II SA/Po 568/26

II SA/Po 568/26 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2026-08-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6260 Statut
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Dnia 6 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu dnia 6 sierpnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na uchwałę Rady Miejskiej w Obornikach z dnia 28 marca 2014 r. Nr XLVI/591/14 w przedmiocie uchwalenia Statutu Gminy Oborniki postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł (słownie: trzysta złotych).
Uzasadnienie
[...] sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr XLVI/591/14 Rady Miejskiej w Obornikach z dnia 28 marca 2014 r. w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Oborniki.
Powołując się m.in. na przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (zwanej dalej: u.s.g.), skarżąca wskazała, że zaskarża wskazaną uchwałę w całości oraz zarzuca jej naruszenie:
1. art. 26 ust. 1-3 w zw. art. 15ust. 2 u.s.g. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i modyfikacje ustawowej nazwy organu wykonawczego gminy z "Burmistrz" na "Burmistrz Obornik" podczas gdy przepisy rangi ustawowej nie przewidują kompetencji rady gminy do kształtowania nazwy organu wykonawczego w sposób odmienny niż określony w ustawie;
2. art. 7 w zw. art. 96 Konstytucji RP poprzez uregulowanie w akcie prawa miejscowego materii zastrzeżonej dla ustawy, to jest kreowanie nazwy organu władzy publicznej nieznanej ustawie ustrojowej.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie o stwierdzenie jej niezgodności z prawem w części obejmującej § 2 pkt 7 uchwały przez określenie wbrew ustawie, nazwy organu wykonawczego gminy jako "Burmistrz Obornik", co nastąpiło z naruszenie prawa, w rozumieniu art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z art. 26 ust. 3 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały. Naruszenie prawa w szczególności polegało na modyfikacji ustawowej nazwy członka zarządu gminy, a obecnie organu wykonawczego gminy, w sposób nieuprawniony i nieprzewidziany ustawą.
Skarżącą podniosła, iż jej interes prawny w zaskarżeniu uchwały wynika z tego, że była i jest stroną kilku toczących się postępowań administracyjnych oraz sądowych z udziałem Burmistrza gminy jako strony. Interes osób trzecich (właścicieli nieruchomości sąsiednich), a przez to prawidłowe funkcjonowanie otoczenia, np. w kształtowaniu otoczenia, zrównoważonym rozwoju i dobrosąsiedzkiej współpracy przejawia się w fakcie ich uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych z udziałem Burmistrza gminy jako strony.
Wszystkie pisma, decyzje i tytuły w ramach tych postępowań zostały wystawione przez organ posługujący się nazwą "Burmistrz Obornik" lub osoba posługująca się funkcją "Zastępca Burmistrza Obornik". Nazwa ta wywodzi się bezpośrednio z zaskarżonych przepisów Statutu. Wadliwe określenie organu w tym np. jako wierzyciela w egzekucyjnych tytułach wykonawczych, polegające na wskazaniu organu nieistniejącego w świetle ustawy o samorządzie gminnym, stanowi dla skarżącej podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Funkcjonowanie w obrocie prawnym zaskarżonej uchwały bezpośrednio godzi w sferę praw majątkowych skarżącej, gdyż legitymizuje działania organu pod nazwą nieprzewidzianą prawem, co utrudnia skuteczną obronę w postępowaniach zarówno administracyjnych jak i egzekucyjnych oraz naraża Spółkę na bezprawną działania organów wobec majątku.
Spółka wskazała, że postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Po 229/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił jej skargę na uchwałę nr LVIII/877/18 Rady Miejskiej w Obornikach (nowy Statut Gminy), uznając brak bezpośredniego naruszenia interesu prawnego skarżącej, wobec czego zasadnym byłoby zawieszenie niniejszego postępowania do czasu wypowiedzenia się przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej kwestii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Podstawę prawną wniesionej skargi stanowił art. 101 ust. 1 u.s.g. , przy czym podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie przepis ten znajduje zastosowanie w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), co wynika z art. 17 ust. 2 tej ustawy.
Dlatego skuteczne wniesienie skargi w trybie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, możliwe jest w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek warunkujących dopuszczalność skargi:
1. zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej;
2. skarżący przed wniesieniem skargi wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa;
3. skarżący wykazał naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały.
W niniejszej sprawie dwa pierwsze warunki dopuszczalności skargi zostały spełnione. Sąd stwierdził jednak, że skarżąca nie wykazała, by zaskarżona uchwała naruszyła jej indywidualny interes prawny.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż skarga z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianego interesu lub uprawnienia konkretnego obywatela lub grupy obywateli, względnie jak w niniejszej sprawie osoby prawnej (zob. wyrok TK z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, nr 7, poz. 114).
Co za tym idzie do jej wniesienia nie legitymuje ani sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 nr 8, poz. 4). Skarżący powinien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (zob. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego powinno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (zob.. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego – wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły. Bezpośredniość i realność interesu dotyczy bowiem związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes się wywodzi (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, publ.: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji powyższego, dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że skarżąca takiego naruszenia jej interesu prawnego nie wykazała, w tym w szczególności nie wykazała by w jakimkolwiek postępowaniu zaistniały w stosunku do skarżącej negatywne skutki prawne wynikające z przyjęcia określonej treści postanowień Statutu Gminy Oborniki.
Wszelkie podnoszone przez skarżącą zagrożenia mają bowiem charakter jedynie potencjalny i domniemywany przez nią, a nadto co wprost wynika chociażby z rozważań dotyczących skutków wadliwości oznaczenia organu wykonawczego gminy dla postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, nawet w ocenie autora skargi rodzić mogą niebezpieczeństwa nie dla skarżącej, lecz dla Gminy Oborniki związane z nieskutecznością prowadzonych przeciwko skarżącej postępowań egzekucyjnych, względnie z nieskutecznością ustanowienia na majątku skarżącej zabezpieczeń.
Podkreślić nadto należy, iż podnoszone przez skarżącą ryzyko eliminowania w przyszłości z obrotu prawnego rozstrzygnięć Burmistrza Obornik ze względu na wadliwe zdaniem skarżącej określenie nazwy tego organu ma charakter jedynie potencjalny, albowiem skarżącą nie wskazała ani jednego orzeczenia organów administracji bądź sądów administracyjnych, w których doszłoby do zaistnienia tego rodzaju zdarzenia.
Orzekającemu w sprawie Sądowi z urzędu znanych jest natomiast kilkaset orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które pośrednio dotyczyły decyzji i postanowień wydawanych w I instancji przez Burmistrza Obornik, a w których nigdzie nie doszło do uchylenia, względnie stwierdzenia nieważności orzeczenia tegoż organu, ze względu na takie określenie jego nazwy.
Ewentualne ryzyko ma zatem charakter przyszły i niepewny, a jednocześnie wiąże się nie z brzmieniem konkretnych przepisów Statutu Gminy Oborniki, lecz z oceną czy w konkretnych postępowaniach administracyjnych doszło do ewentualnego naruszenia przepisów k.p.a., względnie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie w jakim regulują one zakres elementów niezbędnych w wydawanych przez organ orzeczeniach.
Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, iż w sprawie wystąpiła przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.). Rozpoznanie skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 22 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Po 229/26 pozostaje bez wpływu na dokonaną w niniejszym postępowaniu ocenę braku naruszenia interesu prawego skarżącej. Ponadto skarga kasacyjna od postanowienia z dnia 22 kwietnia 2026 r. została odrzucona z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 5a oraz § 3 P.p.s.a. Sąd postanowił o odrzuceniu skargi. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł w pkt 2 postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.