II SA/PO 4/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Poznaniu odrzucił skargę Stowarzyszenia "A" na uchwałę Rady Powiatu P. w sprawie zakazu używania silników spalinowych na jeziorach, powołując się na powagę rzeczy osądzonej oraz nieskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Stowarzyszenie "A" zaskarżyło uchwałę Rady Powiatu P. wprowadzającą zakaz używania silników spalinowych na niektórych jeziorach. Sąd administracyjny odrzucił skargę z dwóch powodów: po pierwsze, sprawa dotycząca tej uchwały była już prawomocnie rozstrzygnięta przez WSA w Poznaniu (zasada powagi rzeczy osądzonej). Po drugie, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, które powinno poprzedzać skargę, zostało uznane za bezskuteczne, ponieważ zostało podpisane jedynie przez prezesa stowarzyszenia zwykłego, a nie przez wszystkich jego przedstawicieli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Stowarzyszenia "A" na uchwałę Rady Powiatu P. z dnia [...]czerwca 2003r. nr IX/68/II/2003, która wprowadzała zakaz używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na niektórych jeziorach Powiatu P., z zastrzeżeniem dotyczącym Jeziora N. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na dwóch głównych przesłankach. Po pierwsze, stwierdzono, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 804/04, gdzie skarga Gminy D. na tę samą uchwałę została oddalona prawomocnym wyrokiem. Zgodnie z zasadą powagi rzeczy osądzonej, nie można ponownie rozstrzygać tej samej sprawy. Po drugie, sąd uznał, że nie zostały wyczerpane przesłanki formalne do wniesienia skargi, ponieważ wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wymagane przez art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, było bezskuteczne. Wezwanie to zostało podpisane jedynie przez prezesa Stowarzyszenia "A", które jest stowarzyszeniem zwykłym, a zgodnie z przepisami ustawy Prawo o stowarzyszeniach, do reprezentowania takiego stowarzyszenia upoważnione są łącznie wszystkie wskazane w zaświadczeniu osoby. Podpisanie wezwania tylko przez jedną z nich czyniło je nieskutecznym. Wobec tych podstaw, skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i pkt 6 PPSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, skarga taka jest niedopuszczalna z powodu zasady powagi rzeczy osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny badając zgodność uchwały z prawem wydaje rozstrzygnięcie obiektywne i kompleksowe. Ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy, nawet przez innego skarżącego, naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.s.p. art. 87 § 1
Ustawa o samorządzie powiatowym
Legitymowanym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, pod warunkiem uprzedniego bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
ppsa art. 58 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odrzucenia skargi, w tym pkt 4 (powaga rzeczy osądzonej) i pkt 6 (niewyczerpanie środków zaskarżenia).
Pomocnicze
u.s.p. art. 87 § 1 i 2
Ustawa o samorządzie powiatowym
Dodatkowe przesłanki dopuszczalności skargi: bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego oraz zakaz wnoszenia skargi, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny.
Ustawa Prawo o stowarzyszeniach art. 40-43
Przepisy dotyczące stowarzyszeń zwykłych, w tym brak osobowości prawnej i sposób reprezentacji.
Ustawa Prawo o stowarzyszeniach art. 2 § 2
Możliwość posiadania wewnętrznej struktury organizacyjnej przez stowarzyszenie zwykłe.
Ustawa Prawo o stowarzyszeniach art. 40 § 2
Obowiązek posiadania przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe.
ppsa art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi przez sąd administracyjny.
ppsa art. 49 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Ustawa o ochronie środowiska art. 116
Podstawa prawna uchwały Rady Powiatu dotyczącej zakazu używania jednostek pływających.
Ustawa o ochronie przyrody art. 4
Obowiązek ochrony walorów przyrodniczych.
Ustawa o samorządzie gminnym art. 101 § 1 i 2
Analogiczny przepis do art. 87 u.s.p. dotyczący skarg na uchwały organów gminy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada powagi rzeczy osądzonej – sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd administracyjny. Nieskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia prawa – podpisane tylko przez prezesa stowarzyszenia zwykłego, a nie przez wszystkich przedstawicieli.
Godne uwagi sformułowania
zasada powagi rzeczy osądzonej bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia
Skład orzekający
Barbara Drzazga
przewodniczący sprawozdawca
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia
Edyta Podrazik
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi na uchwałę organu samorządu, gdy sprawa była już rozstrzygana, oraz kwestie formalne związane z reprezentacją stowarzyszeń zwykłych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących skarg na uchwały organów powiatu oraz stowarzyszeń zwykłych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne, takie jak powaga rzeczy osądzonej i wymogi formalne dotyczące reprezentacji organizacji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.
“Sąd odrzuca skargę: dlaczego powaga rzeczy osądzonej i reprezentacja stowarzyszenia są kluczowe?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 4/05 - Postanowienie WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2005-07-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-01-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Aleksandra Łaskarzewska Barbara Drzazga /przewodniczący sprawozdawca/ Edyta Podrazik Symbol z opisem 6136 Ochrona przyrody 6392 Skargi na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 87 i 88 ustawy o samorządzie powiatowym) Skarżony organ Rada Powiatu Treść wyniku Odrzucono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Stowarzyszenia "A" w D. na uchwałę Rady Powiatu P. z dnia [...]czerwca 2003r. Nr IX/68/II/2003 w przedmiocie zakazu używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi o d r z u c a s k a r g ę /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska Uzasadnienie Rada Powiatu P. dnia [...]czerwca 2003r., podjęła uchwałę nr IX/68/II/2003 w sprawie wprowadzenia zakazu używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na niektórych jeziorach Powiatu P. Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 116 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627) oraz art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 05 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.). Uchwałą wprowadzono zakaz używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na wymienionych jeziorach znajdujących się w granicach Powiatu P. z zastrzeżeniem §4 zaskarżonej uchwały. W § 4 ust. 2 wymienionej uchwały wskazano, iż zakaz ten nie dotyczy Jeziora N., gm. B./D. w godz. od 14.00 do 20.00 w poniedziałek, czwartek, sobotę i niedzielę, w granicach administracyjnych gminy B., czyli po zachodniej stronie jeziora, w odległości nie mniejszej niż 80m od brzegu jeziora i kąpielisk. Z uzasadnienia uchwały wynika, iż zastrzeżenie zawarte w § 4 "podyktowane zostało tym, aby na akwenach atrakcyjnych turystycznie nie odcinać zupełnie możliwości korzystania ze sprzętu motorowodnego". Pismem z dnia [...]października 2004r., Stowarzyszenie "A", powołując się na art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym w związku z uchwałą Rady Powiatu P. z dnia [...]czerwca 2003r., nr IX/68/II/2003, wezwało Radę Powiatu P. do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie wskazanej uchwały w części dotyczącej dopuszczenia używania jednostek pływających na Jeziorze N. Pismo podpisał prezes stowarzyszenia E.P. Uzasadniając wskazano, że podjęta uchwała narusza przepis art. 116 ustawy o ochronie środowiska, a treść § 4 ust. 2 uchwały jest niewykonalna. Podniesiono, iż na jeziorze nie funkcjonuje żadna kontrola ze strony np. policji wodnej, a nawet jeśliby ją wprowadzić to zapis dotyczący zachowania odległości ruchu w granicach administracyjnych gminy B. byłby niemożliwy do wyegzekwowania. Zauważono, że wprowadzenie możliwości korzystania z motorówek "praktycznie prawie przez cały tydzień" w odniesieniu do Jeziora N. wywołuje skutek odwrotny, od zamierzonego uchwałą. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Przewodniczący Rady Powiatu P., pismem z dnia [...]listopada 2004r. wskazał, iż do przedmiotowej uchwały Wojewoda W. nie wniósł zastrzeżeń i nie stwierdził jej sprzeczności z prawem, natomiast Stowarzyszenie nie wykazało interesu prawnego do wzywania Rady Powiatu P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez jej uchylenie. Pismem z dnia [...] listopada 2004r. Stowarzyszenie "A" wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Powiatu P. z [...]czerwca 2003r., nr IX/68/II/2003 w sprawie wprowadzenia zakazu używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na niektórych jeziorach Powiatu P. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały lub stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarga została podpisana przez prezesa Stowarzyszenia E.P. W uzasadnieniu skargi podniesiono argumenty, na które powoływano się już w piśmie wzywającym do usunięcia naruszenia prawa, a także wskazano na art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880), który nakłada bezwzględny obowiązek ochrony walorów przyrodniczych, i wskazano, iż Rada Powiatu nie uwzględniła sprzeciwu Gminy D. wyrażonego w piśmie z dnia [...]stycznia 2003r. W odpowiedzi na skargę Rada Powiatu P. wniosła o jej oddalenie i zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając wskazano, iż uchwała została podjęta zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, skarżący nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego jego wystąpienie do Sądu ze skargą, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu orzeczeniem z dnia 20 grudnia 2004r., sygn. II SA/Po 804/04 oddalił skargę Gminy D. na uchwałę Rady Powiatu P. [...]czerwca 2003r., nr IX/68/II/2003 w sprawie wprowadzenia zakazu używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na niektórych jeziorach Powiatu P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą materialną skargi w niniejszej sprawie jest art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 05 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1592 ze zm., zwaną dalej u.s.p). Zgodnie z tym przepisem, legitymowanym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest "każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej". Podstawą zaskarżenia uchwały jest więc niezgodność uchwały z prawem i równocześnie naruszenie przez nie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Oprócz przedmiotowych i podmiotowych ograniczeń dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 87 ust. 1 u.s.p., art. 87 ust. 1 i 2 u.s.p. dodaje jeszcze dwie przesłanki: dodatnią, wymagającą aby przed wniesieniem skargi miało miejsce bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego oraz ujemną, polegającą na zakazie wnoszenia skargi, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy uchwały Rady Powiatu P. z dnia [...]czerwca 2003r. Nr IX/68/II/2003, która była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie II SA/Po 804/04. Prawomocnym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2004r. oddalona została mianowicie skarga Gminy D. na przedmiotową uchwałę, po ponownym rozpoznaniu sprawy, w następstwie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 lipca 2004r., sygn. OSK 495/04. Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 04 listopada 2004r., sygn. SK 30/02, OTK-A 2003/8/84 i uchwale z dnia 19 września 1994r., sygn. W.5/94, OTK w 1994r., cz. II, poz. 44 rozpatrzenie skargi przez sąd administracyjny na dany akt normatywny i stwierdzenie jego zgodności z prawem przesądza, że nie narusza on interesów prawnych i uprawnień obywateli. Sąd administracyjny badając zgodność uchwały z prawem wydaje rozstrzygnięcie obiektywne, gdyż badając zgodność z prawem uchwały czyni to kompleksowo, nie tylko w zakresie skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa). Skoro sąd administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2004r. oddalił skargę, to orzekł, iż zaskarżona uchwała nie narusza prawa, i w związku z tym w niniejszej sprawie mamy do czynienia z zasadą powagi rzeczy osądzonej. Brak jest, zatem przesłanek do ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, w oparciu o te same kryteria. Doktryna i orzecznictwo ukształtowały jednolitą wykładnię analogicznego do art. 87 ust. 1 i 2 usp, przepisu art. 101 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.): "uchwała organu gminy, która była już w tym trybie przedmiotem sądu administracyjnego i sąd skargę oddalił, nie może być ponownie zaskarżona ani przez tego kto ją zaskarżył, ani przez żaden inny podmiot" (M. Mokrzyc, Z. Ofiarski, Praktyczny Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, Szczecin 1999r., s. 212, podobnie J. Zimmermann, Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, Państwo i Prawo z 10/1991r.). Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z przypadkiem powagi rzeczy osądzonej (chociaż nie zachodzi tożsamość skarżących), co powoduje niedopuszczalność skargi wniesionej przez Stowarzyszenie "A". Mając to na uwadze skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ppsa. Istnieje jeszcze druga podstawa odrzucenia skargi w niniejszej sprawie. Mianowicie, jak to wyżej wskazano, przesłanką dodatnią wniesienia skargi na podstawie art. 87 ust. 1 usp jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego. Pismo skarżącego stowarzyszenia z dnia [...]października 2004r., wzywając Radę Powiatu P. do usunięcia naruszenia interesu prawnego, zostało podpisane jedynie przez prezesa stowarzyszenia, E.P. Skarżące stowarzyszenie, jak wynika z zaświadczenia Starosty P. z dnia [...]czerwca 2003r., wydanego na podstawie art. 217 kpa w związku z art. 8 ust. 5 pkt 2 oraz art. 40-43 ustawy z dnia 07 kwietnia 1989r. - Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 855), jest stowarzyszeniem zwykłym. Zgodnie z art. 40-43 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej: tworzą go wszyscy członkowie, jest to grupa osób zorganizowana w celu prowadzenia oznaczonej działalności. Do stowarzyszeń zwykłych nie stosuje się m. in. przepisów art. 10 i art. 11 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, co oznacza, że regulamin stowarzyszenia określa tylko sposób działania grupy osób. Taka grupa osób może mieć wewnętrzną strukturę organizacyjną (art. 2 ust. 2 ustawy), ale wyłączenie stosowania wskazanych przepisów oznacza, że grupa taka nie może mieć organów. Stowarzyszenie zwykłe musi mieć przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie (art. 40 ust. 2 ustawy), ale przedstawiciel ten nie jest jego organem. (patrz: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 11 października 2001r., sygn. I ACa 214/01, OSA 2003/1/1). Jak wynika z w/w zaświadczenia z dnia [...]czerwca 2003r., przedstawicielami reprezentującymi skarżące stowarzyszenie są E.P., I.K., S.S., B.D., W.P. i W.L., a więc jedynie te osoby, zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami ustawy o stowarzyszeniach, są łącznie upoważnione do składania oświadczeń woli w imieniu stowarzyszenia. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego z dnia [...] października 2004r., podpisane jedynie przez E.P., osobę nieupoważnioną do reprezentacji skarżącego, należy uznać więc za bezskuteczne. Powyższe ustalenie prowadzić musi do wniosku, że nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia - brak uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 87 ust. 1 usp - co stanowi podstawę odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa. Sąd miał na uwadze, że również skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu została podpisana jedynie przez prezesa skarżącego stowarzyszenia, ale wobec wyżej wymienionych podstaw do odrzucenia skargi, Sąd uznał za zbędne wzywanie skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego w trybie art. 49 § 1 ppsa. /-/ E. Podrazik /-/ B. Drzazga /-/ A. Łaskarzewska jw