II SA/Po 609/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Miasta i Gminy O. na decyzję SKO, uznając, że wniosek o zmianę terminu i lokalizacji nasadzeń zastępczych nie mógł być uwzględniony po wygaśnięciu pierwotnej decyzji zezwalającej na usunięcie drzew.
Miasto i Gmina O. złożyło wniosek o zmianę decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, domagając się przesunięcia terminu i zmiany lokalizacji nasadzeń zastępczych z powodu planowanej przebudowy drogi. Wniosek został złożony na krótko przed wygaśnięciem pierwotnej decyzji. Organy administracji odmówiły zmiany, wskazując na wygaśnięcie decyzji i brak możliwości jej modyfikacji po terminie. WSA w Poznaniu oddalił skargę, potwierdzając, że wniosek o zmianę decyzji administracyjnej może być rozpoznany tylko wtedy, gdy decyzja pozostaje w obrocie prawnym.
Sprawa dotyczyła skargi Miasta i Gminy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany zezwolenia na usunięcie drzew. Pierwotna decyzja z marca 2020 r. zezwalała na usunięcie 53 drzew i zobowiązywała gminę do wykonania nasadzeń zastępczych do 30 kwietnia 2021 r. W marcu 2021 r. gmina złożyła wniosek o zmianę lokalizacji i przedłużenie terminu nasadzeń z powodu planowanej przebudowy drogi. Starosta odmówił zmiany, powołując się na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, który umorzył postępowanie uzgodnieniowe z powodu wygaśnięcia pierwotnej decyzji. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca gmina zarzucała naruszenie przepisów KPA, w tym brak obligatoryjnego zawieszenia postępowania i opieszałość organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że wniosek o zmianę decyzji administracyjnej może być rozpoznany tylko wtedy, gdy decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Ponieważ pierwotna decyzja wygasła z upływem terminu, nie można było jej zmienić na podstawie art. 155 KPA. Sąd odrzucił również argument o konieczności zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA, wskazując, że instytucja uzgodnienia z RDOŚ nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu, a postępowanie uzgodnieniowe ma charakter pomocniczy i nie wymaga zawieszenia postępowania głównego. Sąd podkreślił, że wniosek o zmianę terminu nasadzeń został złożony w sposób uniemożliwiający organom jego rozpoznanie w ustawowych terminach, biorąc pod uwagę konieczność uzupełnienia wniosku i uzyskania uzgodnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o zmianę decyzji administracyjnej może być rozpoznany i uwzględniony tylko wtedy, gdy decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Po upływie terminu, na jaki została wydana, decyzja wygasa i nie można jej zmienić na podstawie art. 155 KPA.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że upływ terminu określonego w decyzji administracyjnej powoduje jej wygaśnięcie, co uniemożliwia jej zmianę w trybie art. 155 KPA, gdyż decyzja taka przestaje kształtować sytuację prawną strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (37)
Główne
U.o.p. art. 83 § 1
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 83a § 1
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 83a § 2a
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 83c § 1
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 83c § 3
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 83d § 1
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 83d § 2
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 84 § 3
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 84 § 7
Ustawa o ochronie przyrody
U.o.p. art. 86 § 3
Ustawa o ochronie przyrody
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że uzgodnienie z RDOŚ nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu.
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 155 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do decyzji, które wygasły.
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 106 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 1 § 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 17
Ustawa z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych art. 18 § 1
k.c. art. 49 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o zmianę decyzji administracyjnej może być rozpoznany tylko wtedy, gdy decyzja pozostaje w obrocie prawnym. Upływ terminu określonego w decyzji administracyjnej powoduje jej wygaśnięcie, co uniemożliwia jej zmianę. Instytucja uzgodnienia z innym organem nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA, które obligowałoby do zawieszenia postępowania.
Odrzucone argumenty
Organ administracji publicznej był zobowiązany do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 KPA z powodu konieczności uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Opieszałość organu I instancji w przekazaniu dokumentów do uzgodnienia uniemożliwiła stronie realizację jej praw i powinna skutkować uwzględnieniem wniosku o zmianę decyzji. Wniosek o zmianę decyzji został złożony w terminie umożliwiającym jej zmianę, pomimo późniejszego wygaśnięcia.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona po upływie zastrzeżonego w decyzji terminu decyzja wygasa, co oznacza, że nie kształtuje ona już sytuacji prawnej strony uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska stanowi więc podstawę do rozpatrzenia sprawy administracyjnej w ogóle nie można postawić znaku równości pomiędzy uzgodnieniem a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez inny organ
Skład orzekający
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz
sprawozdawca
Edyta Podrazik
przewodniczący
Paweł Daniel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygasania decyzji administracyjnych po upływie terminu, możliwości ich zmiany oraz rozróżnienia między instytucją uzgodnienia a zagadnieniem wstępnym w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia decyzji zezwalającej na usunięcie drzew z powodu upływu terminu wykonania nasadzeń zastępczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące wygasania decyzji administracyjnych i konieczności dotrzymywania terminów, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy można zmienić decyzję, która już wygasła? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady prawa administracyjnego.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 609/23 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2024-03-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /sprawozdawca/ Edyta Podrazik /przewodniczący/ Paweł Daniel Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody Hasła tematyczne Ochrona przyrody Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 916 art. 83 ust. 1, 83a ust. 1, 83c ust.1 Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j) Dz.U. 2021 poz 735 art. 155, 97 par. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska–Tylewicz (spr.) Asesor WSA Paweł Daniel Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. nr [...], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania Burmistrza Miasta i Gminy [...] od decyzji Starosty z dnia 28 czerwca 2021 r. sporządzonej pod znakiem sprawy: [...] odmawiającej wydania decyzji zmieniającej lokalizację i termin wykonania nasadzeń zastępczych określonych w decyzji z dnia 25 marca 2020 r. stanowiącej zezwolenie na usunięcie 53 drzew z terenu działki nr [...] w W., działając na podstawie art. 1 ust. 1, art. 17, art. 18 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. 2018 poz. 570), - art. 6, art. 7, art. 11, art. 77§ 1, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 §112 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. 2023 poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 83 ust. 1, art. 83c ust. 1, 3, 4, art. 83d ust. 1, 2 i 4, art. 84, art. 85 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t. Dz.U. 2022 poz. 916, ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Starosta [...], decyzją z dnia 28 czerwca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 104 i 155 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021r. poz. 735), po rozpatrzeniu wniosku Miasta i Gminy [...] z dnia 16 marca 2021 r., znak [...], uzupełnionego pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r., znak [...], dotyczącego zmiany decyzji Starosty [...] z dnia 25 marca 2020r., znak [...], biorąc pod uwagę postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska P. z dnia 18 maja 202lr., znak [...], odmówił wydania Miastu i Gminie [...] decyzji zmieniającej lokalizację i termin wykonania nasadzeń zastępczych, określonych w decyzji własnej z dnia 25 marca 2020r., znak [...], stanowiącej zezwolenie na usunięcie 53 drzew z terenu działki nr [...] we W. ( [...]). Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 22 marca 2021 r. do Starosty [...] wpłynął wniosek Miasta i Gminy [...] dnia 16 marca 2021r., znak [...], dotyczący zmiany decyzji Starosty [...] z dnia 25 marca 2020r., znak [...], poprzez zmianę lokalizacji nasadzeń zastępczych – na działkę nr [...] i przedłużenie terminu ich wykonania - do 30 października 2021 r. W ww. decyzji zobowiązano Miasto i Gminę [...] do posadzenia drzew na działce nr [...] we W., w terminie do 30 kwietnia 2021 r. Przyczyną wnioskowanych zmian jest planowana przebudowa drogi gminnej. Ponieważ o przebudowie drogi wiadomo było już w chwili wydawania ww. decyzji, w piśmie z dnia 2 kwietnia 2021 r., znak [...], wezwano Miasto i Gminę [...] do złożenia wyjaśnień w powyższej sprawie oraz o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Stosowne uzupełnienie – pismo Miasta i Gminy [...] z dnia 12 kwietnia 2021 r., znak [...], wpłynęło do Starosty [...] w dniu 13 kwietnia 2021 r. W piśmie wyjaśniono, że "Gmina jest w trakcie opracowywania dokumentacji projektowej na przebudowę drogi O. – Z. (...). Planowana szerokość jezdni wynosi 5,0 - 5,5 m (...). Wzdłuż drogi planowana jest budowa ścieżki pieszo - rowerowej i chodnika o szerokości 1,5 - 3,7 m. W związku z powyższym, posadzenie drzew przy przedmiotowej drodze będzie miejscami niemożliwe oraz bardzo trudne". Starosta [...], w piśmie z dnia 22 kwietnia 2021 r., znak [...], zawiadomił Miasto i Gminę [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji w powyższej sprawie. Na podstawie art. 155 § 1 K.p.a. Organ w piśmie z dnia 22 kwietnia 2021 r., znak [...], wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z prośbą o uzgodnienie wnioskowanej zmiany (data doręczenia zgodnie z potwierdzeniem odbioru: 27 kwietnia 2021 r.). W dniu 18 maja 2021 r., do tut. Starostwa wpłynęło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 18 maja 2021r., znak [...], w którym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. umorzył postępowanie w sprawie uzgodnienia przesłanego projektu decyzji. W uzasadnieniu ww. postanowienia, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. stwierdził, iż analiza przesłanej dokumentacji wykazała, że przedmiotowa decyzja Starosty [...] z dnia 25 marca 2020r., znak [...], obowiązywała do 30 kwietnia 2021 r. Wobec powyższego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska poinformował, że wniosek o dokonanie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej może być rozpoznawany i ewentualnie uwzględniony jedynie wówczas, gdy decyzja pozostaje w obrocie prawnym, a więc do upływu ostatniego dnia terminu określającego jej obowiązywanie (Kodeks Postępowania Administracyjnego - Komentarz dla Praktyków, Lidia Klat-Wertelecka, Gdańsk 2002r.). Mając na uwadze powyższe, nie jest prawidłowe ani zasadne uzgodnienie projektu decyzji, która nie znajduje się w obrocie prawnym. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż biorąc pod uwagę wynikający z ww. art. 83a ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody brak możliwości dokonania zmiany decyzji bez uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P., czas trwania postępowania związany zarówno z zapisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, jak i z obiegiem poczty, nie było możliwe dokonanie wnioskowanej zmiany w terminie obowiązywania decyzji [...]. Pismem z dnia 13 lipca 2021 r., odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja została oparta na postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 18 maja 2021 roku, znak [...] umarzającym postępowanie w sprawie uzgodnienia przesłanego projektu decyzji. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska umorzył postępowanie prowadzone w trybie art. 83a ust. 2a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz.U. z 2021 r. poz. 1098, dalej: U.o.p.). Postępowanie zostało umorzone ze względu na upływ czasu i wygaśnięcie decyzji Starosty [...] z dnia 25 marca 2020 roku, znak [...], która obowiązywała do dnia 30 kwietnia 2021 roku. Zwrócić należy uwagę na to, że Miasto i Gmina [...]złożyła wniosek o zmianę decyzji w dniu 16 marca 2021 roku (data wpływu 22 marca 2021 roku), a zatem na ponad miesiąc przed upływem ważności przedmiotowej decyzji. Przy braku usprawiedliwionych powodów opóźnienia, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. otrzymał sprawę do zaopiniowania dopiero w dniu 22 kwietnia 2021 roku, a zatem miesiąc po złożeniu wniosku przez Miasto i Gminę [...] do Starosty [...]. Art. 83a ust. 4 U.o.p. stanowi, że organ właściwy do wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 2a i 3, niezwłocznie przekazuje do uzgodnienia projekt zezwolenia wraz z aktami sprawy, w tym dokumentację fotograficzną drzewa lub krzewu. Trudno uznać przekazanie dokumentów po miesiącu za "niezwłoczne". Nie można zatem wyciągać negatywnych konsekwencji wobec wnioskodawcy (w tym przypadku Miasta i Gminy [...]) za opieszałość innych organów, która doprowadziła do wygaśnięcia przedmiotowej decyzji oraz przyjęcia stanowiska, że nie może ona już zostać zmieniona. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na braku zawieszenia postępowania do czasu uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. w sytuacji, w której dobiegał końca termin na załatwienie sprawy, a trwało oczekiwanie na odpowiedź Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Miasto i Gmina [...] podziela pogląd, że jeżeli kończy się termin na załatwienie sprawy, a organ administracji publicznej prowadzący postępowanie główne nadal czeka na uzgodnienie projektu decyzji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, konieczne będzie zawieszenie toczącego się podstępowania administracyjnego do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: K.p.a.) organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w ww. przepisie składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21.12.2018 r., VII SA/Wa 1020/18). Przy czym, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20.12.2012 r., II OSK 1570/11 organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy, zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno więc zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Ponadto wskazać należy, że dyspozycja art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. ma charakter wiążący, w tym znaczeniu że zawsze, jeżeli w sprawie pojawia się zagadnienie wstępne, organ powinien zawiesić postępowanie administracyjne. W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że bezspornie rozstrzygnięcie organu powinno zostać poprzedzone uzgodnieniem z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Jak wskazano bowiem w art. 83a ust. 2a U.o.p., zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Oznacza to, że bez powołanego uzgodnienia organ administracji publicznej nie może wydać jakiegokolwiek rozstrzygnięcia (zarówno pozytywnego, jak i negatywnego). Uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska stanowi więc podstawę do rozpatrzenia sprawy administracyjnej w ogóle. Musi ono poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji oraz pozostaje w kompetencji organu innego niż rozpoznający sprawę główną. Stanowi więc ono zagadnienie wstępne, a wystąpienie o jego uzyskanie obliguje organ prowadzący postępowanie główne do jego zawieszenia do czasu uzyskania postanowienia organu ochrony środowiska. Art. 86 ust. 3 U.o.p. stanowi, że w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że Miasto i Gmina [...] może ponieść negatywne konsekwencje z przyczyn przez siebie niezawinionych, co skutkować będzie powstaniem roszczenia odszkodowawczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 U.o.p. obowiązuje wynikająca z obowiązku ochrony terenów zieleni i zadrzewień, zasada uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części. Stosownie do art. 83 ust. 1 U.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek: 1) posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości; 2) właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. W myśl art. 83c ust. 3 U.o.p. wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. W przypadku naliczenia opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu oraz uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od przesadzenia tego drzewa lub krzewu albo wykonania nasadzeń zastępczych, organ właściwy do wydania zezwolenia odracza termin uiszczenia opłaty za jego usunięcie na okres 3 lat od dnia upływu terminu wskazanego w zezwoleniu na jego przesadzenie lub wykonanie nasadzeń zastępczych, (art. 84 ust. 3 U.o.p.). W przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, o których mowa w ust. 3, lub części z nich, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, naliczona opłata jest przeliczana w sposób proporcjonalny do liczby drzew lub powierzchni krzewów, które nie zostały wykonane zgodnie z zezwoleniem, (art. 84 ust. 7 U.o.p.). Z uwagi na powyższe przepisy prawa Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] uznało, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Odwołujący nie podjął żadnych działań zmierzających do kompensacji przyrodniczej i wykonania wymaganych nasadzeń przez ponad rok od wydania pierwotnej decyzji. Takie bierne zachowanie nie może prowadzić do obecnej zmiany decyzji w zakresie warunków nasadzeń kompensacyjnych. Za chybiony argument Odwołującego należy uznać brak zawieszenia postępowania oraz opieszałość organu I instancji. Zgodnie z art. 35 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W przedmiotowej sprawie organ pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. wezwał Odwołującego do usunięcia braków formalnych wniosku i wyjaśnienia kolizji planowanej drogi z orzeczonymi wcześniej nasadzeniami. W związku z koniecznością uzupełnienia wniosku nie było zatem możliwości rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, o której mowa w ww. przepisie. Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący. Skargą objęto także postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P.z dnia 18 maja 2021 roku, znak [...] umarzające postępowanie w sprawie uzgodnienia przesłanego projektu decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. polegające na braku zawieszenia postępowania do czasu uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. w sytuacji, w której dobiegał końca termin na załatwienie sprawy, a trwało oczekiwanie na odpowiedź Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a także art. 35 § 1 - 3 KPA, polegające na błędnym przyjęciu, iż Starosta miał miesiąc na rozpatrzenie sprawy, podczas gdy argumentacja Miasta i Gminy [...] dotyczyła przekazania dokumentów do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P,, co powinno nastąpić "niezwłocznie", a nie rozpoznania sprawy co do meritum, co faktycznie powinno nastąpić w ciągu miesiąca. Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 1 czerwca 2023 roku, numer [...] oraz postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 18 maja 2021 roku, znak [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., 2. uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia 28 czerwca 2021 roku, [...], odmawiającej wydania Miastu i Gminie [...] decyzji zmieniającej lokalizację i termin wykonania nasadzeń zastępczych, określonych w decyzji własnej z dnia 25 marca 2020 roku, znak [...], stanowiącej zezwolenie na usunięcie 53 drzew z terenu działki nr [...] we W. ([...]), na podstawie art. 135 p.p.s.a., 3. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego (w przypadku ich poniesienia), według norm przepisanych, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a., 4. rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skarżący podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, że w pierwszej kolejności podkreśla się, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w ww. przepisie składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21.12.2018 r., VII SA/Wa 1020/18). Przy czym, jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20.12.2012 r., II OSK 1570/11 organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy, zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno więc zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Ponadto wskazać należy, że dyspozycja art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. ma charakter wiążący, w tym znaczeniu że zawsze, jeżeli w sprawie pojawia się zagadnienie wstępne, organ powinien zawiesić postępowanie administracyjne. Odmienna interpretacja powyższego przepisu przez SKO nie jest trafna. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że rozstrzygnięcie organu powinno zostać poprzedzone uzgodnieniem z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Jak wskazano bowiem w art. 83a ust. 2a U.o.p. zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Oznacza to, że bez powołanego uzgodnienia organ administracji publicznej nie może wydać jakiegokolwiek rozstrzygnięcia (zarówno pozytywnego, jak i negatywnego). Uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska stanowi więc podstawę do rozpatrzenia sprawy administracyjnej w ogóle. Musi ono poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji oraz pozostaje w kompetencji organu innego niż rozpoznający sprawę główną. Stanowi więc ono zagadnienie wstępne, a wystąpienie o jego uzyskanie obliguje organ prowadzący postępowanie główne do jego zawieszenia do czasu uzyskania postanowienia organu ochrony środowiska. Art. 86 ust. 3 U.o.p. stanowi, że w przypadku niewykonania nasadzeń zastępczych, zgodnie z zezwoleniem na usunięcie drzewa lub krzewu, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to, że Miasto i Gmina [...] może ponieść negatywne konsekwencje z przyczyn przez siebie niezawinionych, co skutkować będzie powstaniem roszczenia odszkodowawczego. Co więcej, skarżący wskazał, iż art. 35 § 1 KPA stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. § 2 KPA stanowi, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu1 o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. § 3 stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. O ile sama treść powyższego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości, to skarżący zarzuca zaskarżonej decyzji błędne zastosowanie tego przepisu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] uznało, że Starosta nie naruszył art. 35 KPA ponieważ miał miesiąc na rozpatrzenie sprawy, który dodatkowo uległ przedłużeniu o czas niezbędny na uzupełnienie brakujących dokumentów. Tymczasem argumentacja skarżącego (wówczas odwołującego) sprowadzała się do czasu na przekazanie dokumentacji przez Starostę do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. Takie przekazanie powinno nastąpić "niezwłocznie". Natomiast dokumenty zostały przekazane dopiero po miesiącu bezczynności Starosty. Trudno tę bezczynność uzasadnić obiegiem poczty, albowiem nawet Poczta [...] ma, zgodnie z własnym regulaminem świadczenia usług pocztowych, 3 dni robocze na doręczenie przesyłki poleconej ekonomicznej. W przypadku przesyłki poleconej priorytetowej czas ten ulega skróceniu do jednego dnia roboczego. Dokumentacja została przekazana Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P. do zaopiniowania już po wygaśnięciu przedmiotowej decyzji. Nie można wykluczyć, że takie działanie nie było przypadkowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwanej dalej - p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Kontrolą Sądu w niniejszej sprawie objęta była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 1 czerwca 2023 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [,,,] z dnia 28 czerwca 2021 r. nr [...], odmawiającą wydania Miastu i Gminie [...] decyzji zmieniającej lokalizację i termin wykonania nasadzeń zastępczych, określonych w decyzji własnej z dnia 25 marca 202 r. nr [...]. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2022 r. poz. 916, dalej: U.o.p.) oraz art. 97, 104 i 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: K.p.a.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 U.o.p., usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości bądź właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, jeżeli drzewo lub krzew zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Art. 83a ust. 1 U.o.p. stanowi z kolei, iż zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a w przypadku gdy zezwolenie dotyczy usunięcia drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków - wojewódzki konserwator zabytków. Należy zauważyć, iż zezwolenie na usunięcie drzewa w pasie drogowym drogi publicznej, z wyłączeniem obcych gatunków topoli, wydaje się po uzgodnieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska (ust. 2a). Zgodnie z art. 83c ust. 3 U.o.p. stanowi, iż wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu może być uzależnione od określonych przez organ nasadzeń zastępczych lub przesadzenia tego drzewa lub krzewu. Zgodnie z art. 83d ust. 1 U.o.p., zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu określa: 1) imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy; 2) miejsce usunięcia drzewa lub krzewu; 3) nazwę gatunku drzewa lub krzewu; 4) obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 130 cm, a w przypadku gdy na tej wysokości drzewo: a) posiada kilka pni - obwód każdego z tych pni, b) nie posiada pnia - obwód pnia bezpośrednio poniżej korony drzewa; 5) wielkość powierzchni, z której zostanie usunięty krzew; 6) wysokość opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu; 7) termin usunięcia drzewa lub krzewu. Z kolei ust. 2 powyższego przepisu stanowi, iż w przypadku uzależnienia wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu od wykonania nasadzeń zastępczych, zezwolenie to określa dodatkowo: 1) miejsce nasadzeń; 2) liczbę drzew lub wielkość powierzchni krzewów; 3) minimalny obwód pni drzew na wysokości 100 cm lub minimalny wiek krzewów; 4) gatunek lub odmianę drzew lub krzewów; 5) termin wykonania nasadzeń; 6) termin złożenia informacji o wykonaniu nasadzeń. W niniejszej sprawie należy także wziąć pod uwagę fakt, iż zgodnie z art. 97 § 1. K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105); 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 3a) w razie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, gdy postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105); 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 5) na wniosek Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, w przypadku gdy stroną postępowania jest podmiot w restrukturyzacji, o którym mowa w art. 2 pkt 44 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2253). Z kolei zgodnie z art. 155 K.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W literaturze wskazuje się, że art. 155 K.p.a. nie ma zastosowania do decyzji, które wygasły. W konsekwencji zmiana takiej decyzji po upływie okresu, na jaki została wydana, nie jest możliwa. Przepis art. 155 ma zastosowanie do takich decyzji, które nie zostały jeszcze "skonsumowane", a zatem takich, których cel nie został jeszcze całkowicie zrealizowany (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 155). Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2468/14, w którym przyjmuje się, że: "Zastrzeżenie terminu w decyzji ma ten skutek, że po jego upływie decyzja wygasa, co oznacza, że nie kształtuje ona już sytuacji prawnej strony. Skoro zatem po upływie zastrzeżonego w decyzji terminu decyzja nie określa już sytuacji prawnej jej adresata w znaczeniu przyznania mu uprawnienia lub nałożenia obowiązku, to niemożliwa staje się jej zmiana przy zastosowaniu art. 155 k.p.a.". Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawna kwalifikacja określonego stanu faktycznego pod kątem stwierdzenia istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia zgody na usunięcie drzew na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W sprawie jest poza sporem, że Starosta [...], decyzją z dnia 25 marca 2020r., znak [...], zobowiązał Miasto i Gminę [...] do posadzenia drzew na działce nr [...] we W., w terminie do 30 kwietnia 2021 r. Następnie, w toku postępowania wszczętego na skutek wniosku skarżącego o zmianę lokalizacji nasadzeń zastępczych – na działkę nr [...] i przedłużenie terminu ich wykonania - do 30 października 2021 r. Starosta [...], decyzją z dnia 28 czerwca 2021 r. nr [...], biorąc pod uwagę postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 18 maja 2021 r., znak [...], odmówił wydania Miastu i Gminie [...] decyzji zmieniającej lokalizację i termin wykonania nasadzeń zastępczych, określonych w decyzji własnej z dnia 25 marca 2020 r., znak [...]. Decyzją z dnia 1 czerwca 2023 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania Burmistrza Miasta i Gminy [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium uznało, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Odwołujący nie podjął żadnych działań zmierzających do kompensacji przyrodniczej i wykonania wymaganych nasadzeń przez ponad rok od wydania pierwotnej decyzji. Takie bierne zachowanie nie może prowadzić do obecnej zmiany decyzji w zakresie warunków nasadzeń kompensacyjnych. Za chybiony argument Odwołującego należy uznać brak zawieszenia postępowania oraz opieszałość organu I instancji. Zgodnie z art. 35 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W przedmiotowej sprawie organ pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. wezwał Odwołującego do usunięcia braków formalnych wniosku i wyjaśnienia kolizji planowanej drogi z orzeczonymi wcześniej nasadzeniami. W związku z koniecznością uzupełnienia wniosku nie było zatem możliwości rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, o której mowa w ww. przepisie. Skarga opiera się na argumentacji, że zawieszenie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew jest obligatoryjne w okolicznościach objętych dyspozycjami art. 83a ust. 2a i 3 U.o.p. Zdaniem Sądu, powyższy zarzut nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Powołane przez skarżącego przepisy określają przypadki, w których ustawodawca wymaga uzgodnienia decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew z właściwym organem ochrony przyrody, przy czym żaden z nich nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Odnosząc się do stanowiska skarżącego wskazać trzeba, że zagadnieniem wstępnym mogą być kwestie, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki wydania decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej (por. A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. M. Jaśkowskiej, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbla, LEX/el. 2019, uwaga nr 5 komentarza do art. 97). Skarżący kwestię uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd niezasadnie utożsamia z instytucją współdziałania organów, przewidzianą w powołanych przez niego przepisach art. 83a ust. 2a i 3 U.o.p. Forma współdziałania organów zależy od treści normy materialnoprawnej, która była podstawą działania organu zwracającego się o zajęcie stanowiska oraz organu zobowiązanego przedstawić swoje stanowisko. Nie można jednakże nie zauważać, że w przypadku współdziałania nie chodzi o przenikanie się kilku spraw, ale o podjęcie rozstrzygnięcia w jednej sprawie administracyjnej. Postępowanie przed organem współdziałającym ma bowiem w istocie charakter pomocniczego stadium postępowania w sprawie załatwianej przez inny organ w drodze decyzji administracyjnej. Oznacza to, że ani przedmiot tego postępowania, ani też rozstrzygnięcia w nim podjęte nie mają samodzielnego bytu prawnego. Procesowy aspekt współdziałania organów w ogólnym postępowaniu administracyjnym nie zakłada zawieszenia postępowania głównego na czas dokonania uzgodnienia, gdyż obejmuje zwrócenie się przez organ załatwiający sprawę do innego organu o zajęcie stanowiska oraz zawiadomienie o tym strony (art. 106 § 2 k.p.a.), przy czym organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin (art. 106 § 3 k.p.a.). Ustawa o ochronie przyrody postępowanie uzgodnieniowe reguluje odrębnie wobec k.p.a., w tym zakłada, że niewyrażenie stanowiska w terminie 30 dni, a w przypadku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego - 60 dni, od dnia otrzymania projektu zezwolenia, o którym mowa w ust. 2a i 3, przez organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, uznaje się za uzgodnienie zezwolenia (art. 83a ust. 6 U.o.p.). Jednakże i na jej gruncie nie można postawić znaku równości pomiędzy uzgodnieniem a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego przez inny organ, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zawieszenia postępowania administracyjnego co do zasady, nie należy łączyć z instytucją uzgodnienia decyzji, w ramach której, jak wskazano powyżej, ustawodawca przewidział jej własne ograniczenia czasowe, służące w sposób autonomiczny w stosunku do zawieszenia postępowania, zagwarantowaniu sprawności postępowania administracyjnego. Z powołanych względów uzasadnienie postawionego zarzutu uznać należy zatem za nietrafne. Sąd, odnosząc się do poprawności decyzji Starosty [...] z dnia 28 czerwca 2021 r. nr [...], odmawiającej wydania Miastu i Gminie [...] decyzji zmieniającej lokalizację i termin wykonania nasadzeń zastępczych określonych w decyzji własnej z dnia 25 marca 2020r., znak [...], ze względu na fakt, iż faktu, iż przedmiotowa decyzja obowiązywała do 30 kwietnia 2021 r. przypomina, że za termin końcowy uznaje się dodatkowe postanowienie decyzji administracyjnej ograniczające w czasie powinności i prawa powstałe za jej przyczyną (T. Kiełkowski, Nabycie prawa na mocy decyzji administracyjnej, Warszawa 2012, s. 190). Takie postrzeganie charakteru zawartego w decyzji administracyjnej terminu końcowego każe stwierdzić, że jego upływ powoduje wygaśnięcie owej powinności powstałej na skutek określenia terminu, a co za tym idzie – niemożność zmiany tego terminu. W rozpoznawanej sprawie powinność ową stanowi dokonanie nasadzeń następczych. Konsekwencją powyższego musi być uznanie, że skuteczność wniosku o zmianę terminu wyznaczonego do dokonania nasadzeń następczych zależy od jego złożenia przed upływem wyznaczonego terminu. Okoliczności rozpoznawanej sprawy prawidłowo doprowadziły organy do stwierdzenia niemożności weryfikacji decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Należy podkreślić, że w praktyce judykacyjnej nie budzi wątpliwości, że wniosek o dokonanie zmiany decyzji ostatecznej może stanowić przedmiot rozpoznania przez organ administracji publicznej tylko wówczas, gdy decyzja ta pozostaje w obiegu prawnym. Określenie w decyzji administracyjnej terminu ważności powoduje, że decyzja ta wygasa z upływem terminu, na który została wydana (zob. wyrok NSA z 17 września 2009 r. II OSK 1406/08, CBOiS). Podobnie, w wyroku z 13 stycznia 2015 r., sygn. II OSK 134/14, CBOiS) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zastrzeżenie terminu w decyzji ma ten skutek, że po jego upływie decyzja wygasa, co oznacza, że nie kształtuje ona już sytuacji prawnej strony. Skoro zatem po upływie zastrzeżonego w decyzji terminu decyzja nie określa już sytuacji prawnej jej adresata w znaczeniu przyznania mu uprawnienia lub nałożenia obowiązku, to niemożliwa staje się jej zmiana przy zastosowaniu art. 155 kpa. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo" oznacza że określone w decyzji uprawnienie lub obowiązek musi być określone decyzją (kształtować sytuację strony) w dacie dokonywania jej zmiany. Nie można uchylić lub zmienić decyzji w sytuacji gdy z uwagi na upływ terminu nastąpiło jej wygaśnięcie. Taka decyzja bowiem nie kształtuje już sytuacji prawnej strony. Odnosząc się do argumentacji skarżącego, że wniosek został złożony w terminie umożliwiającym teoretyczną zmianę decyzji, Sąd zwraca uwagę na fakt, iż o wniosku złożonym w terminie umożliwiającym zmianę decyzji można mówić wtedy, gdy data złożenia wniosku pozwala organom rozpoznać wniosek w określonych ustawowo granicach czasowych. Sąd zauważa w tym kontekście, że choć przedmiotowa decyzja wygasła z dniem 30 kwietnia 2021 r., a wniosek skarżącego wpłynął 22 marca 2021 r., to w piśmie z dnia 2 kwietnia 2021 r., znak [...], wezwano skarżącego do złożenia wyjaśnień oraz o uzupełnienie braków formalnych wniosku. Stosowne uzupełnienie – pismo z dnia 12 kwietnia 2021 r., wpłynęło do Starosty [...] w dniu 13 kwietnia 2021 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. otrzymał sprawę do zaopiniowania dopiero w dniu 22 kwietnia 2021 roku. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 83a ust. 6 U.o.p., organ na zajęcie stanowiska ma 30 dni, a w przypadku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego - 60 dni od dnia otrzymania projektu zezwolenia. Nie ma zatem racji skarżący twierdząc, że wniosek został złożony w terminie umożliwiającym teoretycznie zmianę decyzji – wniosek ten nie wpłynął bowiem w terminie uwzględniającym czas, jakim organ dysponował na uzgodnienie. Wobec powyższego, jako nieusprawiedliwione uznać należało zarzuty naruszenia art. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. polegające na braku zawieszenia postępowania do czasu uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P., a także art. 35 § 1 - 3 KPA, polegające na błędnym przyjęciu, iż Starosta miał miesiąc na rozpatrzenie sprawy. Na gruncie niniejszej sprawy, w warunkach wskazujących na brak możliwości skutecznego doprowadzenia do zmiany decyzji w przedmiocie zezwolenia na usunięcie krzewów we wskazanym przez stronę zakresie ze względu na złożenie w tym przedmiocie wniosku w terminie niepozwalającym organom na wydanie decyzji w określonych ustawowo ramach czasowych, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI