odwołania i skargi skarżąca podniosła, iż cyt. krata trawnikowa na odpowiednim gruncie np. humusie zapewnia naturalną wegetację roślin, a zatem może być uznana za powierzchnię biologicznie czynną". Wyjaśnić w świetle powyższego wypada, że ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie kwestionowały tego, iż ekokrata może stanowić powierzchnię biologicznie czynną i że umożliwia ona naturalną wegetację roślin.
Istotę sprawy stanowi to, że ustawodawca przewidział, iż inne powierzchnie zapewniające naturalna wegetację roślin stanowić mogą maksymalnie 50% powierzchni biologicznie czynnej. Tak więc w ocenie Wojewody Podkarpackiego słusznie organ I instancji uznał, iż wobec zaprojektowania dojścia do budynku w formie powierzchni utwardzonej z ekokraty występuje niezgodność z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, co narusza z kolei art. 35 ust.1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane.
W ocenie Sądu ocena ta jest niepełna, a w konsekwencji co najmniej przedwczesna. Należy bowiem wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przedstawiany jest pogląd, że teren wyłożony ekokratką może być uznany za teren umożliwiający naturalną wegetację roślin.
Zdaniem Sądu, definicja "powierzchni biologicznie czynnej" zawarta w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) wskazuje, że teren na którym stosuje się ekokratę może stanowić powierzchnię biologicznie czynną. Niemniej musi być to potwierdzone w dokumentacji projektowej. Inwestor ma możliwość wskazania dokumentu, np. atestu zastosowanej w projekcie ekokratki, z którego wynikałoby, że zastosowana geosiatka jest nawierzchnią ażurową i może stanowić w 100 % powierzchnię biologicznie czynną. Zgodnie z § 3 pkt 22 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez teren biologicznie czynny należy rozumieć teren o nawierzchni urządzonej w sposób zapewniający naturalną wegetację roślin i retencję wód opadowych, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią oraz innych powierzchni zapewniających naturalną wegetację roślin, o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie.
Zatem przed dokonaniem oceny czy powierzchnię można zaliczyć do powierzchni biologicznej czynnej w pierwszej kolejności należy ustalić czy system w jakim zostanie wykonana tu ekokratka zapewnia naturalną wegetację roślin. W projekcie budowlanym przedłożonym do sprawy nie ma żadnych dodatkowych informacji, poza wliczeniem terenu z ekokratką do powierzchni biologicznie czynnej.
Powyższe dopuszcza również orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym wskazuje się, że teren wyłożony kratką eko może być uznany za teren umożliwiający naturalną wegetację, jak wymaga tego warunek zawarty w definicji terenu biologicznie czynnego (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 920/13; wyrok WSA z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2390/16; wyrok z 12 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 4/21 oraz wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II OSK 929/13, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Do przesądzenia kwestii naturalnej wegetacji roślin posadowionych na terenie wyłożonym ekokratą istotne jest więc ustalenie jak ten panel geosiatki ma być umieszczony na gruncie. W ocenie Sądu tylko krata trawnikowa na odpowiednim gruncie może zapewnić naturalną wegetację roślin. O tym czy dany teren pokryty kratą trawnikową może być zaliczony do terenu biologicznie czynnego przesądza jedynie sposób urządzenia danej nawierzchni. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/GD 528/12, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższe oznacza, że organ mając wątpliwość czy projektowaną powierzchnię można zaliczyć do powierzchni biologicznej czynnej winien w pierwszym rzędzie dokonać szczegółowej analizy uzupełnionego przez inwestora materiału dowodowego poprzez analizę sposobu posadowienia ekokraty na gruncie, tj. czy sposób posadowienia tej kraty będzie zapewniać naturalną wegetację.
Wojewoda wykluczając a limine taką możliwość nie tylko art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. ale i ww § 3 pkt 22 Rozporządzenia, co mogło przełożyć się na wynik sprawy.
Kolejnym argumentem Starosty Powiatu [...] uzasadniającym wydanie decyzji odmownej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę był brak uzupełnienia PZT w zakresie ukazania istniejących i projektowanych rzędnych terenu. Zdaniem Wojewody analiza dokumentacji projektowej, prowadzi do wniosku, iż w części opisowej PZT (str. 24 PZT) autor projektu wskazał, iż "nie planuje się znaczących zmian wysokości rzędnych (do 30 cm)", podczas gdy w dalszej części opisu wskazał na rzędne istniejące i projektowane wynoszące 178,20 m n.p.m. Tym samym nie sposób uznać, iż w omawianym zakresie projekt został uzupełniony, skoro w dalszym ciągu zawiera niejednoznaczne zapisy, a wątpliwości w tym zakresie zawiera również część rysunkowa PZT, na której nie określono zakładanych zmian rzędnych o wysokości max 30 cm.
Sąd nie podziela przytoczonego tu stanowiska organów, iż w projekcie zagospodarowania terenu znajdują się niejednoznaczne zapisy. Otóż, dokumentacja projektowa (złożona w grudniu 2022r.) zawiera zapisy, iż zarówno istniejąca i projektowana rzędna terenu wynosi 178,20m n.p.m. Rzędna ta jest opisana w centralnym punkcie mapy stanowiącej podstawę rysunku PZT-1 - Projekt zagospodarowania terenu (str. 29 projektu zagospodarowania terenu) w dwóch miejscach, a także w powiększonym szczególe "A" w skali 1:250 tegoż rysunku. Oprócz tego rysunek ten jest również opisany flagami (zarówno rysunek w skali 1:500 jak i szczegół "A" w skali 1:250) brzmiącymi: "p.p.p.=178,35 m n.p.m. p.t=l 78,20 m n.p.m. (rz. istn. i proj.).
Mimo to, organy nadal dopatrują się braku prawidłowego uzupełnienia dokumentacji powołując się na zapis z części opisowej projektu: "nie planuje się znaczących zmian wysokości rzędnych (do 30 cm)". Zapis ten nie wskazuje, iż jest projektowana zmiana wysokości, a jedynie uwzględnia realia występujące na budowie (np. prace ziemne na terenie inwestycji).
Co istotne, skoro mimo wprowadzonych przez Skarżącą uzupełnień dokumentacji projektowej w grudniu 2022r. nadal w opinii organu administracyjnego występowały pewne nieścisłości to Skarżąca jako Inwestor winna była zostać wezwaną do ich usunięcia.
Sąd w tym zakresie podziela stanowisko skarżącej.
Wojewoda, podzielając stanowisko Starosty stwierdził niezgodność planowanej inwestycji także z przepisami o szerokości elewacji bocznej budynku. Zarówno z opisu PZT (str. 24 PZT) jak i rysunku PZT (str. 29 PZT) wynika, że projektowana po przebudowie i nadbudowie szerokość budynku wynosić będzie 10,83 m, co jest ze sobą spójne i nie budzi większych wątpliwości. Zastrzeżenia Organu wzbudziła natomiast szerokość budynku ukazana na rysunkach w PAB, tj. rysunku "Rzut parteru" (str. 32 PAB), rysunku "Rzut poddasza" (str. 33 PAB) i rysunku "Widok dachu" oraz wskazana w opisie PAB. Na rzucie parteru szerokość elewacji wskazana przez projektanta wynosi 10,83 m, zaś na rzucie poddasza i widoku dachu, szerokość boczna elewacji wynosi 10,75 m, tymczasem na str. 24 PAB wskazano, iż szerokość ta wynosi 10,83 m. Mając na uwadze powyższe rozbieżności stwierdzić należy, że pomimo wezwania wszystkie wątpliwości wobec szerokości bocznej elewacji nie zostały przez inwestora w pełni wyjaśnione.
Skarżąca wyjaśniła, że na rzucie parteru szerokość elewacji wynosi 10,83 m, zaś na rzucie poddasza i widoku dachu wynosi 10,75 m. Inna szerokość ściany na rysunkach rzutu poddasza i widoku dachu wynika z zastosowania cieńszej warstwy ocieplenia ściany na poddaszu. Nie zmienia to faktu, że szerokość budynku nadal wynosi 10,83 m. W tym miejscu wskazać należy, że poddasze jest nieogrzewane i nie jest koniecznym przyjmować tak dużych grubości warstw ocieplenia, (zastosowane przegrody spełniają Warunki Techniczne 2021 w tym zakresie).
W tej kwestii zdaniem Sądu organy procedowały wadliwie. Inwestor postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2022 r. (pkt 4.5) został wezwany "do doprowadzenia do zgodności szerokości elewacji bocznej budynku. Na stronie 19 opisu szerokość ta wynosi 10,60 m, natomiast z części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu wartość ta wynosi 10,75 m. Inwestor poprawił projekt. Jednakże, jeśli zdaniem organu nadal istniały nieścisłości (jak wynika z przytoczonego wyżej stanowiska Wojewody – inne nieścisłości), należało wezwać inwestora do ich usunięcia, czego nie uczyniono. Omawiane zagadnienie wiąże się z zarzucaną przez organy kolejną nieprawidłowością projektu, dotyczącą wielkości powierzchni zabudowy i jej niezgodności z decyzją WZ. Zgodnie z punktem 2 lit. a tiret decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 04.02.2020 r., znak: UGG-U.6730.221.2019, o warunkach zabudowy "Wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki — jak w stanie istniejącym". Z analizy projektu architektoniczno- budowlanego wynika, że powierzchnia zabudowy budynku istniejącego wynosi 127,25 m2 (str. 18 PAB). W związku z realizacją spornej inwestycji rozbiórce podlega istniejący wiatrołap. Na miejscu rozbieranego wiatrołapu nie przewiduje się żadnej zabudowy. Zdaniem skarżącej (wyrażonym w piśmie z dnia 27.12.2022 r. jak i odwołaniu) zapisy decyzji WZ zostały zachowane "Ze względu na fakt, iż powierzchnia budynku po ociepleniu ścian równa jest powierzchni budynku przed przebudową i nadbudową wraz z rozbiórką istniejącego fragmentu wiatrołapu". W ocenie Wojewody Podkarpackiego nie sposób zgodzić się z powyższym twierdzeniem, gdyż jak wskazał WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 06.06.2019 r., sygn. akt II SA/Go 246/19, cyt. "Organ odwoławczy (...) nie wziął pod uwagę brzmienia § 9 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 września 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia (ust. 3). Dla budynków istniejących dopuszcza się przyjmowanie odległości, o których mowa w ust. 3, bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych, przy czym nie dotyczy to ściany budynku usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki (ust. 4). Wprawdzie przepis powyższy reguluje kwestie związane z mierzeniem odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki, bez uwzględnienia grubości warstw izolacji termicznej, tynków lub okładzin zewnętrznych, jednak przez analogię wydaje się zasadnym także nie wliczanie grubości warstwy izolacyjnej do powierzchni zabudowy każdego obiektu budowlanego (...)". Tak więc słusznie wg Wojewody, organ I instancji uznał, że ww. kwestia nie została przez inwestora wyjaśniona.
Skarżąca podała w piśmie z dnia 27.12.2022r. dlaczego przyjmuje się - mimo rozbiórki wiatrołapu - że powierzchnia zabudowy nie uległa zmianie, powierzchnia zabudowy nie zmieniła się i wynosi (zarówno przed jak i po zamierzeniu budowlanym) 127,25 m2. Wynika to wprost z wyliczeń matematycznych, a opis tychże wyliczeń został umieszczony w projekcie zagospodarowania terenu - opis PZT str. 25: "Powierzchnia zabudowy 127,25 m2 -jak w stanie istniejącym (wg decyzji -jak w stanie istniejącym)" wraz z przypisem nr 1 o brzmieniu: "Ze względu na fakt, iż powierzchnia budynku po ociepleniu ścian równa jest powierzchni budynku przed przebudową i nadbudową wraz z rozbiórką istniejącego fragmentu wiatrołapu".
Powołała się na definicję powierzchni zabudowy wg normy PN-ISO 9836:1997:
5.1.2.1 Przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym
5.1.2.2. Powierzchnia zabudowy jest wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu.
Wobec powyższego do powierzchni zabudowy co do zasady, wlicza się wykończenie ścian zewnętrznych w tym ocieplenia. Dla projektowanych budynków zawsze taka zasada jest przyjmowana.
Za niczym nie uzasadnione należy więc przyjąć, by w przedmiotowej sprawie powierzchnię zabudowy obliczać według innych, wyjątkowych zasad – i to jeszcze stosowanych "przez analogię" jak wskazał organ administracyjny cytując fragment wspomnianego orzeczenia.
Dla skarżącej jedynym uzasadnieniem dla stanowiska przyjętego przez Wojewodę Podkarpackiego jest ewidentny brak woli wydania dla skarżącej pozytywnej decyzji.
Co więcej, skoro Wojewoda Podkarpacki podzielił stanowisko organu I instancji, iż wyjaśnienia w zakresie powierzchni zabudowy podane przez skarżącą w uzupełnionej w grudniu 2022 r. dokumentacji projektowej wciąż pozostają nie w pełni wyjaśnione, to winien w tym zakresie wezwać stronę do uszczegółowienia dokumentacji w tym zakresie i złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Odnosząc się do argumentacji obu stron Sąd za konieczne uznał poczynienie uwag ogólniejszej natury w tym przedmiocie.
Przepisy prawa budowlanego nie zawierają definicji powierzchni zabudowy. Jeżeli w przepisach prawa nie ma odpowiedniej definicji określonego pojęcia, to zadaniem czy to organów administracji, czy sądów administracyjnych jest wypełnienie tej luki takim rozwiązaniem, które jest powszechnie akceptowalne. Nie ulega wątpliwości, że z tego punktu widzenia tak należy postrzegać Polskie Normy zawarte w podstawowych dokumentach normalizacyjnych. Ponadto na gruncie prawa budowlanego w tym zakresie nie ma dowolności. Co do zasady, dla wydania decyzji o pozwoleniu na budowę wymagane jest przedstawienie projektu budowlanego, którego treść określają przepisy prawa.
Zgodnie z § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1679) powierzchnię budynku określa się zgodnie z zasadami zawartymi w Polskiej Normie dotyczącej określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych wymienionej w załączniku nr 2 do rozporządzenia, uwzględniając przepisy § 14 pkt 4 lit. a oraz § 20 ust. 1 pkt 4 lit. b.
Zgodnie z § 14 pkt 4 lit. a część opisowa PZT zawiera zestawienie powierzchni zabudowy projektowanych i istniejących obiektów budowlanych, przy czym powierzchnię zabudowy budynku pomniejsza się o powierzchnię części zewnętrznych budynku, takich jak: tarasy naziemne i podparte słupami, gzymsy oraz balkony.
Zgodnie zaś z § 20 ust. 1 pkt 4 lit. b część opisowa PTB zawiera charakterystyczne parametry obiektu budowlanego, w szczególności zestawienie powierzchni, przy czym:
- powierzchnię użytkową budynku pomniejsza się o powierzchnię: przekroju poziomego wszystkich wewnętrznych przegród budowlanych, przejść i otworów w przegrodach zewnętrznych, balkonów, tarasów, loggii, schodów wewnętrznych i podestów w lokalach mieszkalnych wielopoziomowych, nieużytkowych poddaszy,
- powierzchnię użytkową budynku powiększa się o powierzchnię: antresol, ogrodów zimowych oraz wybudowanych, ściennych szaf, schowków i garderób,
- przy określaniu powierzchni użytkowej powierzchnię pomieszczeń lub ich części o wysokości w świetle równej lub większej od 2,20 m zalicza się do obliczeń w 100%, o wysokości równej lub większej od 1,40 m, lecz mniejszej od 2,20 m – 50%, natomiast o wysokości mniejszej od 1,40 m pomija się całkowicie,
- przy określaniu zestawienia powierzchni użytkowej lokali mieszkalnych przez lokal mieszkalny należy rozumieć wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku pomieszczenie lub zespół pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych.
Załącznik nr 2 do tego rozporządzenia zawiera wykaz Polskich Norm powołanych w rozporządzeniu. W pkt 12 załącznika nr 2 jest odniesienie do § 12 rozporządzenia i wskazanie normy PN-ISO 9836, dotyczącej właściwości użytkowych w budownictwie – określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych. Pod tabelą załącznika nr 2 jest informacja, że stosuje się najnowszą normę opublikowaną w języku polskim. Tak więc zdaniem Sądu do wyliczenia powierzchni zabudowy należało posłużyć się Polską Normą PN-ISO 9836.
Wskazany numer normy nie zawiera drugiego członu wskazującego na datę publikacji normy (1997 lub 2015-12 [grudzień]). Pod ww tabelą odnotowano komunikat, że "stosuje się najnowszą normę opublikowana w języku polskim", a to wprost wskazuje normę PN-ISO 9836:2015-12. Wcześniej w tymże załączniku widniała norma PN-ISO 9836:2015-12. "Właściwości użytkowe w budownictwie – Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych". Rozporządzenie weszło w życie 19 września 2020 r.
Organy nie uzasadniły należycie swojego stanowiska. Samo powołanie orzeczenia WSA, bez odniesienia się do wskazanych tu przepisów przesądza o niewyjaśnieniu w tym zakresie istoty sprawy. Końcowo należy podkreślić, że co prawda, wskazana norma nie jest aktem prawnym (przepisem prawa powszechnie obowiązującego), co wynika, pośrednio z art. 5 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1483) i wprost z art. 2 pkt 3 tej ustawy. Nie zmienia to jednak faktu, że norma ta jest odpowiednia do określania i obliczania wskaźników powierzchniowych i kubaturowych w budownictwie (pot. Wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2018 r., II OSK 955/17).
Dla porządku Sąd wskazuje, zgodnie z normą PN-ISO 9836:2015-12 powierzchnia zabudowy, to powierzchnia, jaką zajmuje budynek w stanie wykończonym. Powierzchnia ta jest wyznaczana przez rzut wymiarów zewnętrznych na powierzchnię terenu.
W normie PN-ISO 9836:2015-12 wymienione są elementy, których nie wliczamy do powierzchni zabudowy. Do powierzchni zabudowy nie zalicza się powierzchni:
- elementów budynku ani ich części niewystających ponad powierzchnię terenu,
- elementów drugorzędnych budynku, np. schodów zewnętrznych, ramp i pochylni zewnętrznych, daszków, markiz, okapów dachowych, oświetlenia zewnętrznego,
- zewnętrznych obiektów pomocniczych, np. szklarni i przybudówek.
Nie tylko norma PN-ISO 9836 zawiera definicję powierzchni zabudowy. Znaleźć można ją również z innym dokumencie prawa budowlanego, tj. normie PN-70/B-02365. Zgodnie z jej treścią za powierzchnię zabudowy uznaje się powierzchnię rzutu poziomego budynku, która jest po zewnętrznym obrysie ścian kondygnacji przyziemnej.
Brak spójności w tym zakresie i fakt istnienia niejako równolegle dwóch norm PN-ISO sprawia, że interpretacja przepisów w tym zakresie rodzi trudności. Oznacza to także, że w razie wątpliwości organy winny stosować wykładnię przyjazną dla inwestora (art. 7a § 1 k.p.a. i art. 8 § 1 i 2 k.p.a.).
Innym zarzutem powodującym konieczność wydania decyzji odmownej w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, według Wojewody i Starosty Powiatu [...], stanowi brak doprowadzenia do tożsamości projektu zagospodarowania terenu z rzutem parteru i rzutem poddasza. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnia, że "Zgodnie z rzutem poddasza nr PBA-2 wskazano wyjście ze strychu nieużytkowego na balkon, znajdujący się przy granicy z działką nr ewid. [...]. Powyższe stanowi niezgodność ponadto z § 12 ust. 6 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (...)". Ustosunkowując się do tego zarzutu skarżąca zauważyła, że wyjście na balkon jest umieszczone w odległości 4 m od każdej granicy, co czyni je zgodne z Rozporządzeniem. Budynek nie posiada okapu lub gzymsu zwróconego w stronę granicy względem której miałaby nie być zachowana odległość 1,5 m. natomiast balkon, którego dotyczy zarzut zbliżenia do granicy na odległość mniejszą niż 1,5 m jest elementem istniejącym, niepodlegającym przebudowie, ani nadbudowie tylko robotom budowlanym polegającym na remoncie (...)". Zajmując stanowisko w ww. kwestii Wojewoda Podkarpacki wskazał, iż dokładna analiza dokumentacji projektowej, w tym w szczególności rysunków "Rzut piwnicy i parteru, przekrój A-A - inwentaryzacja" oraz "Elewacje - inwentaryzacja" (str. 29 i 30 PAB), prowadzi do jednoznacznego stwierdzenia, że w budynku przewidzianym do przebudowy i nadbudowy nie ma istniejącego balkonu. Natomiast według rysunku "Rzut poddasza" (str. 32 PAB) oraz rysunku "Elewacje" (str. 36 PAB) w nabudowywanej ścianie poddasza nieużytkowego, od strony południowo- zachodniej, planowane są drzwi, które prowadzą na strop nad parterem, który wcześniej przykryty był dachem. Sporny balkon powstaje więc faktycznie w wyniku planowanych robót budowalnych. Sam inwestor przyznaje ten fakt wskazując w odwołaniu, że "wyjście na balkon jest umieszczone w odległości 4 m od każdej granicy". Skoro więc w wyniku przebudowy i nadbudowy powstanie balkon, to powinien on spełniać wymagania stawiane przez rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie do § 12 ust. 6 pkt 1 tego rozporządzenia odległość od granicy działki budowlanej nie może być mniejsza niż 1.5 m do okapu lub gzymsu zwróconego w stronę tej granicy, a także do balkonu, daszku nad wejściem, galerii, tarasu, schodów zewnętrznych, rampy lub pochylni - z wyjątkiem pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Tak więc w przepisie tym wyraźnie wskazano na konieczność zachowania odległości 1,5 m balkonu od granicy działki budowlanej, a nie jak twierdzi skarżąca tylko zachowania odległości 4 m od drzwi prowadzących na balkon. Skoro w przedmiotowej sprawie balkon znajduje się w odległości ok. 30 cm do granicy działki, to w żadnym wypadku nie można mówić o zachowaniu zgodności planowanej inwestycji z przepisami § 12 ust. 6 pkt 1 warunków technicznych. Zarzuty odwołania w ww. zakresie okazały się więc niezasadne.
Przytoczoną argumentację organów można streścić w ten sposób, że według nich zmiana pokrycia daszku i wybicie drzwi na daszek czyni z niego balkon.
Sąd nie podziela tego stanowiska. O tym czy będzie to daszek, na który można wejść przez drzwi czy balkon decyduje inwestor czyniąc stosowne adnotacje w projekcie budowlanym.
Posługiwanie się przez inwestora projektem nieużytkowanego balkonu jest niewłaściwe. Jeśli inwestor po zrealizowaniu inwestycji zamierza wykorzystać powierzchnię stropu jako balkon stosownie do okoliczności będą mogły zareagować organy nadzoru budowlanego.
Odnośnie zarzutów organu w zakresie przyłączy/instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej ponownie wskazać należy, iż dokumentacji projektowa przedłożona przez skarżącą nie obejmuje w swoim zakresie i zamierzeniu projektowanych przyłączy wodociągowego i kanalizacji sanitarnej, a jedynie projektowane instalacje. Zatem projekt zagospodarowania terenu jest doprowadzony do zgodności z zamierzeniem budowlanym oraz nie zachodzi potrzeba wskazania dokładnej trasy projektowanych przyłączy wodociągowego i kanalizacji sanitarnej do sieci, gdyż takich przyłączy nie projektuje się.
Skarżąca dokonała powyższych zamian w dokumentacji przed wydaniem decyzji przez Starostę Powiatu [...] - przedkładając uzupełnioną dokumentację projektową wraz z pismem przewodnim w dniu 27.12.2022 r.
Faktem jest, iż skarżąca nie zmieniła treści samego wniosku - do czego nie była wezwana. Skoro jednak ta okoliczność stanowiła dla organów obu instancji okoliczność wykluczająca możliwość uwzględnienia wniosku skarżącej jako Inwestora to organ administracyjny winien był w tym zakresie wezwać Skarżącą do uzupełnienia lub zmiany wniosku w zakresie nazwy zamierzenia budowlanego.
Sąd w tym zakresie w całości podziela stanowisko skarżącej.
Ostatnie zastrzeżenie wskazane przez Starostę Powiatu [...] w zaskarżonej decyzji dotyczy cyt. "Ponadto (...) zauważono dodatkowo, iż na stronie tytułowej projektu architektoniczno-budowlanego oraz oświadczeniu projektantów brak jest projektantów specjalności instalacyjnej, a także zakres projektu obejmuje wyłącznie instalację wodociągową i kanalizacji sanitarnej, gdzie pełnomocnik Inwestora wnioskował o zaprojektowanie przyłączy: wodociągowego i kanalizacji sanitarnej (...)". Natomiast skarżąca w odwołaniu podnosi, iż " W związku z tym, że w projekcie architektoniczno- budowlanym nie brał udziału projektant z zakresu instalacji, nie został on umieszczony na stronie tytułowej projektu architektoniczno-budowlanego, a jedynie w projekcie zagospodarowania terenu. Ponadto zarzut ten nie widniał w postanowieniu Starosty Powiatu [...] z dnia 01.08.2022 r., do którego konieczne było udzielenie wyjaśnień".
Odpowiadając na powyższe Wojewoda przyznał, iż wskazana wyżej nieprawidłowość faktycznie nie była wymieniona w postanowieniu organu I instancji z dnia 01.08.2022 r., znak: AB.6740.893.2021.MT. Niemniej jednak z dokumentacji projektowej wynika, iż zmienia się sposób użytkowania budynku z gospodarczo-garażowego na mieszkalny jednorodzinny. Biorąc pod uwagę § 20 ust. 1 pkt 9 - 12 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w ocenie tut. Organu, udział w opracowaniu PAB projektujących posiadających uprawienia budowlane w specjalności instalacyjnej jest konieczny. Skoro więc zgodnie z twierdzeniami skarżącej w opracowaniu PAB nie brał udział żaden projektant z zakresu instalacji i nie został on wymieniony na stronie tytułowej PAB jako osoba biorąca udział w opracowaniu tego elementu dokumentacji projektowej, to uznać należy to za naruszenie § 7 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2022 r." poz. 1679). Dodatkowo na stronie tytułowej PZT został wymieniony projektant z zakresu instalacji i urządzeń wodociągowych i instalacji cieplnych, wentylacyjnych oraz gazowych, ale brak jest jego podpisu. Tym samym przyznać należy rację organowi I instancji w ww. zakresie.
Odnosząc się do twierdzeń organów w tym zakresie Sąd w całości przyznaje rację skarżącej.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego na stronie tytułowej zamieszcza się datę opracowania oraz imię, nazwisko, specjalność, numer uprawnień budowlanych osoby posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności, która opracowała daną część projektu budowlanego. Wymogi te zostały przez Skarżącą spełnione - zwłaszcza, iż brak wskazania projektantów w specjalności instalacyjnego został uznany przez Starostę Powiatu [...] jako uchybienie dopiero w decyzji z dnia 30.12.2022r. na wcześniejszym etapie analizy dokumentacji strona postępowania nie była wzywana do uzupełnienia dokumentacji w tym zakresie.
Podkreślenia wymaga okoliczność, iż w projekcie architektoniczno-budowlanym nie brał udziału projektant z zakresu instalacji, więc nie został on umieszczony na stronie tytułowej projektu architektoniczno-budowlanego, a jedynie w projekcie zagospodarowania terenu.
Zaprezentowane stanowisko przez Wojewodę Podkarpackiego w zaskarżonej decyzji w powyższej kwestii wskazuje, iż organ ten dopatrzył się nie tylko braku wskazania na stronie tytułowej projektu architektoniczno-budowlanego wszystkich projektantów, lecz również uznał, iż projektanci z zakresu instalacji winni brać udział w opracowaniu dokumentacji PAB. To jednoznacznie wskazuje, iż organ II instancji nakłada na stronę obowiązki dalej idące aniżeli organ I instancji. Strona postępowania nie została jednakże wezwana do wyjaśnień w tym zakresie ani do uzupełnienia tego braku, który w ocenie organu administracyjnego skutkował wydaniem dla Skarżącej decyzji odmownej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.