II SA/Po 708/24

II SA/Po 708/24 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2024-11-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący/
Mirella Ławniczak
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Mirella Ławniczak Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 listopada 2024 r. sprawy ze skargi C. S. A. z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2022 r. C. S.A. z siedzibą w P. (dalej również jako "inwestor" lub "skarżąca") wystąpiła do Wójta Gminy K. (dalej również jako "organ I instancji") o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni fotowoltaicznej o mocy około 27 MW na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], obręb K.1, gmina K..
Wójt Gminy K. pismami z dnia 01 lutego 2022 r. zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] Zarządu Zlewni w K.2 , Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.3 oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o wydanie opinii co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K.3 opinią sanitarną z dnia 15 lutego 2022 r. znak: [...] nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wykonania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód [...] w K.2 opinią z dnia 24 marca 2022 r. znak [...] również nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania ww. przedsięwzięcia na środowisko i wskazał na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podanych warunków i wymagań.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2023 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (dalej jako "RDOŚ") stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wskazując, że istnieje ryzyko znaczącego negatywnego wpływu na gatunki ptaków chronione w obszarze Natura 2000 Dolina Środkowej W. , na którego terenie zlokalizowane ma być planowane przedsięwzięcie.
Postanowieniem z dnia 11 lipca 2023 r., nr [...] Wójt Gminy K. postanowił nałożyć na Inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w formie raportu dla przedsięwzięcia pn. "Budowa w obrębie K.1, gmina K. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 27 MW" określając następnie wymaganie jakie winien spełniać raport.
Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako "SKO" lub "Kolegium") uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 23 października 2023 r. nr [...] Wójt Gminy K. stwierdził, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla inwestycji polegającej na: "Budowie w obrębie K.1, gmina K. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 27 MW" i ustalił środowiskowe uwarunkowania dla ww. inwestycji.
Decyzją z dnia 15 grudnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwolawcze w K.3 uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r., nr [...] RDOŚ ponownie stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wskazując na konieczność przeprowadzenia szczegółowej analizy aspektów związanych z hałasem, ochroną przyrody, bioróżnorodnością i krajobrazem oraz ochroną klimatu.
Postanowieniem z dnia 21 maja 2024 r. nr [...] Wójt Gminy K. postanowił nałożyć na Inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w formie raportu dla przedsięwzięcia pn. "Budowa w obrębie K.1, gmina K. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 27 MW" określając następnie wymaganie jakie winien spełniać raport.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła C. S.A. zarzucając mu naruszenie art. 124 § 2 K.p.a., art. 7 K.p.a., art. 12 § 1 K.p.a., art. 63 i 66 ustawy o.o.ś. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 54 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko w niniejszym postępowaniu.
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta Gminy K..
W treści uzasadnienia SKO podzieliło zdanie organu I instancji i uznało, że Wójt Gminy K. zasadnie nałożył na Inwestora obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko pomimo uzyskania przez skarżącego opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K.3 oraz Dyrektora Zarządu Zlewni Wód [...] w K.2 o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. SKO podzieliło również argumentację przedstawioną przez RDOŚ, który w postanowieniu z dnia 16 maja 2024 r. wskazał na konieczność szczegółowej analizy aspektów związanych z hałasem, ochroną przyrody, bioróżnorodnością i krajobrazem oraz ochroną klimatu. Ponadto Kolegium oceniło, że dane zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie są wystarczające, aby ocenić brak szkodliwości inwestycji dla środowiska. Organ zaznaczył, iż rodzaj inwestycji, jej skala oraz zakres jej możliwego oddziaływania na środowisko powodują konieczność zobowiązania skarżącej do opracowania raportu na środowisko. SKO podkreśliło, że raport o oddziaływaniu na środowisko jest kluczowym dowodem w postępowaniu administracyjnym i ma charakter specjalistycznego opracowania, którego autorzy muszą posiadać wiedzę specjalistyczną. SKO zwróciło uwagę, że planowana inwestycja znajduje się na terenie objętym formami ochrony przyrody (Natura 2000, obszar chronionego krajobrazu G.-K., korytarz ekologiczny - G. ) i w związku z tym jej wpływ na środowisko wymaga pogłębionej analizy. Jednocześnie podkreśliło, że pobliżu znajdują się zabudowania mieszkalne co w ocenie Kolegium powoduje konieczność szczegółowej oceny zagadnień związanych z emisją hałasu do środowiska.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła C. S.A. z siedzibą w P. zarzucając mu:
1. naruszenie art. 124 § 2 K.p.a. poprzez niewskazanie podstaw faktycznych i prawnych dla konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
2. naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń;
3. naruszenie art. 63 i 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska (Dz. U. 2008 Nr 199 poz. 1227), w związku z art. 3 ust. 1 pkt 54a lit. b rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2023 poz. 1724) poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu OS w niniejszym postępowaniu;
4. naruszenie przepisów wynikających z Załącznika 7, część F Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (t. j. Dz. U. 2023 poz. 1706);
5. naruszenie przepisów wynikających z załącznika 7, lit. E, pkt 3 Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (t. j. Dz. U. 2023 poz. 1706).
Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenia zaskarzonego postanowienia jak również postanowienia Wójta Gminy K. oraz zasądzenie zwrotu poniesionych przez spółkę kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że Kolegium błędnie interpretuje pojęcie błędu programu obliczeniowego, utożsamiając go z błędem pomiaru. Ponadto skarżąca wskazała, że SKO z niewiadomych przyczyn nie uwzględniło szczegółowej analizy terenowej, przygotowanej w oparciu o wiedzę ekspercką, która nie potwierdziła istnienia siedlisk chronionych gatunków na terenie inwestycji. Skarżąca wskazała, że obecnie na terenie woj. W. obowiązuje audyt krajobrazowy, który został uchwalony w dniu 27 marca 2023 r. przez Sejmik Wojewódzki. Skarżąca kwestionuje argumenty Kolegium dot. ochrony walorów krajobrazowych wyjaśniając, że zgodnie z powyższym audytem krajobrazowym obszar planowanej inwestycji nie został zaliczony do krajobrazów priorytetowych tylko zdefiniowany jako obszar wpływający negatywnie na odbiór wizualny krajobrazu. W ocenie skarżącej Kolegium domaga się informacji, które już zostały dostarczone w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, nie uzasadniając swojej decyzji i nie konfrontując jej z aktami sprawy. Skarżąca podkreśliła, że technologia i warunki eksploatacji elektrowni fotowoltaicznych są dobrze znane, a ich oddziaływanie na środowisko zostało szczegółowo opisane w dokumentacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej również jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie nakładające na skarżącą Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określające zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa w obrębie K.1, gmina K. elektrowni fotowoltaicznej o mocy do około 27 MW".
Materialnoprawną podstawę postanowienia stanowił przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 – dalej jako "ustawa").
Jednakże przed przytoczeniem obowiązujących przepisów ww. ustawy w pierwszej kolejności wskazać należy, iż organy słusznie, co nie jest sporne w niniejszej sprawie przedmiotową inwestycję zakwalifikowały do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jako zabudowę systemami fotowoltaicznymi wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa wart. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy § 3 ust. 1 pkt 54 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r. poz. 1839 – dalej jako rozporządzenie). Takiej kwalifikacji dokonano również w karcie informacyjnej przedsięwzięcia.
Sąd miał przy tym na uwadze, iż 13 września 2023 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 r. (Dz. U. poz. 1724) zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Na podstawie § 2 wyżej wymienionego rozporządzenia do przedsięwzięć, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 54 i 58 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, w przypadku których przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia wszczęto i nie zakończono przynajmniej jednego z postępowań w sprawie decyzji, zgłoszeń lub uchwał, o których mowa w art. 71 ust. 1 oraz art. 72 ust. 1 -1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z tych też względów organy słusznie opierały swoje rozstrzygnięcie na dotychczasowych przepisach rozporządzenia.
Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, który stanowił podstawę wydanych w sprawie postanowień, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu,
f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie,
g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek,
b) obszary wybrzeży i środowisko morskie,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej,
k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;
3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania,
f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
g) możliwości ograniczenia oddziaływania.
Ponadto należy wskazać, iż przed wydaniem postanowienia, organ ma obowiązek zasięgnięcia opinii, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, co w niniejszej sprawie uczyniono.
Stwierdzenie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika bezpośrednio z zajętego w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia 7 lipca 2023 r. znak [...] oraz z dnia 16 maja 2024 r. nr [...] stanowiska.
Przy czym w tym miejscu wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 64 ust. 1b ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, w przypadku gdy dla planowanego przedsięwzięcia regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze względu na oddziaływanie na obszar Natura 2000, zamiast opinii, o której mowa w ust. 1 pkt 1, dokonuje on uzgodnienia w drodze postanowienia. Postanowienie to można zaskarżyć w zażaleniu, o którym mowa w art. 65 ust. 2.
Treść art. 64 ust. 1b ustawy uległa zmianie w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 189). Jednak z mocy art. 15 ust. 1 tej ustawy do spraw prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem przepisów art. 61 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 82 ust. 1 oraz art. 86f ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz stosuje się przepisy art. 86f ust. 1a, 2a i 8 ustawy zmienianej w art. 1.
W związku z tym wskazać należy, iż w niniejszej sprawie wydanie przez RDOŚ postanowienie nie ma charakteru wiążącego, gdyż stanowi ono wyłącznie opinię, co wprost wynika z treści tego postanowienia jak i braku możliwości jego zaskarżenia.
Jednakże fakt braku związania postanowieniem RDOŚ nie oznacza, iż może ono zostać zignorowane przez organ rozpoznający wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji. Słusznie zauważył organ, iż istotą zasięgnięcia opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 ustawy, jest bowiem przedstawienie poglądu wyspecjalizowanych organów w zakresie ich właściwości, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności - przyjmując wyrażone w opinii stanowisko bądź je negując. Jednakże konsekwencją braku związania treścią opinii organów współdziałających, zarówno w przypadku akceptacji stanowiska organów opiniujących, jak i ich odrzucenia, jest obowiązek organu wydającego postanowienie do wskazania - zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. - jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym) i prawnymi, kierował się w tym zakresie oraz odnieść się do przesłanek określonych w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, co wprost wynika z art. 65 ust 3 ustawy.
W ocenie Sądu postanowienie wydane przez RDOŚ w sposób wyczerpujący wyjaśnia konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w badanej sprawie.
Przy czym Sąd w niniejszym uzasadnieniu odwoła się wyłącznie do zapisów postanowienia z dnia 16 maja 2024 r. gdyż zostało ono wydane po uzupełnieniu Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz po złożeniu wyjaśnień przez Inwestora.
W postanowieniu tym RDOŚ odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 3 lit. a, c, d oraz e ustawy wyjaśnił, że przedsięwzięcie zaplanowano do realizacji na użytkowanych rolniczo gruntach ornych (działki nr ewid. [...] i [...]) oraz terenie, na którym funkcjonuje przesiewacz kopaliny (działka nr ewid. [...]) z sąsiadującej od południa kopalni kruszywa. Na podstawie k.i.p. i jej uzupełnienia oraz informacji uzyskanych od Wójta Gminy K. ustalono, że najbliższe tereny chronione akustycznie oddalone są o 5 m od przedsięwzięcia i jest to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna na działkach nr ewid. [...], [...] i [...], obręb K.1. Źródłem emisji hałasu na etapie realizacji przedsięwzięcia będą przede wszystkim urządzenia montażowe oraz pojazdy poruszające się po terenie zainwestowania. Na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłem hałasu będą: do 27 transformatorów o maksymalnym poziomie mocy akustycznej < 81,5 dB oraz do 146 inwerterów rozproszonych o maksymalnym, jednostkowym poziomie mocy akustycznej < 76 dB. W uzupełnieniu k.i.p. przedstawiono wyniki analizy akustycznej, która wykazała, że na granicy terenów chronionych akustycznie nie dojdzie do przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112).
RDOŚ jednakże wskazał, iż otrzymany wynik — 39,2 dB w porze nocy przy poziomie dopuszczalnym 40 dB to wartość podprogowa — uwzględniając błąd programu obliczeniowego oznacza, że nie można wykluczyć, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu.
W ocenie RDOŚ z powyższych względów istnieje zatem konieczność szczegółowej oceny zagadnień związanych z emisją hałasu do środowiska i nałożenie wiążących warunków realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, których dotrzymanie zapewni brak przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu określonych w przepisach szczegółowych w obrębie terenów podlegających ochronie akustycznej.
W tym miejscu, z uwagi na rozbudowane zarzuty skargi w tym zakresie, wskazać należy, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium odnośnie hałasu dodatkowo wyjaśniło, że do obliczeń poziomów hałasu i jego propagacji w środowisku można stosować dowolne programy, z zastrzeżeniem, że powinny one zostać wcześniej sprawdzone. Sprawdzanie polega na porównaniu wyników obliczeń z pomiarami hałasu wykonanymi w terenie. Sprawdzenia dokonuje się na podstawie rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (Dz.U.2023.1706), które określa metodykę referencyjną wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji lub urządzeń, z wyjątkiem hałasu impulsowego.
Kolegium zaznaczyło, iż zgodnie w tą metodyką wynik pomiaru poziomu hałasu uzyskany przy zastosowaniu niniejszej metodyki referencyjnej uważa się za prawidłowy, jeżeli wartość przedziału niepewności rozszerzonej U95 lub +U95+jest mniejsza lub równa 2,7 dB. Zgodnie z tą metodyką, wynik pomiaru hałasu uważa się za prawidłowy, jeżeli wartość niepewności jest mniejsza lub równa 2,7 dB. Oznacza to, że każdy program stosowany do obliczeń hałasu może być obarczony "błędem" wynoszącym maksymalnie 2,7 dB.
W przedmiotowej sprawie otrzymany wynik — 39,2 dB w porze nocy przy poziomie dopuszczalnym 40 dB to wartość podprogowa — uwzględniając błąd programu obliczeniowego (0,1 dB) oraz przedział niepewności (2,7 dB) oznacza, że nie można wykluczyć, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112).
Odnosząc się do powyższego Sąd odwoła się do specjalistycznego opracowania zamieszczonego na stronie Głównego Urzędu Miar Przewodnika wyrażania niepewności pomiaru (https://www.gum.gov.pl/pl/aktualnosci/3285,Polska-wersja-przewodnika-wyrazania-niepewnosci-pomiaru-juz-dostepna.html – dost. 26 listopada 2024 r. ).
W dokumencie tym wskazano, iż "Poprawiony wynik pomiaru nie jest wartością menzurandu, jest on obarczony błędem wynikającym z niedoskonałości pomiaru realizowanej wielkości powodowanym przypadkowymi zmianami wyników obserwacji (oddziaływania przypadkowe), nieodpowiednim wyznaczeniem poprawek błędów wywołanych oddziaływaniami systematycznymi oraz niepełną znajomością niektórych zjawisk fizycznych (także oddziaływań systematycznych). (...)Podczas gdy dokładne wartości składowych błędu wyniku pomiaru są nieznane i niepoznawalne, to niepewności związane z oddziaływaniami przypadkowymi i systematycznymi, powodującymi powstawanie błędu, można wyznaczyć. Nawet jednak, gdy wyznaczone niepewności są małe, to ciągle nie ma gwarancji, że błąd wyniku pomiaru jest mały, ponieważ podczas określania poprawki lub oceny stopnia nieznajomości zjawiska, pewne oddziaływania systematyczne mogą być pominięte, gdyż nie zostały rozpoznane. Zatem niepewność wyniku pomiaru niekoniecznie jest wskazaniem prawdopodobieństwa, że wynik pomiaru jest bliski wartości menzurandu; jest ona po prostu estymatą prawdopodobieństwa bliskości do najlepszej wartości, zgodnej z obecnie posiadaną wiedzą."
W dokumencie tym zwrócono również uwagę, iż zwykle pomiar zawiera wiele niedoskonałości, które przyczyniają się do powstania błędu wyniku pomiaru. Tradycyjnie przyjmuje się, że błąd ma dwie składowe, mianowicie składową przypadkową i składową systematyczną.
Co istotne w Przewodniku wyraźnie zaznaczono, iż przywiązuje się w nim "dużą wagę do rozróżnienia pomiędzy terminami "błąd" i "niepewność". Nie są one synonimami, ale reprezentują całkiem różne pojęcia. Nie powinny być zatem mieszane z sobą i niewłaściwie używane".
Z tych tez względów słusznie w skardze zarzucono zbytnie uproszczenie i mieszanie pojęć. Jednakże ma gruncie niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że otrzymany wynik — 39,2 dB w porze nocy przy poziomie dopuszczalnym 40 dB - to wartość podprogowa, co zaś w ocenie Sądu prowadzi do uznania, że nie można wykluczyć, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu.
Ponadto nawet gdyby pominąć kwestię hałasu, to sam fakt lokalizacji na terenie obszaru Natura 2000— obszaru specjalnej ochrony ptaków Dolina Środkowej W. (kod: [...]) uzasadniało nałożenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Podkreślić w tym miejscu należy, iż w postanowieniu RDOŚ wskazał, że teren inwestycji położony jest dodatkowo na terenie obszaru ważnego dla ptaków województwa w. Dolina Środkowej W. wyznaczonym w opracowaniu Przemysława Wylęgały, Stanisława Kuźniaka, Pawła T. Dolaty Obszary ważne dla ptaków w okresie gniazdowania oraz migracji na terenie województwa wielkopolskiego (opracowanie na zlecenie Wielkopolskiego Biura Planowania Przestrzennego. Poznań, 2008, mscr.).
RDOŚ w swoim postanowieniu, a w ślad za nim również organy wskazały, iż teren przedsięwzięcia może stanowić siedlisko niektórych ptaków, ze względu na które wyznaczono wyżej wymienione obszary. Dla obszaru Natura 2000 Dolina Środkowej W. zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia 22 lutego 2022 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Środkowej W. [...] (Dz. Urz. Woj. W.. poz. 1567) ustanowiony został plan zadań ochronnych. Wyżej wymieniony dokument identyfikuje zagrożenia dla poszczególnych przedmiotów ochrony — gatunków ptaków oraz określa cele działań ochronnych i działania ochronne.
RDOŚ zwrócił uwagę, iż przedsięwzięcie zlokalizowane jest na także terenie obszaru chronionego krajobrazu G.-K. oraz w obrębie korytarza ekologicznego G. należącego do sieci korytarzy istotnych dla populacji dużych ssaków leśnych oraz spójności siedlisk leśnych i wodno-błotnych w skali krajowej i kontynentalnej.
Z tych też względów RDOŚ uznał, że zachodzi konieczność m.in.
- przedstawienia aktualnego opisu szaty roślinnej i bioty grzybów ze szczególnym uwzględnieniem gatunków roślin i grzybów objętych ochroną gatunkową oraz rzadkich lub zagrożonych wyginięciem oraz siedlisk przyrodniczych i gatunków mających znaczenie dla Wspólnoty i dokonanie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na szatę roślinną,
- przedstawienia aktualnych informacji na temat gatunków zwierząt objętych ochroną gatunkową oraz rzadkich lub zagrożonych wyginięciem,
- dokonania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na gatunki ptaków i ich siedliska, ze względu na które wyznaczono obszar Natura 2000 Dolina Środkowej W. (kod: [...]) oraz obszar ważny dla ptaków województwa w. Dolina Środkowej W..
- odniesienia się do planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Środkowej W. (kod: [...]), w tym zidentyfikowanych w nim zagrożeń, celów działań ochronnych i działań ochronnych
- oceny oddziaływania przedsięwzięcia na cel wyznaczania obszaru chronionego krajobrazu wynikającego z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336 z późn. zm.). Dokonanie oceny wpływu przedsięwzięcia na krajobraz ze szczególnym uwzględnieniem przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych i planowanych do realizacji. Przedstawienie propozycji działań minimalizujących negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na krajobraz.
Przy czym RDOŚ miał na uwadze, iż w uzupełnieniu k.i.p. wnioskodawca ocenił oddziaływanie przedsięwzięcia na ornitofaunę, jednakże i tak stwierdził potrzebę uwzględnienia ww. okoliczności w raporcie.
W przedmiotowej sprawie Wójt [...] nie będąc związanym treścią opinii, słusznie mając na uwadze ww. okoliczności, zdecydował się w stosunku do planowanego przedsięwzięcia nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Treść uzasadnienia decyzji obu instancji prowadzi do uznania, iż organy wzięły pod uwagę kryteria wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy.
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż przeanalizowano: rodzaj, skalę i cechy przedsięwzięcia, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jego realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania, zasięg oddziaływania, możliwości ograniczenia oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, powiązania z innymi przedsięwzięciami, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, różnorodność biologiczną, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją przedsięwzięcia, gęstość zaludnienia wokół przedsięwzięcia oraz usytuowanie przedsięwzięcia z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska m.in. względem obszarów objętych ochroną, w tym stref ochronnych ujęć wód i obszarów ochronnych zbiorników wód śródlądowych, obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000, a także wpływ na krajobraz.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż dla obszaru Natura 2000 Dolina Środkowej W. zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia 22 lutego 2022 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Dolina Środkowej W. [...] (Dz. Urz. Woj. W.. poz. 1567) ustanowiony został plan zadań ochronnych.
Nie ulega wątpliwości, iż wyżej wymieniony dokument identyfikuje istniejące i potencjalne zagrożenia dla zachowania właściwego stanu ochrony gatunków ptaków i ich siedlisk będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 oraz określa cele działań ochronnych i działania ochronne.
Należy zgodzić się również z Kolegium, iż plan ten został przygotowany w oparciu o wiedzę ekspercką, uwzględniając ekologię oraz preferencje siedliskowe wskazanych gatunków ptaków. Nie można również pominąć faktu, na co zwrócił uwagę organ, że w przypadku ptaków zajęcie terenów rolniczych będzie skutkowało bezpośrednią utratą lub fragmentacją siedlisk łęgowych przede wszystkim dla gatunków gniazdujących na ziemi. Uzupełniająco wskazać należy, iż istniejące na terenie drzewa i krzewy sprzyjać mogą powstawaniu siedlisk.
Nie jest kwestionowane przez organy, iż Spółka w uzupełnieniu z dnia 22 czerwca 2023 r. przedłożyła ocenę oddziaływania na poszczególne gatunki i będące przedmiotem oceny, i co jak wskazuje Skarżąca dokonano w oparciu o obserwacje terenowe, to jednakże w ocenie Sądu wobec powstałych wątpliwości co do oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko zasadnym było nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny i sporządzenia raportu.
W tym miejscy zaznaczyć należy, iż słusznie Kolegium mając na uwadze, że przedsięwzięcie zlokalizowane jest także na terenie obszaru chronionego krajobrazu G.-K. i w obrębie korytarza ekologicznego G. należącego do sieci korytarzy istotnych dla populacji dużych ssaków leśnych oraz spójności siedlisk leśnych i wodno-blotnych w skali krajowej i kontynentalnej odwołało się do zapisów ustawy o ochronie przyrody.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody, ochrona przyrody polega na zachowaniu, zrównoważonym użytkowaniu oraz odnawianiu zasobów, tworów i składników przyrody, m.in. krajobrazu. Stosownie do ust. 2 tego przepisu celem ochrony przyrody jest utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów, zachowanie różnorodności biologicznej a także m.in. ochrona walorów krajobrazowych. Cele te są realizowane właśnie m.in. poprzez obejmowanie zasobów, tworów i składników formami ochrony przyrody (art. 3 ustawy o ochronie przyrody). Według art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody obowiązkiem organów administracji publicznej i osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych oraz osób fizycznych jest dbałość o przyrodę będącą dziedzictwem i bogactwem narodowym. Stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, obszar chronionego krajobrazu obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe ze względu na możliwość zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem lub pełnioną funkcją korytarzy ekologicznych.
Natomiast w myśl art. 5 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, korytarz ekologiczny to obszar umożliwiający migracje roślin, zwierząt lub grzybów. Stosownie do art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody na obszarze chronionego krajobrazu mogą być wprowadzane zakazy, m.in. realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Według ust. 3 tej normy prawnej, zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę obszaru chronionego krajobrazu.
Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż samo wymienienie w rozporządzeniu instalacji fotowoltaicznych zajmujących znacznie mniejsze obszary niż planowana inwestycja, na obszarach objętych formami ochrony przyrody wskazuje, że zachodzić może oddziaływanie na środowisko. Powyższe przy uwzględnieniu wszystkich występujących na terenie inwestycji form ochrony przyrody już samo w sobie, mając na uwadze cele regulacji chroniących środowisko, mogło stanowić podstawę nałożenia obowiązku przeprowadzenia oddziaływania na środowisko.
Zgodzić należy się z organem, iż w przypadku, gdy zabudowa systemami fotowoitaicznymi przekracza wskazane w rozporządzeniu kwalifikacyjnym wartości (w rozpatrywanym przypadku 12 ha) staje się - z woli prawodawcy - przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Konsekwentnie, skoro kryterium kwalifikującym do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko jest w tym przypadku powierzchnia zabudowy, tak jak w przypadku innej zabudowy przemysłowej, im ta powierzchnia jest większa, tym wnikliwiej należy analizować kryteria wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy, wśród których na "pierwszym miejscu" wymieniono skalę przedsięwzięcia i wielkość zajmowanego terenu.
W ślad za organem zaznaczyć należy, iż dopiero w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko - w sporządzanym w jej ramach raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko - przedstawia się "opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności (...) przewidywane rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów, wynikające z fazy realizacji i eksploatacji lub użytkowania planowanego przedsięwzięcia (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy). W karcie informacyjnej przedsięwzięcia należy wskazać "tylko" podstawowe informacje o rozwiązaniach chroniących środowisko oraz "rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko". To raport o oddziaływaniu na środowisko jest miejscem, w którym określa się przewidywane oddziaływanie analizowanych wariantów na środowisko (art. 66 ust. 1 pkt 6), opisuje się metody prognozowania zastosowane przez wnioskodawcę oraz opisuje się przewidywane znaczące oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, obejmujące bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane, krótko-, średnio- i długoterminowe, stałe i chwilowe oddziaływania na środowisko, wynikające z istnienia przedsięwzięcia, wykorzystywania zasobów środowiska oraz emisji (art. 66 ust. 1 pkt 8), To również raport o oddziaływaniu na środowisko jest miejscem na przedstawienie zagadnień w formie graficznej oraz przedstawienie zagadnień w formie kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień oraz umożliwiającej kompleksowe przedstawienie przeprowadzonych analiz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 66 ust, 1 pkt 13 i 14).
Jeśli więc w toku postępowania w sprawie kwalifikacji przedsięwzięcia do oceny oddziaływania na środowisko okaże się, że "podstawowe informacje" zawarte w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie pozwalają na jednoznaczne określenie jego oddziaływania na środowisko i organ właściwy wyraża wolę otrzymania danych szczegółowych, które zawarte mogą zostać tylko w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, ma oczywiście prawo stwierdzić potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i nałożyć obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Natomiast działania podejmowane przez inwestora w toku postępowania tj. obszerne uzupełnienia k.i.p. stanowią próbę uniknięcia konieczności przeprowadzenia szczegółowej oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu zgodnie z wytycznymi organu.
Podsumowując mając na uwadze, iż teren, na którym planowana jest inwestycja to obszary rolne otoczone przez lasy położone na terenie objętych różnymi formami ochrony wymaga szczegółowej analizy w toku postępowania oceny oddziaływania na środowisko. Organy orzekające jak i RDOŚ słusznie uznały, iż wpływu przedmiotowej inwestycji na środowisko nie można jednoznacznie ocenić i przewidzieć na obecnym etapie postępowania.
Wbrew zarzutom skargi, na powyższe nie pozwalają bowiem dane przedstawione w karcie informacyjnej przedsięwzięcia z uwzględnieniem dokonanych obszernych uzupełnień.
Zdaniem Sądu, w okolicznościach badanej sprawy konieczne jest zbadanie wpływu planowanej inwestycji na środowisko z punktu widzenia ustanowionych w tym zakresie form ochrony. Powyższej oceny nie zmienia okoliczność obowiązującego audytu krajobrazowego uchwalonego w dniu 27 marca 2023 r. przez Sejmik Wojewódzki.
Z powyższych względów Sąd za niezasadnie uznał zarzuty naruszenie art. 63 i 66 ustawy, w związku z art. 3 ust. 1 pkt 54a lit. b rozporządzenia poprzez nałożenie obowiązku przeprowadzenia oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu w niniejszym postępowaniu.
Za niezasadny Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 7 i 124 K.p.a.. W ocenie Sądu dokonanie w sprawie ustalenia faktyczne są wystarczające, na co wskazuje argumentacja niniejszego uzasadnienia, do wydania zaskarżonego postanowienia. Ponadto, wbrew stanowisku Skarżącego, postanowienia obu instancji zawierają uzasadnienia faktyczne i prawne. Organy w swoich uzasadnieniach wskazały przesłanki jakimi kierowały się przy wydaniu zaskarżonych postanowień. W szczególności postanowienie organu odwoławczego w obszernym uzasadnieniu wyjaśnia motywy jakimi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Wyrok wydany został w postępowaniu uproszczonym (art. 119 pkt 3 p.p.s.a.), na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).