Lexedit
Wróć do analizy orzeczenia
Pełny tekst orzeczenia

II SA/Po 69/21

Oryginalna, niezmieniona treść orzeczenia. Jeżeli chcesz przeczytać analizę (zagadnienia prawne, podstawa prawna, argumentacja, rozstrzygnięcie), wróć do strony orzeczenia.

II SA/Po 69/21 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2021-06-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Edyta Podrazik /przewodniczący/
Jan Szuma
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 6340/21 - Wyrok NSA z 2025-01-09
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Zarządu K. sp. z o.o. z siedzibą w K. z dnia [...] grudnia 2020 r., [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od K. na rzecz P. B. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., bez numeru, Zarząd Spółki K. Sp. z o.o. (dalej jako "organ" lub "Spółka") po rozpoznaniu wniosku P. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy o udostępnienie informacji publicznej utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji Spółka wskazała, iż P. B. w dniu [...] listopada 2020 r. zwróciła się do Spółki K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. drogą mailową z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie:
- kosztów poniesionych przez Spółkę w 2020 roku z tytułu usług prawnych świadczonych przez Kancelarię [...] ul. [...], [...],
- kosztów poniesionych przez Spółkę w 2020 roku (za 10 miesięcy) z tytułu usług prawnych świadczonych przez [...] [...],
- wynagrodzenia Prokurenta Spółki za ostatni pełny miesiąc.
P. B. wskazał, że żądane informacje mają zostać przesłane drogą mailową na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej.
Dalej Spółka podniosła, iż organ pierwszej instancji wskazał, że stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") "podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa".
Organ pierwszej instancji podkreślił, że osoby o których informację w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwrócił się Pan P. B. nie wyraziły zgody na ujawnienie tych informacji powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, a w przypadku Kancelarii [...] również na ochronę danych osobowych i prawa do prywatności.
W ocenie organu pierwszej instancji osoby te przedstawiły obszerne uzasadnienie oraz argumenty prawne w zakresie odnoszącym się do podstaw prawnych odmowy udzielenia informacji publicznej w szczególności powołując się na fakt, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy składają się zarówno na jej aspekt materialny odnoszący się do sposobów zabezpieczeń tych informacji jak również na aspekt formalny czyli wolę utajnienia tych informacji, którą to wolę wyraziły w sposób zdecydowany.
Również w aspekcie dysponowania tymi informacjami przez Spółkę zostało podkreślone, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w aspekcie materialnym i formalnym bowiem Spółka stosuje środki zabezpieczenia tych informacji, a dostęp do tych informacji ma ograniczony krąg osób zajmujący się rozliczeniem tych umów oraz Spółka wyraża wolę ochrony tych informacji. Spółka stosuje adekwatne i analogiczne środki zabezpieczeń tych informacji jak osoby których dotyczyło zapytanie o ujawnienie tych informacji.
Ponadto wymaga podkreślenia, że osoby fizyczne i prawne, o których udostępnienie danych zwrócił się P. B. świadczą usługi na rzecz Spółki niemniej nie biorą udziału w wykonywaniu władztwa publicznego w aspekcie czynności wykonywanych przez Spółkę w obszarze zadań publicznych i nie są osobami pełniącymi funkcję publiczną, a tym samym ich prywatność podlega dodatkowej ochronie określonej art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
P. B. w dniu [...] grudnia 2020 r. zaskarżył decyzję K. sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2020 r. w części dotyczących kosztów poniesionych przez Spółkę w 2020 roku z tytułu usług prawnych świadczonych przez Kancelarię [...] oraz kosztów poniesionych przez Spółkę w 2020 roku (za 10 miesięcy) z tytułu usług prawnych świadczonych przez Kancelarię [...]
Odwołujący wskazał, że objęte wnioskiem żądanie mieści się w pojęciu informacji publicznej, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d) i e) u.d.i.p., albowiem odnosi się do informacji o gospodarowaniu majątkiem spółki komunalnej, która prowadząc działalność gospodarczą korzysta z majątku publicznego i wykonuje zadania publiczne.
Odwołujący wskazał również, że ograniczenie dostępności informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy lub prywatność osoby fizycznej ma charakter wyjątku od zasady. Przesłanki przemawiające za nieudzieleniem informacji publicznej ze wskazanej przyczyny muszą być rzeczywiste i precyzyjnie określone. Aby jednak dana informacja podlegała ochronie na podstawie przepisu art. 11 ust. 2 u.d.i.p. musi zostać spełniona zarówno przesłanka formalna (wola utajnienia danych informacji) jak i materialna (charakter informacji).
Odwołujący wskazał również, że w niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione w szczególności spełnienie przesłanki materialnej - zbadanie charakteru informacji o wysokości wynagrodzenia za usługi prawne oraz, że oparcie decyzji jedynie na podstawie dowolnej deklaracji przedsiębiorców musi być uznane za wadliwe.
W dalszej części uzasadnienia Spółka wskazała, iż w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p. koniecznym było zwrócenie się przez organ I instancji o stanowisko podmiotów, których informacje mają być ujawnione czy informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i czy wyrażają zgodę na ich ujawnienie. Wymaga podkreślenia, że podmioty te w sposób zdecydowany i kategoryczny stwierdziły, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i że nie wyrażają oni zgody na ich ujawnienia. Wymaga dodatkowo podkreślenia, że podmioty te nie zrzekły się przysługującego im prawa zarówno do prywatności jak i w zakresie ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.
Podmioty nie wyraziły zgody na ujawnienie informacji publicznej przedstawiając obszerne uzasadnieni w tym zakresie ze szczególnym powołaniem się na fakt, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa bowiem informacje te stanowią informację finansową posiadające wartość gospodarczą, która nie jest znana osobom zwykle zajmującym się tego rodzaju informacjami oraz nie jest łatwo dostępna dla tego rodzaju osób, a podmioty te podjęły istotne działania w celu utrzymania tej informacji w ścisłej poufności.
Nadto podmioty te wskazały, że informacje te znajdują się na specjalnym folderze gdzie przechowywane są zawarte umowy o obsługę prawną z klientami, są dostępne wyłącznie dla ograniczonego kręgu osób, którzy zajmują się rozliczeniem tych umów oraz są dedykowane do kontaktu z tymi klientami. Nośniki elektroniczne na których znajdują się przedmiotowe informacje są w odpowiedni sposób zabezpieczone. Informacje w aspekcie tych podmiotów nie mają charakteru publicznego, a poszczególnym pracownikom tych podmiotów jest znany jedynie fakt obsługi takiego klienta. Natomiast nie są znane szczegółowe warunki umowy, stawki oraz globalny koszt obsługi.
Nadto mec. M. G. wskazał ponad to co zostało stwierdzone powyżej, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa oraz dotyczy jego danych osobowych jako osoby fizycznej i nie wyraża zgody na ich ujawnienie.
Również Spółka zajęła stanowisko w zakresie informacji przez nią posiadanych, a o udostępnienie których zwracał się Odwołujący wskazując, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w aspekcie materialnym i formalnym bowiem Spółka stosuje środki zabezpieczenia tych informacji, a dostęp do tych informacji ma ograniczony krąg osób zajmujący się rozliczeniem tych umów oraz Spółka wyraża wolę ochrony tych informacji. Spółka stosuje adekwatne i analogiczne środki zabezpieczeń tych informacji jak osoby których dotyczyło zapytanie o ujawnienie tych informacji.
Dodatkowo podkreśliła, że te informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa bowiem są to informacje finansowe w odniesieniu do których Spółka wyraziła wolę ich ochrony i podjęła adekwatne środki ochrony tych informacji.
W ocenie Spółki osoby fizyczne i prawne, o których udostępnienie danych zwrócił się P. B. świadczą usługi na rzecz Spółki niemniej nie biorą udziału w wykonywaniu władztwa publicznego w aspekcie czynności wykonywanych przez Spółkę w obszarze zadań publicznych i nie są osobami pełniącymi funkcję publiczną, a tym samym ich prywatność podlega dodatkowej ochronie określonej art. 5 ust. 2 u.d.i.p..
W świetle powyższego organ drugiej instancji uznał argumentacje przedstawioną przez właścicieli informacji za uzasadnioną i stanowiąca podstawę faktyczną jak i prawną podjęcia niniejszej decyzji.
Spółka uznała, że informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.
Organ podkreślił, że analiza niniejszego stanu faktycznego jak i prawnego prowadzi do wniosku, że w tym konkretnym przypadku mamy do czynienia z innymi informacjami posiadającymi wartość gospodarczą, a mianowicie informacjami finansowymi, które nie są znane powszechnie osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji oraz nie są łatwo dostępne dla tych osób, a podmioty (osoby fizyczne i prawne) uprawnione do korzystania z tych informacji lub uprawnione do rozporządzania nimi podjęły istotne działania w celu utrzymania ich w poufności. Co jednoznacznie wskazuje na fakt, że informacje te stanowią informacje finansowe, które z uwagi na wypełnienie wszystkich wskazanych powyżej przesłanek podmiotowych jak i przedmiotowych definicji tajemnicy przedsiębiorstwa taka tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł P. B. zarzucając jej naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP;
2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2018.419 j.t., dalej jako "u.z.n.k.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegającą na dowolnej kwalifikacji wnioskowanych przez Skarżącego informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa (tajemnicę przedsiębiorcy) w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k., co skutkowało nieprawidłowym uznaniem przez Spółkę, że wnioskowane przez Skarżącego informacje w zakresie wydatkowania środków publicznych w związku z obsługą prawną Spółki, stanowiące informację publiczną nie podlegają udostępnieniu z uwagi na ograniczenia określone przez art. 5 ust. 2 u.d.i.p., podczas gdy:
- wnioskowane informacje nie posiadają wartości gospodarczej dla Spółki oraz podmiotów prowadzących obsługę prawną Spółki;
- podmioty prowadzące obsługę prawną Spółki nie podjęły niezbędnych działań w celu zachowania poufności wnioskowanych informacji (wynagrodzenie - koszty poniesione przez Spółkę) bowiem powinny one nastąpić w momencie składania odpowiednich dokumentów (nawiązywania współpracy), a nie w następstwie wniosku o udzielenie informacji,
- nie jest dopuszczalne zastrzeżenie przez przedsiębiorcę tajemnicą przedsiębiorstwa, czy też tajemnicą przedsiębiorcy informacji dotyczących otrzymanego wynagrodzenia, jeżeli dotyczy to wydatkowania środków publicznych, co wynika z ogólnej zasady jawności finansów publicznych,
co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w bezpośredni sposób doprowadziły organ do uznania, że w niniejszej sprawie nie istnieją przesłanki obligujące Spółkę do udostępnienia wnioskowanej przez Skarżącego informacji publicznej;
3. art. 107 §1 i §3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez brak zawarcia imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenia podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję (art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p.). Ponadto w decyzji Spółka nie zawarła pouczenia;
4. art. 16 ust. 1-2 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez lakoniczne uzasadnienie rozstrzygnięcia, podczas gdy decyzja uznająca daną informację za tajemnicę przedsiębiorstwa wymaga wnikliwego uzasadnienia. Spółka w szczególności nie wskazała w jaki sposób wnioskowana informacja (koszty obsługi prawnej) posiada wartość gospodarczą i jaki miałoby skutek jej udostępnienie;
5. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na stwierdzeniu, że żądane informacje publiczne stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa (tajemnicę przedsiębiorcy) w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., w sytuacji, gdy ta okoliczność nie została przez Spółkę dostatecznie wyjaśniona, z uwagi na brak obiektywnej weryfikacji przez Spółkę wyjaśnień podmiotów prowadzących obsługę prawną świadczących o tym, że wynagrodzenie otrzymywane od Spółki stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. W konsekwencji decyzja została oparta na arbitralnym stanowisku podmiotów prowadzących obsługę prawną Spółki co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
6. art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmownej w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw i bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy mające wpływ na wynik sprawy;
7. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji K. Sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2020 roku w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji K. Sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2020 r w części dotyczącej odmowy udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie: kosztów poniesionych przez Spółkę w 2020 roku z tytułu usług prawnych świadczonych przez Kancelarię [...] oraz kosztów poniesionych przez Spółkę w 2020 roku (10 miesięcy) z tytułu usług prawnych świadczonych przez Kancelarię [...]
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie powtarzając zasadniczo stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Spółka podniosła również, iż w kontekście treści pisma Skarżącego należy wskazać, że Spółka jak i Skarżący rozmijają się w zakresie definicji pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa bowiem w ocenie Spółki definicja ta nie sprowadza się jedynie do definicji wyrażonej w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. ale obejmuje również szerszy niż przewidziany w tym przepisie katalog. W rozumieniu Spółki tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności i nie jest wymagana dla uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa spełnianie przez tę informację przesłanki gospodarczej wartości informacji. Niemniej w tym konkretnym przypadku w ocenie Spółki informacje których udostępnienia domagał się Skarżący taką wartość gospodarczą zawierały bowiem są to informacje finansowe istotne z punktu widzenia działalności gospodarczej Spółki, których ochrony w sensie materialnym i formalnym podejmuje się Spółka
Jednocześnie Spółka podkreśliła, że nie podziela stanowiska wyrażonego w Skardze przez Skarżącego, że aby istniała podstawa odmowy udzielenia określonej informacji w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej to informacje te muszą zawierać w sobie jak to podkreślił Skarżący jakąś szczególną wartość gospodarczą. Jak to zostało już wyżej podkreślone, za informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorstwa w świetle orzecznictwa Naczelnego Sadu Administracyjnego można uznać również informację, która takiego przymiotu nie posiada. Niemniej jak zostało wykazane przez Spółkę informacja tak zarówno dla podmiotów, których dotyczyła jak również dla samej Spółki taką informację o wartości gospodarczej stanowi, bowiem jest informacją o wydatkach i przychodach z działalności, a informacje finansowe co do zasady stanowią informację gospodarczą w szczególności informacje o dochodach, które uzyskuje się na podstawie współpracy z określonym podmiotem. Informacje te dostępne są dla organów kontroli skarbowej natomiast nie mają charakteru informacji powszechnie dostępnej.
Spółka wskazała, iż podkreślenia wymaga szczególny wrażliwy charakter informacji, których ujawnienia domaga się Skarżący. Skarżący nie domaga się ujawnienia informacji hipotetycznej np. o zawartej umowie, która może, a nie musi być realizowana ze względu na jej ramowy charakter. Skarżący domaga się ujawnienia informacji stricte finansowej dostępnej dla bardzo ograniczonego kręgu osób w tym urzędów kontroli skarbowej, która jest ściśle chroniona przez podmioty nią dysponujące, które w sposób ścisły ograniczają krąg osób mających do niej dostęp. Z punktu podmiotu, których ta informacja dotyczy jest to informacja o przychodach osiągniętych z danej umowy i ma walor gospodarczy. Z punktu widzenia Spółki odnosi się ona do jej kosztów obsługi prawnej co powoduje, ze jej wartość jest ściśle gospodarcza, a wartość tą Spółka chroni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu [...] Sp. z o.o. z siedziba w K. o utrzymaniu w mocy decyzji własnej odmawiającej udostępnienia informacji publicznej.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia, iż Spółka jako podmiot w którym M. K. posiada 100 % udziałów w kapitale zakładowym jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Ponadto poza sporem pozostaje kwestia, iż żądane informacje o wydatkach poniesionych na wynagrodzenie pełnomocników stanowią informację publiczną.
W tym miejscu wskazać należy, iż Sąd nie dopatrzył się sugerowanego w odpowiedzi na skargę (pkt. V.6) nadużycia prawa i próby pozyskania informacji we własnej sprawie. Fakt, iż Kancelaria reprezentowała w jednej ze spraw Spółkę w sporze ze Skarżącym nie oznacza, iż wniosek o udzielenie informacji o kosztach poniesionych w całym 2020 r., a nie wyłącznie związanych z ww. sprawy, stanowi próbę pozyskania informacji we własnej sprawie.
Analizując skargę i odpowiedź na skargę wskazać należy, iż przedmiotem sporu jest kwestia czy Spółka zasadnie odmówiła udostępnienia żądanej informacji powołując się w tym zakresie na tajemnicę przedsiębiorcy i częściowo na ochronę prywatności, o których mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p..
Zatem zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma wykładnia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
W pierwszej kolejności Sąd postanowił odnieść się do kwestii powołania się częściowo na ochronę prywatności osoby fizycznej tj. mec. M. G.. W tym miejscu wskazać należy, iż w tym zakresie organ niezasadnie powołał się na ochronę prywatności. W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż wniosek dotyczył wynagrodzenia jakie otrzymał mec. M. G. od Spółki w 2020 r., a więc wniosek dotyczył kwestii gdzie ww. działał jako przedsiębiorca świadcząc na rzecz Spółki usługi prawne.
W tym miejscu wskazać, iż stosownie do art. 2 ustawy z dnia [...] kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U.2018.419 j.t., dalej jako "u.z.n.k.) przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które prowadząc, chociażby ubocznie, działalność zarobkową lub zawodową uczestniczą w działalności gospodarczej.
Z tych też względów w niniejszej sprawie, z uwagi na treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wysokości kosztów poniesionych na obsługę prawną, adwokata świadczącego na rzecz Spółki usługi prawne traktować należy jako przedsiębiorcę, a nie osobę prywatną.
Odnosząc się natomiast do kwestii odmowy udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa w ocenie Sądu w niniejszej sprawie jest ona przedwczesne.
Pojęcie "tajemnica przedsiębiorcy", którym ustawodawca posłużył się w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wywodzi się z art. 11 ust. 4 u.z.n.k., który stanowi, że tajemnicą przedsiębiorstwa są nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
W orzecznictwie wskazuje się, że tajemnica przedsiębiorcy i tajemnica przedsiębiorstwa w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej.
Tajemnica przedsiębiorcy w istocie zawiera się w tajemnicy przedsiębiorstwa, a jedyna różnica polega na złagodzeniu wymogów formalnych tajemnicy poprzez brak konieczności wystąpienia przesłanki jej gospodarczego znaczenia dla przedsiębiorcy. Tak rozumiana tajemnica przedsiębiorcy zawiera dwa elementy: materialny oraz formalny - wola utajnienia danych informacji.
Tym samym możliwość ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej poprzez powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy będzie uzasadnione wyłącznie wówczas, gdy zostaną spełnione następujące przesłanki:
1) brak wcześniejszego upublicznienia określonych informacji znajdujących się w dokumentacji wniesionej przez przedsiębiorcę;
2) podjęcie przez przedsiębiorcę niezbędnych działań w celu zachowania poufności takich informacji
3) uprawdopodobnienie, że informacje te mają ze względu na swój charakter szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę.
Z powyższych względów Sąd nie podziela stanowiska Spółki, wyrażonego w odpowiedzi na skargę, iż tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich poufności i nie jest wymagana dla uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa spełnianie przez tę informację przesłanki gospodarczej wartości informacji.
Dla uznania, iż mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy nie jest wystarczające jedynie oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą. Aby takie zastrzeżenie było skuteczne, konieczne jest dokładne wyjaśnienie, dlaczego konkretne, żądane informacje posiadają określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża. Powinno być ono przedstawione przez organ odmawiający udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji odmownej.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejsze sprawy wskazać należy, iż o ile Spółka wykazała, iż podjęto stosowne działania celem utajnienia żądanej informacji, to jednak w zakresie uprawdopodobnienia, że informacje te mają ze względu na swój charakter szczególną wartość gospodarczą lakoniczne stwierdzono, że informacje te dotyczą dochodów Kancelarii czy też wydatków Spółki i z tego tytułu mają już wartość gospodarczą. Takie uzasadnienie w ocenie składu orzekającego jest niewystarczające.
Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (w skrócie "u.f.p.") gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Przyjąć zatem należy, że informacje o gospodarowaniu środkami publicznymi stanowią informację publiczną, dostępną w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie zgodnie z art. 35 u.f.p. klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.
Zatem nie ulega wątpliwości, iż celem regulacji dotyczących możliwości kwalifikowania określonych danych jako tajemnica przedsiębiorcy jest niewątpliwie ochrona informacji, które mają wartość gospodarczą – są istotne z punktu widzenia funkcjonowania na wolnym rynku w kontekście konkurencyjności względem innych podmiotów, prowadzących działalność w tym samym czy podobnym zakresie lub segmencie rynku, bądź – z innego powodu – zainteresowanych uzyskaniem określonych danych w celu ich wykorzystania w opozycji do interesu danego podmiotu gospodarczego w ramach działalności rynkowej. Ochrona poufności danych ma więc na celu zapewnienie uczciwej konkurencji na rynku, w kontekście realiów swobody działalności gospodarczej.
W tym kontekście, zdaniem Sądu organ nie przedstawił żadnej racjonalnej argumentacji, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy.
W niniejszej sprawie decyzje poddane kontroli Sądu nie wypełniają przesłanek umożliwiających w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie dostępu do żądanej przez Skarżącego informacji publicznej. Otóż w uzasadnieniach wydanych przez Spółkę decyzji administracyjnych nie uprawdopodobniono poprzez stosowną argumentację czy informacje o których udostępnienie wystąpił Skarżący posiadają dla przedsiębiorcy szczególną wartość gospodarczą, a w konsekwencji, że ich ujawnienie mogłoby narazić Spółkę na szkodę.
Wobec powyższego na chwilę obecną nie można było poprzez analizę motywów Spółki stwierdzić zasadności odmowy udostępnienia informacji publicznej podyktowanej koniecznością ochrony tajemnicy przedsiębiorcy.
Na gruncie niniejszej sprawy należy podkreślić, iż w sytuacji, gdy płatności za obsługę prawną dokonuje podmiot dysponujący majątkiem publicznym, wartość, jaką jest konstytucyjne uprawnienie obywateli (a także innych podmiotów) do informacji publicznej dla umożliwienia weryfikowania sposobu rozporządzania środkami publicznymi, jest wartością wyższą od bliżej niesprecyzowanego interesu przedsiębiorcy, w postaci ochrony potencjalnej tajemnicy.
Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd orzecznictwa, iż w sytuacji gdy dochodzi do kontaktów gospodarczych pomiędzy podmiotami finansów publicznych a prywatnymi przedsiębiorcami, podmioty te (w analizowanej sprawie - podmiot świadczący usługi z zakresu obsługi prawnej) muszą liczyć się z tym, iż z uwagi na transparentność działań organów państwa i samorządu terytorialnego, będą musiały zrezygnować z części swoich uprawnień w tym m.in. w zakresie ochrony szeroko rozumianej tajemnicy przedsiębiorstwa. Ograniczenia tych uprawnień czerpią bowiem swe źródło z regulacji zawartej w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, stanowiącej, iż gospodarka środkami publicznymi jest jawna. W tych przypadkach rozpatrując wniosek o udostępnieni informacji publicznej należy skupić ciężar badania na źródle finansowania, a nie roli podmiotu otrzymującego wynagrodzenie wynikające z zawartej umowy cywilnoprawnej (zob. wyrok WSA w Gorzowie z dnia 20 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 197/20, CBOSA).
Rozpoznając sprawę ponownie organ jeszcze raz dokona oceny wniosku o udostępnienie informacji publicznej z punktu widzenia zaistnienia przesłanki tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu zaprezentowanym w niniejszym orzeczeniu. Następnie Spółka w zależności od poczynionych ustaleń podejmie stosowne czynności, a w razie wydania decyzji odmownej należycie uprawdopodobni, że informacje o które wnioskuje Skarżący mają ze względu na swój charakter szczególną wartość gospodarczą, co w konsekwencji ich ujawnienia mogłoby narazić takiego przedsiębiorcę na szkodę.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. uwzględniając wysokość poniesionego przez Skarżącego wpisu sądowego od skargi.