II SA/PO 768/23

II SA/Po 768/23 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący/
Arkadiusz Skomra
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 63  par. 1 i 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B., R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących solidarnie kwotę 997,00 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Burmistrz Miasta i Gminy S. (dalej Burmistrz) decyzją z dnia 27 września 2022 r., nr [...] znak [...], działając na podstawie art. 50 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 52 i art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503, dalej u.p.z.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku spółki P. . z o.o. z siedzibą w W. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej nr [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą (wewnętrzną linią zasilającą, kanalizacją techniczną dla światłowodu) na terenie części działki o nr ewid. [...], położonej w miejscowości G., ul. [...].
Od powyższej decyzji na adres: umig@[...].pl A. B., R. B. i K. B. skierowali wiadomości mailowe zatytułowane "Odwołanie", kwestionując decyzję Burmistrza z dnia 27 września 2022 r. Powyższe wiadomości nie zostały opatrzone podpisem elektronicznym, ani nie zostały skierowane na elektroniczna skrzynkę podawczą organu (ePuap).
Z akt sprawy wynika, że po terminie wniesione zostały odwołania A. B., D. O., R. i J. K., G. i I. W. oraz T. R..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 12 lipca 2023 r., nr SKO [...], po rozpatrzeniu odwołań R. B., K. B. oraz A. B., działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 50, art. 51 i art. 54 u.p.z.p. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Natomiast w odniesieniu do odwołań: T. R., G. i I. W., R. i J. K., A. B. oraz D. O., działając na podstawie art.127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 50, art. 51 i art. 54 u.p.z.p. umorzyło postępowanie odwoławcze.
Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że mając na uwadze dokumenty zgromadzone w aktach sprawy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z normami prawa procesowego i zastosował prawidłowo przepisy prawa materialnego, ustalając lokalizację inwestycji zgodnie z wnioskiem inwestora, wobec czego nie było podstaw do uwzględnienia odwołań R. B., K. B. oraz A. B..
Natomiast w odniesieniu do odwołań osób, które nie uczestniczyły w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, które nie wykazały interesu prawnego w tej sprawie oraz tych które złożyły swoje pisma po terminie do składania odwołań, Kolegium orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego.
K. B., A. B. i R. B. - reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem wniesionym w dniu 3 listopada 2023 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na ww. decyzję SKO [...] z dnia 12 lipca 2023 r. nr [...], zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8 §1, art. 107 §3, art. 7, art. 77 § 1, art. 15 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego - art. 53 ust. 3 pkt 1, art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 w zw. z art. 2 pkt 1 i 4, art. 56 i 58 u.p.z.p.
Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. a także zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Po [...] Sąd odrzucił skargę A. B. (jako wniesioną po upływie terminu) i odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesiono.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie, zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Analiza akt sprawy wskazuje, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało merytorycznie odwołania K. B., A. B. i R. B., które zostały wniesione drogą mailową, na adres skrzynki elektronicznej organu I instancji. Należało więc ocenić, czy taki sposób komunikacji z organem był prawidłowy i czy skarżący skutecznie wnieśli odwołania.
Stosownie do art. 63 § 1 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Zgodnie z art. 63 § 3a k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 7 lipca 2022 r.) podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru.
Podkreślenia wymaga, że przy okazji nowelizacji art. 63 k.p.a., oprócz zmiany treści podyktowanej wprowadzeniem ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 569 ze zm., dalej jako ustawa o e-doręczeniach), ustawodawca zdecydował się także na doprecyzowanie kwestii wnoszenia podań na adres poczty elektronicznej organu, tj. w formie "zwykłej" wiadomości e-mail, przesłanej z prywatnego adresu poczty elektronicznej na adres poczty elektronicznej organu, nie będący specjalnym adresem do doręczeń elektronicznych (elektroniczną skrzynką podawczą organu), - jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie (zob. W. Szafrańska "O wnoszeniu podań na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej (o problemie "zwykłego" e-maila)", Studia Prawnoustrojowe UWM, s. 57 i nast.).
W obecnym stanie prawnym ustawodawca w art. 63 § 1 k.p.a. wyraźnie wskazuje więc, że podania wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych, który nie jest tożsamy z adresem e-mail organu. W konsekwencji organy publiczne nie mogą – w świetle k.p.a. – rozpatrywać odwołania przesłanego zwykłym e-mailem. Elektroniczna skrzynka podawcza organu, to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego – art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 57, z późn. zm.). Zgodnie z art. 16 ust. 1a tej ustawy, podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na e-PUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji oraz zapewnia jej obsługę, natomiast zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tj. Dz.U. z 2020 r., poz. 344) przez adres elektroniczny rozumieć należy oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej. Elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest zatem tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową", a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 180), minister właściwy do spraw informatyzacji umożliwia podmiotom publicznym tworzenie elektronicznych skrzynek podawczych na ePUAP (skrót nazwy Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej - system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne). Natomiast utworzenie elektronicznej skrzynki podawczej na e-PUAP oznacza upoważnienie ministra do obsługi doręczeń za pomocą e-PUAP do pomiotów, o których mowa w ust. 1, i doręczeń realizowanych przez te podmioty (§ 8 ust. 2). Doręczenia dokonywane za pomocą e-PUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na e-PUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą e-PUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego (§ 8 ust. 3). Należy też podkreślić, że w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego, poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli zatem pismo (podanie, wniosek, skarga) zostało przesłane drogą elektroniczną do podmiotu publicznego, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie poświadczenia przedłożenia pozwala przyjąć przez nadawcę, że dokument ten wpłynął do urzędu. Standardów takich nie musi spełniać "zwykła" skrzynka mailowa.
Poczta elektroniczna (adres e-mail) stanowi bez wątpienia środek komunikacji elektronicznej i jest objęta definicją w art. 3 pkt 4 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, nie jest jednak tożsama z pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej, która stanowi dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej i służy do przekazywania dokumentu elektronicznego. Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej nie jest więc tożsame z adresem e-mail, choćby ten drugi był dostępny w przestrzeni publicznej (por. postanowienia NSA: z 23 listopada 2022 r., III FZ 276/22, z 15 czerwca 2021 r., III OSK 4856/21; z 27 kwietnia 2022r., I OZ 134/22 a także WSA w Gliwicach z 20 listopada 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 576/22, wszystkie przytaczane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Mając powyższe na uwadze należy ponownie wskazać, że podania — odwołania K. B., A. B. i R. B. wniesione zostały "zwykłym mailem" w dniu 25 października 2022 r. (k. [...] akt SKO) i zostały rozpoznane przez Kolegium, mimo iż nie zostały wniesione w dopuszczalnej przez art. 63 § 1 k.p.a. formie. Powyższa okoliczność umknęła organowi odwoławczemu, który nie pochylił się nad oceną, czy dopuszczalne było wniesienie przez strony odwołań na adres poczty elektronicznej organu I instancji, ale z pominięciem platformy ePUAP.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania - art. 63 § 1 i 3a k.p.a., wobec czego podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku.
Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji z przyczyn wyżej wskazanych Sąd nie przeprowadzał merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji, która pozostaje w obrocie prawnym. Sąd zwolniony jest z również z obowiązku odniesienia się do zarzutów skargi.
W pkt II wyroku Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania zasadzając na rzecz skarżących solidarnie kwotę 997 zł, na którą składały się uiszczony przez skarżących wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika i opłata skarbowa od pełnomocnictwa.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia tut. Sądu z dnia 25 marca 2024 r., wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm.).