II SA/Po 845/24

II SA/Po 845/24 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 12 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lutego 2025 roku sprawy ze skargi T. L. na działania Prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Prokuratury Okręgowej w P. postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
T. L. (zwany dalej "skarżącym") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, w której, na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej "k.p.a."), kwestionuje zaniedbania lub nienależyte wykonywanie zadań, naruszenie praworządności lub interesów skarżącego, przewlekłe, biurokratyczne załatwianie spraw przez prokuratora Prokuratury Okręgowej [...] (zwanego dalej "prokuratorem") oraz naruszanie przez niego art. 32 i art. 45 Konstytucji RP.
Skarżący wniósł o zobowiązanie prokuratora do przeniesienia jego spraw do innej jednostki prokuratury, o co wielokrotnie skarżący wnioskował, zbadanie przez nową jednostkę wszystkich spraw z udziałem skarżącego oraz wszczęcia nowych postępowań.
W odpowiedzi na skargę prokurator, reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. E. M. – stwierdził, że nie doszło do zaniedbań, jakie się jemu zarzuca. Prokurator podtrzymał wszystkie swoje twierdzenia, jakie od lat przedstawia w korespondencji ze skarżącym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z kolei w myśl § 3 powołanego przepisu: "Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym." Właściwość rzeczowa sądu administracyjnego, do której przestrzegania sąd jest zobowiązany z urzędu została uregulowana w art. 3 § 2 pkt 1-9 oraz art. 3 § 3 p.p.s.a., a także w przepisach szczególnych. Tymi przepisami szczególnymi nie są przepisy o postępowaniu karnym.
W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym (niejurysdykcyjnym), które kończy się czynnością materialno-techniczną, a mianowicie zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 825/18, dostępny na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Na zawiadomienie to nie służy skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545, także wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 75/17, dostępny w CBOSA). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności.
Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1636/97, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., sygn. akt III SAB 108/99, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Rz 117/05, dostępne w CBOSA). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia: 9 grudnia 1999 r., sygn. akt III SAB 7/99, 6 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 520/09, dostępne w CBOSA). Co więcej, nic co wiąże się z postępowaniem niejurysdykcyjnym, uregulowanym w dziale VIII k.p.a., nie podlega kognicji sądu administracyjnego (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 450/18, dostępne w CBOSA). Sądowej kontroli nie podlega zatem sama skarga, złożona w trybie art. 227 k.p.a., jak i efekty postępowania wywołanego tą skargą.
Skarżący podnosi szereg zarzucanych prokuratorowi nieprawidłowości, zaniedbań oraz biurokratyczne prowadzenie postępowań. Takie działania nie podlegają ocenie przez sąd administracyjny, ponieważ wobec brzmienia art. 177 Konstytucji RP, ustawodawca zastrzegł w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. jasną kognicję. Nie obejmuje ona niesformalizowanego działania, biurokratyzmu, sprawności działania. Jeżeli przedmiotem skargi jest działalność Prokuratury Okręgowej w P., czy samego prokuratora w przedmiocie nadzoru nad prowadzonymi postępowaniami, sprawnością działania, czyli nienależyte wykonywanie zadań przez ww. podmiot, a więc kwestia, która nie została uznana w art. 3 p.p.s.a. za sprawę sądowoadministracyjną, to w konsekwencji uznać należy, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co czyni skargę niedopuszczalną (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 3079/21, dostępne w CBOSA).
Wobec powyższego należało uznać, że niniejsza sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co oznacza, że nie został spełniony jeden z warunków dopuszczalności skargi, ustanowiony przepisem art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W konsekwencji – z uwagi na przedmiot skargi – nie mogło dojść do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny.
Podkreślić należy, że skuteczne wniesienie skargi jest tylko możliwe co do aktu lub czynności (bezczynności) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Zatem uznanie, że spór dotyczący sprawy związanej ze skargą przewidzianą przez dział VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych, co bez wątpienia musi prowadzić do odrzucenia skargi skierowanej do sądu administracyjnego.
W sytuacji bowiem gdy skarga, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, nie jest możliwe dokonanie merytorycznej oceny zasadności skargi, a więc badanie zaskarżonego aktu lub czynności oraz postępowania przeprowadzonego przez organ administracji pod względem zgodności z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania o zaistnieniu okoliczności uzasadniającej odrzucenie skargi. W związku z tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.