II SA/Rz 1102/18Odmowa wydania prawa jazdy po zakazie prowadzenia 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie wydania prawa jazdy wielu kategorii (AM, A1, A2, A, B1, C1, C, C+E, B+E, C1+E). Odmowa wynikała z faktu, że wobec skarżącego orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B na okres 5 lat prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 5 grudnia 2017 r. (sygn. akt II K 251/17) za jazdę w stanie nietrzeźwości (2,14‰). Skarżący zarzucał naruszenie art. 12 ustawy o kierujących pojazdami (u.k.p.) jako niezgodnego z Konstytucją RP (art. 2, 10 ust. 1, 45 ust. 1, 175 ust. 1) oraz naruszenie zasad K.p.a. (art. 7 i 8). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B, orzeczony przez sąd karny, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., uzasadnia odmowę wydania lub zwrotu prawa jazdy innych kategorii, nawet jeśli te inne kategorie nie były objęte zakazem karnym. Sąd podkreślił, że przepisy te mają na celu wykluczenie z ruchu drogowego kierowców zagrażających bezpieczeństwu, a ich stosowanie nie narusza Konstytucji ani zasady ne bis in idem, gdyż sankcja administracyjna ma inny charakter (prewencyjny) i inny przedmiot niż sankcja karna. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA i WSA potwierdzające tę interpretację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zgodności z prawem przepisów ograniczających wydawanie prawa jazdy innych kategorii w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B, zwłaszcza w kontekście jazdy w stanie nietrzeźwości.
Dotyczy konkretnej sytuacji orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B i wnioskowania o inne kategorie. Interpretacja przepisów ustawy o kierujących pojazdami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii (np. B), może ubiegać się o wydanie prawa jazdy innych kategorii, które nie były objęte tym zakazem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, nie może ubiegać się o wydanie prawa jazdy innych kategorii, zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących pojazdami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o kierujących pojazdami, które rozszerzają skutki zakazu prowadzenia pojazdów jednej kategorii na inne kategorie, są zgodne z prawem i Konstytucją. Celem tych przepisów jest wykluczenie z ruchu drogowego osób zagrażających bezpieczeństwu, a sankcja administracyjna ma charakter prewencyjny i nie narusza zasady ne bis in idem.
Czy art. 12 ustawy o kierujących pojazdami, w zakresie w jakim pozbawia osoby posiadające uprawnienia do kierowania pojazdami określonych kategorii prawa do odzyskania tych uprawnień (lub uzyskania nowych) w sytuacji orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów innej kategorii, jest zgodny z art. 2, 10 ust. 1, 45 ust. 1 i 175 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepis ten nie narusza wskazanych wzorców konstytucyjnych.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko NSA, że sankcja administracyjna nałożona na podstawie art. 12 u.k.p. jest niezależna od sankcji karnej i nie narusza zasad konstytucyjnych. Ustawodawca ma swobodę w wyborze form sankcjonowania, a kumulacja sankcji karnej i administracyjnej za ten sam czyn, w tym przypadku dotycząca różnych kategorii uprawnień, nie narusza zasady ne bis in idem, gdyż sankcje te realizują odmienne cele (prewencyjne i zabezpieczające) i dotyczą odmiennych przedmiotów.
Czy organy administracji naruszyły zasady praworządności (art. 7 K.p.a.) i zaufania do organów państwa (art. 8 K.p.a.) odmawiając wydania prawa jazdy na podstawie przepisów ustawy o kierujących pojazdami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy działały zgodnie z przepisami prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że decyzje odmawiające wydania prawa jazdy mają charakter decyzji związanych, co wyklucza uznanie administracyjne i rozważanie interesu indywidualnego w sposób sprzeczny z interesem społecznym (bezpieczeństwem w komunikacji). Organy działały w sposób budzący zaufanie, kierując się przepisami prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
u.k.p. art. 12 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Prawo jazdy nie może być wydane osobie, wobec której orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu.
u.k.p. art. 12 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.
u.k.p. art. 12 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o kierujących pojazdami
Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii: B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.
Pomocnicze
u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o kierujących pojazdami
Starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności oraz zasada równorzędności interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania do organów państwa.
K.k.w. art. 182 § § 1 zd.1
Kodeks karny wykonawczy
W razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji.
K.k.w. art. 182 § § 2
Kodeks karny wykonawczy
Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B orzeczony przez sąd karny uzasadnia odmowę wydania prawa jazdy innych kategorii na podstawie art. 12 ustawy o kierujących pojazdami. • Przepisy art. 12 ustawy o kierujących pojazdami nie naruszają Konstytucji RP ani zasad K.p.a. • Decyzje o odmowie wydania prawa jazdy mają charakter decyzji związanych, a nie uznaniowych.
Odrzucone argumenty
Art. 12 ustawy o kierujących pojazdami jest niezgodny z Konstytucją RP (art. 2, 10 ust. 1, 45 ust. 1, 175 ust. 1). • Naruszenie zasady praworządności (art. 7 K.p.a.) poprzez przyjęcie zasady nadrzędności interesu społecznego nad słusznym interesem indywidualnym. • Naruszenie zasady zaufania do organów państwa (art. 8 K.p.a.) poprzez odmowę wydania uprawnień mimo wyroku sądu karnego.
Godne uwagi sformułowania
Ratio legis tego zakazu stanowi wykluczenie z ruchu drogowego takich kierowców, którzy wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. • Sankcja administracyjna odnosi się bowiem do tych kategorii prawa jazdy, które nie były objęte prawomocnym wyrokiem karnym, a ponadto realizuje ona odmienne funkcje i cele. Nie są to zasadniczo cele i funkcje represyjne (odwetowe), lecz prewencyjne i zabezpieczające. • Trzeba również zwrócić uwagę na zupełnie odmienny przedmiot sankcji karnej i administracyjnej.
Skład orzekający
Joanna Zdrzałka
przewodniczący
Elżbieta Mazur - Selwa
sprawozdawca
Maciej Kobak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zgodności z prawem przepisów ograniczających wydawanie prawa jazdy innych kategorii w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B, zwłaszcza w kontekście jazdy w stanie nietrzeźwości."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B i wnioskowania o inne kategorie. Interpretacja przepisów ustawy o kierujących pojazdami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i interpretacji przepisów dotyczących prawa jazdy po orzeczeniu zakazu prowadzenia pojazdów. Pokazuje, jak przepisy karne i administracyjne mogą się uzupełniać.
“Czy zakaz prowadzenia auta po alkoholu oznacza koniec z prawem jazdy na wszystkie kategorie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.