II SA/Po 743/26

II SA/Po 743/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-09-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 25 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Gminy z dnia 24 czerwca 2026 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia p o s t a n a w i a : odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 7 lipca 2026 r. J. K. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na uchwałę Rady Gminy z dnia 24 czerwca 2026 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia wywiedzionego przez skarżącego w sprawie ze skargi złożonej przez J. K. na Burmistrza Miasta [...] w związku z brakiem publikacji w Biuletynie Informacji Publicznej wykazu sportowców, którzy otrzymali stypendia na 2026 r.
W skardze skierowanej do Sądu zarzucono Radzie Gminy naruszenie art. 238 § 1 K.p.a. oraz art. 36 K.p.a. w zw. z art. 237 § 1 K.p.a.
W przekazanej do Sądu wraz ze skargą i aktami sprawy odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Merytoryczną ocenę skargi wniesionej do sądu administracyjnego zawsze poprzedzać musi analiza dopuszczalności takiej skargi.
Na wstępie należy wskazać, że stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola ta sprawowana jest zaś pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 P.p.s.a.
Zawarte w art. 3 § 2 P.p.s.a. wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie przez ustawę wymienionych. Innymi słowy, skarga wniesiona na akt lub czynność, bezczynność lub przewlekłość, które nie zostały wymienione w wymienionym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., gdyż zainicjowana taką skargą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego.
Przedmiotem wniesionej skargi jest uchwała w przedmiocie rozpatrzenia przez organ stanowiący gminy ponaglenia w związku z bezczynnością i przewlekłością tegoż organu stanowiącego przy rozpatrywaniu skargi na działalność organu wykonawczego gminy – Burmistrza [...] w związku z prowadzeniem Biuletynu Informacji Publicznej Gminy.
Uchwała powyższa podjęta została przez Radę Miejską [...] na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.) oraz art. 37 § 3 pkt 2 i art. 37 § 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej: K.p.a.).
W § 1 uchwały wskazano, iż Rada Gminy uznaje ponaglenie z dnia 2 czerwca 2026 r. za bezzasadne.
Analiza tak zaskarżonej uchwaly, jerj uzasadnienia jak i przedstawionych sądowi akt sprawy pozwala na stwierdzenie, iż zaskarżona uchwała została podjęta w toku oprowadzonego przez organ stanowiący gminy postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII K.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski".
Przedmiotem takiej skargi, w myśl art. 227 K.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.
Załatwienie takiej skargi następuje, na podstawie art. 238 § 1 K.p.a., poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Takie zawiadomienie stanowi prawną formę działania, będącą czynnością materialno-techniczną, a więc taką czynnością, która skutki prawne wywołuje przez fakty (por. Z. Kmieciak, Czynności faktyczne administracji państwowej, SP-E t. XXXIX, Łódź 1978, s. 74-86). Zawiadomienie zawiera informacje o czynnościach wewnętrznych organu załatwiającego skargę i ich rezultatach, a wywiera ono trojaki skutek prawny. Po pierwsze kończy postępowanie skargowe w odniesieniu do sprawy. Po drugie umożliwia wniesienie przez adresata zawiadomienia kolejnej skargi, tym razem wynikającej z niezadowolenia z załatwienia skargi (art. 227 K.p.a.). Trzecim zaś skutkiem będzie możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 239 K.p.a. w odniesieniu do ponowionej skargi, w szczególności podtrzymanie przez organ załatwiający skargę swego poprzedniego stanowiska z odpowiednią adnotacją w aktach sprawy, bez zawiadamiania skarżącego.
Co istotne postępowanie skargowo-wnioskowe, uregulowane w Dziale VIII K.p.a., ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II K.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii m.in. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Z przepisów Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanego Skargi i wnioski, wynika, że uregulowane w nim skargi na działanie organów administracji są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się go o swoich działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczynami skargi, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Na działanie administracji publicznej w sprawach skarg i wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 16, Warszawa 2019, s. 1072, teza 6).
W sprawach skarg i wniosków (Dział VIII k.p.a.) nie przysługuje zatem skarga do sądu administracyjnego, co wprost wynika z brzmienia art. 3 § 2,P.p.s.a., a wcześniej z art. 16 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (zob. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, publ. LEX nr 29038; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, publ. LEX nr 5426; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, publ. LEX nr 5455). Pogląd ten prezentowany jest także w nowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16, z dnia 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13; z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09, CBOSA).
Określony w art. 3 § 2 P.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd sposobu rozpoznawania przez organy skarg powszechnych składanych w trybie art. 227 K.p.a., w tym także skarg na bezczynność lub przewlekłość w tego rodzaju postępowaniach, jak i skarg na uchwały wpadkowe podejmowane przez organ rozpoznający skargę w toku postępowania skargowego, w tym jak w niniejszej sprawie na uchwały wydane w następstwie zakwestionowania przez stronę inicjującą postępowanie ze skargi powszechnej na bezczynności lub przewlekłość organu w rozpatrzeniu takiej skargi.
Zauważyć należy, że organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego, jako organy kolegialne podejmują uchwały we wszystkich sprawach należących do ich właściwości, jednak uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 K.p.a., względnie jak w niniejszej sprawie w toku postępowania zainicjowanego taką skargą, mimo specyficznej formy, wykazują cechy czynności informującej o sposobie załatwienia skargi, takiej samej jak czynności innych organów wymienionych w art. 229 K.p.a., którym nie przypisano uchwały jako prawnej formy działania (zob. postanowienie NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2760/17, dostępna w CBOSA). Innymi słowy, istotną dla oceny dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego okolicznością nie jest to w jakiej formie był podjęty dany (zaskarżony) akt ale to, że zaskarżona uchwała zapadła w trakcie i w trybie rozpoznawania skargi powszechnej z rozdziału VIII K.p.a.
Jak wykazano zaś powyżej, tak uchwała, jak i inny akt właściwego organu załatwiające skargę powszechną nie są aktami z zakresu administracji publicznej w rozumieniu wskazanych przepisów, bowiem nie rozstrzygają w sposób władczy o prawach lub obowiązkach skarżących, mających podstawę w normie prawa materialnego. Akty te są rodzajem aktów informujących, a nie władczych.
Fakt, że ponaglenie zostało rozpatrzone przez organ stanowiący gminy w formie uchwały w żadnym wypadku nie może także automatycznie skutkować uznaniem, że jest to akt podlegający zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 994, ze zm.). Podstawą legitymacji procesowej strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r., sygn. akt I OSK 127/20).
Tego rodzaju uchwały organu nie można zatem zakwalifikować jako aktu z art. 3 § 2 pkt 5, czy pkt 6 P.p.s.a.
Podsumowując stwierdzić należy, iż niedopuszczalna jest skarga wniesiona w niniejszej sprawie na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia na bezczynności i przewlekłość Rady Gminy przy rozpoznawaniu skargi na działalność Burmistrza Miasta [...] złożonej na podstawie art. 227 K.p.a. i rozpoznawanej w myśl art. 229 pkt 3 K.p.a.
Z wskazanych wyżej powodów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargę należało odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.