II SA/Po 681/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku E. K. i M. K. o umorzenie lub rozłożenie na raty administracyjnej kary pieniężnej nałożonej za usunięcie drzewa bez zezwolenia. Organy obu instancji odmówiły przyznania ulg, argumentując niespełnieniem kryteriów dochodowych do umorzenia części kary (dochód przekraczał 50% minimalnego wynagrodzenia) oraz uchybieniem terminu do złożenia wniosku o rozłożenie kary na raty (wniosek złożono po 14 dniach od ostateczności decyzji). Skarżący odwołali się, podnosząc m.in. brak wiedzy prawnej co do terminu oraz możliwość zastosowania przepisów K.p.a. o ważnym interesie strony. WSA w Poznaniu uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia części kary ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Stwierdził również, że organy prawidłowo poinformowały o terminie złożenia wniosku o rozłożenie na raty niezaległej kary, a wniosek ten został złożony po terminie. Jednakże, Sąd wskazał, że skoro wniosek o rozłożenie na raty wpłynął po terminie, stanowił on w istocie wniosek o rozłożenie na raty zaległej kary pieniężnej. W tym zakresie zastosowanie powinien znaleźć art. 189k § 1 pkt 2 K.p.a., a organy powinny rozważyć, czy istnieją przesłanki ważnego interesu publicznego lub strony do udzielenia takiej ulgi. W związku z tym, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rozłożenia na raty zaległych administracyjnych kar pieniężnych, w szczególności rozróżnienie między przepisami K.p.a. a przepisami szczególnymi (ustawa o ochronie przyrody) oraz znaczenie zasady lex specialis derogat legi generali.
Dotyczy specyficznej sytuacji kar administracyjnych za usunięcie drzewa, ale zasady interpretacji przepisów procesowych i materialnych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wniosek o rozłożenie na raty zaległej administracyjnej kary pieniężnej powinien być rozpatrywany na gruncie przepisów K.p.a., czy też ustawy o ochronie przyrody, w sytuacji gdy ustawa o ochronie przyrody reguluje jedynie rozłożenie na raty kary niezaległej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o rozłożenie na raty zaległej administracyjnej kary pieniężnej powinien być rozpatrywany na gruncie art. 189k § 1 pkt 2 K.p.a., ponieważ przepisy ustawy o ochronie przyrody regulują jedynie rozłożenie na raty kary niezaległej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że skoro wniosek o rozłożenie na raty wpłynął po terminie do złożenia wniosku o rozłożenie na raty niezaległej kary, stanowi on w istocie wniosek o rozłożenie zaległej kary. W takim przypadku zastosowanie znajduje art. 189k § 1 pkt 2 K.p.a., a nie przepisy ustawy o ochronie przyrody, które dotyczą tylko kar niezaległych.
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia 50% administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo odmówiły umorzenia 50% kary, ponieważ dochód skarżących przekraczał ustalone kryterium dochodowe (50% minimalnego wynagrodzenia).
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że dochód skarżących, zarówno na podstawie PIT-36 za 2022 r., jak i bieżących dochodów w 2024 r., przekraczał kwotę stanowiącą 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, co wykluczało możliwość skorzystania z ulgi na podstawie art. 89 ust. 11 ustawy o ochronie przyrody.
Czy organy administracji prawidłowo odmówiły umorzenia odsetek za zwłokę od administracyjnej kary pieniężnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd uznał rozstrzygnięcie organu I instancji w tym zakresie za prawidłowe, mimo że uzasadnienie mogło być czytelniejsze.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ I instancji prawidłowo odmówił umorzenia odsetek, wskazując na brak podstaw prawnych do ich umorzenia w sytuacji, gdy nie było podstaw do umorzenia lub rozłożenia na raty samej kary. Organ odwoławczy błędnie uznał, że brak podstaw do ulg w karze automatycznie wyklucza umorzenie odsetek, jednakże rozstrzygnięcie organu I instancji było prawidłowe.
Czy organy administracji prawidłowo poinformowały strony o terminie złożenia wniosku o rozłożenie na raty kary pieniężnej i czy uchybienie temu terminowi z powodu braku wiedzy prawnej może być usprawiedliwione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organy prawidłowo poinformowały o terminie, a brak wiedzy prawnej nie zwalnia strony z obowiązku dbałości o własne interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pouczenia w decyzjach organów były wystarczające i zgodne z przepisami K.p.a. (art. 8 i 9), a strony miały obowiązek dbać o własne interesy i prawidłowo rozumieć pojęcia prawne. Brak wiedzy prawnej nie stanowi usprawiedliwienia dla uchybienia terminowi.
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 189a § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy działu IVa K.p.a. stosuje się w sprawach kar administracyjnych, z wyjątkiem sytuacji, gdy przepisy odrębne regulują daną kwestię (np. udzielanie ulg).
k.p.a. art. 189k § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przypadki, w których organ może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej, w tym umorzenie odsetek (pkt 4) oraz rozłożenie na raty zaległej kary (pkt 2).
u.o.p. art. 88 § 8
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Możliwość rozłożenia kary pieniężnej na raty na wniosek złożony w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stała się ostateczna.
u.o.p. art. 89 § 11
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Możliwość umorzenia 50% kary pieniężnej osobom fizycznym, gdy dochód miesięczny na członka gospodarstwa domowego nie przekracza 50% minimalnego wynagrodzenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja decyzji ostatecznej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania dla dobra publicznego.
k.p.a. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek udzielania stronom wskazówek i wyjaśnień.
k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
u.o.f.p. art. 64 § 1 pkt 2 lit. a i b
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Należności z tytułu kar pieniężnych jako dochód budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
u.o.f.p. art. 60 § pkt 7
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Umorzenie należności publicznoprawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność rozpatrzenia wniosku o rozłożenie na raty zaległej kary pieniężnej na gruncie art. 189k § 1 pkt 2 K.p.a., a nie tylko ustawy o ochronie przyrody.
Odrzucone argumenty
Umorzenie 50% kary ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. • Umorzenie odsetek za zwłokę. • Usprawiedliwienie uchybienia terminu do złożenia wniosku o rozłożenie na raty z powodu braku wiedzy prawnej.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy ustawy o ochronie przyrody w zakresie udzielania ulg w spłacie administracyjnych kar pieniężnych za usunięcie drzewa lub krzewu bez zezwolenia należy uznać za lex specialis wobec przepisów ogólnych dotyczących udzielania ulg w spłacie administracyjnych kar pieniężnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz w ustawie o finansach publicznych. • Przepis ten nie stawia organu administracji w pozycji pełnomocnika strony, a samej strony nie zwalnia od wszelkiej aktywności procesowej i należytej dbałości o własne interesy. • Skoro wniosek o rozłożenie administracyjnej kary pieniężnej wpłynął do organu już po terminie wskazanym w art. 88 ust. 8 u.o.p., jest to w istocie wniosek o rozłożenie na raty zaległej administracyjnej kary pieniężnej.
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Daniel
asesor
Wiesława Batorowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozłożenia na raty zaległych administracyjnych kar pieniężnych, w szczególności rozróżnienie między przepisami K.p.a. a przepisami szczególnymi (ustawa o ochronie przyrody) oraz znaczenie zasady lex specialis derogat legi generali."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kar administracyjnych za usunięcie drzewa, ale zasady interpretacji przepisów procesowych i materialnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów proceduralnych (K.p.a.) i materialnych (ustawa o ochronie przyrody) oraz jak kluczowe może być rozróżnienie między karą zaległą a niezaległą w kontekście ulg. Pokazuje też praktyczne problemy obywateli z interpretacją przepisów.
“Czy kara za wycięcie drzewa może być rozłożona na raty? Sąd wyjaśnia zawiłości prawne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.